໑. ໂອວາທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໔໔. ຕຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ຕິຣຈ຺ຉານຠູຕນ຺ຕິ ຕິໂຣກຣຓຠູຕໍ, ພາຫິຣຠູຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມິທ຺ໂຘຕິ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ. ສຫິຕຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖຍຸຕ຺ໂຕ. ອຕ຺ຖຄມ຺ຠີຣຕາທິນາ ຄມ຺ຠີໂຣ.

໑໔໕-໑໔໗. ປຣໂຕຕິ ອຸຕ຺ຕຣິ. ກໂຣນ຺ໂຕວາຕິ ປຣິພາຫິເຣ ກໂຣນ຺ໂຕ. ວິຠງ຺ເຄຕິ ຌານວິຠງ຺ເຄ. ຈຣຓນ຺ຕິ ນິພ຺ພານຄມນາຍ ປາທໍ.

ຍທສ຺ສາຕິ ຍໍ ອສ຺ສ. ຘາເຣຕີຕິ ອວິນສ຺ສມານໍ ຘາເຣຕິ. ປຣິກຖນຕ຺ຖນ຺ຕິ ປກິຓ຺ຓກກຖາວເສນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຘມ຺ມກຖນຕ຺ຖໍ. ຕິສ຺ໂສ ອນຸໂມທນາຕິ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕາທີສຸ ທານານິສໍສປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາ ນິຘິກຸຓ຺ຑສຸຕ຺ຕາທິ (ຂຸ. ປາ. ໘.໑ ອາທໂຍ) -ອນຸໂມທນາ, ເຄຫປ຺ປເວສມງ຺ຄລາທີສຸ ມງ຺ຄລສຸຕ຺ຕາທິ (ຂຸ. ປາ. ໕.໑ ອາທໂຍ; ສຸ. ນິ. ມງ຺ຄລສຸຕ຺ຕ) -ອນຸໂມທນາ, ມຕກຠຕ຺ຕາທິອມງ຺ຄເລສຸ ຕິໂຣກຸຏ຺ຏາທິ (ຂຸ. ປາ. ໗.໑ ອາທໂຍ; ເປ. ວ. ໑໔ ອາທໂຍ) -ອນຸໂມທນາຕິ ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ອນຸໂມທນາ. ກມ຺ມາກມ຺ມວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ ປຣິວາຣາວສາເນ ກມ຺ມວຄ຺ເຄ (ປຣິ. ໔໘໒ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉໂຍ. ສມາຘິວເສນາຕິ ສມຖປຸພ຺ພກວເສນ. ວິປສ຺ສນາວເສນ ວາຕິ ທິຏ຺ຐິວິສຸທ຺ຘິອາທິກາຍ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສນາຍ ວເສນ. ອຕ຺ຕໂນ ສີລຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ອປຣານເປກ຺ຂຕາຍ ເຍນ ກາມໍ ຄນ຺ຕຸໍ ຈຕສ຺ໂສ ທິສາ ອຣຫຕິ, ອສ຺ສ ວາ ສນ຺ຕິ, ຕາສຸ ວາ ສາຘູຕິ ຈາຕຸທ຺ທິໂສ.

ອຠິວິນເຍຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສງ຺ຂາເຕ ສໍວຣວິນເຍ, ຕປ຺ປກາສເກ ວາ ວິນຍປິຏເກ. ວິເນຕຸນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາເປຕຸໍ ປກາເສຕຸໍ. ປຄຸຓາ ວາຈຸຄ຺ຄຕາຕິ ປາຐໂຕ ຈ ອຕ຺ຖໂຕ ຈ ປຄຸຓາ ມຸເຂ ສນ຺ນິຘາປນວເສນ ວາຈຸຄ຺ຄຕາ ກາຕພ຺ພາ. ອຕ຺ຖມຕ຺ຕວເສນເປຕ຺ຖ ໂຍຊນໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຠິຘມ຺ເມຕິ ລກ຺ຂຓຣສາທິວເສນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ນາມຣູປຘມ຺ເມ. ປຸພ຺ເພ ກິຣ ມຫາເຖຣາ ປຣິຍຕ຺ຕິອນນ຺ຕຣຘານາຍ ເອເກກສ຺ສ ຄຓສ຺ສ ທີຆນິກາຍາທິເອເກກຘມ຺ມໂກຏ຺ຐາສໍ ນິຍ຺ຍາເຕນ຺ຕາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ເອຕໍ ປາຬິໂຕ ຈ ອຏ຺ຐກຖາໂຕ ຈ ປຣິຫຣຖ, ສກ຺ໂກນ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕຣິປິ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ເອວໍ ສກລຘມ຺ມໍ ຄນ຺ຖວເສນ ນິຍ຺ຍາເຕນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ເຕ ຈ ຠິກ຺ຂູ ຄນ຺ຖນາເມນ ທີຆຠາຓກາ ມຊ຺ຌິມຠາຓກາຕິ ໂວຫຣີຍນ຺ຕິ, ເຕ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ຠາຣຠູຕໍ ໂກຏ຺ຐາສໍ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕຸໍ ນ ລຠນ຺ຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ສເຈ ມຊ຺ຌິມຠາຓໂກ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ.

ຕຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐິມາ ວາ ຕໂຍ ວຄ຺ຄາຕິ ມຫາວຄ຺ຄໂຕ ເຫຏ຺ຐິມາ ສຄາຖກວຄ຺ໂຄ (ສໍ. ນິ. ໑.໑ ອາທໂຍ), ນິທານວຄ຺ໂຄ (ສໍ. ນິ. ໒.໑ ອາທໂຍ), ຂນ຺ຘວຄ຺ໂຄຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໑ ອາທິໂຍ) ອິເມ ຕໂຍ ວຄ຺ຄາ. ຕິກນິປາຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຫຏ຺ຐາຕິ ເອກກນິປາຕທຸກນິປາເຕ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມປທມ຺ປິ ສຫ ວຕ຺ຖຸນາ ຊາຕກຠາຓເກນ ອຕ຺ຕໂນ ຊາຕເກນ ສທ຺ຘິໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຕໂຕ ໂອຣໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິວາທສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕໂຕ ຕໂຕຕິ ທີຆນິກາຍາທິໂຕ. ອຸຈ຺ຈິນິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຫິຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ຐິຕິຍາ, ຠິກ຺ຂຸໂນປິ ປຸພ຺ພາປຣານຸສນ຺ຘິອາທິກຸສລຕາຍ ຈ ນ ໂຫຕີຕິ ‘‘ຕໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ອຠິຘມ຺ເມ ກິຎ຺ຈິ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ວິນເຍ ກຸສລຕ຺ຕິກາທິວິຠາໂຄ, ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ສມຖວິປສ຺ສນາມຄ຺ໂຄ ຈ ອຠິຘມ຺ມປາຐໍ ວິນາ ນ ວິຎ຺ຎາຍຕິ, ອນ຺ຘກາເຣ ປວິຏ຺ຐກາໂລ ວິຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ສຸຕ຺ຕວິນຍານໍ ຄຫຓວເສນ ອຠິຘມ຺ມຄ຺ຄຫຓໍ ວຸຕ຺ຕເມວາຕິ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ‘‘ໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ຂາທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ ຕທວິນາຠາວໂຕ, ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ປຣິມຓ຺ຑລປທພ຺ຍຎ຺ຊນາຍາຕິ ປຣິມຓ຺ຑລານິ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ປເທສຸ ສິຖິລຘນິຕາທິພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ຍສ຺ສໍ, ຕາຍ. ປຸຣສ຺ສ ເອສາຕິ ໂປຣີ, ນຄຣວາສີນໍ ກຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອເນລຄຬາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ເອລາຕິ ເຂຬໍ ຕຄ຺ຄຬນວິຣຫິຕາຍ. ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓຕິ ເອຕ຺ຖ ວາຈາ ເອວ ວາກ຺ກຣຓໍ, ອຸທາຫຣຓໂຆໂສ. ກລ຺ຍາຓໍ ມຘຸຣໍ ວາກ຺ກຣຓມສ຺ສາຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ. ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ເມຖຸເນເນວ ອຠພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ນ ສິກ຺ຂມານາສາມເຓຣີສູຕິ ອາຫ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ວາ’’ຕິອາທິ.

໑໔໘. ຄຣຸເກຫີຕິ ຄຣຸກຠຓ຺ເຑຫິ. ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍາຕິ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມວຈນໍ. ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາ ນາມ ປຣິວຕ຺ຕລິງ຺ຄາ ວາ ປຎ຺ຈສຕສາກິຍານິໂຍ ວາ. ເອຕາ ປນ ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນາ ໂອວທນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ.

໑໔໙. ນ ນິມນ຺ຕິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸກາມາຕິ ນິມນ຺ຕິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ໂຠຊນປຣິໂຍສາເນ ຄນ຺ຕຸກາມາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ວສິຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໂຕຕິ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໂຕ. ຍາຈິຕ຺ວາຕິ ‘‘ຕຸມ຺ເຫຫິ ອານີຕໂອວາເທເນວ ມຍມ຺ປິ ວສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຍາຈິຕ຺ວາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສເຍ. ອຠິກ຺ຂຸກາວາເສ ວສ຺ສໍ ວສນ຺ຕິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອປຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ.

ອິມາສຸ ກຕຣາປຕ຺ຕິ ປຣິຫຣິຕພ຺ພາຕິ ໂຈທນໍ ປຣິຫຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສາ ຣກ຺ຂິຕພ຺ພາ’’ຕິ. ສາ ວສ຺ສານຸຄມນມູລິກາ ອາປຕ຺ຕິ ຣກ຺ຂິຕພ຺ພາ, ອິຕຣາຍ ອນາປຕ຺ຕິກາຣຓໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອາປທາສຸ ຫີ’’ຕິອາທິ.

ໂອວາທຕ຺ຖາຍາຕິ ໂອວາເທ ຍາຈນຕ຺ຖາຍ. ທ຺ເວ ຕິສ຺ໂສຕິ ທ຺ວີຫິ ຕີຫິ, ກຣຓຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ປາສາທິເກນາຕິ ປສາທຊນເກນ ກາຍກມ຺ມາທິນາ. ສມ຺ປາເທຕູຕິ ຕິວິຘໍ ສິກ຺ຂໍ ສມ຺ປາເທຕຸ. ອສມ຺ມຕຕາ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຣິປຸຓ຺ຓູປສມ຺ປນ຺ນຕາ, ໂອວາທວເສນ ອຏ຺ຐຄຣຸຘມ຺ມທານນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ໂອວາທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.