໒. ຠູຕຄາມວຄ຺ໂຄ

໑. ຠູຕຄາມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໘໙. ທຸຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ນິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕຕິ ສາຂຏ຺ຐກວິມາເນ ສາຂາຍ ຉິຊ຺ຊມານາຍ ຉິຊ຺ຊນ຺ເຕ ຕຕ຺ຖ ອເຉທນຕ຺ຖາຍ ເທວຕາຍ ອຸປນີຕໍ ປຸຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາປິ ກຸຐາຣິນິກ຺ເຂປເວຄໍ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຸກ຺ຂຘມ຺ເມຕິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍໍ. ຣຸກ຺ຂານໍ ວິຍ ເຉທນາທີສຸ ອກຸປ຺ປນຎ຺ຫິ ຣຸກ຺ຂຘມ຺ໂມ ນາມ.

ອຸປ຺ປຕິຕນ຺ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ. ຠນ຺ຕນ຺ຕິ ຘາວນ຺ຕໍ. ວາຣເຍຕິ ນິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ. ອິຕໂຣຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂກຘໍ ອນິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຣາຊອຸປຣາຊາທີນໍ ຣສ຺ມິມຕ຺ຕຄ຺ຄາຫກຊໂນ ວິຍ ນ ອຸຕ຺ຕມສາຣຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິສຏໍ ສປ຺ປວິສນ຺ຕິ ສຣີເຣ ທາຐາວຓານຸສາເຣນ ວິຕ຺ຖິຓ຺ຓໍ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕໍ ກຓ຺ຫສປ຺ປວິສໍ ວິຍ. ຊຫາຕິ ໂອຣປາຣນ຺ຕິ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍສຎ຺ໂຎຊນານິ ຕຕິຍມຄ຺ເຄນ ຊຫາຕິ. ‘‘ໂອຣປາຣ’’ນ຺ຕິ ຫິ ໂອຣິມຕີຣໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຖ ວາ ໂສຕິ ຕຕິຍມຄ຺ເຄນ ໂກຘໍ ວິເນຕ຺ວາ ຐິໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ໂອຣປາຣໍ ຊຫາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ໂອຣໍ ນາມ ສກຕ຺ຕຠາໂວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ວາ ອາຍຕນານິ. ປາຣໍ ນາມ ປຣອຕ຺ຕຠາໂວ, ພາຫິຣານິ ວາ ອາຍຕນານິ. ຕທຸຠເຍ ປນ ຉນ຺ທຣາຄໍ ຊຫນ຺ໂຕ ‘‘ຊຫາຕິ ໂອຣິມປາຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໙໐. ຠວນ຺ຕີຕິ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ອຫຸວຸນ຺ຕີຕິ ພຠູວຸ. ເຕນາຫ ‘‘ຊາຕາ ວຑ຺ຒິຕາ’’ຕິ. ຠູຕານໍ ຄາໂມຕິ ມຫາຠູຕານໍ ຫຣິຕຕິຓາທິຠາເວນ ສມຄ຺ຄານໍ ສມູໂຫ. ຕພ຺ພິນິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຠູຕາ ເອວ ວາ ຄາໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຕພ຺ຍ-ສທ຺ທສ຺ສ ປາ ປາເນຕິ ຘາຕ຺ວຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພຕາ’’ຕິ. ສາ ຈ ປາຕພ຺ຍຕາ ເຉທນາທິ ເອວ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕສ຺ສາ…ເປ… ຠູຕຄາມສ຺ສ ຊາຕາ ເຉທນາທິປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ.

໙໑. ຊາຕ-ສທ຺ໂທ ເອຕ຺ຖ ວິຊາຕປຣິຍາໂຍຕິ ‘‘ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຕາ ອິຕ຺ຖີ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ປສູຕວຈໂນຕິ ອາຫ ‘‘ປສູຕານີ’’ຕິ, ນິພ຺ພຕ຺ຕປຓ຺ຓມູລານີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕານິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕຕິ ຕານິ ພີຊານິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ. ກາຣິຍທສ຺ສນມຸເຂເນວ ກາຣຓຎ຺ຈ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ພີຊໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ ພີຊໍ ທສ຺ສິຕ’’ນ຺ຕິ.

