໑໓. ກຸລທູສກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໓໑. ນ ເກວລໍ ວິຫາໂຣ ເອວ ກີຏາຄິຣິ, ໂສປິ ຄາໂມ ‘‘ກີຏາຄິຣິ’’ຈ຺ເຈວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຄາມຎ຺ຫິ ສນ຺ຘາຍ ປຣໂຕ ‘‘ນ ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ກີຏາຄິຣິສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອກສໍວຈ຺ຉເຣ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວສ຺ສຕິ ກິຣ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ທ຺ວີຫິ ເມເຆຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມຘິກນ຺ຕິ ຉ ຊເນ ສນ຺ຘາຍ. ອກຕວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ນວໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ. ‘‘ຊາຠິສຸມນາທິຄຈ຺ຉໍ ອລ຺ລານໍ ຫຣິຕານໍ ເອວາ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ຠູຕຄາມພີຊຄາມເຠທໂຕ ປເນສ ເຠໂທ. ວຕຕ຺ຖາຍາຕິ ວຕິອຕ຺ຖາຍ. ຍໍກິຎ຺ຈີຕິ ໂສທກໍ ວາ ນິຣຸທກໍ ວາ. ອາຣາມາທິອຕ຺ຖາຍາຕິ ວນຣາຊິກາທິອຕ຺ຖາຍ. ມາລາວຈ຺ຉໂຣປນໍ ກຸລທູສກໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ, ຄນ຺ຖນາທິສພ຺ພໍ ນ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຖໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເຈ? ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ພຸທ຺ເຘນ ຘມ຺ໂມ’’ຕິອາທິ. ‘‘ອາເວຬໍ ອາພິຬ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ.

ໂຄປ຺ຜນນ຺ຕິ ຄນ຺ຖນໍ. ເວຐິມນ຺ຕິ ຕຄ຺ຄຕິກເມວ. ເວຘິມໍ ອຎ຺ເຎນ ເກນຈິ ປຸປ຺ຜໍ ເວເຘຕ຺ວາ ກຕໍ. ກຓ຺ຏກມ຺ປິ ພນ຺ຘິຕຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສຍໍ ວິຊ຺ຌນຕ຺ຖໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຊາລມຍໍ ວິຕານໍ ຊາລວິຕານໍ. ປຸປ຺ຜປຏິຈ຺ຉກໍ ຄວກ຺ຂໍ ວິຍ ສຉິທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ຕາລປຓ຺ຓຄຸຬກນ຺ຕິ ຕາລປຓ຺ຓມຍໍ ປຸນ ກຕມ຺ປິ ປຏິຉິຊ຺ຊກເມວ. ຘມ຺ມຣຊ຺ຊຸ ເຈຕິຍໍ ວາ ໂພຘິໍ ວາ ປຸປ຺ຜປ຺ປເວສນຕ຺ຖໍ ອາວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ພທ຺ຘຣຊ຺ຊຸ. ‘‘ກາສາເວນ ພທ຺ຘມ຺ປິ ສຸຕ຺ຕວາກາທີຫິ ພທ຺ຘໍ ຠຓ຺ຑິຕສທິສ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ອໍສຠຓ຺ຑິກໍ ປສິພ຺ພເກ ປກ຺ຂິຕ຺ຕສທິສຕ຺ຕາ ເວຘິມໍ ນ ຊາຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສິຖິລພທ຺ຘສ຺ສ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ປກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຜຸສາເປຕ຺ວາ ອເນກກ຺ຂຕ຺ຕຸມ຺ປິ ປຣິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ປູຣິຕນ຺ຕິ ທີຆໂຕ ປສາເຣຕ຺ວາ ປູຣິຕໍ. ຆຏິກທາມໂອລມ຺ພໂກຕິ ‘‘ຍມກທາມໂອລມ຺ພໂກ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ‘‘ເຄຓ຺ຑຸຂຣປຕ຺ຕທາມານໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຈລາທີຫິ ກຕທາມມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ ອກປ຺ປິຍານຸໂລມຕ຺ຕາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

‘‘ເຣຈກໍ ນາມ ຕຖາລາສິຍນາຏນຏານໍ ນຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ຕໍ ‘‘ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສາຣິໂຍ ນາມ ຣຸຕສຸນຂາ ສິງ຺ຄາລກມ຺ມກຸຣຸງ຺ຄເກຬິປເນ ຐິຕາ’’ຕິ ກິຣ ປາໂຐ. ‘‘ນິພຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ ປາຬິ.

