໑. ປຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໙໘. ພຫູ ປຕ຺ເຕ ສນ຺ນິຈຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສນ຺ນິຈຍນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ, ພຫູ ປຕ຺ເຕ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ສນ຺ນິຈຍໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອຑ຺ຒເຕຣສປລມາສານໍ ຄາຫິກາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ເອຕ຺ຖ –

‘‘ກຸຑຸໂວ ຈຕຸປເລຍ຺ໂຍ, ກຸຑຸວານໍ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ;

ປຕ຺ຖໍ ຈຕຸຄ຺ຄຸໂຓ ມາສາ-ຕິ ກມາຫຸ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓ’’ນ຺ຕິ. –

ອາທິໍ ໂລກໂວຫາຣໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາວ ເກຈິ ປປຎ຺ເຈນ຺ຕິ.

໖໐໒. ຂາທນນ຺ຕິ ຂາທນີຍໍ ສູປາທິ. ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊນສ຺ສ ມຕ຺ຕາ ນາມ ໂອທນໂຕ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ຠາໂຄ’’ຕິ (ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໘໗) ພ຺ຣຫ຺ມາຍຸສຸຕ຺ຕຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາໂລປສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖຠາຄໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອນຸຣູປນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຕ຺ຕສນ຺ນິຈຍສ຺ສ ວາຣິຕຕ຺ຕາ ຕທນຸໂລມໂຕ ຠິກ຺ຂູນມ຺ປິ ທຸຕິໂຍ ວາຣິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ, ປາຬິຍຎ຺ຫິ ‘‘ສນ຺ນິຈຍໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ອນຘິຏ຺ຐິໂຕ ອວິກປ຺ປິໂຕ’’ຕິ (ປາຈິ. ໗໓໕) ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ຫິ ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘເກ (ມຫາວ. ໓໐໖ ອາທໂຍ) ນິຈຍສນ຺ນິຘິ ວິຍ ເອໂກປິ ປຸນທິວເສ ‘‘ສນ຺ນິຈໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອນນ຺ຕຣສິກ຺ຂາປເທ ປນ ‘‘ທຸຕິໂຍ ວາຣິໂຕຕິ ອຘິຏ຺ຐານໍ ນິຍຕໍ, ຕສ຺ມາ ທ຺ເວ ປຕ຺ເຕ ອຘິຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ສເຈ ເອກໂຕ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ທ຺ເວປິ ນ ອຘິຏ຺ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ທຸຕິໂຍ ອນຘິຏ຺ຐິໂຕ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ວິກປ຺ເປຕຸໍ ປນ ພຫູປິ ລຠຕິ. ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ນາມມຕ຺ເຕ ວິເສໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນາມນ຺ຕິ ມຊ຺ຌິໂມ ມຊ຺ຌິໂມມໂກ ມຊ຺ຌິມຸກ຺ກຏ຺ໂຐຕິອາທິ.

໖໐໘. ‘‘ປາກສ຺ສ ຫິ ອູນຕ຺ຕາ ປຕ຺ຕສງ຺ຂ຺ຍໍ ນ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອຘິຏ຺ຐິຕປຕ຺ໂຕປິ ຂຣປາເກນ ເສຕຕ຺ຕາ ອຘິຏ຺ຐານໍ ວິຊຫຕີຕິ ເຈ? ນ, ອຘິຏ຺ຐານວິຊຫເນສຸ ນວສຸ ອນາຄຕຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ປຐມປາການໍ ເອວ ອູນຕ຺ຕາ ປຕ຺ຕສງ຺ຂ຺ຍໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມິໍ ສຕິ ອຎ຺ຎໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຉິທ຺ເທ, ຣາຊິຍາ ວາ ຫິ ສຕິ ເຕຫິ ອຘິຏ຺ຐານໍ ວິຊຫຕີຕິ ວິຊຫິເຕ ນາຍໍ ປຏິເສໂຘ, ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ, ວິກປ຺ເປຕ຺ວາປິ ອຎ຺ຎໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ນ ລຠຕິ.

ເອວໍ ປຕ຺ຕກາຣໂກ ມູລໍ ລຠິຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຈິຕ຺ວາ ຐປິຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ. ທາຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ທິນ຺ນທິວສໂຕ, ສຸຕທິວສໂຕ ວາ ປຏ຺ຐາຍ ທສາຫໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ລິງ຺ຄປຣິວຕ຺ເຕນ ປນ ທສາຫາຕິກ຺ກເມ ປຕ຺ຕສາມິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປນ ຣຕ຺ຕາຕິກ຺ກເມ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ.

ປຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.