໒. ອຸໂທສິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໗໓. ທຸຕິເຍ ອວິປ຺ປວາເສຕິ ອວິປ຺ປວາເສ ນິປ຺ຜາເທຕພ຺ເພ, ວິປ຺ປວາສໂທສາຠາເວ ສາເຘຕພ຺ເພ ກຕ຺ຕພ຺ພາ ສມ຺ມຸຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໗໕. ປຏິສິທ຺ຘປຣິຍາປນ຺ເນນາຕິ ວິປ຺ປວສິຕຸໍ ປຏິສິທ຺ເຘສຸ ຕີສຸ ຈີວເຣສຸ ອນ຺ໂຕຄເຘນ, ເອເກນ ຈ ອວຍເວ ສມຸທາໂຍປຈາຣໍ ທສ຺ເສຕິ.

໔໗໘-໙. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ‘‘ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ. ‘‘ສຠາເຍຕິ ລິງ຺ຄພ຺ຍຕ຺ຕເຍນ ສຠາ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຸນ ສຍມ຺ປິ ‘‘ສຠາເຍ’’ຕິ ອິມິນາ ໂວຫຣນ຺ໂຕ ສຠາ-ສທ຺ທສ຺ສ ປຣິຍາໂຍ ສຠາຍ-ສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຍຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ສຠາຍນ຺ຕິ ລິງ຺ຄພ຺ຍຕ຺ຕເຍນ ສຠາ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ. ລິງ຺ຄພ຺ຍຕ຺ຕເຍນ ສຠາຕິ ຈ ລິງ຺ຄນ຺ຕຣຍຸຕ຺ໂຕ ສຠາສທ຺ທປຣິຍາໂຍ ສຠາຍສທ຺ໂທຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສຠາຍໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ສຠໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ວສິຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຈີວຣຫຕ຺ຖປາເສເຍວ ວສິຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສາຕິ ວີຖິຍາ. ສຠາຍສ຺ສ ຈ ທ຺ວາຣສ຺ສ ຈ ຫຕ຺ຖປາສາ ນ ວິຊຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຠາຍທ຺ວາຣານມນ຺ຕເຣ ວີຖິ ເຄຫາປິ ຄຫິຕາ ເອວ ໂຫນ຺ຕິ ອາທິປຣິໂຍສານານໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ທ຺ວາຣວີຖິຆເຣສຸ ວສນ຺ເຕນ ຄາມປ຺ປເວສນສຫເສຍ຺ຍາທິໂທສໍ ປຣິຫຣິຕ຺ວາ ສຸປຏິຈ຺ຉນ຺ນຕາທິຍຸຕ຺ເຕເນວ ຠວິຕພ຺ພໍ, ສຠາ ປນ ຍທິ ສພ຺ເພສໍ ວສນຕ຺ຖາຍ ສາລາສທິສາ ກຕາ, ອນ຺ຕຣາຣາເມ ວິຍ ຍຖາສຸຂໍ ວສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຕາຍ ຈ ເອກູປຈາຣຕໍ, ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຕາຍ ນານູປຈາຣຕຎ຺ຈ ນິເວສນາທີສຸປິ ອຕິທິສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເອເຕເນວູປາເຍນາ’’ຕິອາທິ. ນິເວສນາທີນິ ພຫິຄາມໂຕ ສນ຺ນິວິຏ຺ຐານິ ຄຫິຕານິ ອນ຺ໂຕຄາເມ ຐິຕານໍ ຄາມຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ຄາມນິຄມນິເວສນາທີສຸ ປນ຺ນຣສສຸ. ປຣິກ຺ເຂປາທີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອປຣິກ຺ເຂປສ຺ເສວ ຄຫຓໍ, ນ ເອກກຸລາທີນມ຺ປິ ເຕສໍ ເອກູປຈາຣຕານານູປຈາຣຕານິມິຕ຺ຕຕາຠາວາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສຕ຺ຖສ຺ສ ກຕິປາຫໍ ກຕ຺ຖຈິ ນິວິຏ຺ຐສ຺ເສວ ປຣິກ຺ເຂໂປ ໂຫຕິ, ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ.

