໘. ກິໍສຸໂກປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔໕. ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍາທິວເສນ ວິວິຘທສ຺ສນນ຺ຕິ ກິຈ຺ຈວເສນ ນານາທສ຺ສນໍ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ທສ຺ສນນ຺ຕິ ປຐມມຄ຺ຄສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ. ຕຍິທໍ ອຸປຣິມຄ຺ເຄສຸ ຠາວນາປຣິຍາຍສ຺ສ ນິຣຸຬ຺ຫຕ຺ຕາ ປຐມມຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມໍ ນິພ຺ພານທສ຺ສນໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ປຐມມຄ຺ໂຄ ຫີ’’ຕິອາທິ. ໂກຈິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ອວິປຣີຕໍ ອຕ຺ຖໍ ອຊານນ຺ໂຕ ຎາຓທສ຺ສນໍ ນາມ ອາຣມ຺ມຓກຣຓສ຺ສ ວເສນ ອຕິປ຺ປສງ຺ຄໍ ອາສງ຺ເກຍ຺ຍາຕິ ຕໍ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ‘‘ໂຄຕ຺ຣຠູ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຣາຊທສ຺ສນໍ ອຸທາຫຣນ຺ຕິ. ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ມຄ຺ຄາ ທສ຺ສນເມວ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນຕ຺ເຖນ, ຠາວນາປຣິຍາໂຍ ປນ ອຸປຣິ ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄານໍ ປຐມມຄ຺ຄອຸປາຍສ຺ສ ຠາວນາກາເຣນ ປວຕ຺ຕນໂຕ. ທສ຺ສນໍ ວິສຸທ຺ຘິ ເອຕ຺ຖາຕິ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ, ນິພ຺ພານໍ. ຜສ຺ສາຍຕນໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຜສ຺ສາຍຕນກມ຺ມຏ຺ຐານິໂກ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ ປເທສຸ.

ປເທສສງ຺ຂາເຣສູຕິ ສງ຺ຂາເຣກເທເສສຸ. ເຫຏ຺ຐິມປຣິຈ຺ເຉເທນ ປຖວິອາທິເກ ຘມ຺ມມຕ຺ເຕ ທິຏ຺ເຐ ຣູປປຣິຄ຺ຄໂຫ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິເກ ຕໍສຫຄຕຘມ຺ມມຕ຺ເຕ ທິຏ຺ເຐ ອຣູປປຣິຄ຺ຄໂຫ ຈ ສິຊ຺ຌຕີຕິ ວທນ຺ຕິ.

ອຘິຄຕມຄ຺ຄເມວ ກເຖສີຕິ ເຍນ ມຸເຂນ ວິປສ຺ສນາຠິນິເວສໍ ອກາສິ, ຕເມວສ຺ສ ມຸຂໍ ກເຖສິ. ອຍໍ ປນາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ອິເມສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາຍຕນກມ຺ມຏ຺ຐານິກປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘກມ຺ມຏ຺ຐານິການໍ ວຈນໍ. ‘‘ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ສເມຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕເມວຕ຺ຖໍ ປາກຏໍ ກໂຣຕິ ‘‘ປຐເມນາ’’ຕິອາທິນາ. ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຂາຣສ຺ສ ອຠາວາ ‘‘ນິປ຺ປເທເສສູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕເຖວາຕິ ຍເຖວ ຜສ຺ສາຍຕນກມ຺ມຏ຺ຐານິກໍ, ຕເຖວ ຕໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘກມ຺ມຏ຺ຐານິກໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ.

ສມປ຺ປວຕ຺ຕາ ຘາຕຸໂຍຕິ ຣສາທໂຍ ສຣີຣຘາຕຸໂຍ ສມປ຺ປວຕ຺ຕາ, ນ ວິສມາກາຣສຓ຺ຐິຕາ ອເຫສຸໍ. ເຕນາຫ ‘‘ກລ຺ລສຣີຣໍ ພລປ຺ປຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອຕີຕາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິອາທິ ວິປສ຺ສນາຠິນິເວສວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມ຺ມສນໍ ສພ຺ພຕ຺ຖກເມວ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ຈາຣິຠູມິນ຺ຕິ ໂຄຈຣຏ຺ຐານໍ.

