ປຐມຄາຖາສງ຺ຄຓິກໍ

ສຕ຺ຕນຄເຣສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໓໕. ເອກໍສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ອໍເສ’’ຕິ. ທສນຂສໂມຘານສມຸຊ຺ຊລນ຺ຕິ ທສນ຺ນໍ ນຂານໍ ສມູເຫນ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸຊ຺ຊລໍ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ສມຸຊ຺ຊລ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຎ຺ຊລິນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ອາທເຣນ, ອຠິມຸຂໍ ວາ ຊລຕິ ທິພ຺ພຕີຕິ ອຎ຺ຊລີຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອາສີສມານຣູໂປວາຕິ ເອຕ຺ຖ ອາສີສມານຣູໂປ ເອວາຕິ ອຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຈ຺ຈາສີສມານຣູໂປ ວິຍາ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ວິຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ອາສີສມາໂນ ອິວາ’’ຕິ ປທວິຠາຄໍ ກຕ຺ວາ ອິວສທ຺ໂທ ອຸປມຕ຺ຖໂຊຕໂກຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ກຣຓຕ຺ເຖ ຉຏ຺ຐີວິຠຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເກນ ກາຣເຓນາ’’ຕິ. ອິຘາຕິ ມມ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໍ. ‘‘ອາຄໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ອິຘມາຄໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ມກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກຣມຕ຺ໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອສ຺ສາຕິ ອຸປາລິສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ປຎ຺ເຫສຸ. ອິຕີຕິ ເອວໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ. ຠທ຺ທໂກ ເຕ ອຸມ຺ມງ຺ໂຄຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸມ຺ມງ຺ຄສທ຺ໂທ ປຎ຺ຫວາຈໂກຕິ ອາຫ ‘‘ຠທ຺ທກາ ເຕ ປຎ຺ຫາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຕຕິ ຕວ. ກສ຺ມາ ປຎ຺ຫາ ‘‘ອຸມ຺ມງ຺ໂຄ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຎ຺ຈາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຫິ ຍສ຺ມາ ອຸມ຺ມງ຺ໂຄຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ປຎ຺ຫາ ອຸມ຺ມງ຺ໂຄ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊຕີຕິ ອຸມ຺ມງ຺ໂຄຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ມຸຊຘາຕຸ ອຸກາຣສ຺ສ ອກາໂຣ, ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາຣສງ຺ຂາຕາ ອຸທກໂຕ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຕຄ຺ຆາ’’ຕິ ນິປາຕສ຺ສ ຕສ຺ມາ ກາຣຓາຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນຕ຺ເຖ’’ຕິ ອິມິນາ ຕຄ຺ຆສທ຺ໂທ ສາຘຸອຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ, ຕຄ຺ຆ ສາຘູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕີຓິເຍວາຕິ ‘‘ສມາທຫິຕ຺ວາ ວິສິພ຺ເພນ຺ຕີ’’ຕິ ເອກໍ, ‘‘ສາມິເສນາ’’ຕິ ເອກໍ, ‘‘ສສິຕ຺ຖກ’’ນ຺ຕິ ເອກນ຺ຕິ ອິມານິ ຕີຓິເຍວ.

ຈຕຸວິປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໓໖. ຍໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉິມ຺ຫາຕິ ເອຕ຺ຖ ນິຄ຺ຄຫິຕໂຕ ປຣໍ ອກາຣໂລໂປຕິ ອາຫ ‘‘ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍນ຺ຕິ ປຎ຺ຫໍ. ຕນ຺ຕິ ຕຸວໍ. ‘‘ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ອຍເມວຕ຺ໂຖ. ຕໍ ຕເທວາຕິ ຕໍ ຕໍ ເອວ ປຎ຺ຫໍ. ອຎ຺ຎຖາຕິ ອຎ຺ຎໍ ອາກາຣໍ.

ເຍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ສາ ສີລວິປຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ນນຸ ສີລວິປຕ຺ຕິໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຎ຺ໂຫ ນຕ຺ຖິ, ກສ຺ມາ ປນ ‘‘ສາ ສີລວິປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກິຎ຺ຈາປີ’’ຕິອາທິ. ເອຕນ຺ຕິ ‘‘ເຍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ສາ ສີລວິປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຈນໍ. ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຈຕູສຸ ຫີ’’ຕິອາທິ. ວຕ຺ວາຕິ ສໍເຂເປນ ວຕ຺ວາ.

ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ວິປຕ຺ຕີນນ຺ຕິ ສີລວິປຕ຺ຕິໂຕ ອວເສສານໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ວິປຕ຺ຕີນໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍ’’ນ຺ຕິອາທິວຈເນ.

‘‘ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ກຕ຺ຕາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວທນ຺ຕາ’’ຕິ. ‘‘ຕຖາຫ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວທນາກາຣໍ ທສ຺ເສຕິ.

‘‘ອຍໍ ຉຫີ’’ຕິ ອິມິນາ ອຍໍ ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ສາສທ຺ໂທ ປທາລງ຺ກາໂຣຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ‘‘ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນມຕ຺ເຕນ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເຉທນກາທິວຓ຺ຓນາ

໓໓໗. ກຕິ ເຉທນການີຕິອາທິປຸຈ຺ຉານໍ ອນຸສນ຺ຘິປຸຈ຺ຉາຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ມາ ປນາ’’ຕິອາທິ. ປຸຈ຺ຉາ ຫິ ອນຸສນ຺ຘິອນນຸສນ຺ຘິວເສນ ທຸວິຘາ. ຕຕ຺ຖ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ອນຸສນ຺ຘິວເສນ ປຸຈ຺ຉາ ອນຸສນ຺ຘິປຸຈ຺ຉາ ນາມ, ວິສ຺ສຊ຺ຊນມນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ຍຖາກາມປຸຈ຺ຉາ ອນນຸສນ຺ຘິປຸຈ຺ຉາ ນາມ. ຕາສໍ ວິຕ຺ຖາໂຣ ເນຕ຺ຕິອຏ຺ຐກຖາທີສຸ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອິຘາປິ ‘‘ເອກາທສ ຍາວຕຕິຍກາ’’ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ອນຸສນ຺ຘານຕ຺ຕາ ອນຸສນ຺ຘິປຸຈ຺ຉາ ນາມ. ຍສ຺ມາ ປນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສງ຺ຂາວເສນາຕິ ເອກາທສາ’’ຕິ ສງ຺ຂາຍ ສຕ຺ຕິຍາ, ອາຍຕ຺ເຕນ ວາ. ສງ຺ຂານຸສນ຺ຘິວເສເນວາຕິ ‘‘ກຕີ’’ຕິ ສງ຺ຂາຍ ອນຸສນ຺ຘິວເສນ ເອວ. ເຕສນ຺ຕິ ປຎ຺ຫານໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ຉ ເຉທນການີ’’ຕິອາທິປາເຐ. ອິທເມວາຕິ ອິທໍ ເອວ ວຈນໍ. ອປຸພ຺ພນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອໂປຣາຓໍ ນວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ປເນຕນ຺ຕິ ຍໍ ປນ ເອຕໍ ວຈນໍ. ‘‘ໂສຬສາ’’ຕິ ອິມິນາ ໂສທສາຕິ ເອຕ຺ຖ ທກາຣສ຺ສ ຬກາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ໂສຬສາ’’ຕິ ປາໂຐປິ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຊານນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ເອວໍ ວຕ຺ວາ’’ຕິ ປາຐເສສໍ ອຊ຺ຌາຫຣິຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຊານ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ’’ຕິ. ເຕຕິ ‘‘ຊານ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ສິກ຺ຂາປທາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວນ຺ຕິ ວກ຺ຂມານນເຍນ. ປວິເສຍ຺ຍາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິສທ຺ໂທ ປຣິສມານຕ຺ໂຖ. ອິຕິ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ.

ອສາຘາຣຓາທິວຓ຺ຓນາ

໓໓໘. ປຸຣິມ ປຎ຺ຫນ຺ຕິ ‘‘ກຕິ ເຉທນການີ’’ຕິອາທິປຎ຺ຫານໍ ປຸເຣ ວຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຫໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ວີສໍ ທ຺ເວ ສຕານີ’’ຕິອາທິປາເຐ. ‘‘ທ຺ເວອນິຍເຕຫີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອສມາຫາຣທິຄຸວາກ຺ຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທ຺ວີຫິ ອນິຍເຕຫີ’’ຕິ. ‘‘ສທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ສຫາທິໂຍເຄ ກຣຓວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຄາຖາຍໍ ‘‘ໂຘວນຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ທ຺ເວ ໂລມາຕິ ທ຺ເວ ເອຬກໂລມສິກ຺ຂາປທານິ.

