໗. ສປ຺ປາຓກວຄ຺ໂຄ

໑. ສຎ຺ຈິຈ຺ຈປາຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໘໒. ສຎ຺ຈິຈ຺ຈປາຓສິກ຺ຂາປທໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

໒. ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໘໗. ‘‘ປາໂຓ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ຊານນ຺ໂຕປິ ‘‘ມຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ອວິຈາເຣຕ຺ວາ ປິວຕິເຈ, ອນາປຕ຺ຕິ.

ຊເລ ປກ຺ຂິປນໍ ປຸປ຺ຜໍ, ຊລປ຺ປເວສນໍ ອິທໍ;

ເອວໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ນານຕ຺ຕໍ, ເຎຍ຺ຍໍ ຎາຓວຕາ ສທາຕິ.

ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ອຸກ຺ໂກຏນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໙໒. ຕຕິເຍ ທ຺ວາທສ ອຸກ຺ໂກຏາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ອກຕໍ ກມ຺ມໍ, ທຸກ຺ກຏໍ ກມ຺ມໍ, ປຸນ ກາຕພ຺ພໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ອນຸວາທາຘິກຣເຓ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອນິຫຏໍ, ທຸນ຺ນິຫຏໍ, ນ ປຸນ ຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິວາທາຘິກຣເຓ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ອວິນິຈ຺ຉິຕໍ, ທຸວິນິຈ຺ຉິຕໍ, ປຸນ ວິນິຈ຺ຉິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣເຓ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອວູປສນ຺ຕໍ, ທຸວູປສນ຺ຕໍ, ປຸນ ວູປສເມຕພ຺ພນ຺ຕິ ກິຈ຺ຈາຘິກຣເຓ ລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ ອຏ຺ຐກຖານໂຍ, ປາຬິຍໍ ປເນຕ຺ຖ ມຸຂມຕ຺ຕເມວ ທສ຺ສິຕໍ.

ອຸກ຺ໂກຏນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໙໙. ‘‘ປາຣາຊິການີຕິ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ທສ຺ສິຕານີ’’ຕິ ກຖໍ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເຈ? ປຣິວາຣປາຬິໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ‘‘ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓປຈ຺ຈຍາ ກຕິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓປຈ຺ຈຍາ ຈຕສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຠິກ຺ຂຸນີ ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ເວມຕິກາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ປຣິ. ໒໙໐). ປາຣາຊິກໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອນາປຕ຺ຕິ, ໂນ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ເຈ? ນ, ສໍກິລິຏ຺ເຐນ ຈິຕ຺ເຕນ ປຏິຈ຺ຉາທເນ ວິນາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອສມ຺ຠວໂຕ. ທຸກ຺ກຏວາເຣ ວຕ຺ຕພ຺ພາປິ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິໂຍ ປຐມໍ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ສງ຺ຆາທິເສເສຫິ ສຫ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ສກ຺ກາ ປຸນ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຍາວ ໂກຏິ ນ ຉິຊ຺ຊຕີຕິ ເຈຕ຺ຖ ໂຍ ອນ຺ຕມໂສ ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອາໂຣເຈຕຸ ວາ, ມາ ວາ, ປຏິຈ຺ຉາທນຈິຕ຺ເຕເນວ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ. ຕສ຺ສ ປຸນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ ອນາໂຣຈເນເນວ ນ ໂກຏິ ຉິນ຺ນາ ໂຫຕິ, ກິໍ ປຸນ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວຈເນນ ປໂຍຊນນ຺ຕິ ນ ອນ຺ຕິມສ຺ສ ອນາໂຣຈເນນ ຉິນ຺ນາ ໂຫຕິ, ອປ຺ປຏິຈ຺ຉາທເນນ ເອວ ຉິນ຺ນາ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ ອປຸພ຺ພສ຺ສ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ໂກຏິ ຉິນ຺ນາ ໂຫຕິ, ຕທຠາໂວ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ເອວມ຺ປິ ໂກຏິ ຉິນ຺ນາ ໂຫຕີຕິ ເອວໍ ໂນ ປຏິຠາຕີຕິ ອາຈຣິໂຍ. ຕຕິເຍນ ທຸຕິຍສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ທຸຕິໂຍ ນາມ ປຐໂມ’’ຕິ ວທນ຺ຕານໍ ‘‘ວຕ຺ຖຸ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວາຣິຕຕ຺ຕາ ນ ສຸນ຺ທຣໍ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ອາໂຣຈເນປິ ນ ສຸນ຺ທຣໍ. ກສ຺ມາ? ປຸພ຺ເພວ ສຸຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອນາໂຣຈິຕຕ຺ຕາ. ‘‘ສຸເຕນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ ສິຍາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ອູນວີສຕິວສ຺ສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໐໔. ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ພຫຸຘາ. ຫາຍນວຑ຺ຒນນ຺ຕິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ເຈ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ມາສານໍ ອູນຕາຍ ຫາຍນໍ ກຕໍ. ປສູຕສ຺ສ ວຑ຺ຒນໍ ກາຕພ຺ພໍ. ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ເຈ ວຑ຺ຒນໍ ກຕໍ. ປສູຕສ຺ສ ຫາຍນໍ ກາຕພ຺ພໍ. ນິກ຺ຂມນີຍປຸຓ຺ຓມາສີ ນາມ ສາວຓມາສສ຺ສ ປຸຓ຺ຓມາສີ. ‘‘ປາຏິປທທິວເສຕິ ທຸຕິເຍ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ ທິວເສ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ໂສ ຫິ ປສູຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິປຸຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ໂສ ໂຫຕິ. ອວເສສານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຘິກທິວສານິ ໂຫນ຺ເຕວ, ຕສ຺ມາ ນິກ຺ກງ຺ຂາ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ຄພ຺ຠວສ຺ສຎ຺ຈ ປວາເຣຕ຺ວາ ລທ຺ຘວສ຺ສຎ຺ຈ ອຄເຓຕ຺ວາ ຊາຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຄເຓຕ຺ວາ ເອກູນວີສຕິວສ຺ສໍ. ເອກູນວີສຕິວສ຺ໂສຕິ ‘‘ຄພ຺ຠວສ຺ສໍ ເອວ ປຫາຍາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ, ຕໍ ທຸລ຺ລິຂິຕໍ.