ກາຣກຠາວນ຺ຕິ ຠາວນານຸຍຸຎ຺ຊນຠາວໍ. ປຓ຺ຑຸໂຣຄປຸຣິໂສຕິ ປຓ຺ຑຸໂຣຄີ ປຸຣິໂສ. ອຣິຏ຺ຐນ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ. ເຠສຊ຺ຊໍ ກຕ຺ວາຕິ ເຠສຊ຺ຊປໂຍຄໍ ກຕ຺ວາ. ກຣິສ຺ສາມີຕິ ເຠສຊ຺ຊໍ ກຣິສ຺ສາມິ. ຌາມຖຸໂຓ ວິຍາຕິ ທຑ຺ຒຖຸໂຓ ວິຍ ຂາຣກຊາລນທ຺ຘຕ຺ຕາ ຕຣຸຓມກຸລສນ຺ຕານສຎ຺ຉນ຺ນຕ຺ຕາ.

ທກ຺ຂິຓທ຺ວາຣຄາເມຕິ ທກ຺ຂິຓທ຺ວາຣສມີເປ ຄາເມ. ໂລຫິຕໂກຕິ ໂລຫິຕວຓ຺ໂຓ. ໂອຈິຣກຊາໂຕຕິ ຊາຕໂອລມ຺ພມານຈິຣໂກ ວິຍ. ອາທິນ຺ນສິປາຏິໂກຕິ ຄຫິຕຜລໂປຕໂກ. ສນ຺ທຈ຺ຉາໂຍຕິ ພຫລຈ຺ຉາໂຍ. ຍສ຺ມາ ຕສ຺ສ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ສາຂາ ອວິຣຬາ ຆນປ຺ປຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ຐິຕາ, ຕສ຺ມາ ຉາຍາປິສ຺ສ ຕາທິສີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສນ຺ທຈ຺ຉາໂຍ ນາມ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ຐິຕຈ຺ຉາໂຍ’’ຕິ, ຆນຈ຺ຉາໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖາຕິອາທິ ອຸປມາສໍສນ຺ທນໍ.

ເຍນ ເຍນາກາເຣນ ອຘິມຸຕ຺ຕານນ຺ຕິ ຉຜສ຺ສາຍຕນາທິມຸເຂນ ເຍນ ເຍນ ວິປສ຺ສນາຠິນິເວເສນ ວິປສ຺ສນ຺ຕານໍ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ອຘິມຸຕ຺ຕານໍ. ສຸຏ຺ຐຸ ວິສຸທ຺ຘໍ ປຣິຎ຺ຎາຕິສມຍາທິສິທ຺ຘິຍາ. ເຕນ ເຕເນວາກາເຣນາຕິ ອຕ຺ຕນາຘິມຸຕ຺ຕາກາເຣນ. ອິທານິ ຕໍ ຕໍ ອາກາຣໍ ອຸປມາຍ ສທ຺ຘິໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອິທນ຺ຕິ ນຄໂຣປມໍ. ຕໍ ສລ຺ລກ຺ຂິຕນ຺ຕິ ກິໍສຸໂກປມທີປິຕໍ ອຕ຺ຖຊາຕໍ ສເຈ ສລ຺ລກ຺ຂິຕໍ. ອສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ຘມ຺ມເທສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ຍຖາສລ຺ລກ຺ຂິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວເສນ ລທ຺ຘວິເສສສ຺ສ ອຸປພ຺ຣູຫນາຍ. ຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ. ໂຈຣາສງ຺ກາ ນ ໂຫນ຺ຕິ ມຊ຺ຌິມເທສຣຊ຺ຊສ຺ສ ປສນ຺ນຠາວໂຕ. ຕິປຸຣິສຸພ຺ເພຘານີຕິ ອຸພ຺ເພເຘນ ຕິປຸຣິສປ຺ປມາຓານິ ນານາຠິຕ຺ຕິວິຈິຕ຺ຕານິ ຖມ຺ຠານໍ ອຸປຣິ ວິວິຘມາລາກມ຺ມາທິວິຈິຕ຺ຕຘນຸຣາກາຣລກ຺ຂິຕານິ ມໂນຣມານິ. ເຕນາຫ ‘‘ນຄຣສ຺ສ ອລງ຺ກາຣຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ. ນຄຣທ຺ວາຣສ຺ສ ຖິຣຠາວາປາທນວເສນ ຐເປຕພ຺ພຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂຈຣນິວາຣຓຕ຺ຖານິປິ ໂຫນ຺ຕິເຍວາ’’ຕິ. ປິຏ຺ຐສງ຺ຆາຕສ຺ສາຕິ ທ຺ວາຣພາຫສ຺ສ. ‘‘ອິເມ ອາວາສິກາ, ອິເມ ອາຄນ຺ຕຸກາ, ຕຕ຺ຖາປິ ຈ ອິເມຫິ ນຄຣສ຺ສ ນຄຣສາມິກສ຺ສ ຈ ອຕ຺ໂຖ. ອິເມສໍ ວເສນ ອນຕ຺ໂຖ ສິຍາ’’ຕິ ຊານນຎາຓສງ຺ຂາເຕນ ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ອຎ຺ຎາຕນິວາຣເຓ ປຏຸຠາວສງ຺ຂາເຕນ ເວຍ຺ຍຕ຺ຕິເຍນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຐານຸປ຺ປຕ຺ຕິກປຎ຺ຎາສງ຺ຂາຕາຍາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖກິຈ຺ເຈ ຕງ຺ຂຓຸປ຺ປຊ຺ຊນກປຏິຠານສງ຺ຂາຕາຍ.

