໑. ອາສີວິໂສປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓໘. ເຍ ຠິກ຺ຂູ ຕທາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ, ເຕສຸ ເກຈິ ເອກວິຫາຣິໂນ, ເກຈິ ອຕ຺ຕທຸຕິຍາ, ເກຈິ ອຕ຺ຕຕຕິຍາ, ເກຈິ ອຕ຺ຕຈຕຸຕ຺ຖາ, ເກຈິ ອຕ຺ຕປຎ຺ຈມາ ຫຸຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນສຸ ວິຫຣນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອກຈາຣິກ…ເປ… ປຎ຺ຈຈາຣິເກ’’ຕິ. ສມານຊ຺ຌາສຍຕາ ສຠາຄວຸຕ຺ຕິໂນ. ກມ຺ມຏ຺ຐານານຸຍຸຎ຺ຊນສ຺ສ ກາຣເກ. ຕໂຕ ເອວ ຕຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕປຍຸຕ຺ເຕ. ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສເຍນ ກາຣຓຠູເຕນ. ປຈ຺ຈຍຠູຕນ຺ຕິ ອປສ຺ສຍຠູຕໍ. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ອາຣຠິຕ຺ວາ ຍາວ ‘‘ຕິຓ຺ໂຓ ປາຣງ຺ຄໂຕ ຖເລ ຕິຏ຺ຐຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ ອຍໍ ມາຕິການິກ຺ເຂໂປ. ເຕສໍ ມາຕິກາຍ ວິຕ຺ຖາຣຠາຊນໍ. ວາສນາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ວາສນາວຫໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ສິເນຣຸໍ ອຸກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍາຕິອາທິ ອິມິສ຺ສາ ເທສນາຍ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓຕາຍ ສຸທຸກ຺ກຣຠາວທສ຺ສນໍ.

ມຎ຺ຈຏ຺ເຐສຸ ມຎ຺ຈສມຎ຺ຎາ ວິຍ ມຸຂຏ຺ຐໍ ວິສໍ ‘‘ມຸຂ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ສຸກ຺ຂກຏ຺ຐສທິສຠາວາປາທນໂຕ ‘‘ກຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ກຏ຺ຐໍ ມຸຂໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ກຏ຺ຐມຸໂຂ, ທໍສນາທິນາ ກຏ຺ຐສທິສຠາວກໂຣ ສປ຺ໂປ. ອຖ ວາ ກຏ຺ຐສທິສຠາວາປາທນໂຕ ກຏ຺ຐໍ ວິສໍ ວາ ມຸເຂ ເອຕສ຺ສາຕິ ກຏ຺ຐມຸໂຂ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສສປເທສຸປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ອິເມ ວິສກິຈ຺ຈເຠເທນ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ອິທານິ ຕໍ ເນສໍ ວິສກິຈ຺ຈເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຕສູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍສູລສມປ຺ປິຕໍ ວິຍາຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຍສູລໍ ອນຸປ຺ປເວສິຕໍ ວິຍ. ປກ຺ກປູຕິປນສໍ ວິຍາຕິ ປຈ຺ຈິຕ຺ວາ ກາລາຕິກ຺ກເມ ກຸຖິຕປນສຜລໍ ວິຍ. ຈງ຺ຄວາເຣຕິ ຣຊການໍ ຂາຣປຣິສ຺ສາວເນ ສຸຣາປຣິສ຺ສາວເນ ວາ. ອນວເສສໍ ຉິຊ຺ຊເນນ ອສນິປາຕຏ຺ຐານໍ ວິຍ. ມຫານິຂາທເນນາຕິ ມຫນ຺ເຕນ ນິຂາທເນນ.

