໕. ຈມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘໂກ

ໂສຓໂກຬິວິສກຖາທິວຓ຺ຓນາ

໒໔໒. ຈມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘເກ ອຸຓ຺ຓປາວາຣຓນ຺ຕິ ອຸຠໂຕ ໂລມານິ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ກຕໍ ອຸຓ຺ຓມຍໍ ປາວາຣຓໍ, ອຸຠໂຕ ກປ຺ປາສປິຈຸໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ວີຕປາວາໂຣປິ ອຕ຺ຖິ, ຕໂຕ ນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ‘‘ອຸຓ຺ຓປາວາຣຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຑ຺ຒຈນ຺ທປາສາເຓຕິ ໂສປານມູເລ ອຸປຑ຺ຒໍ ອນ຺ໂຕ ປເວເສຕ຺ວາ ຐປິເຕ ອຑ຺ຒປາສາເຓ. ປາຬິຍໍ ວິຫາຣປຈ຺ຉາຍາຍນ຺ຕິ ວິຫາຣປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຉາຍາຍ, ວິຫາຣສ຺ສ ວຑ຺ຒມານຈ຺ຉາຍາຍນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ.

໒໔໓. ໂຠຄາຕິ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ອຈ຺ຈາຍຕາຕິ ອຕິອາຍຕາ ຂຣມຸຈ຺ຉນາ. ສຣວຕີຕິ ມຘຸຣສຣສໍຍຸຕ຺ຕາ. ອຕິສິຖິລາ ມນ຺ທມຸຈ຺ຉນາ. ວີຣິຍສມຖນ຺ຕິ ວີຣິຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສມຖໍ. ຕຕ຺ຖ ຈ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຫີຕິ ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສມຠາເວ ສຕິ ຍໍ ອາທາເສ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ວິຍ ນິມິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ສມຖນິມິຕ຺ຕໍ, ວິປສ຺ສນານິມິຕ຺ຕໍ, ມຄ຺ຄນິມິຕ຺ຕໍ, ຜລນິມິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຄຓ຺ຫາຫິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຫີຕິ, ເອວມສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕປຣິໂຍສານໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕໍ.

໒໔໔. ຉຐານານີຕິ ຉ ກາຣຓານິ. ອຘິມຸຕ຺ໂຕຕິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ເນກ຺ຂມ຺ມາຘິມຸຕ຺ໂຕຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ອຣຫຕ຺ຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຫິ ສພ຺ພກິເລເສຫິ ນິກ຺ຂນ຺ຕຕ຺ຕາ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ, ເຕເຫວ ຈ ປວິວິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປວິເວໂກ, ພ຺ຍາປຊ຺ຊາຠາວໂຕ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊໍ, ອຸປາທານສ຺ສ ຂຍນ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ອຸປາທານກ຺ຂໂຍ, ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍນ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ, ສມ຺ໂມຫາຠາວໂຕ ອສມ຺ໂມໂຫຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ເກວລໍ ສທ຺ຘາມຕ຺ຕກນ຺ຕິ ເກວລໍ ປຏິເວຘປຎ຺ຎາຍ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ສທ຺ຘາມຕ຺ຕກໍ. ປຏິຈຍນ຺ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ກຣເຓນ ວຑ຺ຒິໍ. ວີຕຣາຄຕ຺ຕາຕິ ມຄ຺ຄປຏິເວເຘນ ຣາຄສ຺ສ ວິຄຕຕ຺ຕາ ເອວ ເນກ຺ຂມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ຐິໂຕ ໂຫຕິ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປວິເວກາຘິມຸຕ຺ໂຕຕິ ‘‘ປວິເວເກ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ອຫ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສີລພ຺ພຕປຣາມາສນ຺ຕິ ສີລຎ຺ຈ ວຕຎ຺ຈ ປຣາມສິຕ຺ວາ ຄຫິຕຄ຺ຄຫຓມຕ຺ຕໍ. ສາຣໂຕ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕຕິ ສາຣຠາເວນ ຊານນ຺ໂຕ. ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາຘິມຸຕ຺ໂຕຕິ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ.

ອມິສ຺ສີກຕນ຺ຕິ ອມິສ຺ສກຕໍ. ກິເລສາ ຫິ ອາຣມ຺ມເຓນ ສທ຺ຘິໍ ຈິຕ຺ຕໍ ມິສ຺ສໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອຠາວາ ອມິສ຺ສີກຕໍ. ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐີຕິ ພລວວາຕກ຺ຂນ຺ໂຘ.

ອຸປາທານກ຺ຂຍສ຺ສ ຈາຕິ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ທິສ຺ວາ ອາຍຕນຸປ຺ປາທນ຺ຕິ ຈກ຺ຂາທິອາຍຕນານໍ ອຸປ຺ປາທຎ຺ຈ ວຍຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ. ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ອິມາຍ ວິປສ຺ສນາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຜລສມາປຕ຺ຕິວເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ.

ໂສຓໂກຬິວິສກຖາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ທິຄຸຓາທິອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂປກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໔໕. ສກຏວາເຫຕິ ທ຺ວີຫິ ສກເຏຫິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ວາເຫ. ‘‘ວາເຫ’’ຕິ ພຫຸວຈນສ຺ສ ຫິຣຎ຺ຎວິເສສນຕ຺ເຕປິ ສາມຎ຺ຎາເປກ຺ຂາຍ ‘‘ຫິຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ເອກວຈນໍ ກຕໍ.

໒໔໖. ອທ຺ທາຣິຏ຺ຐກວຓ຺ຓາຕິ ອລ຺ລາຣິຏ຺ຐຜລວຓ຺ຓາ, ຕິນ຺ຕກາກປກ຺ຂວຓ຺ຓາຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ຣຊນນ຺ຕິ ອຸປລິຕ຺ຕໍ ນີລາທິວຓ຺ຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ໂຈຬເກນ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ’’ຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕຖາ ປຸຎ຺ຉິເຕ ວິຄຈ຺ຉຕິ. ຍໍ ປນ ຈມ຺ມສ຺ສ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘາປນຍນຕ຺ຖໍ ກາຬຣຕ຺ຕາທິຣຊເນຫິ ຣຎ຺ຊິຕຕ຺ຕາ ກາຬຣຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ໂຈຬາທີຫິ ອປເນຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ ຈມ຺ມຄຕິກເມວ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ຂລ຺ລກນ຺ຕິ ສພ຺ພປຓ຺ຫິປິຘານຈມ຺ມໍ, ອປຣິຄຬນຕ຺ຖໍ ປຓ຺ຫິອຸປຣິຠາເຄ ອປິຘາຍ ອາໂຣປນພນ຺ຘນມຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວິຈິຕ຺ຣາຕິ ສຓ຺ຐານໂຕ ວິຈິຕ຺ຣປຏາ ອຘິປ຺ເປຕາ, ນ ວຓ຺ຓໂຕ ສພ຺ພໂສ ອປເນຕພ຺ເພສຸ ຂລ຺ລກາທີສຸ ປວິຏ຺ຐຕ຺ຕາ. ພິຬາລສທິສມຸຂຕ຺ຕາ ມຫາອຸລູກາ ‘‘ປກ຺ຂິພິຬາລາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເຕສໍ ຈມ຺ມໍ ນາມ ປກ຺ຂໂລມເມວ.

ທິຄຸຓາທິອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂປກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຊ຺ຌາຣາເມອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂປກຖາທິວຓ຺ຓນາ

໒໕໑. ອຸຓ຺ຓາຫິ ກຕປາທຸກາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸຓ຺ຓາມຍກມ຺ພເລຫິ ກຕາ ປາທຸກາ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ.

໒໕໓. ຄງ຺ຄາມຫກີຬິກາຍາຕິ ຄງ຺ຄາມເຫ ກີຬິກາຍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາ ຍາເນຫິ ອຸທກກີຬໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ປີຐກສິວິກນ຺ຕິ ຜລກາທິນາ ກຕໍ ປີຐກຍານໍ. ປຏໂປຕລິກໍ ອນ຺ໂທລິກາ. ສພ຺ພມ຺ປິ ຍານໍ ອຸປາຫເນນປິ ຄນ຺ຕຸໍ ອສມຕ຺ຖສ຺ສ ຄິລານສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ.

໒໕໔. ວາຬຣູປານີຕິ ອາຫຣິມານິ ວາຬຣູປານິ. ຈຕຸຣງ຺ຄຸລາຘິການີຕິ ອຸທ຺ທໂລມີເອກນ຺ຕໂລມີຫິ ວິເສສທສ຺ສນໍ. ຈຕຸຣງ຺ຄຸລໂຕ ຫິ ອູນານິ ກິຣ ອຸທ຺ທໂລມີອາທີສຸ ປວິສນ຺ຕິ. ວານຈິຕ຺ໂຣ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣໂຓຕິ ນານາວຓ຺ເຓຫິ ອຸຓ຺ຓາມຍສຸຕ຺ເຕຫິ ຠິຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາທິວເສນ ວາຍິຕ຺ວາ ກຕຈິຕ຺ຕຕ຺ຖຣໂຓ. ຆນປຸປ຺ຜໂກຕິ ພຫລຣາໂຄ. ປກຕິຕູລິກາຕິ ຕູລປຸຓ຺ຓາ ຠິສິ. ວິກຕິກາຕິ ສີຫຣູປາທິວເສນ ວານຈິຕ຺ຣາວ ຄຍ຺ຫຕິ. ອຸທ຺ທໂລມີຕິ ‘‘ອຸຠໂຕທສໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓ’’ນ຺ຕິ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂກເສຍ຺ຍກຏ຺ຏິສ຺ສມຍນ຺ຕິ ໂກສິຍສຸຕ຺ຕານໍ ອນ຺ຕຣາ ສຸວຓ຺ຓມຍສຸຕ຺ຕານິ ປເວເສຕ຺ວາ ວີຕໍ. ສຸວຓ຺ຓສຸຕ຺ຕໍ ກິຣ ‘‘ກຏ຺ຏິສ຺ສໍ, ກສຏ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕເນວ ‘‘ໂກເສຍ຺ຍກສຏມຍ’’ນ຺ຕິ ອາຈຣິຍ-ຘມ຺ມປາລຕ຺ເຖເຣນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຣຕນປຣິສິພ຺ພິຕນ຺ຕິ ສຸວຓ຺ຓລິຕ຺ຕໍ. ສຸທ຺ຘໂກເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ຣຕນປຣິສິພ຺ພນຣຫິຕໍ.

