ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ເອກກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໑. ເອວໍ ຂນ຺ຘກປຸຈ຺ຉາຍ ວຓ຺ຓນໍ ກຕ຺ວາ ອິທານິ ເອກຸຕ຺ຕຣິກນຍສ຺ສ ຕໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອາປຕ຺ຕິ…ເປ… ນເຍ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກຸຕ຺ຕຣິກນເຍ ເອວໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຉ ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐານານີ’’ຕິ ອິມິນາ ສມຸຏ຺ຐານານິ ອາປຕ຺ຕິໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ເຖນ ອາປຕ຺ຕິກຣາ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອເຕສນ຺ຕິ ຉນ຺ນໍ ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐານານໍ. ຫີຕິ ຍສ຺ມາ, ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສິກ຺ຂາປເທ ຈາຕິ ມາຕິກາສິກ຺ຂາປເທ ຈ. ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອປ຺ປສາວຊ຺ຊຕ຺ຕາ ນ ລຫຸກາ ນາມ ໂຫຕິ, ລຫຸເກນ ປນ ວິນຍກມ຺ເມນາຕິ ອາຫ ‘‘ລຫຸເກນ ວິນຍກມ຺ເມນ ວິສຸຊ຺ຌນໂຕ’’ຕິ. ປຎ຺ຈວິຘາຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາທິວເສນ ປຎ຺ຈປກາຣາ. ເກນຈີຕິ ລຫຸເກນ ວາ ຄຣຸເກນ ວາ ເກນຈິ ອາກາເຣນ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຄິຫິຠາວໂຕ ອວເສໂສ ສມຓຠາໂວ ເອຕິສ຺ສາຕິ ສາວເສສາ, ປຏິປກ຺ຂວເສນ ອນວເສສາ. ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາຕິ ປາຣາຊິກສງ຺ຆາທິເສສວເສນ ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ.

‘‘ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ອນ຺ຕຣາຍິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ຓິກປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອນ຺ຕຣາຍິກາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ສພ຺ພຖາ ອນ຺ຕຣາຍິກາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອນ຺ຕຣາຍິກໍ ອາປນ຺ນສ຺ສາປີ’’ຕິອາທິ. ເທເສຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂລກວຊ຺ຊາຕິ ໂລເກຫິ ວຊ຺ເຊຕພ຺ພາ. ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊາຕິ ຠຄວໂຕ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິຍາ ວຊ຺ເຊຕພ຺ພາ. ຍນ຺ຕິ ຍໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກໂຣນ຺ໂຕຕິ ກິຣິຍມານໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ມານສທ຺ທສ຺ສ ອນ຺ຕາເທໂສ. ອິມິນາ ກຣຓໍ ກິຣິຍນ຺ຕິ ຠາວຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາປຊ຺ຊຕິ. ສາ ອາປຕ຺ຕິ ກິຣິຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐິຕາ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ກາ ອາປຕ຺ຕິ ວິຍາຕິ ອາຫ ‘‘ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິ ວິຍາ’’ຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ອນນ຺ຕຣວາກ຺ເຍສຸປິ.

ປຸພ຺ພາປຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸພ຺ພສທ຺ໂທ ປຐມຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ປຐມໍ ອາປນ຺ນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ອາປນ຺ນາ’’ຕິ ປເທນ ມຊ຺ເຌໂລປໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຈ຺ຉາ ອາປນ຺ນາປຕ຺ຕີຕິ ວຕ຺ຕເຠທທຸກ຺ກຏາປຕ຺ຕິ. ມູລວິສຸທ຺ຘິຍາຕິ ມູເລ ກາຍຈິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອມິສ຺ສຕ຺ຕາ ວິສຸທ຺ຘິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິທມ຺ປີຕິ ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕວຈນມ຺ປິ. ປິສທ຺ເທນ ປຸຣິມໍ ມຫາອຏ຺ຐກຖາວຈນໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ເອເກນ ປຣິຍາເຍນາຕິ ເອເກນ ກາຣເຓນ.

ຍາຕິ ອາປຕ຺ຕິ, ເທສິຕາ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຍໍ ເທສິຕາ ຄຓນູປິກາ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ຍາ ເທສິຕາ ໂຫຕິ, ອຍໍ ອຄຓນູປິກາ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ສອຸສ຺ສາເຫເນວາຕິ ປຸນປິ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ ສຫ ອຸສ຺ສາເຫເນວ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ‘‘ຄຓນໍ ນ ອຸເປຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຄຓນໍ ນ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຄຓນູປິກາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຏ຺ຐເມ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປູຣເຓຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິທໍ ປາຬິຍໍ ອຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກປູຣຓວເສນ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠິກ຺ຂູນມ຺ປິ ທຸຕິຍປາຣາຊິກຏ຺ຐາເນ ລພ຺ຠຕິເຍວ.

ຖຸລ຺ລວຊ຺ຊາຕິ ເອຕ຺ຖ ຖຸລ຺ລໍ ວຊ຺ຊໍ ເອຕິສ຺ສາຕິ ຖຸລ຺ລວຊ຺ຊາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຖຸລ຺ລໂທເສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ’’ຕິ. ຍາ ຈ ຘມ຺ມິກສ຺ສ ປຏິສ຺ສວສ຺ສ ອສຈ຺ຈາປເນ ອາປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖິ, ສາ ຈ ຄິຫິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ. ປຎ຺ຈານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມາປຕ຺ຕີຕິ ປຎ຺ຈຫິ ອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ເມຫິ ອາປນ຺ນາ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິ. ສຸທິນ຺ນຕ຺ເຖຣາທີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ຘນິຍຕ຺ເຖຣາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອາທິກມ຺ມິໂກຕິ ອາທິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ, ຕສ຺ມິໍ ນິຍຸຕ຺ໂຕ ວາ. ມກ຺ກຏິສມຓາທີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ໂຍ ກທາຈິ ກຣຫຈິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ອຘິຈ຺ຈາປຕ຺ຕິໂກ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ປຣໂຕປິ ເອເສວ ນໂຍ.

‘‘ໂຈເທຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ໂຈເທຕີຕິ ໂຈທໂກຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ໂຈທິໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ໂຈທິຕພ຺ໂພຕິ ຈຸທິໂຕ, ໂສເຍວ ຈຸທິຕໂກຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຎ຺ຈທສສູຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂຏ຺ຐປນກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປຎ຺ຈທສຘມ຺ເມສຸ. ເຕນາຕິ ອຘມ຺ມໂຈທເກນ, ໂຈທິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປາຕິໂມກ຺ຂຏ຺ຐປນກ຺ຂນ຺ຘເກ (ຈູຬວ. ໔໐໑) ວຸຕ຺ເຕ ສຈ຺ເຈ ຈ ອກຸປ຺ເປ ຈ ອຕິຏ຺ຐນ຺ໂຕປິ ອຘມ຺ມຈຸທິຕໂກເຍວ ນາມ, ໂສ ປນ ຘມ຺ມໂຈທເກນ ໂຈທິເຕເຍວ ກຸປ຺ປນ຺ໂຕ ອຘມ຺ມຈຸທິຕໂກ ນາມ, ອຘມ຺ມໂຈທເກນ ໂຈທິເຕ ປນ ກຸປ຺ປນ຺ໂຕປິ ອຘມ຺ມຈຸທິຕໂກ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອິຘ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ‘‘ສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ນິຍຕາ ເອຕສ຺ສ ສນ຺ຕີຕິ ນິຍໂຕຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

ອາປຊ຺ຊິຕຸໍ ຠພ຺ພາຕິ ຠພ຺ພາປຕ຺ຕິກາ. ເກນຈິ ກມ຺ເມນ ອກໂຕປິ ອນຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກເຍວ ນາມ, ໂສ ປນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກຕິ ສງ຺ກາຠາວໂຕ ອິຘ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຍນ຺ຕິ ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ມກໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ຫີຕິ ຍສ຺ມາ, ນ ໂກເປຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ລິງ຺ຄທຓ຺ຑກມ຺ມສໍວາສນາສນາຫີຕິ ລິງ຺ຄນາສເນນ ຈ ທຓ຺ຑກມ຺ມນາສເນນ ຈ ສໍວາສນາສເນນ ຈ. ເຍນາຕິ ຠິກ຺ຂຸນາ. ໂສຕິ ນານາສໍວາສໂກ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ນານາສໍວາສການໍ ວິເສໂສ ເຫຏ຺ຐາ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໔໒໘) ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ຐປນໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກິໍ ຐປນໍ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ປາຕິໂມກ຺ຂຏ຺ຐປນ’’ນ຺ຕິ.

ອິຕິ ເອກກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ທຸກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໒. ທຸເກສຸ ອຈິຕ຺ຕກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠູຕາໂຣຈນາປຕ຺ຕີຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍາປຕ຺ຕິ. ອຠູຕາໂຣຈນາປຕ຺ຕີຕິ ປາຣາຊິກຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາປຕ຺ຕິ. ປທໂສຘມ຺ມາທິກາຕິອາທິສທ຺ເທນ ອຸຕ຺ຕຣິຉປຎ຺ຈວາຈາ ສງ຺ຄຫິຕາ. ມຎ຺ຈປີຐາທີນນ຺ຕິອາທິສທ຺ເທນ ຠິສິອາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອນາປຸຈ຺ຉາຄມນາທີສູຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ອນຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄມນໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ສປຸຄ຺ຄໂລຕິ ໂສ ອຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ສປຸຄ຺ຄໂລ. ປຣປຸຄ຺ຄໂລຕິ ປໂຣ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣປຸຄ຺ຄໂລ. ຄຣຸກນ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສໍ. ລຫຸກນ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ປຸນ ຄຣຸກນ຺ຕິ ປາຣາຊິກໍ. ປຸນ ລຫຸກນ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ.

