໕. ມາຣຘີຕຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໑. ຈິນ຺ເຕສີຕິ ໂສກວສິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ຈິນ຺ຕຍິ. ຄຓິກາຣຫຕ຺ຖິນິໂຍຕິ ທີປກກເຣຓຸໂຍ. ເອກສຕໍ ເອກສຕນ຺ຕິ ເອກສຕໍ ເອກສຕໍ ປຈ຺ເຈກໍ ສຕໍ ສຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ເອເກກໍ ສຕໍ ສຕໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ. ກຸມາຣິວຓ຺ຓສຕນ຺ຕິ ກຸມາຣິຕ຺ຖີນໍ ອຕ຺ຕຠາວານໍ ສຕໍ. ຕາ ກິຣ ປຐມໍ ກຎ຺ຎາຣູເປນ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສຸໍ. ອນຸປຄຕປຸປ຺ຜານຎ຺ຫິ ສມຎ຺ຎາ ກຎ຺ຎາຕິ. ປຸນ ຍຖາວຸຕ຺ຕກຸມາຣິຣູເປນ ອຸປຄຕປຸປ຺ຜາ ຫິ ກຸມາຣີ. ປຸນ ວຘຸກາຣູເປນ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອວິຊາຕວຓ຺ຓສຕ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍວາເຣ ຍຸວຕິຣູເປນ. ວິຊາຕາ ຫິ ອິຕ຺ຖີ ອນຕິກ຺ກນ຺ຕມຊ຺ຌິມວຍາ ຍຸວຕີ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ພາລາ ຕຣຸຓີ ໂປຣີຕິ ຕິວິຘາສຸ ອິຕ຺ຖີສຸ ປຸຣິມາ ທ຺ເວ ທສ຺ສິຕາ, ປຣິໂຍສານວາເຣສຸ ມນຸສ຺ສຊາຕິການໍ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິໂຍວ ຣຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ເຕນ ມນຸສ຺ສຣູເປນ ຕາ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສຸໍ.

ອຕ຺ຖສ຺ສ ປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ເອກນ຺ຕໂຕ ຫິຕານຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ. ຫທຍສ຺ສ ສນ຺ຕິນ຺ຕິ ປຣມຈິຕ຺ຕຸປສມໍ. ກິເລສເສນນ຺ຕິ ກາມຄຸຓສງ຺ຂາຕໍ ປຐມໍ ກິເລສເສນໍ. ສາ ຫິ ກິເລສເສນາ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕສຠາວາປິ ປຏິປຕ຺ຖຍມານາ ປິຍາຍິຕພ຺ພອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຣູປຠາວໂຕ ປິຍຣູປສາຕຣູປາ ນາມ ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈວເສນ. ເອໂກ ອຫໍ ຌາຍນ຺ໂຕຕິ ຄຓສງ຺ຄຓິກາຍ ກິເລສສງ຺ຄຓິກາຍ ຈ ອຠາວໂຕ ເອໂກ ອສຫາໂຍ ອຫໍ ລກ຺ຂຓູປນິຊ຺ຌາເນນ ນິຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ. ອນຸພຸຊ຺ຌິນ຺ຕິ ອນຸກ຺ກເມນ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ພຸຊ຺ຌິໍ ປຏິພຸຊ຺ຌິໍ. ຕສ຺ມາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕວິເວກສຸຂສມຘິຄມນິມິຕ຺ຕໍ. ອກຣເຓນາຕິ ມິຕ຺ຕສນ຺ຖວສ຺ສ ອກຣເຓນ. ສກ຺ຂີຕິ ສກ຺ຂິຠາໂວ.