ວິສເວຄວິກາເຣນາຕິ ວິສເວຄຄເຕນ ວິກາເຣນ. ວາເຕນາຕິ ຕສ຺ສ ສປ຺ປສ຺ສ ສຣີຣໍ ຜຸສິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຕວາເຕນ. ນາສວາເຕ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ປຸຄ຺ຄລປຓ຺ຓຕ຺ຕິວເສນາຕິ ເຕສໍເຍວ ໂສຬສນ຺ນໍ ສປ຺ປານໍ ອາຄຕວິໂສຕິອາທິປຸຄ຺ຄລນາມສ຺ສ ວເສນ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ໂຫນ຺ຕິ ປຈ຺ເຈກໍ ຈຕຸພ຺ພິຘຠາວໂຕ. ອາຄຕວິໂສຕິ ອາຄຈ຺ຉວິໂສ, ສີຆຕຣໍ ອຠິຣຸຫນວິໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຆຣວິໂສຕິ ກກ຺ຂຬວິໂສ, ທຸຕ຺ຕິກິຈ຺ຉວິໂສ. ອຍໍ ສີຕອຸທກໍ ວິຍ ໂຫຕິ ຄາຬ຺ຫທຸພ຺ພິນິມ຺ໂມຈຍຠາເວນ. ອຸທກສປ຺ໂປ ຫິ ໂຆຣວິໂສ ໂຫຕິ ເຍວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຸທກສປ຺ປາທີນໍ ວິສໍ ວິຍາ’’ຕິ. ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ຄຓ຺ຑປິຬກາທິວເສນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອເນຬກສປ຺ໂປ ນາມ ມຫາອາສີວິໂສ. ນີລສປ຺ໂປ ນາມ ສາຂວຓ຺ໂຓ ຣຸກ຺ຂຄ຺ຄາທີສຸ ວິຈຣຓກສປ຺ໂປ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນາຕິ ໂຍຍໍ ກຏ຺ຐມຸເຂສຸ ທຏ຺ຐວິສານໍເຍວ ‘‘ອາຄຕວິໂສ ໂນ ໂຆຣວິໂສ’’ຕິອາທິນາ ຈຕຸພ຺ພິຘຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ, ອິມິນາ ອຸປາເຍນ. ກຏ຺ຐມຸເຂ ທຏ຺ຐວິສາທໂຍຕິ ກຏ຺ຐມຸເຂສຸ ທຏ຺ຐວິໂສ, ຜຸຏ຺ຐວິໂສ, ວາຕວິໂຠຕິ ຕໂຍ, ປູຕິມຸຂາທີສຸ ຈ ທຏ຺ຐວິສາທໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອເກກນ຺ຕິ ຈຕຸສຏ຺ຐິໂຍ ເອເກກໍ. ຈຕຸຘາຕິ ອຓ຺ຑຊາທິວິຠາເຄນ ຈຕຸຘາ ວິຠຊິຕ຺ວາ. ຉປຓ຺ຓາສານີຕິ ຉປຓ຺ຓາສາຘິການິ. ຄຕມຄ຺ຄສ຺ສາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕສງ຺ຂ຺ຍາຄຕມຄ຺ຄສ຺ສ ປຏິໂລມໂຕ ສໍຂິປ຺ປມານາ ອນຸກ຺ກເມນ ຈຕ຺ຕາໂຣວ ໂຫນ຺ຕິ. ກຸລວເສນາຕິ ກຏ຺ຐມຸຂາທິຊາຕິວເສນ.

ສກລກາເຍ ອາສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ວິຍ ຐປິຕວິສາຕິ ຫິ ເຕສໍ ຜຸຏ຺ຐວິສຕາ, ວາຕວິສຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວນ຺ຕິ ‘‘ອາສິຕ຺ຕວິສາ’’ຕິອາທິນາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອາສີວິສສທ຺ເທ ວຈນຕ຺ໂຖ ນິຣຸຕ຺ຕິນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຸຄ຺ຄຕເຕຊາຕິ ອຸທຄ຺ຄເຕຊາ, ອຕ຺ຕໂນ ວິສເຕເຊນ ເນສໍ ກຸຣູຣທພ຺ພຕາ ວາ. ທຸນ຺ນິມ຺ມທ຺ທນວິສາຕິ ມນ຺ຕາຄເທຫິ ອນິມ຺ມທ຺ທນີຍວິສາ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ອາທິອຕ຺ໂຖ. ເຕເນຕ຺ຖ ອວເສສປາຬິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ອາສີວິເສສູຕິ ອິເມ ອາສີວິສາ ທຏ຺ຐວິສາ ເອວາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ສຣີຣຏ຺ຐເກສຸເຍວາຕິ ເຕນ ປຸຣິເສນ ເຕສໍ ກສ຺ສຈິ ອນິຏ຺ຐສ຺ສ ອກຕຕ຺ຕາ ອາຍຸເສສສ຺ສ ຈ ວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ນໍ ນ ທໍສິໍສູຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປຸຈ຺ຉິ ຍຖາຠູຕໍ ປເວເທຕຸກາໂມ. ທຸຣຸປຏ຺ຐາຫາຕິ ທຸຣຸປຏ຺ຐານາ. ໂສຕ຺ຖິມຄ຺ໂຄຕິ ໂສຕ຺ຖິຠາວສ຺ສ ອຸປາໂຍ.