໔໐໖. ອຎ຺ຎໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕີຕິ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ອາຈຣິໂຍ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ. ‘‘ໂອປປາຕິກສ຺ສ ໂສຬສວສ຺ສຸທ຺ເທສິກຠາວໂຕ ປຸນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວສ຺ເສ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປທາ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ ອາຈຣິຍາ ວທນ຺ຕີຕິ ເກຈິ.

ອູນວີສຕິວສ຺ສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໐໙. ເຖຍ຺ຍສຕ຺ໂຖ ເຈ ສຸທ຺ຘມາຕຸຄາໂມ ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ອຖ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ສມໂຍ ຣກ຺ຂຕິ. ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖຠາວສ຺ສ ຐານໍ ກຕ຺ວາ ຣກ຺ຂຓີຍຕ຺ຕາ ສຫຘມ຺ມິການໍ ຣກ຺ຂຕິເຍວາຕິ ເອເກ. ເຖຍ຺ຍຠາເວ ນ ສຫຘມ຺ມິກຕາ, ຕສ຺ມາ ນ ຣກ຺ຂຕິ ເອວາຕິ ເອເກ. ອປາຣາຊິກເຖຍ຺ຍຠາເວ ສຕິ ສຫຘມ຺ມິກຠາໂວຕິ ເຈ? ອິຕຣສ຺ມິໍ ອິຕຣນ຺ຕິ ສມໂຍ ອນິສ຺ສໂຏ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຠິກ຺ຂຸ ເຖຍ຺ຍສຕ຺ໂຖ ເຈ, ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ເຖຍ຺ຍສຕ຺ເຖ ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສຎ຺ຎີ ສທ຺ຘິໍ ສໍວິຘາຍາຕິ ຈ. ‘‘ສທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ເກສຸຈິ ນຕ຺ຖິ, ຕໍ ອນນຸຣູປໍ. ຕຖາ ທຸຕິເຍປິ.

ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ສໍວິຘານສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໑໒. ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ’’ຕິ ຈ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ, ເກສຸຈິ ນຕ຺ຖິ. ນຕ຺ຖິຠາໂວ ສຸນ຺ທໂຣ ‘‘ເຕນ ໂຂ ສມເຍນາ’’ຕິ ອຘິກາຣຕ຺ຕາຕິ ເກຈິ. ອິຘ ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນາ, ສິກ຺ຂມານາ, ສາມເຓຣີຕິ ອິມາປິ ຕິສ຺ໂສ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິມາສໍ ປນ ສມໂຍ ຣກ຺ຂຕິ, ອຍມິມາສໍ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ຈ ວິເສໂສ.