ອງ຺ຄຸລິມຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ປິສທ຺ເທນ ເກສຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ອຕ຺ຖໍ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ. ຕນ຺ຕິ ມຎ຺ຈປີຐໍ. ຄມິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

‘‘ອາທິຍນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາ’’ຕິອາທິນາ ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິ ອາທິຍນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ປາຬິຍໍ ອາທິຍນ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອາປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖີຕິ ໂຍຊນານຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ‘‘ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ອາຂ຺ຍາຕປທໍ ‘‘ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ກິຣິຍນ຺ຕຣໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ກຕ຺ຕາ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຖ ວາ ອາທິຍນ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ສາ ອາປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖີຕິ ໂຍຊນາ. ເອເສວ ນໂຍ ອຎ຺ເຎສຸປິ. ມູຄພ຺ພຕາທີນີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ໂຄວຕກຸກ຺ກຸຣວຕາທີນິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ປາຣິວາສິກາທໂຍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ມກຕາ ວາ ປຸຄ຺ຄລາຕິ ໂຍຊນາ. ອສມາທິຍນ຺ຕາ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອສມາທິຍນ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕຕິ ປຸຄ຺ຄເລ. ກໂຣນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ເອວໍ ເທນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາຕິອາທີສຸປິ.

ເອກຣຕ຺ຕຉາຣຕ຺ຕສຕ຺ຕາຫທສາຫມາສາຕິກ຺ກເມສູຕິ ‘‘ເອກຣຕ຺ຕມ຺ປິ ຕິຈີວເຣນ ວິປ຺ປວເສຍ຺ຍາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໗໕-໔໗໖) ຈ ‘‘ຉາຣຕ຺ຕປຣມໍ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຕນ ຈີວເຣນ ວິປ຺ປວສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໖໕໓) ຈ ‘‘ສຕ຺ຕາຫປຣມໍ ສນ຺ນິຘິກາຣກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໖໒໒-໖໒໓) ຈ ‘‘ທສາຫປຣມໍ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ຘາເຣຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໖໒-໔໖໓) ຈ ‘‘ມາສປຣມໍ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໔໙໙-໕໐໐) ຈ ວຸຕ຺ຕກາລາຕິກ຺ກເມສຸ.

ອິມໍ ປນ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຍສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ໂນຕິ ຍສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ສຍໍ ນິສິນ຺ໂນ. ເຕສນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ນານໍ, ນານາສໍວາສກນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຍສນ຺ຕິ ສກປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ນານໍ. ກມ຺ມໍ ໂກເປຕີຕິ ນານາສໍວາສກຕ຺ຕາ ກມ຺ມໍ ໂກເປຕິ. ອິຕເຣສນ຺ຕິ ປຣປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ນານໍ. ຫຕ຺ຖປາສໍ ອນາຄຕຕ຺ຕາ ກມ຺ມໍ ໂກເປຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຍສໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເຍສນ຺ຕິ ສກປກ຺ເຂ ວາ ປຣປກ຺ເຂ ວາ ນິສິນ຺ນານໍ ເຍສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ. ໂສຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໂຕຕິ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພຠາວໂຕ. ອິມິນາ ປຸຄ຺ຄເລນ ຉຫິ ສມຸຏ຺ຐາເນຫິ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາຕິ ອາປຕ຺ຕິໂຍຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ກມ຺ເມນ ວາ ສລາກຄ຺ຄາເຫນ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸທ຺ເທໂສ ກມ຺ເມ ລກ຺ຂຓຫາຣນເຍນ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂວຫາຣານຸສ຺ສາວນາ ສລາກຄ຺ຄາເຫຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸທ຺ເທໂສ ເຈວ…ເປ… ເອກ’’ນ຺ຕິ. ປຸພ຺ພຠາຄາຕິ ສງ຺ຆເຠທສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາເຄ ປວຕ຺ຕາ. ປມາຓນ຺ຕິ ສງ຺ຆເຠທສ຺ສ ກາຣຓໍ.

ອທ຺ຘານຫີໂນ ນາມາຕິ ເອຕ຺ຖ ອທ຺ຘານສທ຺ໂທ ກາລປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ອູນວີສຕິວສ຺ໂສ’’ຕິ. ເຖຍ຺ຍສໍວາສກາທໂຍຕິອາທິສທ຺ເທນ ຕິຕ຺ຖິຍປກ຺ກນ຺ຕກຠິກ຺ຂຸນີທູສກປຎ຺ຈານນ຺ຕຣິຍາ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພາ. ອຏ຺ຐ ອຠພ຺ພປຸຄ຺ຄລາ ກຣຓທຸກ຺ກຏກາ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ກຣຓໍ, ກມ຺ມໍ, ທຸຏ຺ຐຸ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏໍ, ກມ຺ມເມວ. ກຣຓໍ ທຸກ຺ກຏເມຕສ຺ສາຕິ ກຣຓທຸກ຺ກຏໂກ. ວິເສສນປຣນິປາໂຕ ‘‘ອຄ຺ຍາຫິໂຕ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ. ຕເທວຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທຸກ຺ກຏກິຣິຍາ’’ຕິອາທິ. ໂນ ຈ ຍາຈຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍາຈຘາຕຸຍາ ປຘານກມ຺ມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ສງ຺ຆ’’ນ຺ຕິ ອປຘານກມ຺ມມາເນຕພ຺ພໍ. ເຕປິຏໂກຕິ ຕິປິຏກໍ ວາຈຸຄ຺ຄຕວເສນ ຘາຣໂກ. ອາຓາຍປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ‘‘ມເຕນປີ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ. ຍາຈນ຺ຕສ຺ເສວາຕິ ນິສ຺ສຍໍ ອາຈຣິຍໍ ຍາຈນ຺ຕສ຺ເສວ. ຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອຊ຺ຌາຈຣນ຺ໂຕ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ວຕ຺ຖຸ ສາຕິສາຣໍ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ.

ອຸປຆາຕິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປຫນນ຺ຕີຕິ ອຸປຆາຕາ, ເຕເຍວ ອຸປຆາຕິກາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸປຆາຕາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ທ຺ວີສຸ ອຸປຆາຕິເກສຸ. ທ຺ເວ ເວນຍິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ວິນເຍນ ສິທ຺ຘາ ເວນຍິກາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວິນຍສິທ຺ຘາ’’ຕິ. ‘‘ທ຺ເວ ອຕ຺ຖາ’’ຕິ ອິມິນາ ຓິກສທ຺ທສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕານຸໂລມໍ ນາມ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຈ຺ຈຍຆາໂຕຕິ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຆາໂຕ. ອິມິນາ ເສຕຸຆາໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ເສຕຸສທ຺ໂທ ປຈ຺ຈຍວາຈໂກຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສາປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ປເຄວ ກາຍວາຈານນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິຕິປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ທຸຕິຍຕ຺ຖສມ຺ປິຓ຺ຑໂນ. ‘‘ປມາເຓນາ’’ຕິ ອິມິນາ ມຕ຺ຕກາຣິຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ມຕ຺ຕສທ຺ໂທ ປມາຓຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ກຣຓ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ກາຣິຕາຕິ ຕທ຺ຘິຕຠາວໍ ກິຕຠາເວນ ທສ຺ເສຕິ ສຠາຄຕ຺ຕາ. ກາຍທ຺ວາຣິກນ຺ຕິ ກາຍທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕໍ ອາປຕ຺ຕິໍ. ອິມິນາ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ປທສ຺ສ ກມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕິ. ກາເຍເນວ ວຸຏ຺ຐາຕີຕິ ກາຍສາມຄ຺ຄິຍາ ທານຕ຺ຕາ ກາເຍເນວ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ສີສມກ຺ຂນາທີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ປາທມກ຺ຂນາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ຕນ຺ຕິ ຠາຣໍ. ‘‘ນິຕ຺ຖຣິຕຸໍ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ວຫນາກາຣໍ ທສ຺ເສຕິ. ເຖໂຣ ສມາໂນຕິ ໂຍຊນາ. ນວຫນາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນຸຊານາມີ’’ຕິອາທິ. ‘‘ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍິຕ຺ວາ ກໂຣຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສທ຺ທສ຺ສ ນາມຘາຕຸໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຠິຓ຺ຫໍ ອາສວວຑ຺ຒນໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ເຕສຸ ວິຠງ຺ຄກ຺ຂນ຺ຘເກສຸ.

ອິຕິ ທຸກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ຕິກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໓. ຕິເກສຸ ຠຄວຕິ ຕິຏ຺ຐນ຺ເຕ ຍໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ສາ ອາປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖີຕິ ໂຍຊນາ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ປເທສຸ. ວິຕ຺ຖາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕິເກສຸ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ໂລຫິຕຸປ຺ປາທາປຕ຺ຕີຕິ ອນຸໂລມປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສວາເທນາ’’ຕິ ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂວຫາເຣນ. ໂວຕິ ຕຸມ຺ເຫຫິ.

ກາເລຕິ ປຸເຣຠຕ຺ຕກາເລ. ວິກາເລຕິ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕກາເລ. ອວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທສວສ຺ໂສມ຺ຫີຕິ ອຫໍ ທສວສ຺ໂສ ອມ຺ຫິ. ນໂວຕິ ປຎ຺ຈວສ຺ສອປຣິປຸຓ຺ໂຓ. ມຊ຺ຌິໂມຕິ ປຎ຺ຈວສ຺ສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ທສວສ຺ສອປຣິປຸຓ຺ໂຓ. ກຸສລຈິຕ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ກຸສລຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ໂຕຕິ ສຸປນ຺ຕສ຺ສ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ. ສພ຺ພນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ, ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທຸກ຺ຂເວທນາສມງ຺ຄີ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຍນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ.