ອນ຺ຕຣຈໂຣຕິ ອນ຺ຕຣໍ ຈໂຣ ສຸຂສຕ຺ຕຸ ວິສ຺ສາສຆາຕີ. ເຕນາຫ ‘‘ວຘໂກ’’ຕິ. ອິທານິ ຕາສໍ ເປສເນ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປຐມ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຠິມຸຂຄຕໍ ວິຍ ອຠິມຸຂຄຕໍ. ອີທິສີປິ ຫິ ວໂຈຍຸຕ຺ຕິ ໂລເກ ນິຣູປີຍຕິ ສນ຺ຕິຍໍ ປຸຣິສໍ ຐເປຕີຕິ ວິຍ. ຕສ຺ມາ ອຠິມຸຂຄຕນ຺ຕິ ອຠິມຸຂໍ ເຕນ ສມ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວງ຺ກສຓ຺ຐານໍ ຜລກໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ອາຄຕາຄຕານໍ ນິສີທນຕ຺ຖາຍ ອຕ຺ຖຕໍ.

ອຣິຕ຺ຕຫຕ຺ໂຖ ປຸຣິໂສ ສນ຺ຕາເຣຕິ ເອຕາຍາຕິ ສນ຺ຕາຣຓີ. ໂອຣິມຕີຣໂຕ ອຸຕ຺ຕຣຓາຍ ເສຕຸ ອຸຕ຺ຕຣເສຕຸ. ເອເກນ ທ຺ວີຫິ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ ຣຸກ຺ຂມໂຍ ເສຕຸ ຣຸກ຺ຂເສຕຸ. ຊງ຺ຆສຕ຺ເຖນ ຄມນໂຍຄ຺ໂຄ ເສຕຸ ຊງ຺ຆເສຕຸ. ສກເຏນ ຄນ຺ຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍ ສກຏເສຕຸ. ນ ໂຂ ເອສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຣມຕ຺ຖໂຕ. ຕທຕ຺ໂຖ ປນ ເອກເທເສນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອຕ຺ຕການໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ ພາຫິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ອາຫ. ເທສນນ຺ຕິ ອຸທ຺ເທສເທສນໍ. ວິນິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕຕິ ປຏິສໍຫຣນ຺ໂຕ. ນ ລທ຺ໂຘ ວຕາສີຕິ ນ ລທ຺ໂຘ ວຕ ອາສິ.

ຣາຊາ ວິຍ ກມ຺ມໍ ສຕ຺ເຕສຸ ອິສ຺ສຣິຍສ຺ສ ວຕ຺ຕາປນໂຕ. ຣາຊາ…ເປ… ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສງ຺ຂາຕາປຣາຘຕາຍ. ຎາຓປລາຍເນນາຕິ ມຫາຠູເຕຫິ ນິພ຺ພິນ຺ທິຕ຺ວາ ວິຣຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວິມຸຈ຺ຈິຕຸກາມຕາວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຎາຓປລາຍເນ ມຄ຺ຄາຘິຄມສິທ຺ເຘເນວ ຎາຓປລາຍເນນ. ເອວຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຸປມາສໍສນ຺ທນໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາປິຕເມວ ໂຫຕິ.

