໑໐. ກິມິລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໘໖. ເຖໂຣຕິ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ. ອຍໍ ເທສນາຕິ ‘‘ກຖໍ ວິຠາວິໂຕ ນຸ ໂຂ ກິມິລາ’’ຕິອາທິນາ ປວຕ຺ຕາ ເທສນາ. ກາຍຎ຺ຎຕຣນ຺ຕິ ຣູປກາເຍ ອຎ຺ຎຕຣໂກຏ຺ຐາເສ. ເອວນ຺ຕິ ຍຖາ ອານາປານໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ຊາໂຕ, ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວາເຣສຸ ເວທນານຸປສ຺ສີຕິອາທິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເທສນາສີສນ຺ຕິ ເທສນາປເທສໍ. ມນສິກາຣປເທເສນ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ຕໍ ສພ຺ພໍ ສຣູປໂຕ ອຎ຺ຎາປເທສໂຕ ອປທິສຕິ. ຍເຖວ ຫີຕິອາທິນາ ຕຕ຺ຖ ນິທສ຺ສນໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣປທທ຺ວເຍຕິ ‘‘ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣ’’ນ຺ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປທທ຺ວເຍ.

ເອວໍ ສນ຺ເຕປີຕິ ປີຕິມນສິກາຣຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣປເທເສນ ຍທິ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ. ເອສາ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ເວທນາ ອາຣມ຺ມຓໍ ນ ໂຫຕິ. ເວທນາຣມ຺ມຓາ ຈ ອນຸປສ຺ສນາ, ຕສ຺ມາ ເວທນານຸປສ຺ສນາ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຍທິ ເອວໍ ມຫາສຕິປຏ຺ຐານາທີສຸ ‘‘ເວທນາ ເວທິຍຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ມຫາສຕິປຏ຺ຐານາທີສຸປີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ສຸຂາທີນໍ ວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ສຸຂາທີນໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວຕ຺ຖຸຠູຕໍ ຣູປສທ຺ທາທິໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ເວທນາ ເວທິຍຕິ, ນ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຄ຺ຄລສ຺ເສວ ອຠາວໂຕ. ເວທນາປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ອຸປາທາຍ ນິສ຺ສາຍ ຍຖາ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ເວທນໍ ເວທິຍຕີ’’ຕິ ໂວຫາຣມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອິຘາປິ ເວທນາຍ ອສ຺ສາສປສ຺ສາເສ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕິ, ຕຖາ ປວຕ຺ຕມນສິກາຣສີເສນ ‘‘ເວທນາສຸ ເວທນານຸປສ຺ສີ ຠິກ຺ຂຸ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ຕໍ ເວທນາຍ ອາຣມ຺ມຓຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ. ອາທີນໍ ປທານໍ. ເອຕສ຺ສ ‘‘ເວທນານຸປສ຺ສນາ ນ ຍຸຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕອນຸໂຍຄສ຺ສ.

ສປ຺ປີຕິເກ ທ຺ເວ ຌາເນ ສມາປຊ຺ຊຕີຕິ ປີຕິສຫຄຕານິ ປຐມທຸຕິຍຊ຺ຌານານິ ປຏິປາຏິຍາ ສມາປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ສາຕິ ເຕນ. ປຏິສໍວິທິຕສທ຺ທາເປກ຺ຂາຍ ຫິ ກຕ຺ຕຸອຕ຺ເຖ ເອຕໍ ສາມິວຈນໍ. ສມາປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓຕິ ສມາປຊ຺ຊນກ຺ຂເຓ. ຌານປຏິລາເຠນາຕິ ຌາເນນ ສມງ຺ຄີຠາເວນ. ອາຣມ຺ມຓໂຕຕິ ອາຣມ຺ມຓມຸເຂນ ຕທາຣມ຺ມຓຌານປຣິຍາປນ຺ນາ ປີຕິ ປຏິສໍວິທິຕາ ໂຫຕິ, ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ປຏິສໍວິທິຕຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍຖາ ນາມ ສປ຺ປປຣິເຍສນໍ ຈຣນ຺ເຕນ ຕສ຺ສ ອາສເຍ ປຏິສໍວິທິເຕ ໂສປິ ປຏິສໍວິທິໂຕ ໂຫຕິ ມນ຺ຕາຄທພເລນ ຕສ຺ສ ຄຫຓສ຺ສ ສຸກຣຕ຺ຕາ, ເອວໍ ປີຕິຍາ ອາສຍຠູເຕ ອາຣມ຺ມເຓ ປຏິສໍວິທິເຕ ສາ ປີຕິ ປຏິສໍວິທິຕາວ ໂຫຕິ ສລກ຺ຂຓໂຕ ສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓໂຕ ຈ ຕສ຺ສາ ຄຫຓສ຺ສ ສຸກຣຕ຺ຕາ. ວິປສ຺ສນກ຺ຂເຓຕິ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ຕິກ຺ຂວິສທຠາວປ຺ປຕ຺ຕາຍ ວິສຍໂຕ ທສ຺ສນກ຺ຂເຓ. ລກ຺ຂຓປ຺ປຏິເວເຘນາຕິ ປີຕິຍາ ສລກ຺ຂຓສ຺ສ ສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓສ຺ສ ຈ ປຏິວິຊ຺ຌເນນ. ຍຎ຺ຫິ ປີຕິຍາ ວິເສສໂຕ ສາມຎ຺ຎໂຕ ຈ ລກ຺ຂຓໍ, ຕສ຺ມິໍ ວິທິເຕ ສາ ຍາຖາວໂຕ ວິທິຕາ ເອວ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອສມ຺ໂມຫໂຕ ປີຕິ ປຏິສໍວິທິຕາ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ປາຬິຍາ ເອວ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ທີຆໍ ອສ຺ສາສວເສນາຕິ ທີຆສ຺ສ ອສ຺ສາສສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓຠູຕສ຺ສ ວເສນ. ປຊານໂຕ ສາ ປີຕິ ປຏິສໍວິທິຕາ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຄ຺ຄຕໍ ອວິກ຺ເຂປໍ ປຊານໂຕຕິ ຌານປຣິຍາປນ຺ນໍ ‘‘ອວິກ຺ເຂໂປ’’ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ເສກຄ຺ຄຕໍ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຍ ປຎ຺ຎາຍ ປຊານໂຕ. ຍຖາ ຫິ ອາຣມ຺ມຓມຸເຂນ ປີຕິ ປຏິສໍວິທິຕາ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາປິ ອາຣມ຺ມຓມຸເຂນ ປຏິສໍວິທິຕາ ເອວ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ສຕິ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕີຕິ ທີຆໍ ອສ຺ສາສວເສນ ຌານສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ສຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ອາຣມ຺ມຓມຸເຂນ ຌາເນປິ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕາຍ ສຕິຍາຕິ ເອວໍ ອຸປຏ຺ຐິຕາຍ ຕາຍ ສຕິຍາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ເຕນ ຎາເຓນ ສຸປ຺ປຏິວິທິຕຕ຺ຕາ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ຕສ຺ສ ວເສນ ຕທາຣມ຺ມຓາ ສາ ປີຕິ ປຏິສໍວິທິຕາ ໂຫຕິ. ທີຆໍ ປສ຺ສາສວເສນາຕິອາທີສຸປິ ອິມິນາວ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອເຕເນວ ນເຍນ ອວເສສປທານິປິ ອຕ຺ຖໂຕ ເວທິຕພ຺ພານີ’’ຕິ.