໔໓໒. ອພລພລາທິ-ປທານໍ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ. ຍຖາ ປາໂມກ຺ຂານໍ ວເສນ ສພ຺ເພປິ ‘‘ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຖາ ປາໂມກ຺ຂປ຺ປຕ຺ຕສາວກສ຺ສ ວເສນ ຕທາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິເນ ສພ຺ເພປິ ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕາ’’ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ຕຸມ຺ເຫ ສາຣິປຸຕ຺ຕາ’’ຕິ.

໔໓໓. ‘‘ຄາເມ ວາ ນ ວສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາວ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ນ ວສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ. ‘‘ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວາ’’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ອຕ຺ຖສພ຺ຠາວໂຕ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ຄາເມ ກຸລທູສກກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ, ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວສນ຺ເຕນ ກຸລທູສນໍ ກຕໍ, ຕໍ ວິຫາຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວສິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຕໍ ກຖນ຺ຕິ ເຈ? ‘‘ຄາເມ ວາ ນ ວສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ຍສ຺ມິໍ ຄາເມ ກຸລທູສນກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣປິ ວສິຕຸໍ ນ ລພ຺ຠຕີຕິ ອາປນ຺ນໍ, ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕນ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວສິຕຸໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ສິທ຺ຘໍ. ‘‘ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວສນ຺ເຕນາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວສນ຺ເຕນ ສາມນ຺ຕຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ. ສາມນ຺ຕວິຫາເຣປີຕິ ສາມນ຺ຕວິຫາໂຣ ນາມ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຄາເມ ຕສ຺ສ ວິຫາຣສ຺ສ ສາມນ຺ຕວິຫາໂຣ ຈ ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ສາມນ຺ຕວິຫາໂຣ ຈາຕິ ອຸຠຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອເຕນ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວສນ຺ເຕນ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ນ ຈຣິຕພ຺ພໍ. ສາມນ຺ຕຄາເມປິ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ປຸນ ຍສ຺ມິໍ ຄາເມ ກຸລທູສນກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຕສ຺ສ ສາມນ຺ຕຄາເມ ກຸລທູສກວິຫາຣສ຺ສ ສາມນ຺ຕວຕ຺ຖຸວິຫາເຣ ວສນ຺ເຕນ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມປິ ຈຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍສ຺ມິໍ ສາມນ຺ຕຄາເມ ກຸລທູສກໍ ນ ກຕໍ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ຈຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເນວ ວິຫາເຣຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ນ ນຄເຣ ຈຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ວສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕີຕິ ເອເກ. ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ປນ ວິຈາຣຓາ ເອວ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ສຸຏ຺ຐຸ ວິຈາເຣຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ພໍ.

໔໓໖-໗. ທາເປຕຸໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ປຸປ຺ຜທານຎ຺ຫິ ສິຍາ. ຕສ຺ເສວ ນ ກປ຺ປຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍາຄຸອາທີນິ ອາເນຕ຺ວາ ‘‘ທທນ຺ຕູ’’ຕິ ອິຈ຺ຉາວເສນ ວທຕິ ເຈ, ສພ຺ເພສໍ ນ ກປ຺ປຕິ, ເກວລໍ ປນ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ເຕນ ອຕ຺ຕານໍ ວາ ປເຣສໍ ວາ ອນຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ‘‘ອິເມ ມນຸສ຺ສາ ທານໍ ທຕ຺ວາ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕູ’’ຕິ ວທນ຺ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ນ ກປ຺ປຕິ ຍາຄຸອາທີນໍ ປຈ຺ຈຍປຏິສໍຍຸຕ຺ຕກຖາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ. ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍມ຺ປິ ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນມ຺ປິ ສຫຘມ຺ມິການ’’ນ຺ຕິ ວິເສເສຕ຺ວາ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖໂຕ ສຍເມວາຕິ ອປເຣ. ອາຈຣິຍາ ປນ ‘‘ຍຖາ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ, ກຸຣຸນ຺ທິຍຎ຺ຈ ‘ຕສ຺ເສວາ’ຕິ ວິເສເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວິເສເສຕ຺ວາ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພສໍ ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ກຸລທູສກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ເຕຣສກກຓ຺ຑວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.