໔໘໒-໗. ຄາມໂຕ ພຫິ ອິສ຺ສຣານໍ ສມຸທ຺ທຕີຣາທີສຸ ກຕຠຓ຺ຑສາລາ ອຸໂທສິໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຍານາທີນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ມຸຓ຺ຑຈ຺ຉທນປາສາໂທຕິ ນາຕິອຸຈ຺ໂຈ ຈນ຺ທິກງ຺ຄຓຍຸຕ຺ໂຕ ສິຂຣກູຏມາລາທິວິຣຫິໂຕ ປາສາໂທ.

໔໘໙. ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ. ນທີປຣິຫາໂຣຕິ ວິສຸໍຄາມາທີນໍ ວິຍ ນທີປຣິຫາຣສ຺ສ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈີວຣຫຕ຺ຖປາໂສ ເອວາຕິ ວທນ຺ຕິ, ອຎ຺ເຎ ປນ ‘‘ອິມິນາ ອຏ຺ຐກຖາວຈເນນ ນທີປຣິຫາໂຣປິ ວິສຸໍ ສິທ຺ໂຘ, ນທິຍາ ຫຕ຺ຖປາໂສ ນ ວິຊຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ວິຫາຣສີມນ຺ຕິ ອວິປ຺ປວາສສີມໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວິຫາຣສ຺ສ ນານາກຸລສນ຺ຕກຠາເວປິ ອວິປ຺ປວາສສີມາປຣິຈ຺ເຉທພ຺ຠນ຺ຕເຣ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຈີວຣອວິປ຺ປວາສສມ຺ຠວໂຕ ຕສ຺ສາ ປຘານຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຖປຣິຫາໂຣ ນ ລພ຺ຠຕີຕິ ‘‘ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສຕ຺ຖສມີເປ’’ຕິ ອິທໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຬິຍໍ ນານາກຸລສ຺ສ ສຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ສຕ຺ເຖ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາສາ ນ ວິຊຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຕ຺ຖຫຕ຺ຖປາໂສ ຄຫິໂຕ.

໔໙໐. ເອກກຸລສ຺ສ ເຂຕ຺ເຕຕິ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ.

໔໙໑-໔. ວິຫາໂຣ ນາມ ອຸປຈາຣສີມາ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣຕິ ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕປຣິເວຓາທິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອກກຸລາທິສນ຺ຕກຕາ ເຈຕ຺ຖ ກາຣາປການໍ ວເສນ. ຉາຍາຍ ຜຸຏ຺ໂຐກາສສ຺ສາຕິ ອຸຊຸກໍ ອວກ຺ຂິຕ຺ຕເລຑ຺ຑຸປາຕພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ.

ອຄມນປເຖຕິ ຕທເຫວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍເກ ສມຸທ຺ທມຊ຺ເຌ ເຍ ທີປກາ, ເຕສູຕິ ໂຍຊນາ. ອິຕຣສ຺ມິນ຺ຕິ ປຸຣຕ຺ຖິມທິສາຍ ຈີວເຣ. ‘‘ອຸໂປສຖກາເລ…ເປ… ວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຈີວຣວິປ຺ປວາສສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣໂຕ ສມານສໍວາສາຍ ສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣສີມາຍ ອຈ຺ຈນ຺ຕວິສທິສຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕຖາ ຫິ ພຫູສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ເອກໂຕ ນິສີທິຕ຺ວາ ສມນ຺ຕາ ສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣປຣິຈ຺ເຉເທສຸ ຍຖາສກໍ ຈີວຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ປຣິຫຣນ຺ເຕສຸ ເອເກກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນິສິນ຺ໂນກາສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຈ຺ເຈກໍ ສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣສ຺ສ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິສທິໂສ ອເນກວິໂຘ ໂຫຕິ, ນ ເອໂກ ປຣິສປຣິຍນ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນິມິຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ເຕເນວ ຕຕ຺ຖ ປຣິສວເສນ ວຸຑ຺ຒິ, ຫານິ ວາ ນ ໂຫຕິ, ນ ເອວໍ ສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣສີມາຍ. ສາ ຫິ ໂຍຊນິກາຍປິ ປຣິສປຣິຍນ຺ຕໂຕວ ປຏ຺ຐາຍ ສມນ຺ຕາ ສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣປອຈ຺ຉິນ຺ນາ ເອກາວ ໂຫຕິ. ເຕເນວ ສາ ປຣິສວເສນ ວຑ຺ຒຕິ, ຫາຍຕິ ຈ, ຕສ຺ມາ ອຎ຺ຎາວ ສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣສີມາ ອຎ຺ໂຎ ສຕ຺ຕພ຺ຠນ຺ຕຣໂຕ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ ຈີວຣວິປ຺ປວາສປຣິຫາໂຣ ອພ຺ໂຠກາໂສຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ຂນ຺ຘເກ ສີມາກຖາຍເມວ (ມຫາວ. ໑໔໓) ວກ຺ຂາມ.

