໔. ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໑໐. ‘‘ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ, ປຣິວາເຣ ‘‘ເອກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ເອກາ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ (ປຣິ. ໒໒໖) ວຈນໂຕ ຈ ອິຘ ອຕ຺ຖິ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ສິທ຺ຘໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ສິທ຺ຘໍ, ‘‘ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖາ’’ຕິອາທິນາ ປນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ເກວລໍ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐມາເສ…ເປ… ນິກ຺ຂິປິຕຸ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ປຐມປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວຕ຺ຕພ຺ພໂຕ ອວິເສສຕ຺ຕາ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ເອວໍ ກາ ເອຕ຺ຖ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ? ອຊ຺ໂຌກາເສຕິ. ອຍມນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ອຕ຺ຖີຕິ ເຈ? ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ປນ ໂອກາສມຕ຺ຕທີປນໍ, ທຸຕິຍໍ ຈາຕຸວສ຺ສິກມາສສງ຺ຂາຕກາລທີປນໍ. ຍສ຺ມາ ອຸຠຍມ຺ປິ ເອກໍ ກາໂລກາສໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ໂຌກາເສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທີເປນ຺ໂຕ ຠຄວາ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ນິກ຺ຂິປິຕຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນວ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍຕ຺ຖ ຈ ຍທາ ຈ ສນ຺ຖຣິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຕໍ ສພ຺ພມິຘ ອຊ຺ໂຌກາສສງ຺ຂ຺ຍເມວ ຄຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ເຫມນ຺ຕກາລສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິສມຍຕ຺ຕາ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ນິທານານເປກ຺ຂນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ, ຕຖາ ຫິ ອຊ຺ໂຌກາສປທສາມຕ຺ຖິເຍນ ອຍໍ ວິເສໂສ – ວສ຺ສານກາເລ ໂອວສ຺ສກຏ຺ຐາເນ ອຊ຺ໂຌກາເສ, ມຓ຺ຑປາທິມ຺ຫິ ຈ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ເຫມນ຺ຕກາເລ ປກຕິອຊ຺ໂຌກາເສ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ສພ຺ພມິຘ ໂອວສ຺ສເກປິ ມຓ຺ຑປາທິມ຺ຫິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ຍຕ຺ຖ ຫິມວສ຺ເສນ ເສນາສນໍ ນ ເຕເມຕິ, ຄິມ຺ຫກາເລ ປກຕິອຊ຺ໂຌກາເສປິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອກາລເມຆາທສ຺ສເນເຍວາຕິ ອຍໍ ວິເສໂສ ‘‘ອຏ຺ຐ ມາເສ’’ຕິ ຈ ‘‘ອວສ຺ສິກສງ຺ເກເຕ’’ຕິ ຈ ເອເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປທານໍ ສາມຕ຺ຖິຍໂຕປິ ສິທ຺ໂຘ.

ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ – ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ສນ຺ທສ຺ສິຕວິເສໂສວ. ຈມ຺ມາທິນາ ໂອນທ຺ຘໂກ ວາ ນວວາຍິໂມ ວາ ນ ສີຆໍ ວິນສ຺ສຕິ. ກາຍານຸຄຕິກຕ຺ຕາຕິ ກາເຍ ຍຕ຺ຖ, ຕຕ຺ຖ ຄຕຕ຺ຕາ. ສງ຺ຆິກມຎ຺ຈາທິມ຺ຫິ ກາຍໍ ຜຸສາເປຕ຺ວາ ວິຫຣິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຘມ຺ມສິຣິຕ຺ເຖໂຣ. ‘‘ສງ຺ຆິກໍ ປນ ‘ອຊ຺ໂຌກາສປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊຖ, ຠນ຺ເຕ, ຍຖາສຸຂ’ນ຺ຕິ ທາຍກາ ເທນ຺ຕິ ເສນາສນໍ, ເອວຣູເປ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຈນໂຕ, ອິຘ ຈ ປຏິກ຺ເຂປາຠາວໂຕ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ເອວຣູປນ຺ຕິ ອປເຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ປາທຏ຺ຐານາຠິມຸຂາຕິ ນິສີທນ຺ຕສ຺ສ ປາທປຕນຏ຺ຐານາຠິມຸຂາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປາທຏ຺ຐານາຠິມຸຂນ຺ຕິ ອາຈຣິຍສ຺ສ ຕກ຺ໂກ.

໑໑໑. ‘‘ປາທຸທ຺ຘາເຣນາຕິ ພຫິອຸປຈາເຣ ຐິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ ຘມ຺ມກຖິກສ຺ສ ວິຍ. ກສ຺ມາ ນ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ? ປຈ຺ຉາ ອາຄເຕຫິ ວຸຑ຺ຒຕເຣຫິ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໂຕ. ຘມ຺ມກຖິກສ຺ສ ປນ ອນຸຏ຺ຐເປຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ‘‘ອນາຓຕ຺ຕິຍາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ຕສ຺ສ ຠາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໑໒. ປຣິຫຣເຓເຍວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈາຣເຓຕິ ຘມ຺ມສິຣິຕ຺ເຖໂຣ. ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກກຣເຓຕິ ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ. ພີຊນີປຕ຺ຕກໍ ຈຕຸຣສ຺ສພີຊນີ.

໑໑໓. ‘‘ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ວາ ສາມເຓໂຣ ວາ…ເປ… ລຊ຺ຊີ ໂຫຕີ’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອລຊ຺ຊິໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ປາເຐ ‘‘ເກນຈິ ປລິພຸທ຺ຘໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ຈ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ປລິພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ຈ ເສນາສນໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕຖາປິ ອຕ຺ຖີຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ‘‘ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ’’ຕິ ປາໂຐ.

ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.