໑. ສຸທ຺ຘິກວຄ຺ໂຄ

໑. ສຸທ຺ຘິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໗໑. ຈຕຸຠູມກ …ເປ… ລພ຺ຠນ຺ຕິ ກຸສລາພ຺ຍາກຕຠາວໂຕ ເຕສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ. ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍານິ…ເປ… ສພ຺ພຕ຺ຖ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ກຸສລຕ຺ຕິກສາຘາຣຓຕ຺ຕາ. ຈຕຸຠູມກ …ເປ… ວເສນາຕິ ຈຕຸຠູມກຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ເຈວ ກຸສລາທີຫິ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫກຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ຈ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທຸຕິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໗໗. ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈວເສນາຕິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຠາເວນ ນ ປຊານນ຺ຕິ. ຕຎ຺ຫິ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕາຍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈສງ຺ຄຫໍ. ສມຸທຍສຈ຺ຈວເສນາຕິ ຕຓ຺ຫາວິຊ຺ຊາທິໍ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ສມຸທຍສຈ຺ຈຠາເວນ ນ ປຊານນ຺ຕິ. ນິໂຣຘນ຺ຕິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ອນຸປາທາຍ ນິໂຣຘນິມິຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ. ປຏິປທນ຺ຕິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ. ເສເສສູຕິ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍາທີສຸ.

ສຸກ຺ກປກ຺ເຂຕິ ‘‘ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປຊານນ຺ຕີ’’ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ເຕ ອນວຊ຺ຊປກ຺ເຂ. ອຘິໂມກ຺ຂວເສນ ອາວຊ຺ຊນສມຸທຍາຕິ ‘‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕປຸພ຺ພຠາຄຠູຕສທ຺ຘາຘິໂມກ຺ຂວເສນ ອາວຊ຺ຊນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ຕສ຺ມາ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນາ ສທ຺ຘາ ເອວ ເຫຕ຺ຖ ‘‘ອາວຊ຺ຊນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ນ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນໍ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ຕສ຺ມາ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນາ ອາວຊ຺ຊນາ ປຄ຺ຄຫຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານານໍ ຕິກ຺ຂານໍ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນໍ ປຐມຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອາວຊ຺ຊນປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ທຸພ຺ພລາ ຫິ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນາ ປຄ຺ຄຫາຠາວໂຕ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນໍ ສມຸທໂຍຕິ ພລວຠາວປ຺ປຕ຺ຕວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍາທິກສ຺ສ ອາວຊ຺ຊນຏ຺ຐານິຍານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເຕສໍ ສມຸທໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ປຸພ຺ເພ ອຘິມຸຈ຺ຈນາທິວເສນ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ອາວຊ຺ຊນສ຺ສ ສມຸທຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸນ ຉນ຺ທວເສນາຕິ ກຕ຺ຕຸກາມຕາກຸສລຈ຺ຉນ຺ທວເສນ ສທ຺ຘາທີນໍ ອຸປ຺ປາເທຕຸກາມຕາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕສ຺ສ ຉນ຺ທສ຺ສ ວເສນ. ມນສິກາຣວເສນ ອາວຊ຺ຊນສມຸທຍາຕິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທິວເສນ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ທຸພ຺ພລສ຺ສ ຕສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕກໂຍນິໂສມນສິກາຣວເສນ ອາວຊ຺ຊນສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ເອວມ຺ປີຕິ ‘‘ອຘິໂມກ຺ຂວເສນາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕາກາເຣນປິ. ຉສຸ ສຸຕ຺ເຕສູຕິ ທຸຕິຍໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຉສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ. ຈຕຸສຈ຺ຈເມວ ກຖິຕໍ. ອສ຺ສາທຄ຺ຄຫເຓນ ຫິ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ, ອາທີນວຄ຺ຄຫເຓນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ, ນິສ຺ສຣຓຄ຺ຄຫເຓນ ນິໂຣຘມຄ຺ຄສຈ຺ຈານິ ຄຫິຕານີຕິ. ປຐມສຸຕ຺ເຕ ປນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ສຣູປທສ຺ສນເມວາຕິ.

