໙. ຣູປິຍສໍໂວຫາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໘໗. ນວເມ ຊາຕຣູປາທິຈຕຸພ຺ພິຘນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸ ອິຘ ຣູປິຍຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຊາຕຣູປຣຊຕປຣິວຕ຺ຕນ’’ນ຺ຕິ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕປຣິວຕ຺ຕເນຕິ ກປ຺ປິຍໂວຫາເຣນ, ອກປ຺ປິຍໂວຫາເຣນ ວາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕສ຺ສ ຣູປິຍສ຺ສ ປຣິວຕ຺ຕເນ.

໕໘໙. ປາຬິຍໍ ຆນກຕນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐກາທິ. ຣູປິຍໍ ນາມ ສຕ຺ຖຸວຓ຺ໂຓຕິອາທີສຸ ກິຎ຺ຈາປິ ເກວລໍ ຣຊຕໍ ນ ຄຫິຕໍ, ຕຖາປິ ຣູປິຍປເທເນວ ຕໍ ຄຫິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສຸທ຺ໂຘ ຣູປິຍສໍໂວຫາໂຣ ເອວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ພໍ. ຣູປິເຍ ຣູປິຍສຎ຺ຎີຕິອາທິມ຺ຫິ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ວກ຺ຂາມາຕິ ປາຐເສໂສ.

໕໙໑. ປາຬິຍໍ ຣູປິເຍ ຣູປິຍສຎ຺ຎີຕິ ອຕ຺ຕນາ ທິຍ຺ຍມານໍ ສກສນ຺ຕກໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣູປິຍໍ ເຈຕາເປຕີຕິ ປຣສນ຺ຕກໍ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ຕຕ຺ຖ ອຣູປິຍ-ສທ຺ເທນ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸມ຺ປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ປຈ຺ຉິເມ ປນ ຕິເກ ‘‘ອຣູປິເຍ ຣູປິຍສຎ຺ຎີ ອຣູປິຍໍ ເຈຕາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ຕິເກ ອຣູປິຍ-ສທ຺ເທນ ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸເຍວ ຄຫິຕໍ, ນ ມຸຕ຺ຕາທິທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ ອນ຺ເຕ ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສຫ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ກິຎ຺ຈາປິ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ ນ ຄຫິຕໍ, ຕຖາປິ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນາ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸໍ, ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸນາ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸຎ຺ຈ ປຣິວຕ຺ຕຍໂຕ ທຸກ຺ກຏໍ, ນຍໂຕ ສິທ຺ຘເມວ ໂຫຕິ. ຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ຕຖສຎ຺ຎາຍ ວາ ອຕຖສຎ຺ຎາຍ ວາ ວິມຕິຍາ ວາ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສປິ ໂຫຕິເຍວ ອຈິຕ຺ຕກຕ຺ຕາ ອິມສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສຫາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ສຫຘມ຺ມິເກຫິ ສຫ.

ອິທານິ ‘‘ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸນາ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸໍ ວາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ປາຬິຍໍ ສຣູເປນ ອນາຄຕຕ຺ເຕປິ ນຍໂຕ ລພ຺ຠມານຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ໂຍ ຫິ ອຍ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ມາ ຣູປິເຍນ ປຣິວຕ຺ຕິຕໍ ອຣູປິຍໍ ນິສ຺ສຏ຺ຐມ຺ປິ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍເມວ ນ ໂຫຕິ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພສ຺ເສວ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ, ເກວລໍ ປນ ອິທໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ ປຣິວຕ຺ຕເກນ ເທເສຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຣູປິເຍ ຣູປິຍສຎ຺ຎີ ອຣູປິຍໍ ເຈຕາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິອາທິ ຕິໂກ ຠຄວຕາ ນ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕີສຸປິ ປເທສຸ ປຣິວຕ຺ຕິຍມານສ຺ສ ອຣູປິຍຕ຺ເຕນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຈນາໂຍຄາ ຣູປິຍສ຺ເສວ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ. ຣູປິຍສ຺ເສວ ຫິ ນິສ຺ສຏ຺ຐສ຺ສ ອາຣາມິກາທີຫິ ປຏິປຊ຺ຊນວິຘິ ປາຬິຍໍ ທສ຺ສິໂຕ, ນ ອຣູປິຍສ຺ສ. ຕສ຺ມາ ປາຈິຕ຺ຕິຍມຕ຺ຕສມ຺ຠວທສ຺ສນຕ຺ຖເມວ ປເນຕ຺ຖ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອວຸຕ຺ໂຕປິ ອຍໍ…ເປ… ຕິໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸໂນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍຕາທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ເຕເນວ ປຕ຺ຕຈຕຸກ຺ເກ ‘‘ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອຸປາເຍນ ກປ຺ປິຍໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຫີຕິອາທິ ທຸຕິຍຕິການຸໂລເມເນວ ຕຕິຍຕ຺ຕິກສ຺ສ ສິຊ຺ຌນປ຺ປກາຣໍ ສມຕ຺ເຖຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຍສ຺ມາ ຫິ ຍຖາ ອຕ຺ຕໂນ ອຣູປິເຍນ ປຣສ຺ສ ຣູປິຍໍ ເຈຕາເປນ຺ຕສ຺ສ ເອກສ຺ມິໍ ອນ຺ເຕ ຣູປິຍສມ຺ຠວໂຕ ‘‘ຣູປິຍສໍໂວຫາໂຣ ກໂຕ ເອວ ໂຫຕີ’’ຕິ ທຸຕິຍຕ຺ຕິໂກ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ຣູປິເຍນ ປຣສ຺ສ ອຣູປິຍໍ ເຈຕາເປນ຺ຕສ຺ສາປິ ໂຫຕີຕິ ຕຕິໂຍ ຕິໂກ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ຠເວຍ຺ຍ, ໂສ ປນ ທຸຕິຍຕ຺ຕິເກເນວ ເອກໂຕ ຣູປິຍປກ຺ຂສາມຎ຺ເຎນ ສິຊ຺ຌຕີຕິ ປາຬິຍໍ ນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກນ຺ເຕນ ຣູປິຍປກ຺ເຂຕິ ເອເກນ ອນ຺ເຕນ ຣູປິຍປກ຺ເຂ, ‘‘ເອກໂຕ ຣູປິຍປກ຺ເຂ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ.