໔໑໔. ອປິເຈຕ຺ຖ ‘‘ວິຎ຺ຎູ ປຏິພລາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອປ຺ປຏິພລາ ອນາປຕ຺ຕິວຕ຺ຖຸກາຕິ ເອເກ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸກຕ຺ຕາ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ສໍວິທຫຕິ, ມາຕຸຄາໂມ ນ ສໍວິທຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

ສໍວິຘານສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ອຣິຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໑໗. ຄຫຏ຺ຐສ຺ສາປິ ຠິກ຺ຂຸນີທູສກກມ຺ມໍ ໂມກ຺ຂນ຺ຕຣາຍິກເມວ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາປິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ. ວິປາກນ຺ຕຣາຍິກາ ອເຫຕຸກຕ຺ຕາ. ປຸພ຺ເພ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປນ຺ນາ ສມ຺ມຸຏ຺ຐາ ສຸທ຺ຘສຎ຺ຎິໂນ ອນ຺ຕຣາຍິກາ ເອວ. ເສສາຕິ ຊາຕິກາ. ຣເສນາຕິ ຠາເວນ. ອຘິກຸຏ຺ຏນຏ຺ເຐນາຕິ ອຘິກຣຓໍ ກຕ຺ວາ ກຸຏ຺ຏນຏ຺ເຐນ ຉິນ຺ທນຏ຺ເຐນ. ອສິສູນູປມາ ກຸສລຘມ຺ມຈ຺ເຉທນຏ຺ເຐນ. ສຕ຺ຕິສູລູປມາ ຈິຕ຺ຕວິຕຸທນຏ຺ເຐນາຕິ ໂປຣາຓາ. ອນາປຕ຺ຕິປາຬິຍໍ ‘‘ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາ’’ຕິ ມຸຂາຣຸຬ຺ຫວເສນ ລິຂິຕໍ.

ອຣິຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສມ຺ໂຠຄສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໒໕. ‘‘ຕໍ ທິຏ຺ຐິໍ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຏ຺ເຐນາຕິ ອິມິນາ ລທ຺ຘິນານາສໍວາສກຕໍ ທີເປຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕິຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິປາກາພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ເຕນ ສຫວາເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍາຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຎ຺ຎຖາ ສຈິຕ຺ຕກຕ຺ຕາ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ກິຣິຍາພ຺ຍາກຕໍ ສນ຺ຘາຍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສມ຺ໂຠຄສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ກຓ຺ຏກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໒໘. ຍຕ຺ຖ ເຕ ນ ປສ຺ສາມາຕິ ເຕຕິ ຕໍ. ອຖ ວາ ຕວ ຣູປາທິໍ ນ ປສ຺ສາມ. ອຍໍ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ. ‘‘ສເຈ ຕໍ ທິຏ຺ຐິໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ສງ຺ຆານຸມຕິຍາ ປພ຺ພາເຊຕພ຺ໂພ’’ຕິ ໂປຣາຓຄຓ຺ຐິປເທ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ, ທຓ຺ຑກມ຺ມນາສນາ ຫິ ອິຘາຘິປ຺ເປຕາ. ຍທິ ໂສ ປາຣາຊິໂກ, ລິງ຺ຄນາສນາ ນາມ ສິຍາ. ເຕ ປຏິເສວໂຕ ນາລໍ ອນ຺ຕຣາຍາຍາຕິ ຈ ທິຏ຺ຐິ ສຕ຺ຖຣິ ອສຕ຺ຖາທິທິຏ຺ຐິ ນ ໂຫຕິ. ສເຈ ສາ ຍສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ເອວເມວ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ສໍວເຣ ອຕິຏ຺ຐນ຺ໂຕ ລິງ຺ຄນາສນາເຍວ ນາເສຕພ຺ໂພຕິ ອາຈຣິຍສ຺ສ ຕກ຺ໂກ.

ກຓ຺ຏກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສມຕ຺ໂຕ ວຓ຺ຓນາກ຺ກເມນ ສປ຺ປາຓກວຄ຺ໂຄ ສຕ຺ຕໂມ.