໔໙໕. ນທິໍ ໂອຕຣຕີຕິ ຫຕ຺ຖປາສໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂອຕຣຕິ. ພຫິຄາເມ ຐເປຕ຺ວາຕິ ອປາຣຸປິຕພ຺ພຕາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິນຍກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ເຄ ຈ ພຫິຄາເມ ຐປິຕສງ຺ຆາຏິຍຎ຺ຈ ປຐມໍ ວິນຍກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣວາສເກ ກາຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ພຫິຄາເມ ຐປິຕສ຺ສາປິ ວິນຍກມ຺ມວຈນໂຕ ປຣມ຺ມຸຂາປິ ຐິຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕຸໍ, ນິສ຺ສຏ຺ຐໍ ທາຕຸຎ຺ຈ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທຫຣານໍ ຄມເນ ສອຸສ຺ສາຫຕ຺ຕາ ‘‘ນິສ຺ສໂຍ ປນ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຸຫຸຕ຺ຕໍ…ເປ… ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີຕິ ສອຸສ຺ສາຫຕ຺ເຕ ຄມນສ຺ສ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສໍ ປນ ປຸຣາຣຸຓາວ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສອຸສ຺ສາເຫນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ອຣຸເຓ ອນ຺ຕຣາ ອຸຏ຺ຐິເຕປິ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ ‘‘ຍາວ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ສຍນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ເຕເນວ ‘‘ຄາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ…ເປ… ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ວຈນໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິອາທິມ຺ຫິ ສອຸສ຺ສາຫຕ຺ຕາ ຄມນກ຺ຂເຓ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ເຘນຸຠເຍນາຕິ ຕຣຸຓວຈ຺ຉຄາວີນໍ ອຠິຘາວິຕ຺ວາ ສິງ຺ເຄນ ປຫຣຓຠເຍນ. ນິສ຺ສໂຍ ຈ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ເຘນຸຠຍາທີຫິ ຐິຕານໍ ຍາວ ຠຍວູປສມາ ຐາຕພ຺ພໂຕ ‘‘ອນ຺ໂຕອຣຸເຓເຍວ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິຍເມຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຕ຺ຖ ປນ ເອວໍ ນິຍເມຕຸໍ ສກ຺ກາ, ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຕຣາຣຸເຓ ອຸຄ຺ຄເຕປິ ນິສ຺ສໂຍ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍ ຄາມປ຺ປວິຏ຺ຐທຫຣານໍ ວິຍ. ອນ຺ໂຕສີມາຍໍ ຄາມນ຺ຕິ ອວິປ຺ປວາສສີມາສມ຺ມຸຕິໂຕ ປຈ຺ຉາ ປຕິຏ຺ຐາປິຕຄາມໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ ຄາມຎ຺ຈ ຄາມູປຈາຣຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ພໂຕ. ປວິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອາຈຣິຍນ຺ເຕວາສິການໍ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຄຕານໍ ອວິປ຺ປວາສສີມຕ຺ຕາ ເນວ ຈີວຣານິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານິ ໂຫນ຺ຕິ, ສອຸສ຺ສາຫຕາຍ ນິສ຺ສໂຍ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄຕິ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ.

‘‘ອິຘ ອປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣຓ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຘິຏ຺ຐານວິກປ຺ປນານິ ວິຍ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣຓມ຺ປິ ກາເຍນ ວາ ວາຈາຍ ວາ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກາຍວາຈາຫິ ກຕ຺ຕພ຺ພສ຺ສ ອກຣຓໂຕຕິ ອິທໍ ກາຍວາຈາສມຸຏ຺ຐານໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຘິຏ຺ຐິຕຕິຈີວຣຕາ, ອນຕ຺ຖຕກຖິນຕາ, ອລທ຺ຘສມ຺ມຸຕິຕາ, ຣຕ຺ຕິວິປ຺ປວາໂສຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ.

ອຸໂທສິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.