ກຕເມນ ວິຫາເຣນາຕິ ຌານສມາປຕ຺ຕີນໍ ກຕເມນ ວິຫາເຣນ. ອິຘ ທຸຕິຍປທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ວິສ຺ສຊ຺ຊນຄາຖາວຓ຺ຓນາຍເມວ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ. ອນາມນ຺ເຕນ ‘‘ຕໍ ປຸຄ຺ຄລ’’ນ຺ຕິ ສມ຺ມຸຂາ ຐິຕມ຺ປິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອສມ຺ມຸຂາ ວິຍ ກຕ຺ວາ ວທຕິ, ກຖໍ ຕ຺ວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ອວິຕກ຺ກຌາຍີ’’ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ອຍເມເວຕ຺ຖ ກາຍປສ຺ສທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌາເນນ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສກາຍສ຺ສ ປສ຺ສທ຺ຘຕ຺ຕາ ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ’’ຕິ. ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣາທິເກ ກມ຺ມາຠິສງ຺ຂາເຣ. ກາມາລຍາທີນໍ ອຠາວໂຕ ອນາລໂຍ. ນ ສຣຕີຕິ ນ ສວຕິ. ຣາຄວເສນ ຫິ ສຕ຺ຕາ ສໍສາຣມນຸສວນ຺ຕິ. ນ ຖິໂນຕິ ນ ຖິນມິທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ. ໂມຫວເສນ ຫິ ສຕ຺ຕາ ຖິນມິທ຺ຘໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ທິຍຑ຺ຒກິເລສສຫສ຺ສນ຺ຕິ ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖຸວິຠງ຺ເຄ (ວິຠ. ໘໔໒, ໙໗໖) ອາຄເຕສຸ ອຏ຺ຐສຸ ກິເລສສເຕສຸ ອຏ຺ຐສຕໍ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານິ ອປເນຕ຺ວາ ເສສາ ປຎ຺ຎາສາຘິກໍ ສຕໍ ກິເລສາ, ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມຊາເລ (ທີ. ນິ. ໑.໓໑) ອາຄຕາຫິ ທ຺ວາສຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐີຫິ ສຫ ປຎ຺ຈປຎ຺ຎາສາຘິກໍ ສຕ຺ຕສຕໍ ໂຫຕິ; ຕາ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນານຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນ ທິຄຸຓິຕາ ທິຍຑ຺ຒກິເລສສຫສ຺ສໍ ທສາຘິກໍ ໂຫຕິ; ຕໍ ອປ຺ປກໍ ປນ ອູນມຘິກໍ ວາ ຄຓນຸປຄໍ ນ ໂຫຕີຕິ ‘‘ທິຍຑ຺ຒກິເລສສຫສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕເຣສໍ ອຕີຕາທິຠາວາມສນໂຕ ອຄ຺ຄຫຓໍ ປຫານສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ອຠິຘມ຺ມຏີກາຍໍ (ຘ. ສ. ອນຸຏີ. ນິທານກຖາວຓ຺ຓນາ) ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຐມປເທນາຕິ ‘‘ນ ກຸປ຺ປຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ປເທນ. ທຸຕິເຍນາຕິ ‘‘ນ ສຣຕີ’’ຕິ ປເທນ. ຕຕິເຍນາຕິ ‘‘ນ ຖິໂນ’’ຕິ ປເທນ. ນີວຣຓປ຺ປຫາເນນ ຂີຓາສວຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ອນວເສສໂຕ ນີວຣຓານໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕປ຺ປຫານໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ.

ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກກິເລໂສຆໍ ຕິຓ຺ໂຓຕິ ຉນ຺ນໍ ທ຺ວາຣານໍ ວເສນ ປວຕ຺ຕນກິເລໂສຆໍ ຕຣິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ກາໂມຆທິຏ຺ໂຐຆຠໂວຆຏ຺ຐກິເລສຠາວໂຕ ‘‘ປຎ຺ໂຈຆຄ຺ຄຫເຓນ ວາ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ເວທິຕພ຺ພານີ’’ຕິ ອາຫ. ຣູປຣາຄາທໂຍ ວິເສສໂຕ ນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຉຏ຺ຐຄ຺ຄຫເຓນ ປຎ຺ຈຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍານິ ເວທິຕພ຺ພານີ’’ຕິ.

ມຈ຺ຈຸຣາຊສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ເຘ ສາມິວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ມຈ຺ຈຸຣາຊສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ນຍມານານນ຺ຕິ ອນາທເຣ ສາມິວຈນນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນຍມາເນສູ’’ຕິ.

ອູຫຈ຺ຈາຕິ ພຸທ຺ຘໍ ນິສ຺ສາຍ. ‘‘ອິທມໂວຈາ’’ຕິ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາຕິ ເອເຕນ ສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ ອຍໍ ນິຄມນປາຬິ, ເຫຏ຺ຐາ ອນາຄຕນຍຕ຺ຕາ ປນ ເກສຸຈິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ນ ລິຂີຍຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ທທ຺ທລ຺ລມານາຕິ ຊຊ຺ຊກາຣສ຺ສ ຫິ ທທ຺ທກາຣໍ ກຕ຺ວາ ນິທ຺ເທໂສ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕິວິຍ ຊລມານາ’’ຕິ. ນີຫຣີຕິ ຕາສໍ ກາຍວຈີວິກາຣໍ ນ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ຕິຓາຍປິ ອມຎ຺ຎມາໂນວ ອນເປກ຺ເຂເນວ ນີຫຣິ. ຜລໂຕ ຠຏ຺ຐນ຺ຕິ ຜລສິປາຏິກໂຕ ຠຏ຺ຐໍ. ກຸຓ຺ຑຕິຓາທິຄຈ຺ຉຕູລໍ ໂປຏກິຕູລໍ.

ມາຣຘີຕຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຕຕິຍວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສາຣຕ຺ຖປ຺ປກາສິນິຍາ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ມາຣສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.