ຕໂຍ ປຏິກ຺ເຂປາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິກ຺ເຂປສ຺ສ ສາມິກໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ’’ຕິ. ກິເລສສລ຺ເລຂນກປຏິປຕ຺ຕິຍາຕິ ກິເລສໍ ສລ຺ລິຂຕິ ຕນຸໍ ກໂຣຕີຕິ ກິເລສສລ຺ເລຂນກາ, ສາເຍວ ປຏິປຕ຺ຕິ ກິເລສສລ຺ເລຂນກປຏິປຕ຺ຕິ, ຕາຍ.

ປຣິສໍ ອຸປຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕ ພາໂລຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣິສໍ ອຸປຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕ ປຓ຺ຑິໂຕ ຈາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ກາເຬຕິ ກາຬປກ຺ເຂ. ຊຸຓ຺ເຫຕິ ຊຸຓ຺ຫປກ຺ເຂ.

ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາສິຍາຕິ ປຈ຺ຉິມກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາສິຍາ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສຸວຸຕ຺ຕກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຈາຕຸມາສ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຫີຕິ ຍສ຺ມາ, ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ຈ ນິວາເສນ຺ໂຕ ຈ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂຍຊນາ.

ວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ເມຖຸນຘມ຺ມາທິວຕ຺ຖຸໍ.

ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ ເອຕາຍາຕິ ປຏິຈ຺ຉາທີຕິ ກຣຓຕ຺ໂຖປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ວິຕ຺ຖາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທ຺ວາຣໍ ປິທຫິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ເອຕເທວາຕິ ປຣິກມ຺ມເມວ. ອຸຠຍຕ຺ຖາຕິ ອຸຠເຍສຸ ຊນ຺ຕາຆຣປຏິຈ຺ຉາທິອຸທກປຏິຈ຺ຉາທີສຸ. ສພ຺ພນ຺ຕິ ອຂິລໍ ປຣິກມ຺ມາທິໍ. ນິຍ຺ຍນ຺ຕີຕິ ນິລີຍິຕ຺ວາ ຍນ຺ຕິ. ອິມິນາ ວຫນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ວຫຘາຕຸ ຄຕ຺ຍຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອພ຺ຠມຫິກາຘູມຣຊຣາຫຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອພ຺ເຠນ ຈ ມຫິກາຍ ຈ ຘູເມນ ຈ ຣເຊນ ຈ ຣາຫຸນາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕໍ. ເຕສູຕິ ອພ຺ຠາທີສຸ. ຕຖາຕິ ຍຖາ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ວິໂຣຈຕິ, ຕຖາ ສູຣິຍມຓ຺ຑລໍ.

ກຣຓີເຍນ ຫຸຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ກປ຺ເປນ຺ໂຕຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ. ອາຄນ຺ຕຸໂກ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອນຊ຺ຌິຏ຺ໂຐຕິ ອນຊ຺ເຌສິໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕິຓວຕ຺ຖາຣກສມເຖ ກາເຍນ ວຸຏ຺ຐາຕິ ກາຍສາມຄ຺ຄິຍາ ທານຕ຺ຕາ.

ອາຄາຬ຺ຫາຍ ເຈເຕຍ຺ຍາຕິ ອາຄາຬ຺ຫສທ຺ໂທ ທຬ຺ຫປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ທຬ຺ຫຠາວາຍາ’’ຕິ. ອາ ຠຸໂສ ຄາຫິຍເຕ ອາຄາຬ຺ໂຫ, ຄາຬ຺ໂຫ ພາຬ຺ໂຫ ທຬ຺ໂຫຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ເຈເຕຍ຺ຍາຕິ ປກປ຺ເປຍ຺ຍ. ນ ປູຣຍໂຕຕິ ນ ປູຣຍນ຺ຕສ຺ສ. ອລຊ຺ຊີ ຈ ໂຫຕິ ພາໂລ ຈ ອປກຕຕ຺ໂຕ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ພາລມຕ຺ຕອປກຕຕ຺ຕມຕ຺ເຕນ ກມ຺ມໍ ນ ກາຕພ຺ພໍ, ອາປຕ຺ຕິວເສເນວ ປນ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ພາໂລ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ພາໂລ ນ ຊານາຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຍນ຺ຕິ ພາໂລ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ອຊານນມຕ຺ເຕນ. ພາລຠາວມູລກໍ ອາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘຕິ ປາຣາຊິກສງ຺ຆາທິເສສວເສນ ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິຣາສໂຍ. ເຕສນ຺ຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ, ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ກາຍິໂກ ທໂວ ນາມາຕິ ກາຍິໂກ ປຣິຫາໂສ ນາມ. ມຸຂາລມ຺ພຣກຣຓາທິເຠໂທຕິ ມຸເຂນ ອາລມ຺ພຣນາມກຕູຣິຍກິຈ຺ຈສ຺ສ ກຣຓາທິເຠໂທ. ທ຺ວີຫິປິ ທ຺ວາເຣຫີຕິ ກາຍວຈີວເສນ ທ຺ວີຫິປິ ທ຺ວາເຣຫິ. ກາຍທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວີຕິກ຺ກໂມຕິ ກາຍທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສ຺ສ ກາຍສໍສຄ຺ຄາທິສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ວີຕິກ຺ກໂມ. ວຈີທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວີຕິກ຺ກໂມຕິ ວຈີທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສ຺ສ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາທິສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ວີຕິກ຺ກໂມ. ກາຍິເກນ ອຸປຆາຕິເກນາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປຆາຕິກໍ ນາມ ອສິກ຺ຂນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອສິກ຺ຂເນນາ’’ຕິ. ກສ຺ມາ ອສິກ຺ຂນໍ ອຸປຆາຕໍ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ໂຍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ. ຕນ຺ຕິ ກາຍທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທໍ. ນນ຺ຕິ ເອວເມວ. ຫິ ຍສ຺ມາ ອຸປຆາເຕຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເວຊ຺ຊກມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສາສນອຸຄ຺ຄຫຓອາໂຣຈນາທິນາ ວາຈສິເກນ ມິຈ຺ຉາຊີເວນາຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ມາ ຠຓ຺ຑນໍ ກຣີ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ມາ’’ຕິ ປຏິເສຘສ຺ສ ‘‘ກຣີ’’ຕິ ປາຐເສເສນ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ນ ໂວຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິປຸພ຺ພອວປຸພ຺ພ-ຫຣຘາຕຸ ກຖນຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ນ ກິຎ຺ຈິ ວຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ພີຊນຄ຺ຄາຫາທິເກຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ຘມ຺ມຊ຺ເຌສນາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ໂອກາສກມ຺ມໍ ກາເຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ໂອກາສ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ໂອກາສກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ຈ ສທິສນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ໂອກາສໍ ກາເຣນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ. ນ ອາທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພໍ. ຕເມວຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍຕ຺ຖ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ.

ຍນ຺ຕິ ວິນຍໍ. ໂສຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ໂສຕິ ວິນໂຍ. ຕສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ. ອິທນ຺ຕິ ກມ຺ມໍ. ອຎ຺ຎໍ ປຸຈ຺ຉາຕິ ມຍາ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຸຈ຺ຉາຫີຕິ ໂຍຊນາ. ອິຕີຕິ ເອວໍ. ໂສຕິ ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ອສ຺ສາຕິ ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ. ນ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ນ ສຫ ກເຖຕພ຺ໂພ.

‘‘ລທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອິທມປ຺ປຫາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິທໍສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອວິຊຫິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຫາຘາຕຸ ຕ຺ວາປຈ຺ຈໂຍຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພຖາ ກິເລສສຸທ຺ໂຘ ຂີຓາສໂວວ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ຂີຓາສວໍ ຠິກ຺ຂຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ປາຕພ຺ຍຠາວ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປາຕພ຺ຍຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕາປຈ຺ຈໂຍ ຠາວຕ຺ເຖ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ປຏິເສວນ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປາຕພ຺ຍສທ຺ໂທ ຍຖາກາມປຣິຠຸຎ຺ຊນຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຄຕິວິໂສຘນນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕິໂຕ ສຸຄຕິຍາ ວິສຸຊ຺ຌນໍ. ‘‘ອກຸສລານິ ເຈວ ມູລານິ ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ອກຸສລສທ຺ທສ຺ສ ຈ ມູລສທ຺ທສ຺ສ ຈ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕສ຺ມາ ອກຸສລສງ຺ຂາຕານິ ມູລານິ ອກຸສລມູລານີຕິ ຕຸລ຺ຍາຘິກຣຓສມາໂສ ກາຕພ຺ໂພ. ທຸຈ຺ຈຣິຕານີຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸສທ຺ທສ຺ສ ທຸຏ຺ຐຸວິຣູປຕ຺ຖຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທຸຏ຺ຐຸ ຈຣິຕານິ, ວິຣູປານິ ວາ ຈຣິຕານີ’’ຕິ. ວິຣູປານີຕິ ວິກາຣສຠາວານິ. ‘‘ກຣຓຠູເຕນາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ກຕ຺ຕຸຠູເຕນາ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຂນ຺ຘເກ.

ອິຕິ ຕິກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ຈຕຸກ຺ກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໔. ຈຕຸກ຺ເກສຸ ເອວໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ຕິຓວຕ຺ຖາຣກສມຖຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຕິຓວຕ຺ຖາຣກສມເຖນ ອຘິກຣຓວູປສມິຕຏ຺ຐານໍ. ປຣສ຺ສ ກມ຺ມວາຈາຍາຕິ ປຣສ຺ສ ກຣຓຠູຕາຍ ກມ຺ມວາຈາຍ. ຕໂຕຕິ ຈຕຸກ຺ກໂຕ. ປເຣສູຕິ ອຎ຺ເຎສຸ ຈຕຸກ຺ເກສຸ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ຕເມວາຕິ ກາຍທ຺ວາຣິກເມວ. ປຸນ ຕເມວາຕິ ວຈີທ຺ວາຣິກເມວ. ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ສຫາຄາຣເສຍ຺ຍາປຕ຺ຕິຎ຺ຈາຕິ ໂຍຊນາ. ຊຄ຺ຄນ຺ໂຕຕິ ຊາຄຣນ຺ໂຕ.

