໖. ຘນຸຄ຺ຄຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໘. ທຬ຺ຫຘນຸໂນຕິ ຖິຣຕຣຘນຸໂນ. ອິທານິ ຕສ຺ສ ຖິຣຕຣຠາວໍ ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ທຬ຺ຫຘນູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ວິສຫສ຺ສຖາມນ຺ຕິ ປລານໍ ທ຺ວິສຫສ຺ສຖາມໍ. ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ປາກຏຕຣໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍສ຺ສາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສາຕິ ຘນຸໂນ. ອາໂຣປິຕສ຺ສາຕິ ຊິຍໍ ອາໂຣປິຕສ຺ສ. ຊິຍາພທ຺ໂຘຕິ ຊິຍາຍ ພທ຺ໂຘ. ປຖວິໂຕ ມຸຈ຺ຈຕິ, ເອຕໍ ‘‘ທ຺ວິສຫສ຺ສຖາມ’’ນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ໂລຫສີສາທີນນ຺ຕິ ກາຬໂລຫຕມ຺ພໂລຫສີສາທີນໍ. ຠາໂຣຕິ ປຸຣິສຠາໂຣ, ໂສ ປນ ມຊ຺ຌິມປຸຣິສສ຺ສ ວເສນ ເອທິສໍ ຕສ຺ສ ພລໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຸຄ຺ຄຫິຕສິປ຺ປາ ຘນຸເວທສິກ຺ຂາວເສນ. ຈິຓ຺ຓວສີຠາວາ ລກ຺ເຂສຸ ອວິຣຊ຺ຌນສຣກ຺ເຂປວເສນ. ກຕໍ ຣາຊກຸລາທີສຸ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອສນໍ ສຣກ຺ເຂໂປ ເອເຕຫີຕິ ກຕູປສນາຕິ ອາຫ ‘‘ຣາຊກຸລາທີສຸ ທສ຺ສິຕສິປ຺ປາ’’ຕິ.

‘‘ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຓ຺ຑານິ ອາຫຣີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕເມວ ອຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕທາ ກິຣາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຊວິສ຺ສາມາຕິ ຘາວິສ຺ສາມ. ອຄ຺ຄິ ອຸຏ຺ຐຫີຕິ ສີຆປຕນສນ຺ຕາເປນ ຈ ສູຣິຍຣສ຺ມິສນ຺ຕາປສ຺ສ ອາສນ຺ນຠາເວນ ຈ ອຸສຸມາ ອຸຏ຺ຐຫິ. ປກ຺ຂປຎ຺ຊເຣນາຕິ ປກ຺ຂຊາລນ຺ຕເຣນ.

ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາຕິ ‘‘ນິປ຺ປໂຍຊນມິທໍ ຊວນ’’ນ຺ຕິ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ. ປຕ຺ຕກຏາເຫນ ໂອຕ຺ຖຏປຕ຺ໂຕ ວິຍາຕິ ປິຫິຕປຕ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ, ເວຄສາ ປຕເນນ ນຄຣສ຺ສ ອຸປຣິ ອາກາສສ຺ສ ນິຣິກ຺ຂຓໍ ອໂຫສິ. ສຎ຺ຈາຣິຕຕ຺ຕາ ອເນກຫໍສສຫສ຺ສສທິໂສ ປຎ຺ຎາຍິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ຘນຸຄ຺ຄຫກາເລ ສຣກູຏາທິທສ຺ສເນ.

ທຸກ຺ກຣນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ອທສ຺ສນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ, ນ ອຕ຺ຕໂນ ປຕນໍ. ສູຣິຍມຓ຺ຑລຎ຺ຫິ ອຕິສີເຆນ ຊເວນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕມ຺ປິ ປຎ຺ຎາສໂຍຊນາຍາມວິຕ຺ຖຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິປຸລຕາຍ ປຠສ຺ສຣຕາຍ ຈ ສຕ຺ຕານໍ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ໂຄຈຣຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຊວນຫໍໂສ ປນ ຕາທິເສນ ສູຣິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຊເວນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນ ປຎ຺ຎາເຍຍ຺ຍ. ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ສກ຺ກາ ຕຍາ ປສ຺ສິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ອກ຺ຂຓເວຘິໂນ. ຄນ຺ຕ຺ວາ ຄຫິເຕ ໂສຕຸໍ ຆຓ຺ຑໍ ປິຬນ຺ຘາເປຕ຺ວາ ສຍໍ ປຸຣຕ຺ຖາຠິມຸໂຂ ນິສິນ຺ໂນ. ປຸຣຕ຺ຖິມທິສາຠິມຸຂໍ ຄຕກຓ຺ຑໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ປຐມກຓ຺ເຑເນວ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ’’ຕິ. ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຓ຺ຑານິ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ຂິປິໍສຸ.

ອາຍຸໍ ສງ຺ຂໂຣຕິ ເອເຕນາຕິ ອາຍຸສງ຺ຂາໂຣ. ຍຖາ ຫິ ກມ຺ມຊຣູປານໍ ປວຕ຺ຕິ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍປຏິພທ຺ຘາ, ເອວໍ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ປວຕ຺ຕິ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘາຕິ. ພຫຸວຈນນິທ຺ເທໂສ ປນ ປາຬິຍໍ ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓ ອເນກສຕສງ຺ຂສ຺ສ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ອຸປລພ຺ຠນໂຕ. ຕໍ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕໂຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕເທວຕານໍ ຊວໂຕ ສີຆຕຣໍ ຂີຍຕິ ອິຕ຺ຕຣຂຓຕ຺ຕາ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ຊີວິຕໍ ອຕ຺ຕຠາໂວ ຈ, ສຸຂທຸກ຺ຂາ ຈ ເກວລາ;

ເອກຈິຕ຺ຕສມາຍຸຕ຺ຕາ, ລຫຸໂສ ວຕ຺ຕເຕ ຂໂຓ’’ຕິ. (ມຫານິ. ໑໐);

ເຠໂທຕິ ຠງ຺ໂຄ. ນ ສກ຺ກາ ປຎ຺ຎາເປຕຸໍ ຕໂຕປິ ອຕິວິຍ ອິຕ຺ຕຣຂຓຕ຺ຕາ.

ຘນຸຄ຺ຄຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.