ອິທານິ ທຸຕິຍຕ຺ຕິເກ ອຣູປິຍປທສ຺ສ ອຕ຺ຖຠູເຕສຸ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸກປ຺ປິຍວຕ຺ຖູສຸ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນາ ຣູປິຍາທິປຣິວຕ຺ຕເນ ອາປຕ຺ຕິເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນາ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນ຺ຕິອາທິ ປນ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນາ ປຣິວຕ຺ຕນປ຺ປສງ຺ເຄ ປາຬິຍໍ ອວຸຕ຺ຕສ຺ສາປິ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນຍໂຕ ລພ຺ຠມານຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອິມິນາຕິ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣສິກ຺ຂາປເທນ, ເຕນ ຈ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ ອຈິຕ຺ຕກຕມ຺ປິ ທສ຺ເສຕິ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສຫຘມ຺ມິເກຫີຕິ ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສຫ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕນາປິ ກຍວິກ຺ກຍສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸນິສ຺ສິຕຕໍ ເອວ ສາເຘຕິ. ອິມໍ…ເປ… ຣູປິຍເຈຕາປນຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປກເຕນ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ. ຕຕ຺ຖາຕິ ກຍວິກ຺ກຍສິກ຺ຂາປເທ (ປາຣາ. ໕໙໓).