ຍເຖວ ຫີຕິອາທິນາ ເອກເທສນາສມຸທາຍສ຺ສ ນິທສ຺ສນໍ ອາຣທ຺ຘໍ. ຍຖາວຸຕ຺ຕວຈນໍ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍານໍ ວຈເນນ ສມຕ຺ເຖຕິ ‘‘ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ຠວຕີ’’ຕິອາທິນາ. ຕຕ຺ຖ ກຏ຺ຐມຸເຂນ ວາຕິ ວາ-ສທ຺ໂທ ອຸປມຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ກຏ຺ຐມຸເຂນ ສປ຺ເປນ ທຏ຺ໂຐ ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ເອວໍ ປຖວີຘາຕຸປ຺ປໂກເປນ ໂສ ກາໂຍ ກຏ຺ຐມຸເຂວ ໂຫຕິ, ກຏ຺ຐມຸຂຄໂຕ ວິຍ ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ວາ-ສທ຺ໂທ ອວຘາຣຓຕ຺ໂຖ. ໂສ ‘‘ປຖວີຘາຕຸປໂກເປນ ວາ’’ຕິ ເອວໍ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ໂພ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ກຏ຺ຐມຸເຂນ ທຏ຺ໂຐປິ ກາໂຍ ປຖວີຘາຕຸປ຺ປໂກເປເນວ ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປຖວີຘາຕຸຍາ ອວິຍຸຕ຺ໂຕ ໂສ ກາໂຍ ສພ຺ພທາ ກຏ຺ຐມຸຂຄໂຕ ວິຍ ໂຫຕີຕິ. ວາ-ສທ຺ໂທ ວາ ອນິຍມຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຣາຍມຕ຺ໂຖ – ກຏ຺ຐມຸເຂນ ທຏ຺ໂຐ ກາໂຍ ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ວາ, ນ ວາ ມນ຺ຕາຄທວເສນ. ປຖວີຘາຕຸປ຺ປໂກເປນ ປນ ມນ຺ຕາຄທຣຫິໂຕ ໂສ ກາໂຍ ກຏ຺ຐມຸຂຄໂຕ ວິຍ ໂຫຕິ ເອກນ຺ຕປຕ຺ຖທ຺ໂຘຕິ. ຕຕ຺ຖ ກາໂຍຕິ ປກຕິກາໂຍ. ປູຕິໂກຕິ ກຸຖິໂຕ. ສນ຺ຕຕ຺ໂຕຕິ ສພ຺ພໂສ ຕຕ຺ໂຕ ມຫາທາຫປ຺ປຕ຺ໂຕ. ສຎ຺ຉິນ຺ໂນຕິ ສພ຺ພໂສ ຉິນ຺ໂນ ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ຓຠູໂຕ. ຍທາ ກາໂຍ ປຕ຺ຖທ຺ຘາທິຠາວປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕທາ ປຸຣິໂສ ກຏ຺ຐມຸຂາທິສປ຺ປສ຺ສ ມຸເຂ ວຕ຺ຕມາໂນ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວິເສສໂຕຕິ ກຏ຺ຐມຸຂາທິວິເສສໂຕ ຈ ປຖວີອາທິວິເສສໂຕ ຈ. ອນຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໂຕຕິອາທິ ອເຈຕເນສຸປິ ຠູເຕສຸ ສເຈຕເນສຸ ວິຍ ອນຕ຺ຖາທີນໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂຕາຍ ນິພ຺ເພທຊນນຕ຺ຖໍ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ອາສຍໂຕຕິ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານໂຕ. ເອເຕສນ຺ຕິ ມຫາຠູຕານໍ. ສທິສຕາຕິ ວມ຺ມິກາສຍສຸສິຣຄຫນສງ຺ກາຣຏ຺ຐານາສຍຕາຍ ຈ ສທິສຕາ.

ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓວເສນາຕິ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ລກ຺ຂຓວເສນ. ປຖວີອາທີນໍ ກກ຺ຂຬຠາວາທິ, ຕໍສມງ຺ຄິໂນ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກກ຺ຂຬຠາວາປາທນາທິນາ ວິກາຣຸປ຺ປາທນໂຕ ວິສເວຄວິກາຣໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອນຕ຺ຖາຕິ ພ຺ຍສນາ. ພ຺ຍາຘິນ຺ຕິ ກຸຏ຺ຐາທິພ຺ຍາຘິໍ. ຠເວ ຊາຕາຠິນນ຺ທິໂນຕິ ຠເວສຸ ຊາຕິຍາ ອຠິນນ຺ທນສີລາ. ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຫິ ຊາຕິຍາ ອຠິນນ຺ທນາ ນາມ ມຫາຠູຕາຠິນນ຺ທນາ ເອວ.