໙໒. ‘‘ພີຊໂຕ ສມ຺ຠູໂຕ ຠູຕຄາໂມ ພີຊ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ‘‘ປທຸມຄຈ຺ຉໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ປຸປ຺ຜໍ ປທຸມ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍາຍໍ ໂວຫາໂຣຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍໍ ພີຊໍ ຠູຕຄາໂມ ນາມ ໂຫຕີຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕປຓ຺ຓມູລໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຍຖາຣຸຕນ຺ຕິ ຍຖາປາຐໍ.

‘‘ສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສຣີເຣ ລຄ຺ຄຠາວໍ ຎຕ຺ວາປິ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ‘‘ຕໍ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສາມີ’’ຕິສຎ຺ຎາຍ ອຠາວໂຕ ວຏ຺ຏຕິ. ອນນ຺ຕກ-ຄ຺ຄຫເຓນ ສາສປມຕ຺ຕິກາ ຄຫິຕາ, ນາມຎ຺ເຫຕໍ ຕສ຺ສາ ເສວາລຊາຕິຍາ. ມູລປຓ຺ຓານໍ ອຠາເວນ ‘‘ອສມ຺ປຸຓ຺ຓຠູຕຄາໂມ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ພີຊຄາເມນ ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ. ອວຑ຺ຒມາເນປິ ຠູຕຄາມມູລກຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອມູລກຠູຕຄາເມ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ນາຬິເກຣສ຺ສ ອາເວຓິກໍ ກຕ຺ວາ ວທຕິ.

ເສເລຍ຺ຍກໍ ນາມ ສິລາຍ ສມ຺ຠູຕາ ເອກາ ຄນ຺ຘຊາຕິ. ປຸປ຺ຜິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ວິກສິຕກາລໂຕ ປຠຸຕິ. ຉຕ຺ຕກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕຕິ ວິກສິຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ. ມກຸຬໍ ປນ ຣຸກ຺ຂຕ຺ຕຈໍ ອໂກເປນ຺ເຕນປິ ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຜຸລ຺ລໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຫຕ຺ຖກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈນາຕິ ຫຕ຺ຖຈາປລ຺ເລນ.

‘‘ປານີຍໍ ນ ວາເສຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຕໂນ ປິວນປານີຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຎ຺ເຎສໍ ປນ ວຏ຺ຏຕິ ອນຸຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕ຺ຕນາ ຂາທິຕຸກາເມນາ’’ຕິ. ເຍສໍ ຣຸກ຺ຂານໍ ສາຂາ ຣຸຫຕີຕິ ມູລໍ ອໂນຕາເຣຕ຺ວາ ປຓ຺ຓມຕ຺ຕນິຄ຺ຄມນມຕ຺ເຕນປິ ວຑ຺ຒຕິ. ຕຕ຺ຖ ກປ຺ປິຍມ຺ປິ ອກໂຣນ຺ໂຕ ຉິນ຺ນນາຬິເກຣເວຬຸທຓ຺ຑາທໂຍ ໂກເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

‘‘ຈງ຺ກມິຕຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເກວລໍ ຈງ຺ກມນາຘິປ຺ປາເຍນ ວາ ມຄ຺ຄຄມນາຘິປ຺ປາເຍນ ວາ ອກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ, ຕິຓານໍ ອຸປຣິ ນິສີທນາຘິປ຺ປາເຍນ ນິສີທນ຺ຕສ຺ສ ຈ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ.