ເອວໍ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນາ ຣູປິຍາທິປຣິວຕ຺ຕເນ ອາປຕ຺ຕິເຠທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸນາປິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸນາ ປນາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຕເນວາຕິ ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸນາ ເອວ. ‘‘ຣູປິຍໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິທໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຸຕ຺ຕາທິທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸມ຺ປິ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກາຣິຕມ຺ປິ ປຎ຺ຈນ຺ນມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ. ສມຸຏ຺ຐາເປຕີຕິ ສຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ອິມໍ ກຫາປຓາທິໍ ກມ຺ມກາຣານໍ ທຕ຺ວາ ພີຊໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຫີ’’ຕິ ເອວໍ ອຎ຺ຎໍ ອາຓາເປຕ຺ວາ ວາ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ. ມຫາອກປ຺ປິໂຍຕິ ອຕ຺ຕນາວ ພີຊໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທູສິຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ມູລສາມິກສ຺ສ ອຠາວໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ຫິ ໂຈເຣຫິ ອຈ຺ຉິນ຺ໂນປິ ປຸນ ລທ຺ໂຘ ຊານນ຺ຕສ຺ສ ກສ຺ສຈິປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍທິ ຫິ ວຏ຺ເຏຍ຺ຍ, ຕຬາກາທີສຸ ວິຍ ອຈ຺ຉິນ຺ໂນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຈຣິຍາ ວເທຍ຺ຍຸໍ. ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອຸປາເຍນາຕິ ສງ຺ເຆ ນິສ຺ສຊ຺ຊເນນ, ໂຈຣາທິອຈ຺ຉິນ຺ທນາທິນາ ຈ ກປ຺ປິຍໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ອິທຎ຺ຈ ເຕນ ຣູເປນ ຐິຕໍ, ຕມ຺ມູລິເກນ ວຕ຺ຖຸມຸຕ຺ຕາທິຣູເປນ ຐິຕຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸມ຺ປິ ຫິ ຕມ຺ມູລິກກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸຎ຺ຈ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອຸປາເຍນ ເຕນ ຣູເປນ ກປ຺ປິຍໍ ກາຕຸໍ. ຍທິ ປນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເຕນ ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸນາ ປຸນ ຣູປິຍໍ ເຈຕາເປຍ຺ຍ, ຕໍ ຣູປິຍໍ ນິສ຺ສຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎສໍ ກປ຺ປິຍໍ ກາຕຸມ຺ປິ ສກ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ປຕ຺ຕໍ ກິຓາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອິມິນາ ກຫາປຓາທິນາ ກມ຺ມາຣກຸລໂຕ ປຕ຺ຕໍ ກິຓິຕ຺ວາ ເອຫີ’’ຕິ ອາຣາມິກາທີຫິ ກິຓາປນມ຺ປິ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນວ ຣາຊສິກ຺ຂາປທຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ເອຕ຺ຕເກຫິ ກຫາປເຓຫິ ສາຏເກ ອາຫຣ, ເອຕ຺ຕເກຫິ ຍາຄຸອາທີນິ ສມ຺ປາເທຫີຕິ ວທຕິ, ຍໍ ເຕ ອາຫຣນ຺ຕິ, ສພ຺ເພສໍ ອກປ຺ປິຍໍ. ກສ຺ມາ? ກຫາປຓານໍ ວິຈາຣິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໕໓໘-໕໓໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ປນ ວຈເນນ ຍໍ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣສິກ຺ຂາປທໍ ‘‘ອນາຓຕ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ ສເມຕິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ອິມິນາ, ປາຬິຍາປິ ຕໍ ນ ສເມຕິ. ປາຬິຍຎ຺ຫິ ນິສ຺ສຏ຺ຐຣູປິເຍນ ອາຣາມິກາທີຫິ ສປ຺ປິຍາທິໍ ປຣິວຕ຺ຕາເປຕຸໍ ‘‘ໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘ອາວຸໂສ, ອິມໍ ຊານາຫີ’ຕິ. ສເຈ ໂສ ຠຓຕິ ‘ອິມິນາ ກິໍ ອາຫຣີຍຕູ’ຕິ, ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘ອິມໍ ວາ ອິມໍ ວາ ອາຫຣາ’ຕິ. ກປ຺ປິຍໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ ‘ສປ຺ປິ ວາ’’’ຕິອາທິນາ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣໍ ປຣິໂມເຈຕ຺ວາວ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອິມິນາ ຣູປິເຍນ ກິໍ ອາຫຣີຍຕູ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘‘ອິມໍ ອາຫຣາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ອຘິກາຣໂຕ ‘‘ອິມິນາ ຣູປິເຍນ ອິມໍ ອາຫຣາ’’ຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ອາຓຕ຺ໂຕ ເອວ ໂຫຕີຕິ ຕໍ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣໍ ປຣິວຊ຺ເຊຕຸໍ ‘‘ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘ອິມໍ ວາ ອິມໍ ວາ ອາຫຣາ’’’ຕິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ກໂຕ, ອນາປຕ຺ຕິວາເຣປິ ‘‘ກປ຺ປິຍກາຣກສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂຕີ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຍວິກ຺ກຍສິກ຺ຂາປເທ (ປາຣາ. ໕໙໕) ປນ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອິທໍ ສາຓຕ຺ຕິກໍ ກຍວິກ຺ກຍເມວ ອນາຓຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ມູລສ຺ສ ອນິສ຺ສຏ຺ຐຕ຺ຕາຕິ ເຍນ ອຸຄ຺ຄຫິຕມູເລນ ປຕ຺ໂຕ ກີໂຕ, ຕສ຺ສ ມູລສ຺ສ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອນິສ຺ສຏ຺ຐຕ຺ຕາ, ເອເຕນ ຣູປິຍເມວ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ນ ຕມ຺ມູລິກໍ ອຣູປິຍນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍທິ ຫິ ເຕນ ຣູປິເຍນ ອຎ຺ຎໍ ຣູປິຍໍ ເຈຕາເປຍ຺ຍ, ຕໍ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣສິກ຺ຂາປເທ ອາຄຕນເຍເນວ ນິສ຺ສຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ເສເສຫິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ ຠເວຍ຺ຍາຕິ. ‘‘ມູລສ຺ສ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ມູລສ຺ສ ຄິຫິສນ຺ຕກຕ຺ຕໍ, ເຕເນວ ປຕ຺ຕສ຺ສ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣານຸປ຺ປນ຺ນຕຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ປຎ຺ຈສຫຘມ຺ມິກສນ຺ຕເກເນວ ຫິ ຣູປິຍສໍໂວຫາຣໂທໂສ. ຕຕ຺ຖ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອິຕຣຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏໍ.

ນິສ຺ສຊ຺ຊີຕິ ທານວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວິນຍກມ຺ມວເສນ. ເຕເນວ ‘‘ສປ຺ປິສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ ປຣິວຕ຺ເຕຕິ, ຕສ຺ສ ວາ ຘນສ຺ສ ຣູປິຍຠາໂວ, ປຣິວຕ຺ຕນປຣິວຕ຺ຕາປເນສຸ ອຎ຺ຎຕຣຠາໂວ ຈາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ.

ຣູປິຍສໍໂວຫາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.