ທຸຣຸປຏ຺ຐານຕຣານີຕິ ທຸປ຺ປຏິກາຣຕຣານິ. ທຸຣາສທາຕິ ທຸຣຸປສງ຺ກມນາ. ‘‘ອຸປຏ຺ຐາມີ’’ຕິ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ປຣິຊານາມ ກມ຺ມນາມານິ, ອຸປກາຣາ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອນນ຺ຕໂທສູປທ຺ທວໂຕຕິ ອປຣິມາຓໂທສູປທ຺ທວເຫຕຸໂຕ. ເອກປກ຺ຂລນ຺ຕິ ເອກທຸກ຺ຂໍ.

ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຠິຊ຺ຊມາໂນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິຊ຺ຊຕິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ເອກນິໂຣຘຕ຺ຕາ. ວຕ຺ຖຸຣູປມ຺ປິ ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິຊ຺ຊນ຺ຕິ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຠິນ຺ເນສຸ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອວຏ຺ຐານາຠາວໂຕ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ໂລຠຸປ຺ປາທນມຕ຺ເຕນ. ປຎ຺ຎາ ນາມ ອຕ຺ຕຠາເວ ອຸຕ຺ຕມງ຺ຄໍ ປຎ຺ຎຸຕ຺ຕຣຕ຺ຕາ ກຸສລຘມ຺ມານໍ, ສຕິ ຈ ກິເລສຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ປຎ຺ຎາຍ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຎ຺ຎາສີສໍ ປຕິຕໍ ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ. ໂຍນິໂຍ ອຸປເນຕິ ຕທຸປຄສ຺ສ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຠາເວ. ‘‘ຊາຕິຠຍໍ, ຊຣາຠຍໍ, ມຣຓຠຍໍ, ໂຈຣຠຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອາຄຕານິ ປຎ຺ຈວີສຕິ ມຫາຠຍານິ, ‘‘ຫຕ຺ຖມ຺ປິ ຉິນ຺ທຕີ’’ຕິອາທິນາ ອາຄຕານິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ກມ຺ມກາຣຓານິ ອາຄຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ ກາຣຓສ຺ສ ສມວຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ. ນນ຺ທີຣາໂຄ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປາຬິຍໍເຍວ ອາຄຕາ ‘‘ຈກ຺ຂຸໂຕ ເຈປິ ນໍ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິນາ. ກິຎ຺ຈິ ອລຠິຕ຺ວາຕິ ຕສ຺ມິໍ ສຸຎ຺ຎຄາເມ ໂຈຣານໍ ຄຍ຺ຫູປຄສ຺ສ ອລາຠວຈເນເນວ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິສຣຓສ຺ສ ອລາໂຠ ວຸຕ຺ໂຕ ເອວ ໂຫຕີຕິ ນ ອຸທ຺ຘໂຏ, ປຸຣິສຏ຺ຐານິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ, ໂຈຣາ ປນ ພາຫິຣາຍຕນຏ຺ຐານິຍາ. ອຠິນິວິສິຕ຺ວາຕິ ວິປສ຺ສນາຠິນິເວສໍ ກຕ຺ວາ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍຕນວເສນ ເທສນາຍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຸປາທາຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານວເສນາ’’ຕິ.

ພາຫິຣານນ຺ຕິ ພາຫິຣາຍຕນານໍ. ປຎ຺ຈ ກິຈ຺ຈານີຕິ ໂຈເຣຫິ ຕທາ ກາຕພ຺ພານິ ປຎ຺ຈ ກິຈ຺ຈານິ. ຫຕ຺ຖສາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕເກ ຫຕ຺ເຖຫິ ຄເຫຕພ຺ພສາຣຠຓ຺ຑໍ. ປາຕນາທິວເສນ ຫຕ຺ຖປຣາມາສໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ປຫາຣຐາເນຕິ ປຫຏຏ຺ຐາເນ. ຐານໂສ ຕສ຺ມິໍ ເອວ ຂເຓຕິ ວທນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂາວຫໍ ກຸສລຘມ຺ມໍ ປຫາຍ ທຸກ຺ຂາວເຫນ ອກຸສເລນ ສມງ຺ຄິຕາ ສຸຂາວຫໍ ຠຓ຺ຑໍ ປຫາຍ ພຫິ ນິກ຺ຂມນໍ ວິຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ສຸຂນິສ຺ສຍຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ. ຫຕ຺ຖປຣາ…ເປ… ອາປຊ຺ຊນກາໂລ ຄຸຓສຣີຣສ຺ສ ຕທາ ປມາເທນ ພາຘິຕຕ຺ຕາ. ປຫາຣ…ເປ… ກາໂລ ຕໂຕ ທຬ຺ຫຕຣໍ ຄຸຓສຣີຣສ຺ສ ພາຘິຕຕ຺ຕາ. ປຫາຣໍ…ເປ… ອສ຺ສມຓກາໂລ ຄຸຓສຣີຣສ຺ສ ມຣຓປ຺ປຕ຺ຕິສທິສຕ຺ຕາ. ອວເສສຊນສ຺ສ ທາສປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພຕາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຄິຫິຠາວາປຕ຺ຕິຍາ ນິທສ຺ສນຠາເວນ ວຸຕ຺ຕາ. ຍໍ ‘‘ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ອາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ ນິສ຺ສາຍ ສມ຺ປຣາຍິໂກ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ.