ອຈິຕ຺ຕໂກ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາຕິ ‘‘ອຈິຕ຺ຕໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາ’’ຕິ ວາ ‘‘ອຈິຕ຺ຕໂກ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊຕິ ນາມາ’’ຕິ ວາ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ສຠາຄນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸສຠາຄໍ. ຕຎ຺ຈາຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຕຎ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໍ. ອິຕີຕິ ເອວໍ.

ກມ຺ເມນາຕິ ສມນຸຠາສນກມ຺ເມນ. ກມ຺ເມນ ວຸຏ຺ຐາຕີຕິ ກມ຺ເມນ ເອວ ວຸຏ຺ຐາຕິ.

ໂສຕິ ຄິຫິປຣິກ຺ຂາໂຣ, ອາຫໂຏ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອວາປຸຣຓນ຺ຕິ ກຸຎ຺ຈິກໍ. ອນ຺ໂຕຕິ ຠຓ຺ຑາຄາຣສ຺ສ ອນ຺ໂຕ.

ສມ຺ມຸຂາ ວຸຏ຺ຐາຕີຕິ ສມ຺ມຸຂາ ເອວ ວຸຏ຺ຐາຕິ.

ສຍິຕາຍ ເອວ ຠິກ຺ຂຸນິຍາຕິ ໂຍຊນາ. ອິທນ຺ຕິ ສຫາຄາຣເສຍ຺ຍາປຕ຺ຕິໍ, ປຏິຈ຺ຈາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕນ຺ຕິ ‘‘ລິງ຺ຄປາຕຸຠາເວນາ’’ຕິ ວຈນໍ, ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸຠິນ຺ນມ຺ປີຕິ ຠິກ຺ຂຸຠິກ຺ຂຸນີນມ຺ປິ. ລິງ຺ຄປຏິລາເຠນາຕິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄປຏິລາເຠນ. ປຐມນ຺ຕິ ອາທິກປ຺ປກາເລ. ‘‘ປຐມໍ ອຸປ຺ປນ຺ນວເສນາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຸເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຸຣິມນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ເສຏ຺ຐຠາເວນາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຸຣຠາເວນ ເສຏ຺ຐຠາເວນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຸຣິມນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ປຸຣິສລິງ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອິມປຈ຺ຈຍສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຸຣິສກຸຕ຺ຕປຸຣິສາກາຣາທີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ປຸຣິສນິມິຕ຺ຕາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຍານິ ຉຈຕ຺ຕາລີສ ສິກ຺ຂາປທານີຕິ ໂຍຊນາ. ອິມິນາ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ທຸຕິຍຈຕຸກ຺ເກປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕຫີຕິ ຕິໍສາຘິເກຫິ ສຕສິກ຺ຂາປເທຫິ.

ມຫາປເທສາຕິ ວິນເຍ (ມຫາວ. ໓໐໕) ອາຄຕາ ມຫາປເທສາ. ກສ຺ມາ ມຫາປເທສາ ‘‘ສາມຸກ຺ກໍສາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເຕ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ເຕຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາປເທສາ, ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ສຍ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ສາມຸກ຺ກໍສາຕິ ເອຕ຺ຖ ສໍສທ຺ທສ຺ສ ສຍມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸກ຺ກໍສສທ຺ໂທ ອຸກ຺ຂິປນຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຐປິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ສຍໍ ອຸກ຺ກໍສິຕ຺ວາ ຐປິຕາ ສາມຸກ຺ກໍສາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຊ຺ໂຌຫຣຓີຍປຣິໂຠຄາ’’ຕິ ອິມິນາ ພາຫິຣປຣິໂຠຄໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ອຸທກໍ ປນາຕິ ເກນຈິ ອສໍສຄ຺ຄໍ ປສນ຺ໂນທກໍ ປນ. ກາເລຕິ ສປ຺ປທຏ຺ຐກາເລ. ‘‘ປຎ຺ຈ ວາ ທສ ວາ ສີລານີ’’ຕິ ອິມິນາ ປຎ຺ຈ ວາ ທສ ວາ ສີລານິ ອຸປາສກສີລນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຈາຕິ ວິຫາເຣ ຈ. ອຸໂຠປີຕິ ອາຄນ຺ຕຸກາວາສິກວເສນ ອຸໂຠປິ. ອສາຘາຣຓນ຺ຕິ ທ຺ວີຫິ ອສາຘາຣຓໍ. ອາປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິເຍວ ສາຘາຣຓໍ ອາປຕ຺ຕິໍ. ຄມິຍຈຕຸກ຺ເກປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ອາຄນ຺ຕຸກຈຕຸກ຺ກໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ວຕ຺ຖຸນານຕ຺ຕຕາວາຕິ ເມຖຸນາທິວຕ຺ຖຸນານຕ຺ຕຕາ ເອວ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ສາຕິ ອາປຕ຺ຕິ. ຕຖາຕິ ຍຖາ ກາຍສໍສຄ຺ເຄ, ຕຖາ ລສຸຓຂາທເນຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ວຕ຺ຖຸນານຕ຺ຕຕາທິຈຕຸກ຺ເກ. ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການີຕິ ຠິກ຺ຂຸປາຕິໂມກ຺ເຂ ອາຄຕານິ. ວິສຸໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ປຸຣິມຈຕຸກ຺ເກຕິ ວຕ຺ຖຸນານຕ຺ຕຕາທິຈຕຸກ຺ເກ. ໂຍ ປຐໂມ ປຎ຺ໂຫຕິ ໂຍຊນາ. ອິຘາຕິ ວຕ຺ຖຸສຠາຄຕາທິຈຕຸກ຺ເກ. ໂຍ ຈາຕິ ໂຍ ຈ ປຎ຺ໂຫ. ຕຕ຺ຖາຕິ ວຕ຺ຖຸນານຕ຺ຕຕາທິຈຕຸກ຺ເກ. ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ເຖສຸ ປຎ຺ເຫສູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

‘‘ສທ຺ຘິວິຫາຣິກສ຺ສາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ກຕ຺ຕພ຺ພ’’ອິຕິ ປເທ ສມ຺ປທານໍ.

ຄຣຸກນ຺ຕິ ປາຣາຊິກໍ. ລຫຸກນ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ ວາ.

ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປຏິປາຏິຍາ ນິສີທິຕພ຺ພໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນວມຠິກ຺ຂຸນິໂຕ’’ຕິ. ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານາຣຫາຕິ ປຏິມຸຂໍ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ ອຣຫາ. ອວິເສເສນ ຈາຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ວາ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນີ’’ຕິ ວາ ວິເສສ, ມກຕ຺ວາ ສາມຎ຺ເຎນ ຈ. ‘‘ອາສນາຣຫຈຕຸກ຺ກສ຺ສາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ປຐມປທ’’ນ຺ຕິ ປເທ ອວຍວິສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ອສາຘາຣຓນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ອສາຘາຣຓໍ. ວິກາເລ ກປ຺ປຕີຕິ ຕທຫຸວິກາເລ ກປ຺ປຕິ. ກາລາຕີຕນ຺ຕິ ກາລຍາມສຕ຺ຕຫາຕີຕໍ. ຍາວກາລິກາທິຕ຺ຕຍຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍມໍສຎ຺ຈ ອຸຄ຺ຄຫິຕກຎ຺ຈ ອປຏິຄ຺ຄຫິຕກຎ຺ຈາຕິ ໂຍຊນາ.

ຄຸຓງ຺ຄຸຓູປາຫນຎ຺ຈ ຘຸວນ຺ຫານຎ຺ຈ ຈມ຺ມຕ຺ຖຣຓຎ຺ຈ ຄຸຓງ຺ຄຸຓູປາຫນຘຸວນ຺ຫານຈມ຺ມຕ຺ຖຣຓານິ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ປຎ຺ຈວຄ຺ເຄນ ຄເຓນ ອຸປສມ຺ປທທານາທີນິ. ອິຘາຕິ ປຈ຺ຈນ຺ຕິເມສຸ ຊນປເທສຸ. ອິຘາຕິ ມຊ຺ຌິເມສຸ. ອິທນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ວຕ຺ຖຸ. ທີເປຕຸມ຺ປີຕິ ທີປນມ຺ປິ. ຕຸໍປຈ຺ຈໂຍ ຫິ ກຕ຺ວຕ຺ຖໂຊຕໂກ. ເອເສວ ນໂຍ ທີເປຕຸໍ ປນາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ເສສໍ ອນຸຎ຺ຎາຕກນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸຠຍຕ຺ຖປີຕິ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມມຊ຺ຌິມວເສນ ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ.

ຉນ຺ທປາຣິສຸທ຺ຘິອກ຺ຂານໍ ເອກໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈາຕິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສ, ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈານີ’’ຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕານິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອວໍ ອາຄຕາ ສມ຺ມຸຕິໂຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ຈຕຸກ຺ເກສຸ.