ຣຎ຺ຎາ ອາຍຸຕ຺ໂຕ ນິໂຍຊິໂຕ ຣາຊາຍຸຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຣຎ຺ໂຎ ກາຕພ຺ພກິຈ຺ເຈ ຐປິຕປຸຣິໂສ. ກຕິປາເຫເຍວາຕິ ກຕິປຍທິວເສເຍວ ອກິຈ຺ຈກຣເຓນ ຕສ຺ສ ຐານໍ ວິພ຺ຠໂມ ຊາໂຕຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສພ຺ພານິ ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐານາທີນິ ຫາເຣຕ຺ວາ’’ຕິ.

ສີສມສ຺ສ ຉິນ຺ທາຫີຕິ ສີສຠູຕໍ ອຸຕ຺ຕມງ຺ຄຏ຺ຐານິຍໍ ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ຣາຊກິຈ຺ຈໍ ຉິນ຺ທາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎຖາ ຕສ຺ສ ປາກຕິເກ ອຕ຺ເຖ ຄຍ຺ຫມາເນ ປາຓາຕິປາໂຕ ອາຓຕ຺ໂຕ ນາມ ສິຍາ. ນ ຫິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາ ຕາທິສໍ ອາຓາເປຕິ, ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ຕໂຕ ນິວາຣກຕ຺ຕາ. ອຖ ວາ ຉິນ຺ທາຫີຕິ ມມ ອາຓາຍ ອສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ວິຍ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສຫິ, ເອວໍ ໂສ ຕຕ຺ໂຖວາທປຏິກຣຕ຺ຕປຕ຺ໂຕ ໂອທເມຍ຺ຍາຕິ, ຕຖາ ເຈວ ອຸປຣິ ປຏິປຕ຺ຕິ ອາຄຕາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມນຄເຣ.

ອຸປ຺ປນ຺ເນນາຕິ ສມຖກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ.

ຕສ຺ເສວາຕິ ສກ຺ກາຍສງ຺ຂາຕສ຺ສ ນຄຣສ຺ສ ‘‘ທ຺ວາຣານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ສີຆໍ ທູຕຍຸຄ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ. ຫທຍວຕ຺ຖຸຣູປສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ສິງ຺ຆາຏກຠາເວນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ຫທຍວຕ຺ຖຸສ຺ສ ນິສ຺ສຍຠູຕານໍ ມຫາຠູຕານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ເອວໍ ວຕ຺ຖຸຣູປເມວ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ຕເທເວຕ຺ຖ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກສ຺ມາ ມຫາຠູຕຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວຕ຺ຖຸຣູປສ຺ສ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຍາທິໂສຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ວເສນ ຍາທິໂສ ເອວ ປຸພ຺ເພ ອາຄຕວິປສ຺ສນາມຄ຺ໂຄ. ‘‘ອຍມ຺ປິ ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ຕາທິໂສ ເອວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ‘‘ຍຖາຄຕມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິທໍ ຕາເວຕ຺ຖາຕິ ເອຕ຺ຖ ເອຕສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຘມ຺ມເທສນຕ຺ຖໍ ອາຠຕາຍ ຍຖາວຸຕ຺ຕອຸປມາຍ ອິທໍ ສໍສນ຺ທນໍ.

ອິທໍ ສໍສນ຺ທນນ຺ຕິ ອິທານິ ວກ຺ຂມານໍ ອຸປມາຍ ສໍສນ຺ທນໍ. ນຄຣສາມິອຸປມາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕໍ ຂີຓາສວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຠຕາ. ສິງ຺ຆາຏກູປມາ ຈຕຸມຫາຠູຕວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕໍ ຂີຓາສວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຠຕາຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຈຕຸສຈ຺ຈເມວ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຕານິ ສຈ຺ຈານິ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສກເລນປິ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຘ ນຄຣສມ຺ຠາໂຣ ຉທ຺ວາຣາທໂຍ. ເຕນ ຫິ ຉຜສ຺ສາຍຕນາທໂຍ ອຸປມິຕາ. ເຕ ປນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈປຣິຍາປນ຺ນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນຄຣສມ຺ຠາເຣນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈເມວ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ.

ກິໍສຸໂກປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.