໘. ທພ຺ພສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໗໘. ໂສໂຕ ອາປຊ຺ຊີຍຕິ ເອເຕນາຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິ, ອນາຄຕໍ ປຕິ ປຐມມຄ຺ໂຄ. ໂສໂຕຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄໂສໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອາປຊ຺ຊີຍຕີຕິອາທິໂຕ ປຏິປຊ຺ຊີຍຕິ. ປຐມມຄ຺ຄປຏິລາຠນິມິຕ຺ຕານິ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ອງ຺ຄານິ ອິຘ ‘‘ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕານິ ປນ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ສທ຺ຘາ ອຣິຍກນ຺ຕສີລຎ຺ຈາຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ສວິສເຍຕິ ສກວິສເຍ. ເຊຏ຺ຐກຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ປຘານຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຍຕ຺ຖ ສທ຺ຘາທິອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ສາຕິສຍກິຈ຺ຈໍ, ເຕສໍ ກິຈ຺ຈາຕິເຣກຕໍ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ອຸປມາຫິ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈາຕິເຣກຏ຺ຐານໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ. ປຸພ຺ພງ຺ຄມນ຺ຕິ ສທ຺ທຫນກິຈ຺ເຈສຸ ປຸເຣຈາຣໍ ໂຘຣຍ຺ຫໍ. ເສສານິ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິ. ຕທນ຺ວຍານີຕິ ຕທນຸຄຕານິ ຕສ຺ສ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທິກສ຺ສ ປກ຺ຂິການິ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ຌານວິໂມກ຺ເຂຕິ ຌານສງ຺ຂາເຕ ວິໂມກ຺ເຂ ສມາຘິປຘານຕາຍ ຌານານໍ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄານິ ປຕ຺ວາ’’ຕິ ອິທຎ຺ຈ ວຈນໍ ສມຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ. ສທ຺ຘູປນິສຎ຺ຫິ ສີລນ຺ຕິ. ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ປຕ຺ວາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ອຠິສເມຕພ຺ພານິ ປາປຸຓິຕ຺ວາ.

໙-໑໐. ປຐມວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໔໗໙-໔໘໐. ເນປກ຺ກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາຕິ ອາຫ – ‘‘ປຎ຺ຎາເຍຕໍ ນາມ’’ນ຺ຕິ. ນິປາຍຕິ ສໍກິເລສຘມ຺ເມ ວິໂສເສຕິ ນິກ຺ຂາເມຕີຕິ ນິປໂກ, ຖິຣຕິກ຺ຂສຕິປຸຄ຺ຄໂລ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ເນປກ຺ກນ຺ຕິ ສຕິຍາປິ ເນປກ຺ກຠາໂວ ຍຸຊ຺ຊເຕວ. ເອວຎ຺ຫິ ‘‘ສຕິເນປກ຺ເກນາ’’ຕິ ອິທໍ ວຈນໍ ສມຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ, ສຕິຍາ ຈ ເນປກ຺ເກນາຕິ ເອວໍ ວຸຈ຺ຈມາເນນ ສຕິນິທ຺ເທໂສ ນາມ ກໂຕ ໂຫຕິເຍວ. ອສຸກໍ ນາມ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ວາ ເມ ຠາສິຕນ຺ຕິ. ໂວສ຺ສຊ຺ຊີຍຕິ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ເອຕສ຺ມິໍ ອຘິຄເຕຕິ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ, ນິພ຺ພານໍ. ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຣິຕ຺ວາຕິ ອາຫ – ‘‘ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ. ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາຕິ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸທຍຎ຺ຈ ວຍຎ຺ຈ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິຍາ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸທຍພ຺ພຍປຣິຄ຺ຄາຫິກາຍາ’’ຕິ. ສທ຺ຘາສຕິປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປຸພ຺ພຠາຄານິ ‘‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ, ຈິຣກຕມ຺ປິ ຈິຣຠາສິຕມ຺ປິ ສຣິຕາ ອນຸສ຺ສຣິຕາ, ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາ ປຎ຺ຎາຍາ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ, ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ມິສ຺ສກໍ. ‘‘ໂວສ຺ສຄ຺ຄາຣມ຺ມຓໍ ກຣິຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໂລກຸຕ຺ຕຣເມວ. ອຍເມວາຕິ ຍ຺ວາຍໍ ນວເມ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຍເມວ ປຸພ຺ພຠາຄມິສ຺ສກໂລກຸຕ຺ຕຣຕ຺ຕຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉໂທ.

ສຸທ຺ຘິກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.