ອິຕິ ຈຕຸກ຺ກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ປຎ຺ຈກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໕. ປຎ຺ຈເກສຸ ‘‘ປຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລາ ນິຍຕາ’’ຕິ ເອຕໍ ອານນ຺ຕຣິຍານເມວ ຄຫຓນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ປຎ຺ຈ ເຉທນ ກາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ນາມ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍາ ວິກປ຺ປນາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ. ອຸສ຺ສງ຺ກິໂຕຕິ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສງ຺ກິໂຕ. ປຣິສງ຺ກິໂຕຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ສງ຺ກິໂຕ. ອກຸປ຺ໂປ ອຣຫຕ຺ຕຜລສງ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ ອິມສ຺ສາຕິ ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ, ຂີຓາສໂວ. ຂີຓາສໂວ ສມາໂນປິ ອຸສ຺ສງ຺ກິໂຕ ເຈວ ປຣິສງ຺ກິໂຕ ຈາຕິ ໂຍຊນາ. ປຣິຫຣິຕພ຺ພາຕິ ອປເນຕພ຺ພາ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ເອເຕສູຕິ ອໂຄຈເຣສຸ. ຖູປຈີວຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຖູປໍ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກຕໍ ຈີວຣໍ ຖູປຈີວຣນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວມ຺ມິກ’’ນ຺ຕິອາທິ. ວມ຺ມິໂກ ຫິ ຖູປຍຕິ ອຸທ຺ຘໍ ອາໂຣຫຕີຕິ ຖູໂປຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນ຺ຫານຏ຺ຐາເນຕິ ສພ຺ເພສໍ ນ຺ຫານຏ຺ຐາເນ. ຕຎ຺ຫິ ອຸທເກນ ກາຍໍ ອຠິສິຎ຺ຈຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອຠິເສກນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຠິເສເກ ຉຑ຺ຑິຕໍ ອາຠິເສກິກໍ, ຈີວຣໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຉຑ຺ຑິຕຈີວຣ’’ນ຺ຕິ. ຠຕປຏິຍາຠຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຣຘາຕຸຍາ ໂປສນຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຘາຣຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສຸສານໍ ເນຕ຺ວາ ປຸນ ອານີຕກ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສຸສານ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ກມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ປຸນາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິເມຫິ ປເທຫິ ສຸສານໍ ຠຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ເຄຫໍ ປຏິອາຠຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຠຕປຏິຍາຠຕນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ, ຍກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ປາຬິຍໍ, ອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຈ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ຄຕປຏິຍາຄຕ’’ນ຺ຕິ ກຓ຺ຐຊຕຕິຍກ຺ຂເຣນ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອສຸນ຺ທໂຣ.

ກາໂຍ ປຐມໍ, ວາຈາ ທຸຕິຍໍ, ກາຍວາຈາ ຕຕິຍໍ, ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຕຕິເຍນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ອນ຺ຕຣເປຍ຺ຍາເລ ເອວ.

ອທິນ຺ນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອກາຣສ຺ສ ນກາຣິຍຠາວຎ຺ຈ ຕປຈ຺ຈຍສ຺ສ ກມ຺ມວາຈກຠາວຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຎ຺ເຎນ ນ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຎ຺ເຎນາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕປຈ຺ຈຍສ຺ສ ກມ຺ມວາຈກຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ, ນກາເຣນ ອກາຣສ຺ສ ກາຣິຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ເກນ ກາຣເຓນ ອວິທິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມີຕິ ເຈຕນາຍ ອຠາເວນາ’’ຕິ. ອວິທິຕນ຺ຕິ ອປາກຏໍ. ນຏສມຊ຺ຊາທິທານນ຺ຕິ ນຏສມຊ຺ຊາທີນໍ ສພ຺ເພສໍ ທານໍ. ອຸສຠວິສ຺ສຊ຺ຊນນ຺ຕິ ອຸສຠສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ. ອິທໍ ອຸປລກ຺ຂຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພາສມ຺ປິ ປນ ມນຸສ຺ສາມນຸສ຺ສານໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ເມຖຸນຣຕິວເສນ ປຸຣິສານໍ ທານມ຺ປິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອິຕ຺ຖິທານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ຍາສໍ ກາສຎ຺ຈິ ອິຕ຺ຖີນໍ ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ປຸຣິສານໍ ທານໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປຏິຠານຈິຕ຺ຕກມ຺ມທານນ຺ຕິ ເມຖຸນເສວນປຏິຠານຈິຕ຺ຕກມ຺ມທານໍ. ໂລກສ຺ສາຕິ ໂລເກນ. ກເຖຕຸກມ຺ຍຕາຕິ ກເຖຕຸກາມຕາ. ‘‘ນ ສຸປ຺ປຏິວິໂນທຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ທຸກ຺ເຂນ ປຏິວິໂນເທຕພ຺ພາຕິ ທຸປ຺ປຏິວິໂນທຍາ, ປຏິວິໂນເທຕຸໍ ນ ສຸກຣາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຸປາເຍນາຕິ ຍຸຕ຺ຕິຍາ.

ຜຸສ຺ສເທວຕ຺ເຖໂຣ ອຏ຺ຐາສິ ກິຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອກໍສນ຺ຕິ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ເອກສ຺ມິໍ ອໍເສຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘຄຸຓາຣມ຺ມຓໍ. ມາໂຣຕິ ເທວປຸຕ຺ຕມາໂຣ, ຄໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂຄມຍນ຺ຕິ ໂຄມີຬ຺ຫໍ. ຊຣຄ຺ຄໂວຕິ ຊຣໂຄໂຓ. ຕາທິສເມວາຕິ ໂຄມຍວິປ຺ປກິຣຓສຠາວເມວ. ວິປ຺ປກາຣນ຺ຕິ ວິເສສປກາເຣນ ກຣຓໍ. ວງ຺ກປາທນ຺ຕິ ກຸຏິລປາທໍ. ປຣິກສນ຺ໂຕຕິ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ວິເລຂນ຺ໂຕ. ວິຄຈ຺ຉປຸຣິໂສຕິ ວິກາຣໍ, ວິຣູປໍ ວາ ຄຕປຸຣິໂສ. ‘‘ວິຠຈ຺ຉປຸຣິໂສ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ວິເສເສນ ໂສຠຓໍ ຠກ຺ຂປຸຣິໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍເມວ ປາໂຐ ອຠິຘານາທີສຸ (ອຠິຘານປ຺ປທີປິກາຍໍ ໑໐໒ ຄາຖາຍໍ) ທິສ຺ສຕິ. ສມນ຺ຕາຕິ ກຏອນ຺ຘກາຣວິຫາຣສ຺ສ ສມນ຺ຕໂຕ. ມາໂຣ ສິຍາ ນຸ ໂຂຕິ ໂຍຊນາ. ນ ອສກ຺ຂິໍ ອິຕິ ອາຫາຕິ ໂຍຊນາ. ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພຕິ ປຸພ຺ເພ ທິຏ຺ໂຐ. ມຫານຸຠາໂວຕິ ເທວິທ຺ຘິຍາ ມຫານຸຠາໂວ. ອິງ຺ຆາຕິ ອຸຍ຺ໂຍຊນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ອຸຍ຺ໂຍເຊມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕຠາວນ຺ຕິ ຕວ ອຕ຺ຕຠາວໍ. ຕາທິສໍ ຣູປນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຕ຺ຕຠາວສທິສໍ ຣູປໍ. ຕໍສຣິກ຺ຂກນ຺ຕິ ເຕນ ຣູເປນ ສທິສໍ. ປຕິຣູປເມວ ສທິສຏ຺ເຐນ ປຕິຣູປກໍ, ນ ເອກໍສສທິສໍ ຣູປໍ ກິຎ຺ຈິ ສທິສຣູປນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສກຕ຺ຕຠາວນ຺ຕິ ສສ຺ສ ເອໂສ ສໂກ, ໂສເຍວ ອຕ຺ຕຠາໂວ ສກຕ຺ຕຠາໂວ, ຕໍ. ອຍນ຺ຕິ ມາໂຣ. ກຖນ຺ຕິ ເກນ ກາຣເຓນ ຠຄວາ ນ ໂສຠຕິ ນຸ ໂຂ, ໂສຠຕິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕເທວ ສມຕ຺ເຖຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພໂສ ວີຕຣາຄໂທສໂມໂຫ’’ຕິ. ວຎ຺ຈິໂຕມ຺ຫີຕິ ອຫໍ ວຎ຺ຈິໂຕ ອມ຺ຫິ. ກິໍ ອຕ຺ຖີຕິ ກິໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ມມ ວຎ຺ຈນຈິຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ທຫຣຠິກ຺ຂຸ ປຏິລຠຕີຕິອາທິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ.

ທຫຣຠິກ຺ຂຸ ອຏ຺ຐາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສງ຺ກາຣຉຑ຺ຑນິໍ ປຈ຺ຉິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສງ຺ກາຣໍ ຉຑ຺ເຑຕິ ອິມາຍາຕິ ສງ຺ກາຣຉຑ຺ຑນີ. ຕິສ຺ສທຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ນາມ ປຸຈ຺ຉີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ນາວາໂຕຕິ ໂປຕໂຕ. ປຎ຺ຫາສຫສ຺ສນ຺ຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐາເນສຸ ປຸຈ຺ຉາສຫສ຺ສໍ. ປຸຈ຺ຉີຕິ ທຫຣໍ ປຸຈ຺ຉິ. ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທີຕິ ຕສ຺ມິໍ ທິວເສ ກາຕພ຺ພວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐເປສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍນກວິສຍໂຕຕິ ໂຍນກໂລກໂຕ. ອຏ຺ຐ ກປ຺ເປ ອນຸສ຺ສຣີຕິ ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ທິສ຺ວາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປສີທນໂຕ ປຸພ຺ເພນິວາສຎາເຓນ ອຏ຺ຐ ກປ຺ເປ ອນຸສ຺ສຣິ.

ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຄໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເທວຕາ ປຸປ຺ຜຫຕ຺ຖາ ອຏ຺ຐໍສູຕິ ມນຸສ຺ສເວສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກຕຣຄາມວາສິກາຕ຺ຖາ’’ຕິ. ຕຸມ຺ເຫ ກຕຣສ຺ມິໍ ຄາເມ ວສນສີລາ ອຕ຺ຖ ຠວຖາຕິ ໂຍຊນາ. ອິເຘວາຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ. ຐິຕາມ຺ຫາຕິ ມຍໍ ຐິຕາ ອມ຺ຫາຕິ ໂຍຊນາ.