‘‘ສກໂລ’’ຕິອາທິກາຍ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍຄາຖາຍ ໂຍຊນາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາວ.

ສງ຺ຆມ຺ຫາ ທສ ນິສ຺ສເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໘໐, ໗໓໐) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ ທສາຕິ ໂຍຊນານຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິວິຠງ຺ເຄ. ຕຖາຕິ ຍຖາ ຂຸທ຺ທກາ, ຕຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕີຕິ ເອວໍ.

ເຕສນ຺ຕິ ປາຣາຊິການໍ. ກຓ຺ຫສປ຺ປາທໂຍ ທຸຣາສທາ ວິຍ ທຸຣາສທາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ທຸຣູປຄມນາຕິ ອິມິນາ ສທຘາຕຸຍາ ຄຕ຺ຍຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ທຸຣາສຊ຺ຊນາຕິ ທຸກ຺ເຂນ ອາສຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອາສຊ຺ຊິຕຸໍ ນ ສຸກຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມູປມາຕິ ສມອຸປມາ. ສມູປມາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍຖາ’’ຕິອາທິ.

ສາຘາຣຓນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ປາຣາຊິເກຫິ ສາຘາຣຓໍ. ເອເກກສ຺ສ ປາຣາຊິກສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອວິຣູຬ຺ຫີ ຠວນ຺ຕິ ເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປມາໂນປເມຍ຺ຍານໍ ປາກຏຠາວໍ ກຕ຺ວາ ໂຍຊນານຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍຖາ ເອເຕ’’ຕິອາທິ. ອວິຣູຬ຺ຫິຘມ຺ມາຕິ ອວິຣູຬ຺ຫີສຠາວາ. ປກຕິສີລຠາເວນາຕິ ປກຕິຍາ ສີລວນ຺ຕຠາເວນ, ‘‘ປກຕິສີລາຠາເວນາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ປກຕິສີລສ຺ສ ອຠາເວນ, ອຠາວເຫຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ‘‘ອຏ຺ເຐວ ປາຣາຊິກາ’’ຕິອາທິວຈນມຕ຺ເຕນ, ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວິຠຕ຺ຕິໂຍຕິ ປາຣາຊິກາທິວເສນ ວິຠຊິຕພ຺ພາຕິ ວິຠຕ຺ຕິໂຍຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ເຕວີສຕິ ສງ຺ຆາທິເສສາ’’ຕິອາທິປາເຐ. ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກວຈນນ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສມຖານໍ, ສພ຺ພາສໍ ວາ ອາປຕ຺ຕີນໍ ສມຖານໍ ສງ຺ຄາຫິກວຈນໍ. ‘‘ທ຺ວີຫິ ສມເຖຫີ’’ຕິ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ປຏິຎ຺ຎາຕກຣເຓນ ຈາຕິ ທ຺ວີຫິ ສມເຖຫິ.

ເອຕນ຺ຕິ ‘‘ທ຺ເວ ອຸໂປສຖາ ທ຺ເວ ປວາຣຓາ’’ຕິ ວຈນໍ. ວິຠຊນານີຕິ ວິຠຊິຕພ຺ພານໍ ວິຠຊນກິຣິຍາຍ ອວິນາຠາວໂຕ ຠາວວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ວິຠຊິຕພ຺ພາຕິ ວິຠຕ຺ຕິໂຍຕິ ວຈນຕ຺ໂຖ ກາຕພ຺ໂພ. ອປຣາປິ ອິມາ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ‘‘ວິຠຕ຺ຕິມຕ຺ຕທສ຺ສເນເນວ ເຈຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ສມເຖຫິ ວູປສມນວເສນາ’’ຕິ ວຈນສ຺ສ ອຕ຺ຖນຍໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຖນຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຖວາ’’ຕິອາທິ, ‘‘ອິມາປິ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ນິສ຺ສາຍາ’’ຕິ ປເທ ອວຸຕ຺ຕກມ຺ມໍ. ນິສ຺ສາຍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕາຕິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣເຫວາຕິ ຕີຫິ ສມເຖຫີຕິ ວຸຕ຺ຕປກາເຣເຫວ. ຕໍມູລິການນ຺ຕິ ເຕ ເອວ ອຸໂປສຖາທໂຍ ມູລເມຕາສນ຺ຕິ ຕໍມູລິກາ, ຕາສໍ. ອິມິນາ ກາຣິຍູປຈາເຣນ ວຸຕ຺ຕນຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕາ ວິຠຕ຺ຕິໂຍຕິ ອຸໂປສຖາທິວິຠຕ຺ຕິໂຍ.

ປາຣາຊິກາທິອາປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໓໙. ເອວໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍທິທໍ ອາປຕ຺ຕິປາຣາຊິກໍ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ອາປຕ຺ຕິປາຣາຊິກນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ປາຣາຊິກໍ. ‘‘ປຣາຊຍມາປນ຺ໂນ’’ຕິ ອິມິນາ ສາສນໂຕ ປຸຄ຺ຄລໍ ປຣາເຊຕີຕິ ປາຣາຊິກນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຓ຺ຍປຈ຺ຈໂຍ ເຫຕຸກຕ຺ວຕ຺ຖວາຈໂກ, ຍກາຣສ຺ສ ກກາໂຣ. ຈຸໂຕຕິ ຈວໂກ. ປຣທ຺ໂຘຕິ ວິຣທ຺ໂຘ. ຠຏ຺ໂຐຕິ ປຕິໂຕ. ນິຣງ຺ກໂຕຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ອປສາຣິໂຕ. ອນີຫເຕ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ນ ຫຣິເຕ, ອນປນີເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອຸໂປສຖປວາຣຓາທິເຠໂທ’’ຕິ ອິມິນາ ສໍວາສສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ອາທຣມກຕ຺ວາ ‘‘ເອຕໍ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ຫີຕິ ອຍໍ ເອວໍ ວກ຺ຂມາໂນ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຄາຖາຍໍ. ເຕນ ຕສ຺ມາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິ ປເທນ ‘‘ເຕນາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ກາຣຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ທຸຕິຍຄາຖາຍໍ. ອາທິມ຺ຫິ ເຈວ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປຣິວາສທານາທີສຸ ຈຕູສຸ ກມ຺ເມສຸ. ‘‘ສງ຺ໂຆ’’ຕິອາທິວຈນຕ຺ໂຖ ຕິປທຠິນ຺ນາຘິກຣຓພາຫິຣຕ຺ຖສມາໂສ ໂຫຕິ, ເຈວສທ຺ທຈສທ຺ເທຫິ ອາທິເສສປທານໍ ອຸຠຍປທຕ຺ຖປຘານຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ປທໍ ກາຣການໍ ກິຣິຍາເປກ຺ຂຕ຺ຕາ ກິຣິຍຕ຺ຖາຍ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ອສ຺ສາຕິ ອາປຕ຺ຕິຍາ, ອິມິນາ ອຎ຺ຎປທໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ເຖ ອປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ ຕທ຺ຘິຕນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ລຫຸກນໂຍ ປເນສ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ຄຣຸກນໂຍ – ອາທິ ຈ ເສໂສ ຈ ອາທິເສສາ, ສງ຺ໂຆ ອາທິເສເສສຸ ອສ຺ສາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ.

ອເນກໍສິກຕໍ ປທນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປທນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາປທໍ. ອເນກໍເສນ ກຕໍ ອເນກໍສິກຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ມາ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອເນກໍເສນ ກຕ’’ນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ກຕໍ, ຕສ຺ມາ ອນິຍໂຕຕິ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອນິຍເຕ. ຍຕ຺ຖາຕິ ສິກ຺ຂາປເທ. ໂສປີຕິ ສິກ຺ຂາປທຘມ຺ໂມປິ.