ຍເຖວາຕິອາທີສຸ ອຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຌານປຏິລາເຠນ ຍຖາ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ປີຕິອາທໂຍ ປຏິສໍວິທິຕາ ໂຫນ຺ຕິ ເຕນ ວິນາ ເຕສໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕ. ເອວໍ ຌານສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ຕໍປຣິຍາປນ຺ເນນ ເວທນາສງ຺ຂາຕມນສິກາຣປຏິລາເຠນ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ເວທນາ ປຏິສໍວິທິຕາ ໂຫຕິ ອຣຸຓຸຄ຺ຄເມນ ວິຍ ສູຣິຍສ຺ສ ເຕນ ວິນາ ເວທນາຍ ອປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕ. ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອຕິສຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ເວທນາ ສຸປ຺ປຏິວິທິຕາ, ຕສ຺ມາ ສຸວຸຕ຺ຕເມຕນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕໂຈທນໍ ນິຣາກໂຣຕິ.

ອາຣມ຺ມເຓຕິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສນິມິຕ຺ຕໍ ວທຕິ. ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສີເຍວ ນາເມສ ໂຫຕິ ອສມ຺ໂມຫໂຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຏິສໍວິທິຕຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ຈິຕ຺ຕປຏິສໍວິທິຕວເສນາຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອິຕຣາ ຕິສ຺ໂສປິ ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສນາ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ໂສຕິ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສນໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ຍໍ ຕໍ ປຫານໍ ປຫາຍກຎາຓໍ. ປຎ຺ຎາຍາຕິ ອປຣາຍ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ອນິຈ຺ຈວິຣາຄາທິໂຕ ທິສ຺ວາ ທຸວິຘາຍປິ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ. ອິທຎ຺ຫິ ຈຕຸກ຺ກນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາທິວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ຈຕຸກ຺ກໍ. ຕສ຺ສາປິ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສນາຍ. ປຊຫຕີຕິ ປຫານນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ…ເປ… ປຫານກຣຎາຓໍ ອຘິປ຺ເປຕ’’ນ຺ຕິ. ວິປສ຺ສນາປຣມ຺ປຣນ຺ຕິ ປຏິປາຏິຍາ ວິປສ຺ສນມາຫ. ປຖປຏິປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂຕີຕິ ມຊ຺ຌິມາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ສມ຺ມເທວ ວີຖິປຏິປນ຺ນໍ ຠາວນາຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຫນິຄ຺ຄຫານໍ ອກຣເຓນ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂຕິ. ເອກໂຕ ອຸປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ມຊ຺ຌິມສມຖວີຖິນາຕິວຕ຺ຕິຍາ ຕຕ຺ຖ ຈ ປກ຺ຂນ຺ທເນນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ເອກຣສຠາເວນ, ຕຕ຺ຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາຍ ຠາວໂຕ ອວິເສສໍ ເອກຄ຺ຄຠາວູປຄມເນນ ເອກນ຺ຕໂຕ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເອວໍ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂເນ. ສຫຊາຕານມ຺ປິ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນາ ໂຫຕິ ເຕສໍ ປວຕ຺ຕນາກາຣສ຺ສ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນໂຕ. ‘‘ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາຣມ຺ມຓອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ນ ເກວລໍ ນີວຣຓາທິຘມ຺ເມ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕາ, ອຖ ໂຂ ອຠິຊ຺ຌາ …ເປ… ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕາ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ປໍສຸປຸຎ຺ຊຏ຺ຐານິຍສ຺ສ ກິເລສສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ຈຕຸມຫາປໂຖ ວິຍ ຉ ອາຍຕນານິ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາຍາທໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຣມ຺ມຓສຕິປຏ຺ຐານາ. ຈຕູສຸ ອາຣມ຺ມເຓສູຕິ ກາຍາທີສຸ ຈຕູສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ປໍສຸປຸຎ຺ຊຏ຺ຐານິຍສ຺ສ ກິເລສສ຺ສ ອຸປຫນນໂຕ.

ເອກຘມ຺ມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.