໕. ຈງ຺ກມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໙. ມຫາປຎ຺ເຎສູຕິ ວິປຸລປຎ຺ເຎສຸ. ນນ຺ຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣໍ. ຂນ຺ຘນ຺ຕຣນ຺ຕິ ຂນ຺ຘວິຠາຄໍ, ຂນ຺ຘານໍ ວາ ອນ຺ຕຣໍ ວິເສໂສ ອຕ຺ຖີຕິ ຂນ຺ຘນ຺ຕໂຣ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິວິຘາຘິຄມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປຣິກມ຺ມຎ຺ເຈວ ອຸຕ຺ຕຣປຣິກມ຺ມຎ຺ຈ. ອານິສໍສນ຺ຕິ ອິທ຺ຘານິສໍສຎ຺ເຈວ ອານິສໍສຎ຺ຈ. ອຘິຏ຺ຐານໍ ວິກຸພ຺ພນນ຺ຕິ ອຘິຏ຺ຐານວິຘານຎ຺ເຈວ ວິກຸພ຺ພນວິຘານຎ຺ຈ. ວຸຕ຺ຕນເຍເນວາຕິ ‘‘ປຖວິໍ ປຕ຺ຖຣນ຺ໂຕ ວິຍາ’’ຕິອາທິນາ.

ຘຸຕງ຺ຄປຣິຫາຣນ຺ຕິ ຘຸຕງ຺ຄານໍ ປຣິຫຣຓວິຘິໍ. ປຣິຫຣຓຄ຺ຄຫເຓເນວ ສມາທານໍ ສິທ຺ຘໍ ໂຫຕີຕິ ຕໍ ນ ຄຫິຕໍ. ອານິສໍສນ຺ຕິ ຕໍຕໍຘຸຕງ຺ຄປຣິຫຣເຓ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ອານິສໍສເມວ. ສໂມຘານນ຺ຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາ, ເອຕ຺ຕກາ ເສນາສນປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ປຈ຺ຈຍວເສນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຎ຺ຈ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ. ອຘິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຘິຏ຺ຐານວິຘິໍ. ເຠທນ຺ຕິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາທິເຠທຎ຺ເຈວ ຠິນ຺ນາກາຣຎ຺ຈ.

ປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ‘‘ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ເອວໍ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ວິໂສເຘຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ປຣິກມ຺ມວິຘານໍ. ອານິສໍສນ຺ຕິ ປເຣສໍ ອຊ຺ຌາສຍານຸຣູປາຍຕນາທິອານິສໍສປເຠທໍ. ອຸປກ຺ກິເລສນ຺ຕິ ສາຘາຣຓໍ ອສາຘາຣຓໍ ທຸວິຘໍ ອຸປກ຺ກິເລສໍ. ວິປສ຺ສນາຠາວນຸປກ຺ກິເລສາ ຫິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປກ຺ກິເລສາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ສງ຺ເຂປວິຕ຺ຖາຣຄມ຺ຠີຣຸຕ຺ຕານວິຈິຕ຺ຣກຖາທີສູຕິ ສງ຺ເຂໂປ ວິຕ຺ຖາໂຣ ຄມ຺ຠີຣຕາ ອຸຕ຺ຕານຕາ ວິຈິຕ຺ຣຠາໂວ ເນຍ຺ຍຕ຺ຖຕາ ນີຕຕ຺ຖຕາຕິ ເອວມາທີສຸ ຘມ຺ມສ຺ສ ກເຖຕພ຺ພປ຺ປກາເຣສຸ ຕໍ ຕໍ ກເຖຕພ຺ພາກາຣໍ.

ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ອາທິອຕ຺ໂຖ, ປກາຣຕ຺ໂຖ ວາ. ເຕນ –

‘‘ອາທິມ຺ຫິ ສີລໍ ເທເສຍ຺ຍ, (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໙໐; ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒໙໑)

ມຊ຺ເຌ ຈິຕ຺ຕໍ ວິນິທ຺ທິເສ;

ອນ຺ເຕ ປຎ຺ຎາ ກເຖຕພ຺ພາ,

ເອໂສ ຘມ຺ມກຖາວິໂຘ’’ຕິ. –

ເອວໍ ກເຖຕພ຺ພາກາຣໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

‘‘ສິຖິລໍ ຘນິຕຎ຺ຈ ທີຆຣສ຺ສໍ, ຄຣຸກໍ ລຫຸກຎ຺ຈ ນິຄ຺ຄຫີຕໍ;

ສມ຺ພນ຺ຘໍ ວວຕ຺ຖິຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ທສຘາ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິຍາ ປເຠໂທ’’ຕິ. (ທີ. ນິ. ໑.໑໙໐; ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒໙໑; ປຣິ. ໔໘໕) –

ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ທສວິຘໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິໍ. ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ຊາຕກສ຺ສ ຈ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ. ອນຸສນ຺ຘິນ຺ຕິ ປຈ຺ຉານຸສນ຺ຘິອາທິອນຸສນ຺ຘິໍ. ປຸພ຺ພາປຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ຘໍ. ອິທໍ ປທໍ ເອວໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອິທໍ ປຸພ຺ພາປຣໍ ເອວໍ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ກຸລສງ຺ຄຓ຺ຫນປຣິຫາຣນ຺ຕິ ລາຠຸປ຺ປາທນຕ຺ຖໍ ກຸລານໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນວິຘິໂນ ປຣິຫຣຓໍ ຕນ຺ນິຍມິຕໍ ເອກນ຺ຕິກໍ ກຸລສງ຺ຄຫຓວິຘິໍ.

ຈງ຺ກມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.