ອຊິນມິຄຈມ຺ມານໍ ອຕິສຸຂຸມຕ຺ຕາ ທຸປຏ຺ຏຕິປຏ຺ຏານິ ກຕ຺ວາ ສິພ຺ພນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຊິນປ຺ປເວຓີ’’ຕິ. ຣຕ຺ຕວິຕາເນນາຕິ ສພ຺ພຣຕ຺ເຕນ ວິຕາເນນ. ຍໍ ປນ ນານາວຓ຺ຓໍ ວານຈິຕ຺ຕໍ ວາ ເລປຈິຕ຺ຕໍ ວາ, ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຠໂຕໂລຫິຕກູປຘາເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ‘‘ຈິຕ຺ຣໍ ວາ’’ຕິ ອິທໍ ປນ ສພ຺ພຖາ ກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ອຸຠໂຕອຸປຘາເນສຸ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ໂລຫິຕກ-ສທ຺ໂທ ຈິຕ຺ເຕ ວຕ຺ຕຕິ, ປຏລິຄ຺ຄຫເຓເນວ ຈິຕ຺ຕກສ຺ສປິ ອຕ຺ຖຣຓສ຺ສ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພປ຺ປສງ຺ຄໂຕ, ກາສາວໍ ປນ ໂລຫິຕກໂວຫາຣໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕສ຺ມາ ວິຕາເນປິ ອຸຠໂຕອຸປຘາເນປິ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປມາຓຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິອາທິ ອຎ຺ຎປ຺ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ພິພ຺ໂພຫນສ຺ສ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ຕຖາ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຕໍ ປນ ອຸປຘານໍ ອຸໂປສຖິການໍ ຄຫຏ຺ຐານໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນເມວ ຫິ ຕທາ ເຕສໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາທີສຸ ກິຎ຺ຈາປິ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ຕູລິກໍ ສພ຺ພາເນວ ໂຄນກາທີນິ ຣຕນປຣິສິພ຺ພິຕານິ ວຏ຺ຏນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ວິນຍຏ຺ຐກຖາເຍວ ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍຠາເວ ປມາຓນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ອຊ຺ຌາຣາເມອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂປກຖາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຄິຫິວິກຕານຸຎ຺ຎາຕາທິກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໕໖. ອຠິນິສ຺ສາຍາຕິ ອປສ຺ສາຍ. ວິສຸກາຍິກວິປ຺ຜນ຺ທິຕານນ຺ຕິ ປຏິປກ຺ຂຠູຕານໍ ທິຏ຺ຐິຈິຕ຺ຕວິປ຺ຜນ຺ທິຕານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໕໗. ຍຕິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ສຎ຺ຎຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ.

໒໕໘. ປາຬິຍໍ ອຏ຺ຐກວຄ຺ຄິການີຕິ ສຸຕ຺ຕນິປາເຕ (ສຸ. ນິ. ໗໗໒ ອາທໂຍ) ອຏ຺ຐກວຄ຺ຄຠູຕານິ ໂສຬສ ສຸຕ຺ຕານິ. ເອວໍ ຈິຣໍ ອກາສີຕິ ເອວໍ ຈິຣກາລໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອນຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອຄາຣມຊ຺ເຌ ເກນ ກາຣເຓນ ວາສມກາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ກິຣ ມຊ຺ຌິມວເຍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ເຕນ ຠຄວາ ເອວມາຫ. ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາຕິ ກາເມສຸ ທິຏ຺ຐາທີນວາ ຈິຣາຍິຕ຺ວາປິ ຆຣາວາເສນ ປກ຺ຂນ຺ທນ຺ຕີຕິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ວິທິຕ຺ວາ.

ອາທີນວໍ ໂລເກຕິ ສງ຺ຂາຣໂລເກ ອນິຈ຺ຈຕາທິອາທີນວໍ. ນິຣຸປຘິນ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ. ‘‘ອຣິໂຍ ນ ຣມຕີ ປາເປ’’ຕິ ອິມສ຺ສ ເຫຕຸມາຫ ‘‘ປາເປ ນ ຣມຕີ ສຸຈີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສຸຈີຕິ ວິສຸທ຺ຘປຸຄ຺ຄໂລ.

໒໕໙. ກາຬສີໂຫຕິ ກາຬມຸຂວານຣຊາຕິ. ຈມ຺ມໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ນິສີທນຕ຺ຖຣຓໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຠູມຕ຺ຖຣຓາທິວເສນ ເສນາສນປຣິໂຠໂຄ ວຏ຺ຏເຕວ.

ຄິຫິວິກຕານຸຎ຺ຎາຕາທິກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຈມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນານໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.