ອຍໍ ກຖາຕິ ອຍໍ ວກ຺ຂມານກຖາ. ກິໍ ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ໂຕ ປາສາທິໂກ ນຸ ໂຂຕິ ໂຍຊນາ. ເນຕິ ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ຕອຠຍຕ຺ເຖເຣ. ຎາຕກາ ອຄມໍສູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຖຣມາຕາປິ ປຫິຓີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປິສທ຺ເທນ ຎາຕເກ ອເປກ຺ຂຕິ. ປຫິຓາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຸຕ຺ໂຕ ເມ’’ຕິອາທິ. ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ໂຕ ອາຣູຬ຺ໂຫຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຠຍຕ຺ເຖໂຣ ອາຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຕນາຕິ ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ເຕນ. ຍຸຄຄ຺ຄາຫນ຺ຕິ ຍຸຄສ຺ສ ຄາຫໍ. ‘‘ມຫລ຺ລກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສມ຺ມຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ ກຈວຣໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ’’ຕິ ວຈນໍ ອາວິ ກໂຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຕີຕຕ຺ຕຠາເວ ກິຣາ’’ຕິອາທິ. ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ໂຕ ຉຑ຺ເຑສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕນ຺ຕິ ສມ຺ມຊ຺ຊນວຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຕິ ‘‘ສຕ຺ຖຸສາສນໍ ກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິວຈເນ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນິສີທິ ກິຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠຄວາ ປຈ຺ຈາຄຎ຺ຉີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປາທານີຕິ ປາທສ຺ສ ອກ຺ກມນຏ຺ຐານານິ, ປາທເຈຕິຍານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຖໂຣ ນິສີທີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຊຓ຺ຓຸເກຫິ ປຕິຏ຺ຐາຍ ‘‘ປາທເຈຕິຍໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ’’ຕິ ປາຐເສໂສ ອຊ຺ຌາຫຣິຕພ຺ໂພ. ເມ ນິສິນ຺ນຠາວໍ ເມ ສຕ຺ຖາ ອຎ຺ຎາສິ ວຕາຕິ ໂຍຊນາ. ເມສທ຺ໂທ ຫິ ປຸພ຺ພປຣາເປກ຺ໂຂ. ໂຈທນນ຺ຕິ ໂທສາໂຣປນໍ. ກາເຣສ຺ສາມີຕິ ທສພລໍ ກາເຣສ຺ສາມິ. ຠຄວາ ອາຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຄໂຕສີຕິ ຕ຺ວໍ ຄໂຕ ອສິ, ວິຈຣນ຺ຕສ຺ສ ຕຸຍ຺ຫໍ ນ ປຕິຣູປນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕໂຕຕິ ໂຈທນກາລໂຕ.

ເອຕ຺ຕໂກ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠາສປຣິຍນ຺ຕນ຺ຕິ ວຈນປຣິຈ຺ເຉທໍ. ອຍນ຺ຕິ ກຖາ. ເອຕ຺ຕກໍ ວຈນນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຄຍ຺ຫູປຄນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພຠາວໍ ອຸປຄມນໍ, ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ຂມນີຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕານີຕິ ທ຺ເວ ມູລານິ. ປຸນ ຕານີຕິ ສມຸທຍຠູຕານິ ຉ ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐານານິ. ວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ເມຖຸນາທິວຕ຺ຖຸໍ. ອິຕິປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ປຐມນຍໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ເອຕ຺ຖ ປຐມນເຍ ມູເລນ ສມຸທຍສ຺ສ ປາຍໂຕ ອເຠໂທ ໂຫຕິ, ປຈ຺ຉິມນເຍ ປນ ສພ຺ພຖາ ເຠໂທ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຉິມນໂຍເຍວ ຍຸຕ຺ຕຕໂຣຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ‘‘ວູປສມ຺ມຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ສມຸຈ຺ເຉທນິໂຣຘໍ ທສ຺ເສຕິ. ວຸຏ຺ຐາເນນາຕິ ປຣິວາສາທິວິນຍກມ຺ເມນ.

ເຕຕ຺ຕິໍສມູລານໍ ສຣູປໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວິວາທາຘິກຣຓສ຺ສ ທ຺ວາທສ ມູລານີ’’ຕິອາທິ. ເອກໍ ມູລນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕານີຕິ ເຕຕ຺ຕິໍສ ມູລານິ. ປຣໂຕຕິ ປຣສ຺ມິໍ. ‘‘ອຏ຺ຐາຣສ ເຠທກຣວຕ຺ຖູນີ’’ຕິອາທິນາ ອຘິກຣຓານໍ ສມຸຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈຕ຺ຕາຣິ ສງ຺ຆກິຈ຺ຈານິ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິທນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸ. ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ນິທານນ຺ຕິ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘານໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຏ຺ຐານສງ຺ຂາຕໍ ນິທານໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຐາເນ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ປຐມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພາຕິ ອາຫ ‘‘ປຐມປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ. ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອນຸສທ຺ໂທ ນອຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ປຸນປ຺ປຸນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ. ປຈ຺ຉາຕ຺ໂຖປິ ຍຸຊ຺ຊເຕວ ປຐມປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ ປຈ຺ຉາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອນຸສນ຺ຘິວຈນປຖນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອນຸສນ຺ຘີນໍ ວເສນ ວຈນປຖນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ກຖານຸສນ຺ຘິວິນິຈ຺ຉຍານຸສນ຺ຘິວເສນ ວຕ຺ຖຸ’’ນ຺ຕິ. ຎຕ຺ຕິກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ຎຕ຺ຕິຍາ ກິຈ຺ຈໍ. ອິມິນາ ຎຕ຺ຕິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ສາມ຺ຍຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ກຣຘາຕຸສມ຺ພນ຺ເຘ ກຣຓວຈນມ຺ປິ ຍຸຊ຺ຊເຕວ. ກຣຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ຍຸປຈ຺ຈຍສ຺ສ ກມ຺ມຕ຺ຖຠາວຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ນ ເກວລໍ ຎຕ຺ຕິກມ຺ເມ ເອວ ຎຕ຺ຕິກິຈ຺ຈໍ ນ ຊານາຕິ, ອຖ ໂຂ ຎຕ຺ຕິທຸຕິຍຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ຖກມ຺ເມສຸປິ ນ ຊານາຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຎຕ຺ຕິທຸຕິຍຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ຖກມ຺ເມສູ’’ຕິອາທິ. ປຸພ຺ເພ ຐເປຕພ຺ພາຕິ ຎຕ຺ຕິ ນາມ ກມ຺ມວາຈາຍ ປຸພ຺ເພ ຐເປຕພ຺ພາຕິ ນ ຊານາຕິ. ອິມິນາ ນປຸພ຺ພກຸສລຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ປຈ຺ຉາ’’ຕິ ອິມິນາ ນອປຣກຸສລຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ປິສທ຺ເທນ ປຐມນຍໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ‘‘ກາລໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ອກາລຎ຺ຎູຕິ ປທສ຺ສ ວິຄ຺ຄຫວາກ຺ຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ກາລໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນຊ຺ຌິຏ຺ໂຐ’’ຕິອາທິ.

‘‘ຘຸຕງ຺ເຄ ອານິສໍສໍ ອຊານິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ມນ຺ທໂມມູຫານໍ ຜລໍ ທສ຺ເສຕິ. ປາປິຈ຺ໂຉຕິ ເອຕ຺ຖ ປາປິຈ຺ໂຉ ນາມ ປຈ຺ຈຍລາຠສ຺ສ ປຕ຺ຖນາຕິ ອາຫ ‘‘ປຈ຺ຈຍລາຠໍ ປຕ຺ຖຍມາໂນ’’ຕິ. ກາຍວິເວໂກ ຈ ຈິຕ຺ຕວິເວໂກ ຈ ອຸປຘິວິເວໂກ ຈ ກາຍຈິຕ຺ຕອຸປຘິວິເວກໍ, ສມາຫາຣທ຺ວນ຺ໂທ, ປຸພ຺ພປເທສຸ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລໂປ. ເອຕສ຺ສາຕິ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ. ອິມິນາ ອິມາຍ ອຕ຺ໂຖ ອິທມຕ຺ໂຖ, ໂສ ເອຕສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ອິທມຕ຺ຖີຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອປ຺ປິຈ຺ຉຎ຺ເຎວາຕິອາທີສຸ ເອວສທ຺ທານໍ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ນ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈິ ໂລກາມິສ’’ນ຺ຕິ.

ນວວິຘນ຺ຕິ ທິວສວເສນ ຕິວິຘໍ, ຕຖາ ກຕ຺ຕພ຺ພາກາຣວເສນ, ຕຖາ ກາຣກວເສນາຕິ ນວວິຘໍ ອຸໂປສຖໍ.

ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິ ຍສ຺ມາ ນ ປສາທໍ ສໍວຕ຺ເຕຕິ, ນ ປສາທາຍ ວາ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ອປາສາທິກນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອປາສາທິກນ຺ຕິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ. ເວລໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມາຕິ ໂຠຊນາທິກາລໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ. ອິມິນາ ອຕິເວລນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕິສທ຺ທສ຺ສ ອຕິກ຺ກມນຕ຺ຖຎ຺ຈ ‘‘ອຕິເວລ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ‘‘ວິຫຣໂຕ’’ຕິ ປເທ ກິຣິຍວິເສສນຠາວຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ອປ຺ປໍ ກາລນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ອວຕຣຓໍ ໂອຕາໂຣຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂອຕຣຓ’’ນ຺ຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ປຎ຺ຈເກສຸ.

