໕. ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖຸກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ

ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖຸກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໔໔. ປຸຖຸປາຓິນາ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກມ຺ມໍ ປຸຖຸປາຓິກໍ.

໒໔໕. ‘‘ກຓ຺ຓໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕມຸຕ຺ໂຕລມ຺ພກາທີນໍ ກຸຓ຺ຑລາທີນ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ‘‘ກາຍູຣ’’ນ຺ຕິ ປາຬິປາໂຐ. ‘‘ເກຍູຣາທີນີ’’ຕິ ອາຈຣິເຍນຸທ຺ຘຏໍ.

໒໔໘. ‘‘ສາຘຸຄີຕໍ ນາມ ປຣິນິພ຺ພຸຕຏ຺ຐາເນ ຄີຕ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ທນ຺ຕຄີຕໍ ຄາຍິຕຸກາມານໍ ວາກ຺ກກຣຓີຍໍ. ທນ຺ຕຄີຕສ຺ສ ວິຠາວນຕ຺ຖໍ ‘‘ຍໍ ຄາຍິສ຺ສາມາ’’ຕິອາທິມາຫ.

໒໔໙. ຈຕຸຣສ຺ສວຕ຺ຕໍ ນາມ ຈຕຸປ຺ປາທຄາຖາວຕ຺ຕໍ. ‘‘ຕຣງ຺ຄວຕ຺ຕາທີນິ ອຸຈ຺ຈາຣຓວິຘານານິ ນຏ຺ຐປໂຍຄານີ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ພາຫິຣໂລມິນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ, ຍຖາ ຕສ຺ສ ອຸຓ຺ຓປາວາຣສ຺ສ ພຫິທ຺ຘາ ໂລມານິ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕຖາ ຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໒໕໑. ວິຣູປກ຺ເຂຫີຕິອາທິ ສຫໂຍຄກຣຓວຈນໍ. ສຣພູຕິ ເຄຫໂຄຬິກາ. ສາ ກິຣ ເສຕາ ສວິສາ ໂຫຕິ. ໂສຫນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ເມ ເອເຕຫິ ເມຕ຺ຕໍ, ໂສຫໍ ນໂມ ກໂຣມິ ຠຄວໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຎ຺ຎມ຺ຫິ…ເປ… ເຉຕພ຺ພມ຺ຫີຕິ ຣາຄານຸສເຍ.

໒໕໒. ອຸຏ຺ຏິຕ຺ວາຕິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ໂອຕຣຕູຕິ ອິທ຺ຘິຍາ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕຸ. ອນຸປຣິຍາຍີຕິ ອນຸປຣິພ຺ຠມິ.

໒໕໓. ນ ອຈ຺ຉຸປິຍນ຺ຕີຕິ ນ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ. ຣູປກາກິຓ຺ຓານີຕິ ອິຕ຺ຖິຣູປາທີຫິ ໂວກິຓ຺ຓານິ.