ອຈ຺ຈເຍສູຕິ ໂທເສສຸ. ເຕ ຫິ ນິທ຺ໂທສໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອຍນ຺ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຈ຺ຈຍາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຕນາຕິ ອຈ຺ຈເຍນ. ຖູໂລຕິ ໂອຬາຣິໂກ. ‘‘ຖູລຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ເຕເນຕ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຕນສທ຺ທສ຺ສ ກາຣຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຈ຺ຈຍສ຺ສ ຖູລຕ຺ຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ. ອິມາຍ ຄາຖາຍ ອຎ຺ເຎສໍ ລຫຸກາປຕ຺ຕີນໍ ຖູໂລ ອຈ຺ຈໂຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈໂຍຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ທ຺ເວຠາເວ ສຕິ ສໍໂຍຄປຣຕ຺ຕາ ຣສ຺ໂສ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ເທເສຕພ຺ພໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ນິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນິສ຺ສຄ຺ໂຄ, ອາປຕ຺ຕິເທສນໂຕ ປຸພ຺ພຠາເຄ ກຕ຺ຕພ຺ພສ຺ສ ວິນຍກມ຺ມສ຺ເສຕມຘິວຈນໍ, ໂສ ເອຕສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

ກຸສລຘມ຺ມສທ຺ເທນ ກຸສລຈິຕ຺ຕເມວ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກຸສລຘມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ ກຸສລຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ປາເຕຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຈິຕ຺ຕໍ ປາເຕຕີຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ຈິຕ຺ຕປາຕິຍ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ປທວິປຣິຍາຍໍ ກຕ຺ວາ, ຕກາຣສ຺ສ ຈ ໂລປໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຈິນ຺ເຕຍ຺ໂຍ ຫິ ປາຬິນໂຍ. ຓ຺ຍປຈ຺ຈໂຍ ເຫຕຸກຕ຺ວຕ຺ຖວາຈໂກ. ນນຸ ‘‘ປາເຕຕິ ກຸສລໍ ຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາວ ‘‘ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ນິພ຺ພຈນໍ ສິທ຺ຘໍ, ກສ຺ມາ ປນ ‘‘ອປຣຊ຺ຌຕິ ຈິຕ຺ຕສມ຺ໂມຫນຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຍໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມາ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ປາຏິເທສນີຍາສຸ ນິພ຺ພຈນເມວ ອທສ຺ເສຕ຺ວາ ກສ຺ມາ ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎາຕໂກ ສນ຺ໂຕ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວຸຕ຺ຕຄາຣຍ຺ຫຠາວກາຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖເມວາ’’ຕິ. ‘‘ປຏິເທເສຕພ຺ພໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ອຎ຺ຎາປຕ຺ຕິເທສນານຍໂຕ ‘‘ຄາຣຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ປຏິ ວິສຸໍ ວຕ຺ວາ ເທເສຕພ຺ພາຕິ ປາຏິເທສນີຍາຕິ ນິພ຺ພຈນໍ ທສ຺ເສຕິ.

ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸສທ຺ໂທ ທຸຏ຺ຐຸອຕ຺ໂຖ ຈ ວິຣູປຕ຺ໂຖ ຈ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທຸຏ຺ຐຸ ກຕໍ, ວິຣູປໍ ວາ ກຕ’’ນ຺ຕິ. ຕນ຺ຕິ ກມ຺ມໍ. ຕໍ ປເນຕນ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏໍ, ຂລິຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອສ຺ສາຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ຍໍ ປາປນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຍທີຕິ ອຖ. ຍທິສທ຺ໂທ ຫິ ອຖປຣິຍາໂຍ. ອິທມ຺ປີຕິ ອິທມ຺ປິ ກມ຺ມໍ, ປາປນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