ຣູປາທີນີຕິ ຣູປສທ຺ທຄນ຺ຘຣສານິ. ເຕສນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕຠູຕຸປາທາຣູປານໍ. ລຫຸຕາທິວເສນາຕິ ເຕສໍ ລຫຸຕາທິວເສນ. ທຸຣຸຕ຺ຕຣຓຏ຺ໂຐຕິ ອຸຕ຺ຕຣິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຠາໂວ ໂອຆຏ຺ໂຐ. ວຸຕ຺ຕນເຍນາຕິ ‘‘ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເວທນາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ. ຈຕຸມຫາຠູຕາທີຫີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ ຄຫຓໍ. ຈິຕ຺ຕກິຣິຍທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕປໂຍຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ວຸຕ຺ຕວາຍາມເມວາຕິ ‘‘ສມ຺ມາວາຍາໂມ’’ຕິ ໂຍ ອຣິຍມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ໂຕ. ຠທ຺ເທກຣຕ຺ຕາທີນີຕິ ‘‘ອຊ຺ເຊວ ກິຈ຺ຈໍ ອາຕປ຺ປ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ມ. ນິ. ໓.໒໗໒, ໒໗໕, ໒໗໖) ວຸຕ຺ຕານິ ຠທ຺ເທກຣຕ຺ຕສຸຕ຺ຕາທີນິ.

ກຸຓ຺ຐປາໂທຕິ ຉິນ຺ນປາໂທວ ຫຸຕ຺ວາ ຄຕິວິກໂລ. ມານສໍ ພນ຺ຘຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ ກິຈ຺ຈໍ ນິພນ຺ຘຕິ. ‘‘ອຍໍ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ມຍ຺ຫໍ ໂອຆຸຕ຺ຕຣນຸປາໂຍ’’ຕິ ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ປຸນ ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕນໍ ວີຣິຍາຣມ຺ໂຠ ຈິຕ຺ຕພນ຺ຘນໍ.

ຕສ຺ສ ນາມຣູປສ຺ສ ອິເມ ນນ຺ທີຣາຄາທໂຍ ຕຓ຺ຫາວິຊ຺ຊາທໂຍຕິ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສ. ອຣິຍມຄ຺ຄນິພ຺ພານຕຓ຺ຫາວຊ຺ໂຊ ອິຘ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສຕິ ຈ. ໂສຬສຫາກາເຣຫີຕິ ປີຬນາທີຫິ ໂສຬສຫິ ອາກາເຣຫິ. ສຕິປຏ຺ຐານວິຠງ຺ເຄ ອາຄຕນເຍນ ສຏ຺ຐິນຍສຫສ຺ເສຫິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ…ເປ… ປຕິຏ຺ຐຫິໍສູຕິ ວິປຎ຺ຈິຕຎ຺ຎູ ເອເວຕ຺ຖ ຄຫຓວເສນ ອຘິຄຕວິເສສາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕາ. ເຕ ຫິ ຕທາ ຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄາຫກຠາເວນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ. ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎູນໍ ປນ ເນຍ຺ຍານຎ຺ຈ ວິເສສາຘິຄໂມ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ນ ຣຸຬ຺ໂຫຕິ ອິຘ ນ ຄຫິໂຕຕິ.

ອາສີວິໂສປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.