ສມຓກປ຺ເປຫີຕິ ສມຓານໍ ກປ຺ປິຍໂວຫາເຣຫິ, ອພີຊນິພ຺ພຏ຺ຏພີຊານິປິ ກປ຺ປິຍຠາວໂຕ ‘‘ສມຓກປ຺ປານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ອພີຊໍ ນາມ ຕຣຸຓອມ຺ພຜລາທີນິ. ນິພ຺ພຏ຺ເຏຕພ຺ພໍ ວິໂຍເຊຕພ຺ພໍ ພີຊໍ ຍສ຺ມິໍ, ຕໍ ປນສາທິ ນິພ຺ພຏ຺ຏພີຊໍ ນາມ. ກປ຺ປິຍນ຺ຕິ ວຕ຺ວາວາຕິ ປຸພ຺ພກາລກິຣິຍາວເສນ ວຸຕ຺ເຕປິ ວຈນກ຺ຂເຓວ ອຄ຺ຄິສຕ຺ຖາທິນາ ພີຊຄາເມ ວຓໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ປນ ປຸພ຺ເພ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຎ຺ຈ ທ຺ວິຘາ ອກຕ຺ວາ ເຉທນເຠທນເມວ ທສ຺ເສຕພ຺ພໍ. ກໂຣນ຺ເຕນ ຈ ຠິກ຺ຂຸນາ ‘‘ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ຍາຍ ກາຍຈິ ຠາສາຍ ວຸຕ຺ເຕເຍວ ກາຕພ຺ພໍ. ພີຊຄາມປຣິໂມຈນຕ຺ຖໍ ປຸນ ກປ຺ປິຍໍ ກາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ ກາຣາປນສ຺ສ ປຐມເມວ ອຘິກຕຕ຺ຕາ. ‘‘ກຏາເຫປິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກຏາຫໂຕ ນີຫຕາຍ ມິຎ຺ຊາຍ ວາ ພີເຊ ວາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວິຊ຺ຌິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ. ຠູຕຄາໂມ, ຠູຕຄາມສຎ຺ຎິຕາ, ວິໂກປນໍ ວາ ວິໂກປາປນໍ ວາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ຠູຕຄາມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ອຎ຺ຎວາທກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໙໔. ທຸຕິເຍ ອຎ຺ຎໍ ວຈນນ຺ຕິ ຍໍ ໂທສວິຠາວນຕ຺ຖໍ ປເຣຫິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ຕໍ ຕສ຺ສ ອນນຸຈ຺ຉວິເກນ ອຎ຺ເຎນ ວຈເນນ ປຏິຈຣຕິ.

໙໘. ຍເທຕໍ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຓວເສນ ປວຕ຺ຕວຈນໍ, ຕເທວ ປຸຈ຺ຉິຕມຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ວທຕິ ປກາເສຕີຕິ ອຎ຺ຎວາທກນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຓສ຺ເສຕໍ ນາມ’’ນ຺ຕິ. ຕຸຓ຺ຫີຠູຕສ຺ເສຕໍ ນາມນ຺ຕິ ຕຸຓ຺ຫີຠາວສ຺ເສຕໍ ນາມໍ, ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ. ອຎ຺ຎວາທກໍ ອາໂຣເປຕຸນ຺ຕິ ອຎ຺ຎວາເທ ອາໂຣເປຕຸໍ. ວິເຫສກນ຺ຕິ ວິເຫສກຕ຺ຕໍ.

໙໙. ປາຬິຍໍ ນ ອຸຄ຺ຆາເຏຕຸກາໂມຕິ ປຏິຈ຺ຉາເທຕຸກາໂມ.

໑໐໐. ອນາໂຣປິເຕ ອຎ຺ຎວາທເກຕິ ວຸຕ຺ຕທຸກ຺ກຏໍ ປາຬິຍໍ ອາຄຕອຎ຺ເຎນຎ຺ຎປຏິຈຣຓວເສນ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ອາຄຕນເຍນ ປນ ມຸສາວາເທນ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ທຸກ຺ກຏໍ, ອາໂຣປິເຕ ອິມິນາວ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ມຸສາວາທປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍທ຺ວຍ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ວີມໍສິຕພ຺ພໍ. ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສປິ ມຸສາວາເທ ອິມິນາວ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຘມ຺ມກມ຺ເມນ ອາໂຣປິຕຕາ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ວຕ຺ຖຸນາ ວາ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຍມານຕາ, ຉາເທຕຸກາມຕາຍ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຓໍ, ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ ຈາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ອຎ຺ຎວາທກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ອຸຊ຺ຌາປນກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໐໓. ຕຕິເຍ ຈິນ຺ຕາຍນຕ຺ຖສ຺ສ ເຌ-ຘາຕຸສ຺ສ ອເນກຕ຺ຖຕາຍ ໂອໂລກນຕ຺ຖສມ຺ຠວໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂອໂລກາເປນ຺ຕີ’’ຕິ. ຉນ຺ທາຍາຕິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສຕິ ອາຫ ‘‘ຉນ຺ເທນາ’’ຕິ.