໒໕໔. ອາລິນ຺ທກມິຑ຺ຒິກາທີນນ຺ຕິ ປມຸຂມິຑ຺ຒິກາທີນໍ. ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕຕິຍວາເຣ ຕຕ຺ເຖວ ມິຑ຺ຒິຍາ ປຕິຏ຺ຐາຕີ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ປຣິຠຓ຺ຑໍ ນາມ ເຄຫສ຺ສ ພຫິ ກຸຏ຺ຏປາທສ຺ສ ຖິຣຠາວຕ຺ຖໍ ກຕາ ຕນຸກມິຑ຺ຒິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຣິວຏ຺ຏິຕ຺ວາ ປຕ຺ໂຕ ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ອຘິກຣຓເຠທາສງ຺ກາຍ ອຠາເວ ຐາເນ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ປຕ຺ຕມາຬໂກ ວຏ຺ຏິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕານໍ ອປຕນຕ຺ຖໍ ວຏ຺ຏໍ ວາ ຈຕຸຣສ຺ສໍ ວາ ອິຏ຺ຐກາທີຫິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມາຬກຈ຺ຉນ຺ເນນ ກໂຕ. ‘‘ປຕ຺ຕມຓ຺ຑລິກາ ປຕ຺ຕປຈ຺ຉິກາ ຕາລປຕ຺ຕາທີຫິ ກຕາ’’ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ. ມິຑ຺ຒນ຺ເຕ ອາຘາຣເກ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ປຕ຺ຕສນ຺ຘາຣຓຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ມຎ຺ເຈ ອາຘາຣເກປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ ນິສີທນປຈ຺ຈຍາ ວາຣິຕຕ຺ຕາ. ອາສນ຺ນຠູມິກຕ຺ຕາ ໂອລມ຺ເພຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໕໕. ‘‘ອໍສກູເຏ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາຕິ ວຈນໂຕ ອຄ຺ຄຫຕ຺ເຖ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ອງ຺ເກ ຐເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ເກຈິ ວທນ຺ຕິ, ນ ສຸນ຺ທຣໍ, ‘‘ນ ເກວລໍ ຍສ຺ສ ປຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິ ຍທິ ຫຕ຺ເຖນ ຄຫິຕປຕ຺ເຕ ເຠທສຎ຺ຎາ, ປເຄວ ອຎ຺ເຎນ ສຣີຣາວຍເວນາຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຬິຍໍ ປນ ປຈຸຣໂວຫາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຆຏິກປາລມຍໍ ຆຏິກຏາຫໍ. ຉວສີສສ຺ສ ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ສິລາປຸຕ຺ຕກສ຺ສ ສຣີຣໍ, ຂີຣສ຺ສ ຘາຣາຕິອາທິໂວຫາຣວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຎ຺ເຈ ນິສີທິຕຸໍ ອາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປິສາຈິລ຺ລິກາຕິ ປິສາຈທາຣກາ’’ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ທິນ຺ນກເມວ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ. ຈພ຺ເພຕ຺ວາຕິ ຂາທິຕ຺ວາ. ອຏ຺ຐິການິ ຈ ກຓ຺ຏການິ ຈ ອຏ຺ຐິກກຓ຺ຏການິ. ‘‘ເອເຕສຸ ສພ຺ເພສຸ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິໍ ຊານາຕຸ ວາ, ມາ ວາ, ອາປຕ຺ຕິເຍວາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ.

໒໕໖. ວິປ຺ຜາເຬຕ຺ວາຕິ ຜາເຬຕ຺ວາ. ກິຓ຺ເຓນ ປູເຣຕຸນ຺ຕິ ສຸຣາກິຓ຺ເຓນ ປູເຣຕຸໍ. ພິທລກໍ ນາມ ທິຄຸຓກຣຓສງ຺ຂາຕສ຺ສ ກິຣິຍາວິເສສສ຺ສ ອຘິວຈນໍ. ກສ຺ສ ທິຄຸຓກຣຓໍ? ເຍນ ກິລຎ຺ຊາທິນາ ມຫນ຺ຕໍ ກຖິນມຕ຺ຖຕໍ, ຕສ຺ສ. ຕຎ຺ຫິ ທຓ຺ຑກຖິນປ຺ປມາເຓນ ປຣິຍນ຺ເຕ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ທິຄຸຓໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ຎຖາ ຂຸທ຺ທກຈີວຣສ຺ສ ອນຸວາຕປຣິຠຓ຺ຑາທິວິຘານກຣເຓ ຫຕ຺ຖສ຺ສ ໂອກາໂສ ນ ໂຫຕິ. ສລາກາຍ ສຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈີວຣານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຎຕ຺ວາ ສິພ຺ພິຕາສິພ຺ພິຕໍ ສຸຂໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ທຓ຺ຑກຖິເນ ກເຕ ນ ພຫູຫິ ສຫາເຍຫິ ປໂຍຊນໍ. ‘‘ອສໍກຸຏິຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ສມໍ ໂຫຕິ. ໂກຓາປິ ສມາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ລິຂິຕໍ, ‘‘ຫລິທ຺ທິສຸຕ຺ເຕນ ສຎ຺ຎາກຣຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຫລິທ຺ທິສຸຕ຺ເຕນ ຈີວຣໍ ສິພ຺ເພຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສິທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ເກຈິ ອກປ຺ປິຍສຎ຺ຎິໂນ. ປຏິຄ຺ຄໂຫ ນາມ ອງ຺ຄຸລິໂກໂສ.