ອິຕິ ປຎ຺ຈກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ຉກ຺ກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໖. ຉກ຺ເກສຸ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ອິຕີຕິ ເອວໍ. ອິມາ ຉ ສາມີຈິໂຍຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຉສຸ ອາກາເຣສຸ. ສຕິສມ຺ໂມເສນາຕິ ສຕິຍາ ວິປ຺ປວາເສນ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຈຸທ຺ທສສຸ ປຣເມສຸ. ຕໂຕຕິ ຉກ຺ກໂຕ. ເອກໍ ອປເນຕ຺ວາຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເອກໍ ອປເນຕ຺ວາ. ເສເສສູຕິ ຉຫິ ປຣເມຫິ ເສເສສຸ ອຏ຺ຐສຸ ປຣເມສຸ. ອຎ຺ຎານິປິ ຉກ຺ການີຕິ ປຐມຉກ຺ກໂຕ ອຎ຺ຎານິປິ ອຏ຺ຐ ຉກ຺ການິ.

ຉ ອາປຕ຺ຕິໂຍຕິ ຕີຓິ ຉກ຺ການີຕິ ‘‘ຉ ອາປຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານິ ຕີຓິ ຉກ຺ການີຕິ ໂຍຊນາ. ວຸຕ຺ຕທ຺ວຍໍ ເອກໍ ກຕ຺ວາ. ນ຺ຫາເນຕິ ນ຺ຫານສິກ຺ຂາປເທ. ຉກ຺ກທ຺ວຍນ຺ຕິ ອາທາຍສມາທາຍວເສນ ຉກ຺ກທ຺ວຍໍ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ຉກ຺ເກສຸ.

ອິຕິ ຉກ຺ກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ສຕ຺ຕກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໗. ສຕ຺ຕເກສຸ ຉສຸ ສາມີຈີສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ສມຖກ຺ຂນ຺ຘເກ ເອວ.

ຈມ຺ເປຍ຺ຍເກຕິ ຈມ຺ເປຍ຺ຍກ຺ຂນ຺ຘເກ. ‘‘ອສທ຺ຘມ຺ມາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ເຠທນິສ຺ສິຕຕຸລ຺ຍນິສ຺ສິຕສມາສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອສຕໍ ຘມ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອສຕໍ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ອິມິນາ ເຠທນິສ຺ສິຕສມາສໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ອສນ຺ໂຕ ວາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕຸລ຺ຍນິສ຺ສິຕສມາສໍ ທສ຺ເສຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ສຕ຺ຕເກສຸ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອິຕິ ສຕ຺ຕກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ອຏ຺ຐກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໘. ອຏ຺ຐເກສຸ ອຏ຺ຐານິສໍສາທີນໍ ເທສນາກາຣເທສນຏ຺ຐານານິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ນ ມຍ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ນ ມຍໍ…ເປ… ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອິມິນາ ເທສນາກາຣໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘເກ’’ຕິ ອິມິນາ ເທສນຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕມ຺ປີຕິ ທຸຕິຍອຏ຺ຐກມ຺ປິ.

ເຕຣສເກ ວຸຕ຺ຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກຸລານິ ທູເສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ທູເສຕີ’’ຕິ ກິຣິຍາປທສ຺ສ ກຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຸປ຺ເຜນ ວາ’’ຕິອາທິ. ອິເມຫິ ອຏ຺ຐຫິ ທູເສຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ລາເຠນາ’’ຕິອາທິນາ ‘‘ອຏ຺ຐຫິ ອສທ຺ຘມ຺ເມຫີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອສທ຺ຘມ຺ມສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ສາຣາໂຄຕິ ສໍຣາໂຄ, ຠຸສໍ ຣຊ຺ຊນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຏິວິໂຣໂຘຕິ ໂທໂສ. ໂສ ຫິ ຍສ຺ມາ ອລາຠາທີສຸ ປຏິວິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິວິໂຣໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປາຬິຍນ຺ຕິ ວິນຍປາຬິຍໍ.

ປາຓນ຺ຕິອາທິກາ ທ຺ເວ ຄາຖາໂຍ ທ຺ວາທສກ຺ຂເຣນ ພນ຺ຘິຕາ. ປຐມຄາຖາຍ ຕຕິຍປາເທ ຈຣິຍສທ຺ເທນ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອກກ຺ຂໂຣ ອຘິໂກ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ໂຍຊນາ – ປາຓໍ ນ ຫເນ ນ ຆາເຕຍ຺ຍ, ອາທິນ຺ນຎ຺ຈ ນ ອາທິເຍ ນ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ມຸສາ ວິຕຖວຈນໍ ນ ຠາເສ ນ ກເຖຍ຺ຍ, ມຊ຺ຊໂປ ມຊ຺ຊປານໍ ນ ຈ ສິຍາ, ອພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍາ ເມຖຸນາ ວິຣເມຍ຺ຍ, ຣຕ຺ຕິໍ ວິກາລໂຠຊນໍ ນ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ.

ມາລໍ ນ ຘາເຣ ນ ຘາເຣຍ຺ຍ, ຄນ຺ຘຎ຺ຈ ນ ອາຈເຣ, ສນ຺ຖເຕ ມຎ຺ເຈ ຈ ຉມາຍຎ຺ຈ ສເຍຖ. ເອຕຎ຺ຫິ ອຸໂປສຖໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ອຸໂປສຖໍ ອິຕິ ທຸກ຺ຂນ຺ຕຄຸນາ ພຸທ຺ເຘນ ປກາສິຕນ຺ຕິ ອາຫຸ ປຓ຺ຑິຕາຕິ.

ສງ຺ຆເຠທເກຕິ ສງ຺ຆເຠທກກ຺ຂນ຺ຘເກ. ຕາສໍເຍວາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນເມວ. ‘‘ອຸປາສິກາ ອຏ຺ຐ ວຣານິ ຍາຈຕີ’’ຕິ ເອວໍ ສາມຎ຺ຎວຈນສ຺ສາປິ ອຕ຺ຖປກຣຓາທິນາ ວິເສສວິສໂຍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ວິສາຂາ’’ຕິ. ສາ ຫິ ວິວິຘາ ປຸຕ຺ຕນຕ຺ຕຸສງ຺ຂາຕາ ສາຂາ ເອຕິສ຺ສາຕ຺ຖີຕິ ວິສາຂາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ອຏ຺ຐເກສຸ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອິຕິ ອຏ຺ຐກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ນວກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໒໙. ນວເກສຸ ອຈຣີຕິອາທີນີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ຈຣຕິ, ຈຣິສ຺ສຕີ’’ຕິອາທີນິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໔໐; ອຏ຺ຐ. ນິ. ໙.໒໙-໓໐) ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕໍ ກຸເຕຕ຺ຖ ລພ຺ຠາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິ ອນຕ຺ຖຈຣຓໍ, ໂກປກຣຓໍ ວາ. ກຸໂຕຕິ ເກນ ກາຣເຓນ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ອນຕ຺ຖຈຣກປຸຄ຺ຄເລ. ລພ຺ຠາຕິ ລທ຺ຘາ, ສກ຺ກາ ລທ຺ຘຸໍ ນ ລພ຺ຠາ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນວນ຺ນໍ ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ກາຣຓາຕິ ໂຍຊນາ. ຕຓ຺ຫນ຺ຕິ ທ຺ວີສຸ ເອສນຕຓ຺ຫາເອສິຕຕຓ຺ຫາສຸ ເອສນຕຓ຺ຫໍ. ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອາຣພ຺ຠ. ປຣິເຍສນາຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ເອສນາ. ລາໂຠຕິ ຣູປາທິອາຣມ຺ມຓລາໂຠ. ວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ ຎາຓຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວິຕກ຺ກວເສນ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ຫິ ຘມ຺ໂມ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ມຍ຺ຫໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິນາ ວິນິຈ຺ຉິນຕິ ອເນນາຕິ ວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຉນ຺ທຣາໂຄຕິ ພລວຣາໂຄ. ອຊ຺ໂຌສານນ຺ຕິ ‘‘ອຫໍ ມມ’’ນ຺ຕິ ພລວສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ, ປຣິຄ຺ຄໂຫຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວເສນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຫຓໍ. ມຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ ປເຣສໍ ສາຘາຣຓຠາວສ຺ສ ອສຫນຕາ. ອາຣກ຺ຂາຕິ ທ຺ວາຣປິທຫນມຎ຺ຊູສໂຄປນາທິວເສນ ອາຠຸໂສ ຣກ຺ຂນໍ. ອາຣກ຺ຂາຘິກຣຓນ຺ຕິ ອາຣກ຺ຂກາຣຓາ, ເຫຕ຺ວຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ທຓ຺ຑາທານາທີສຸ ປຣນິເສຘນຕ຺ຖໍ ທຓ຺ຑສ຺ສ ອາທານໍ ທຓ຺ຑາທານໍ. ຕຖາ ເອກໂຕຘາຣາທິໂນ ສຕ຺ຖສ຺ສ ອາທານໍ ສຕ຺ຖາທານໍ. ກລໂຫຕິ ກາຍກລໂຫປິ ວາຈາກລໂຫປິ. ວິຄ຺ຄໂຫຕິ ວິຣຸທ຺ຘວເສນ ຄຫຓໍ. ວິວາໂທຕິ ວິຣຸທ຺ຘວເສນ ວທນໍ. ‘‘ຕຸວໍ ຕຸວ’’ນ຺ຕິ ອນາທຣວເສນ ວທນໍ ຕຸວໍຕຸວໍ ວາໂທ, ເປສຸຎ຺ຎວເສນ ວທນໍ ເປສຸຎ຺ຎວາໂທ, ມຸສາວເສນ ວທນໍ ມຸສາວາໂທ, ທຓ຺ຑາທານຎ຺ຈ ສຕ຺ຖາທານຎ຺ຈ ກລໂຫ ຈ ວິຄ຺ຄໂຫ ຈ ວິວາໂທ ຈ ຕຸວໍຕຸວໍວາໂທ ຈ ເປສຸຎ຺ຎວາໂທ ຈ ມຸສາວາໂທ ຈ ທຓ຺ຑາທານ…ເປ… ມຸສາວາທາ. ມຸສາວາທາຕິ ເອຕ຺ຖ ວາທສທ຺ໂທ ‘‘ຕຸວໍ ຕຸວ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ເປສຸຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ຈ ເອຕ຺ຖາປິ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ‘‘ອຫໍ ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’’ຕິ ປວຕ຺ຕມານາທໂຍຕິ ໂຍຊນາ. ອຘິຏ຺ຐິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນ ວິກປ຺ເປຕພ຺ພານີຕິ ອຘິຏ຺ຐານວິກປ຺ປນໍ ເອກໂຕ ນ ກາຕພ຺ພໍ, ອຘິຏ຺ຐິເຕ ນ ວິກປ຺ເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຣິຓຕໍ ລາຠໍ ປຣິຓາເມຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ເອເຕສໍເຍວ ທານານນ຺ຕິ ເອເຕສໍເຍວ ອຘມ຺ມິການໍ ທານານໍ. ສງ຺ຆສ຺ສ ນິນ຺ນນ຺ຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ນຕໍ, ນາມິຕໍ ວາ ລາຠນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສງ຺ຆສ຺ສ ນມຕິ, ນາມິຍຕີຕິ ວາ ນິນ຺ນໍ. ເຕສໍເຍວາຕິ ເຕສໍເຍວ ຕິຓ຺ຓໍ ຘມ຺ມິກທານານໍ. ຕໂຍ ຕໂຍ ທານປຏິຄ຺ຄຫປຣິໂຠເຄ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ ນວໂກ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ສມຖກ຺ຂນ຺ຘເກ ເອວ. ໂອວາທວຄ຺ຄສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທວຄ຺ຄສ຺ສ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ໂອວາທວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ເອວ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ນວເກສຸ.