໑໐໕. ຠິກ຺ຂຸໍ ລາມກໂຕ ຈິນ຺ຕາປນຕ຺ຖໍ ອຎ຺ເຎສໍ ຕໍ ອວຓ຺ຓກຖນໍ ອຸຊ຺ຌາປນໍ ນາມ. ອຎ຺ເຎສໍ ປນ ອວຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສມຸລ຺ລປນວເສນ ຠິກ຺ຂຸໂນ ໂທສປ຺ປກາສນໍ ຂິຍ຺ຍນໍ ນາມາຕິ ອຍເມເຕສໍ ເຠໂທ.

໑໐໖. ອຎ຺ຎໍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ອຸຊ຺ຌາເປຕີຕິ ອຎ຺ເຎນ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ອຸຊ຺ຌາເປຕິ. ຕສ຺ສ ວາ ຕໍ ສນ຺ຕິເກຕິ ຕສ຺ສ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຕໍ ສງ຺ເຆນ ສມ຺ມຕໍ ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ຂິຍ຺ຍຕິ. ອິຘາປິ ມຸສາວາເທນ ອຸຊ຺ຌາປນາທີນໍ ສມ຺ຠວໂຕ ທຸກ຺ກຏຏ຺ຐານານິ ຈ ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ ຈ ອິມິນາ ເອວ ສິກ຺ຂາປເທນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ມຸສາວາທປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ ອນິວຕ຺ຕິໂຕ. ຘມ຺ມກມ຺ເມນ ສມ຺ມຕຕາ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນຕາ, ອຄຕິຄມນາຠາໂວ, ຕສ຺ສ ອວຓ຺ຓກາມຕາ, ຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວທຕິ. ຕສ຺ສ ອຸປສມ຺ປນ຺ນຕາ, ອຸຊ຺ຌາປນໍ ວາ ຂິຍ຺ຍນໍ ວາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຉ ອງ຺ຄານິ.

ອຸຊ຺ຌາປນກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໑໐. ຈຕຸຕ຺ເຖ ອປຎ຺ຎາເຕຕິ ອປ຺ປສິທ຺ເຘ. ອິມໍ ປນ ອຏ຺ຐ ມາເສ ມຓ຺ຑປາທີສຸ ຐປນສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຖວິເສສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ປຐມເມວ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາຍໍ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐມາເສ’’ຕິອາທິວຈເນນ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິສທິເສນ ປກາເສຕ຺ວາ ວິສຸໍ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ປຣິວາເຣ ປເນຕໍ ອນຸຊານນວຈນໍ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ‘‘ເອກາ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ (ປຣິ. ໖໕-໖໗) ວຸຕ຺ຕໍ.

ນວວາຍິໂມຕິ ອຘຸນາ ສຸຕ຺ເຕນ ວີຕກຈ຺ເຉນ ປລິເວຐິຕມຎ຺ໂຈ. ໂອນທ຺ໂຘຕິ ກປ຺ປິຍຈມ຺ເມນ ໂອນທ຺ໂຘ. ເຕ ຫິ ວສ຺ເສນ ສີຆໍ ນ ນສ຺ສນ຺ຕິ. ‘‘ອຸກ຺ກຏ຺ຐອພ຺ໂຠກາສິໂກ’’ຕິ ອິທໍ ຕສ຺ສ ສຸຂປຏິປຕ຺ຕິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ, ອຸກ຺ກຏ຺ຐສ຺ສາປິ ປນ ຈີວຣກຸຏິ ວຏ຺ຏເຕວ. ກາຍານຸຄຕິກຕ຺ຕາຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຕຕ຺ເຖວ ນິສີທນຠາວໍ ທີເປຕິ, ເຕນ ຈ ວສ຺ສຠເຍນ ສຍໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອພ຺ໂຠກາສິການໍ ເຕມນຕ຺ຖາຍ ນິຍເມຕ຺ວາ ທາຍເກຫິ ທິນ຺ນມ຺ປິ ອຕ຺ຕານໍ ຣກ຺ຂນ຺ເຕນ ຣກ຺ຂິຕພ຺ພເມວ.