໒໕໗-໘. ປາຕີຕິ ປຏິຄ຺ຄຫສຓ຺ຐານໍ. ປຏິຄ຺ຄຫຕ຺ຖວິກນ຺ຕິ ອງ຺ຄຸລິໂກສຕ຺ຖວິກໍ. ສູຈິສຕ຺ຖການໍ ປຸພ຺ເພ ອາເວສນຕ຺ຖວິກາຍ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖວິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ສູຈິສຕ຺ຖກາທີນິປິ ຐເປຕພ຺ພານີຕິ ນິທານໍ ສູເຈຕິ. ສເຈປິ ອຸປນນ຺ໂທ ຠິກ຺ຂຸ ອລຊ຺ຊີ, ຕຖາປິ ສນ຺ຕກເມຕໍ ອມູລຈ຺ເຉທກຕຠິກ຺ຂຸໂນ ລຊ຺ຊິໂນປິ ສມານສ຺ສ ກປ຺ປຕີຕິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ນ ສມ຺ມຕີຕິ ນ ປໂຫຕິ.

໒໖໐-໑. ພຫິ ກຸຏ຺ຏສ຺ສ ສມນ຺ຕໂຕ ນີຈວຕ຺ຖຸກໍ ກຕ຺ວາ ຐິຕໍ ‘‘ມຓ຺ຑລິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຊນ຺ຕາຆຣປ຺ປຏິຈ຺ຉາທິນາ ຉນ຺ນສ຺ສ ນຄ຺ຄິຍໍ ຍສ຺ສ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ເສວ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ເອສ ນໂຍ ອຸທກວຕ຺ຖປຏິຈ຺ຉາທີສຸປິ.

໒໖໒-໓. ປຓິຍາ ນາມ ປຓິຍກາຣກາ. ອາກຑ຺ຒນຍນ຺ຕໍ ອາກຑ຺ຒິຍມານໍ ກູປສ຺ສ ອຸປຣິຠາເຄ ປຣິພ຺ຠມຕິ. ອຣຫຏຆຏິຍນ຺ຕໍ ສກຏຈກ຺ກສຓ຺ຐານຍນ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ອເຣ ອເຣ ຆຏິການິ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເອເກນ, ທ຺ວີຫິ ວາ ປຣິພ຺ຠມິຍມານສ຺ສ ອຸທກນິພ຺ພາຫນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອາວິທ຺ຘປກ຺ຂປາສໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ມຓ຺ຑລາກາເຣນ ປກ຺ຂປາສາ ພຊ຺ຌນ຺ຕິ ອາວິທ຺ຘວຕ຺ຖຕາ ວິຍ ອາວິທ຺ຘປກ຺ຂປາສກາ. ປຸພ຺ເພ ປຕ຺ຕສງ຺ໂຄປນຕ຺ຖໍ, ອິທານິ ຐເປຕພ຺ພໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ອາຘາຣໂກ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ.

໒໗໓. ປຣຄລໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອິມສ຺ສ ປໂຍຄາຠາວາ ວຏ຺ຏຕິ. ກມ຺ມສເຕນາຕິ ມຫຕາ ອຸສ຺ສາເຫນ.

໒໗໗-໘. ໂລຫຠຓ຺ຑໍ ນາມ ກໍສໂຕ ເສສໂລຫຠຓ຺ຑໍ. ມຸທ຺ທິກກາຍພນ຺ຘນໍ ນາມ ຈຕຸຣສ຺ສໍ ອກຕ຺ວາ ສຊ຺ຊິຕໍ. ປາມງ຺ຄທສາ ຈຕຸຣສ຺ສາ. ມຸທິງ຺ຄສຓ຺ຐາເນນາຕິ ສງ຺ຆາຏິຍາ ມຸທິງ຺ຄສິພ຺ພນາກາເຣນ ວຣກສີສາກາເຣນ. ປວນນ຺ໂຕຕິ ປາສນ຺ໂຕ. ‘‘ທສາມູລ’’ນ຺ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ. ອກາຍພນ຺ຘເນນ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ວາ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ວາ ຄາມປ຺ປເວສເນ ອາປຕ຺ຕິ. ‘‘ສຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປວິສິຕພ຺ພໍ, ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ ວາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ.

໒໗໙. ສຕ຺ຕງ຺ຄຸລໍ ວາ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລໍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສຸຄຕງ຺ຄຸເລນາ’’ຕິ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປກຕິອງ຺ຄຸເລນ ສາຣຸປ຺ປຕ຺ຖາຍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາປິ ກໂຣນ຺ຕິ ເຈ, ນ ໂທໂສ.

໒໘໐. ຕາລວຓ຺ຏາກາເຣນ ສີຫຬິຕ຺ຖີນໍ ວິຍ.

ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖຸກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.