‘‘ລປິຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ທຸຣາຠຏ຺ຐນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠາສຘາຕຸຍາ ກຖນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍນ຺ຕິ ວຈນໍ. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍຕິ ຕໂຕ ອຕິເຣກໍ ກເຖຕພ຺ພວຈນໍ ກິຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສໍກິລິຏ຺ຐຎ຺ຈ ຍໍ ປທນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈກາໂຣ ປິສທ຺ທຕ຺ໂຖ ‘‘ປທ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ, ຍໍສທ຺ໂທ ກາຣຓຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ສໍກິລິຏ຺ຐໍ ຍສ຺ມາ ຕມ຺ປິ ປທ’’ນ຺ຕິ. ຕມ຺ປິ ປທນ຺ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ. ປທສທ຺ໂທ ຫິ ວຈນວາຈໂກ. ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ຍສ຺ມາ ສໍກິລິຏ຺ຐໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ກຖໍ ສໍກິລິຏ຺ຐໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຍສ຺ມາ’’ຕິ ປເທນ ຍໍສທ຺ໂທ ກາຣຓຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ນນ຺ຕິ ປທໍ. ‘‘ເອຕໍ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ພປທໍ. ‘‘ທຸພ຺ຠາສິຕນ຺ຕິ ເອຕໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ສໍວຓ຺ຓນາປທໍ. ເອຕນ຺ຕິ ເອຕໍ ປທໍ, ເອຕໍ ວຈນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ເສຂິຍຄາຖາຍ. ອິທນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕີນໍ ນິພ຺ພຈນທີປກໍ ວຈນໍ, ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກສ຺ສ ທີປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ທີປນຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ຉນ຺ນມຕິວສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິວຈເນ. ເຄຫນ຺ຕິ ປກຕິເຄຫໍ. ອິທໍ ປນ ເຄຫນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມູລາປຕ຺ຕິຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ. ‘‘ອວິວຏ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຸຈ຺ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ວິວຏນ຺ຕິ ອຈ຺ຉນ຺ນໍ. ນາຕິວສ຺ສນຠາວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມູລາປຕ຺ຕິຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ. ວິວຣນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາປຊ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຸທ຺ຘນ຺ເຕຕິ ສຸທ຺ຘໂກຏ຺ຐາເສ. ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິ ຈ ‘‘ເຕນາ’’ຕິ ຈ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເຕນ ກາຣເຓນາ’’ຕິ. ເອວຎ຺ເຈຕໍ ວິວຏນ຺ຕິ ເອວໍ ເອຕໍ ຉນ຺ນໍ ເຈ ວິວຏນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ປຣິປາຕິຍມານານນ຺ຕິ ອຠິຠູຍມານານໍ. ‘‘ຣຸກ຺ຂາທິຄຫນໍ ອຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປວນນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ອຣຎ຺ຎປຣິຍາຍຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ຄຕິສທ຺ທສ຺ສ ຠວເຠທາທິອຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຏິສ຺ສຣຓຕ຺ເຖ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຏິສ຺ສຣຓໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຕນ຺ຕິ ປວນໍ. ເຕຕິ ມິຄາ. ‘‘ອສ຺ສສນ຺ຕີ’’ຕິ ປເທນ ‘‘ປສ຺ສສນ຺ຕີ’’ຕິ ອຕ຺ໂຖປິ ຄເຫຕພ຺ໂພ ອວິນາຠາວໂຕ, ອານາປານໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາກາໂສຕິ ອຊຏາກາໂສ. ປກ຺ຂີນນ຺ຕິ ວິຫງ຺ຄມານໍ. ‘‘ສພ຺ເພສໍ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມານ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຘມ຺ມານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຂຕຘມ຺ໂມເຍວ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ວິນາໂສວາ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຠວສທ຺ໂທ ວິນາສວາຈໂກຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕສນ຺ຕິ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມານໍ. ຄຕີຕິ ປຕິຏ຺ຐາ. ກສ຺ມາ ວິຠໂວ ຘມ຺ມານໍ ຄຕິ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຫີຕິ ຍສ຺ມາ. ເຕຕິ ສພ຺ເພປິ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມາ. ວິນາສນ຺ຕິ ວິຠວໍ. ສຸຈິຣມ຺ປີຕິ ອສີຕິວສ຺ສາທິກາລມ຺ປິ. ນິພ຺ພານໍ ອຣຫໂຕ ຄຕີຕິ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ພປທໍ. ‘‘ຂີຓາສວສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຣຫໂຕຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານຘາຕູ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕນິພ຺ພານໍ ທສ຺ເສຕິ. ຄາຖາຍ ເຕ ເຕ ອຕ຺ຖາ ສໍຄເຫຕ຺ວາ ຄຓິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຄາຖາສງ຺ຄຓິກໍ.

ອິຕິ ປຐມຄາຖາສງ຺ຄຓິກວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.