‘‘ວລາຫການໍ ອນຸຏ຺ຐິຕຠາວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຄິມ຺ຫາເນປິ ເມເຆ ອຸຏ຺ຐິເຕ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີເປຕິ. ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ຣາຕິ ເຈຕິຍງ຺ຄຓາທິເກ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິຍເມຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ. ມຊ຺ຌໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາທຏ຺ຐານາຠິມຸຂາຕິ ຍຕ຺ຖ ສມນ຺ຕໂຕ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຓມຊ຺ເຌ ສພ຺ພທາ ກຈວຣສ຺ສ ສງ຺ກຑ຺ຒເນນ ມຊ຺ເຌ ວາລິກາ ສຎ຺ຈິຕາ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຕ຺ຕພ຺ພວິຘິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸຈ຺ຈວຕ຺ຖຸປາທຏ຺ຐານາຠິມຸຂໍ ວາ ວາລິກາ ຫຣິຕພ຺ພາ. ຍຕ຺ຖ ວາ ປນ ໂກເຓສຸ ວາລິກາ ສຎ຺ຈິຕາ, ຕຕ຺ຖ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອປຣທິສາຠິມຸຂາ ຫຣິຕພ຺ພາຕິ ເກຈິ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ. ເກຈິ ປນ ‘‘ສມ຺ມຏ຺ຐຏ຺ຐານສ຺ສ ປທວຬຎ຺ເຊນ ອວິໂກປນຕ຺ຖາຍ ສຍໍ ອສມ຺ມຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປາທາຠິມຸຂໍ ວາລິກາ ຫຣິຕພ຺ພາຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ມຊ຺ຌໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ ວຈນສ຺ສ ປໂຍຊນໍ ນ ທິສ຺ສຕິ.

໑໑໑. ວງ຺ກປາທຕາມຕ຺ເຕນ ກຸຬີຣປາທກສ຺ສ ເສເສຫິ ວິເສໂສ, ນ ອຏນີສຸ ປາທປ຺ປເວສນວິເສເສນາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ໂຍ ວາ ປນ ໂກຈີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສາຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ເສວ.

ນິສີທິຕ຺ວາ…ເປ… ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເມຆຸຏ຺ຐານາຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ປຈ຺ຉາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາໂຠເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ເຕນ ປຸນາຄນ຺ຕພ຺ພເມວ. ກປ຺ປໍ ລຠິຕ຺ວາຕິ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ມາ ອິຘ ຕິຏ຺ຐາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ລຠິຕ຺ວາ.

ອາວາສິການໍເຍວ ປລິໂພໂຘຕິ ອາຄນ຺ຕຸເກສຸ ກິຎ຺ຈິ ອວຕ຺ວາ ນິສີທິຕ຺ວາ ‘‘ອາວາສິກາ ເອວ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ຄເຕສຸປິ ອາວາສິການເມວ ປລິໂພໂຘ. ມຫາປຈ຺ຈຣິວາເທ ປນ ‘‘ອິທໍ ອມ຺ຫາກ’’ນ຺ຕິ ອວຕ຺ວາປິ ນິສິນ຺ນານເມວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນາຓຕ຺ຕິຍາ ປຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຕາປິ ທຸກ຺ກເຏ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸສ຺ສາຣໂກຕິ ສຣຠາຓໂກ. ໂສ ຫິ ອຸທ຺ຘໍ ອຸທ຺ຘໍ ປາຬິປາຐໍ ສາເຣຕິ ປວຕ຺ເຕຕີຕິ ອຸສ຺ສາຣໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໑໑໒. ວຓ຺ຓານຸຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ກຕາຕິ ປຏຂຓ຺ຑາທີຫິ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ກຕາ. ຠູມິຍໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພາຕິ ຈິມິລິກາຍ ສຕິ ຕສ຺ສາ ອຸປຣິ, ອສຕິ ສຸທ຺ຘຠູມິຍໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພາ. ‘‘ສີຫຈມ຺ມາທີນໍ ປຣິຫຣເຓເຍວ ປຏິກ຺ເຂໂປ’’ຕິ ອິມິນາ ມຎ຺ຈປີຐາທີສຸ ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ປຸນ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຐປນາທິວເສນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ປຣິຫຣຓເມວ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຠູມຕ຺ຖຣຓາທິວເສນ ປຣິໂຠໂຄ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຫຣຓໍ ນ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຂນ຺ຘເກ ຫິ ‘‘ອນ຺ໂຕປິ ມຎ຺ເຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ພຫິປິ ມຎ຺ເຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ມຎ຺ຈາທີສຸ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ປຣິຫຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ –

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາຈມ຺ມານິ ຘາເຣຕພ຺ພານິ ສີຫຈມ຺ມໍ ພ຺ຍຄ຺ຆຈມ຺ມໍ ທີປິຈມ຺ມໍ. ໂຍ ຘາເຣຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໒໕໕) –

ປຏິກ຺ເຂໂປ ກໂຕ. ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນເວຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ທາຣຸມຍປີຐນ຺ຕິ ຜລກມຍປີຐເມວ. ປາທກຖລິກນ຺ຕິ ອໂຘຕປາທໍ ຍສ຺ມິໍ ຆໍສນ຺ຕາ ໂຘວນ຺ຕິ, ຕໍ ທາຣຸຜລກາທິ.

໑໑໓. ‘‘ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສາມີຕິ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ເຎນປິ ກາຣເຓນ ອໂນຕາເປນ຺ຕສ຺ສປິ ອາຄມເນ ສາເປກ຺ຂສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ເຕເນວ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ມຎ຺ຈາທີນໍ ສງ຺ຆິກຕາ, ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂເຓ ເທເສ ສນ຺ຖຣຓໍ ວາ ສນ຺ຖຣາປນໍ ວາ, ອປລິພຸທ຺ຘຕາ, ອາປທາຍ ອຠາໂວ, ນິຣເປກ຺ຂຕາ, ເລຑ຺ຑຸປາຕາຕິກ຺ກໂມ’’ຕິ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ເອວເມຕ຺ຖ ນິຣເປກ຺ຂຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ຉ ອງ຺ຄານິ ວຸຕ຺ຕານິ.

ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ທຸຕິຍເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໑໖. ປຎ຺ຈເມ ປາວາໂຣ ໂກຊໂວຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓຕ຺ຖາເຍວ ຐປິຕາ ອຸຄ຺ຄຕໂລມາ ອຕ຺ຖຣຓວິເສສາ. ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສນາສນໂຕຕິ ສພ຺ພປຈ຺ຉິມເສນາສນໂຕ.

໑໑໗. ກຸຣຸນ຺ທຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ສວິເສສໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຣຸກ຺ຂມູລສ຺ສ ປາກຏຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ປລຸຊ຺ຊຕີຕິ ວິນສ຺ສຕິ.

໑໑໘. ເຍນ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ວີນນ຺ຕິ, ຕໍ ມຎ຺ຈປີຐກວານໍ. ສິລຸຈ຺ຈຍເລຓນ຺ຕິ ປພ຺ພຕຄຸຫາ. ‘‘ອາປຸຈ຺ຉນໍ ປນ ວຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓເສຍ຺ຍາ, ຕສ຺ສາ ສງ຺ຆິກຕາ, ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂເຓ ວິຫາເຣ ສນ຺ຖຣຓໍ ວາ ສນ຺ຖຣາປນໍ ວາ, ອປລິພຸທ຺ຘຕາ, ອາປທາຍ ອຠາໂວ, ອນເປກ຺ຂສ຺ສ ທິສາປກ຺ກມນໍ, ອຸປຈາຣສີມາຕິກ຺ກໂມຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ສຕ຺ຕ ອງ຺ຄານິ.

ທຸຕິຍເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ອນຸປຂຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໑໙. ຉຏ຺ເຐ ອນຸປວິສິຕ຺ວາຕິ ສມີປໍ ປວິສິຕ຺ວາ.

໑໒໒. ອຸປຈາຣໍ ຐເປຕ຺ວາຕິ ທິຍຑ຺ຒຫຕ຺ຖູປຈາຣໍ ຐເປຕ຺ວາ. ສງ຺ຆິກວິຫາຣຕາ, ອນຸຏ຺ຐາປນີຍຠາວຊານນໍ, ສມ຺ພາເຘຕຸກາມຕາ, ອຸປຈາເຣ ນິສີທນໍ ວາ ນິປຊ຺ຊນໍ ວາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ.

ອນຸປຂຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ນິກ຺ກຑ຺ຒນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໒໖. ສຕ຺ຕເມ ໂກຏ຺ຐການີຕິ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐການິ.

໑໒໘. ‘‘ສກລສງ຺ຆາຣາມໂຕ ນິກ຺ກຑ຺ຒິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອິທໍ ອນນຸຣູປໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາປຄຣຫິຕາຍ ຫິ ອກຸປິຕຈິຕ຺ເຕນ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປນ຺ຕສ຺ສ ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ ‘‘ກຸປິໂຕ ອນຕ຺ຕມໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອຎ຺ຎາເປກ຺ຂາ ອາປຕ຺ຕິ ນ ທິສ຺ສຕິ. ປາຬິຍໍ ‘‘ອລຊ຺ຊິໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕີ’’ຕິອາທີສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕິຕາຍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ໂກເປ ອຸປ຺ປນ຺ເນປິ ອນາປຕ຺ຕິ ອລຊ຺ຊິຕາທິປຈ຺ຈເຍເນວ ນິກ຺ກຑ຺ຒນສ຺ສ ອາຣທ຺ຘຕ຺ຕາ. ສງ຺ຆິກວິຫາໂຣ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຠຓ຺ຑນກາຣກຠາວາທິວິນິມຸຕ຺ຕຕາ, ໂກເປນ ນິກ຺ກຑ຺ຒນໍ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາປນໍ ວາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ນິກ຺ກຑ຺ຒນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ເວຫາສກຸຏິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໒໙. ອຏ຺ຐມໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ສງ຺ຆິໂກ ວິຫາໂຣ, ອສີສຆຏ຺ຏເວຫາສກຸຏິ, ເຫຏ຺ຐາປຣິໂຠຄຕາ, ອປຏາຓິທິນ຺ເນ ອາຫຈ຺ຈປາທເກ ນິສີທນໍ ວາ ນິປຊ຺ຊນໍ ວາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ.

ເວຫາສກຸຏິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ມຫລ຺ລກວິຫາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໓໕. ນວເມ ‘‘ມຫລ຺ລໂກ ນາມ ວິຫາໂຣ ສສ຺ສາມິໂກ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສຎ຺ຎາຈິກາຍ ກຸຏິຍາ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ຍສ຺ສາຕິ ວິຫາຣສ຺ສ. ສາ ອປຣິປູຣູປຈາຣາປິ ໂຫຕີຕິ ວິວຣິຍມານໍ ກວາຏໍ ຍໍ ຠິຕ຺ຕິໍ ອາຫນຕິ, ສາ ສາມນ຺ຕາ ກວາຏວິຕ຺ຖາຣປ຺ປມາຓາ ອຸປຈາຣຣຫິຕາປິ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາໂລກໍ ວາຕປານໍ ສນ຺ເຘຕິ ຆຏຍຕີຕິ ອາໂລກສນ຺ຘີຕິ ກວາຏໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ທ຺ວາຣວາຕປານູປຈາຣໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປຸນປ຺ປຸນໍ ລິມ຺ປນາທິໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ປິຓ຺ຑຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ເກຈິ ປນ ‘‘ປາຬິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ ສໍວິຘາຕພ຺ພໍ. ຫຣິເຕ ຐິໂຕ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ ຫຣິຕຍຸຕ຺ເຕ ເຂຕ຺ເຕ ຐຕ຺ວາ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເກຈິ ປນ ‘‘ຕາທິເສ ເຂຕ຺ເຕ ວິຫາຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ປາຬິຍາ ນ ສເມຕິ.

໑໓໖. ອຸຊຸກເມວ ຉາທນນ຺ຕິ ຉາທນມຸຂວຏ຺ຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ປິຏ຺ຐິວໍສກູຏາຄາຣກຓ຺ຓິກາທິ, ຕາວ ອິຏ຺ຐກາທີຫິ ອຸຊຸກໍ ຉາທນໍ. ອິມິນາ ປນ ເຍນ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ເອກວາຣໍ ຉາທິເຕ ຕໍ ຉາທນໍ ເອກມຄ຺ຄນ຺ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ປາຬິຍໍ ‘‘ທ຺ເວ ມຄ຺ເຄ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິຍາເຍນ ຉາທນມ຺ປິ ອິມິນາວ ນເຍນ ໂຍເຊຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ‘‘ປຸນປ຺ປຸນໍ ຉາທາເປສີ’’ຕິ ອິມາຍ ປາຬິຍາ ຈ ‘‘ສພ຺ພມ຺ປິ ເຈຕໍ ຉທນໍ ຉທນູປຣິ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຏ຺ຐກຖາວຈເນນ ຈ ສເມຕິ.

ປາຬິຍໍ ‘‘ມຄ຺ເຄນ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ປຣິຍາເຍນ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ອິທຎ຺ຈ ອິຏ຺ຐກາທີຫິ, ຕິຓປຓ຺ເຓຫິ ຈ ຉາທນປ຺ປກາຣເຠທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ປນ຺ຕິຍາ ຉາທິຕສ຺ສ ຉທນສ຺ສ ອຸປຣິ ຉທນມຸຂວຏ຺ຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຸທ຺ຘໍ ອຸຊຸກເມວ ເອກວາຣໍ ຉາທນໍ ເອກມຄ຺ຄນ຺ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘ທ຺ເວ ມຄ຺ເຄ’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ສກລວິຫາຣຉາທນໍ. ເອສ ນໂຍ ປຣິຍາເຍນ ຉາທເນປີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ປາຬິອຏ຺ຐກຖາຫິ ນ ສເມຕິ.

ຕຕິຍາຍ ມຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕຕິຍາຍາຕິ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ສມ຺ປທານວຈນໍ, ຕຕິຍໍ ມຄ຺ຄນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ. ຕິຓປຓ຺ເຓຫິ ລພ຺ຠຕີຕິ ຕິຓປຓ຺ເຓຫິ ຉາເທຕ຺ວາ ອຸປຣິ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາວລິຕ຺ຕກຣຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເກວລໍ ຕິຓກຸຏິຍາ ຫິ ອນາປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄານນ຺ຕິ ມຄ຺ຄວເສນ ຉາທິຕານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຉທນານໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ປຣິຍາຍານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ມຫລ຺ລກວິຫາຣຕາ, ອຕ຺ຕໂນ ວາສາຄາຣຕາ, ອຸຕ຺ຕຣິ ອຘິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ມຫລ຺ລກວິຫາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໔໐. ທສເມ ມາຕິກາຍໍ ສປ຺ປາຓກອຸທກໍ ຕິເຓນ ວາ ມຕ຺ຕິກາຍ ວາ ສິຎ຺ເຈຍ຺ຍ, ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ອຸທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ພຫິ ສິຎ຺ເຈຍ຺ຍ, ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ອຸທເກ ຕິຓໍ ວາ ມຕ຺ຕິກໍ ວາ ອາຫຣິຕ຺ວາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍາຕິ ອຊ຺ຌາຫຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕນາຫ ‘‘ສກຏຠາຣມຕ຺ຕຎ຺ເຈປີ’’ຕິອາທິ. ອິທນ຺ຕິ ຕິຓມຕ຺ຕິກປກ຺ຂິປນວິຘານໍ. ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ມາຕິກາຍໍ ‘‘ຕິຓໍ ວາ ມຕ຺ຕິກໍ ວາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວາ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອິທຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທໍ ພາຫິຣປຣິໂຠຄໍ ສນ຺ຘາຍ ວຕ຺ຖຸວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣປຣິໂຠຄສ຺ສ ວິສຸໍ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ. ຕທຸຠຍມ຺ປິ ‘‘ສປ຺ປາຓກ’’ນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ວຘກຈິຕ຺ຕໍ ວິນາວ ສິຎ຺ຈເນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຘກຈິຕ຺ເຕ ປນ ສຕິ ສິກ຺ຂາປທນ຺ຕເຣເນວ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ນ ອິມິນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຸທກສ຺ສ ສປ຺ປາຓກຕາ, ‘‘ສິຎ຺ຈເນນ ປາຓກາ ມຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ຊານນໍ, ຕາທິສເມວ ຈ ອຸທກໍ ວິນາ ວຘກເຈຕນາຍ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ຕິຓາທີນໍ ສິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ.

ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິໂຕ ເສນາສນວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

‘‘ຠູຕຄາມວຄ຺ໂຄ’’ຕິປິ ເອຕສ຺ເສວ ນາມໍ.