ອິຕິ ນວກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ທສກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໓໐. ທສເກສຸ ອຏ຺ຐາເນ ວາ ປນາຕິ ອກາຣເຓ ວາ ປນ. ຕຕ຺ຖາຕິ ນວເກສຸ. ‘‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນນ຺ຕິອາທິວເສນາ’’ຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ ນຕ຺ຖິ ຫຸຕ’’ນ຺ຕິອາທໂຍ (ຘ. ສ. ໑໒໒໑; ມ. ນິ. ໙໔.໒໒໕; ໓.໙໑, ໑໑໖; ສໍ. ນິ. ໓.໒໑໐; ອ. ນິ. ໑໐.໑໗໖) ນວ ນຕ຺ຖິກາ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພາ. ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກຕິ ອາທິວເສນາ’’ຕິອາທິສທ຺ເທນ (ທີ. ນິ. ໑.໓໑; ມ. ນິ. ໑.໒໖໙) ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິອາທໂຍ (ມ. ນິ. ໑.໒໖໙) ນວ ອນ຺ຕຄ຺ຄາຫິເກ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ວິປຣີຕາ ສມ຺ມຕ຺ຕາຕິ ທສຫິ ມິຈ຺ຉຕ຺ເຕຫິ ວິປຣີຕາ ທສ ສມ຺ມຕ຺ຕາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ສມ຺ມາວາຈາ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ ສມ຺ມາອາຊີໂວ ສມ຺ມາວາຍາໂມ ສມ຺ມາສຕິ ສມ຺ມາສມາຘິ ສມ຺ມາຎາຓໍ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕີຕິ.

ທສ ອາທີນວາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸນ຺ທູຣກ຺ຂາຍິຕນ຺ຕິ ມູສິເກນ ຂາທິຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ເຂຘາຕຸ ຂາທນຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ອຄ຺ຄິທຑ຺ຒນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒໍ. ເອເຕສູຕິ ເອເຕສຸ ທສສຸ ປໍສຸກູເລສຸ. ອຸທກສາຏິກໍ ວາ ສໍກຈ຺ຈິກໍ ວາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸທກສາຏິກໍ ວາ ສໍກຈ຺ຈິກໍ ວາ. ເອຕ຺ຖ ວາສທ຺ໂທ ອນິຍມວິກປ຺ປຕ຺ໂຖ.

ປຓ຺ຓສນ຺ຖາໂຣ ຕິຓສນ຺ຖາເຣນ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ທສເກສຸ.

ອິຕິ ທສກວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ເອກຸຕ຺ຕຣິກນໂຍ ເອກາທສກວາຣວຓ຺ຓນາ

໓໓໑. ເອກາທສເກສຸ ຕິຓປາທຸກາຕິ ມຸຎ຺ຊປພ຺ພເຊຫິ ອວເສສາ ຕິຓມຍປາທຸກາ. ກຏ຺ຐປາທຸກສງ຺ຄຫເມວາຕິ ກຏ຺ຐປາທຸເກ ສງ຺ຄຫໍ ເອວ. ຕມ຺ພໂລຫມເຍນ ວາ ທາຣຸມເຍນ ວາຕິ ວາສທ຺ໂທ ອນິຍມວິກປ຺ປຕ຺ໂຖ. ‘‘ນສິ ອນິມິຕ຺ຕາ’’ຕິອາທໂຍ ຠິກ຺ຂຸນິກ຺ຂນ຺ຘເກ (ຈູຬວ. ໔໒໓) ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ. ເຕ ສພ຺ເພຕິ ສພ຺ເພ ເຕ ຄຓ຺ຐິກວິຘາ. ນຄ຺ເຄນາຕິ ອເຈລເກນ. ເຕ ສພ຺ເພຕິ ສພ຺ເພ ເຕ ອວນ຺ທິຍປຸຄ຺ຄລາ. ປຸພ຺ເພຕິ ທສເກ. ກມ຺ມວຄ຺ເຄຕິ ອວສາເນ ກມ຺ມວຄ຺ເຄ.

ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຍໍ ນ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອຕໍ ນ ນິຄຕໍ ອຏ຺ຐານໍ ອນວກາໂສຕິ ໂຍຊນາ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ຍໍສທ຺ໂທ ກິຣິຍາປຣາມສໂນ ໂຫຕິ, ອຖ ວາ ຍໍ ເຍນ ກາຣເຓນ ນ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອຕໍ ກາຣຓໍ ອຏ຺ຐານນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ອນຘິຄຕໍ ສມາຘິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ສທ຺ຘມ຺ມາສ຺ສາຕິ ສທ຺ຘມ຺ມາ ອສ຺ສ. ອສ຺ສ ອກ຺ໂກສກປຣິຠາສກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສທ຺ຘມ຺ມາ ນ ໂວທາຍນ຺ຕິ ນ ປຣິໂຍທເປນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຣຄາຕງ຺ກນ຺ຕິ ໂຣຄສງ຺ຂາຕໍ ອາຕງ຺ກໍ. ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີຕິ ນິຣຍມ຺ຫິ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ‘‘ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປອິຕິ ກມ຺ມປ຺ປວຈນີຍອຸປສຄ຺ເຄນ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ນິຣຍ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ເອຕສ຺ມິໍ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣປາຬິຍໍ (ອ. ນິ. ໑໑.໖).

ອາເສວິຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຕ຺ຍູປສຄ຺ໂຄ ອາທິກມ຺ມຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເສວິຕາຍາ’’ຕິ. ‘‘ນິປ຺ຜາທິຕາຍາ’’ຕິອິມິນາ ຠາວິຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຠູສທ຺ໂທ ສຕ຺ຕຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ວຑ຺ຒິຕາຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ວຑ຺ຒນຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ພຫຸລີກຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ພຫຸລໍ ນາມ ອຕ຺ຖໂຕ ປຸນປ຺ປຸນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຸນປ຺ປຸນໍ ກຕາຍາ’’ຕິ. ສຸຍຸຕ຺ຕຍານສທິສາຍາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ຍຸຕ຺ເຕນ ຍາເນນ ສທິສາຍ. ອິມິນາ ຍານີກຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຍານໍ ວິຍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິຕກ຺ຂເຓ ອາໂຣຫນີຍຕ຺ຕາ ສຸຍຸຕ຺ຕຍານໍ ວິຍ ກຕໍ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍຖາ ກຣິຍມາເນ ປຕິຏ຺ຐາ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ວຕ຺ຖຸກຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸສທ຺ໂທ ປຕິຏ຺ຐຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວສຕິ ປຕິຏ຺ຐຫຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ວຕ຺ຖູຕິ ວຈນຕ຺ໂຖ ກາຕພ຺ໂພ. ອນຸຏ຺ຐິຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອນຸສທ຺ໂທ ນອຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ໂຖ, ຐາຘາຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນຸ ອນຸ ປວຕ຺ຕິຕາຍາ’’ຕິ. ‘‘ສມນ຺ຕໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ປຣິຈິຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣິສທ຺ໂທ ສມນ຺ຕຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຠິວຑ຺ຒິຕາຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ຈິຘາຕຸ ວຑ຺ຒນຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສມາຣທ຺ຘາຍາຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອາຣາຘິຕາຍ. ຣາຘຘາຕຸ ຫິ ສາຘນຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ‘‘ວສີຠາວໍ ອຸປນີຕາຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕທຕ຺ຖໍ ອຘິປ຺ປາເຍນ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ນ ປາປກໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຈນສ຺ສ ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິນຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຠທ຺ຣກໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ວຸທ຺ຘິກາຣຓຠູຕນ຺ຕິ ວຸທ຺ຘິຍາ ກາຣຓຠູຕໍ ສຸປິນນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເທວຕາ ຣກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສາມຎ຺ຎໂຕ ວຸຕ຺ເຕປິ ອາຣກ຺ຂເທວຕາເຍວ ຄເຫຕພ຺ພາຕິ ອາຫ ‘‘ອາຣກ຺ຂເທວຕາ’’ຕິ. ອາຣກ຺ຂເທວຕາ ນາມ ຠຸມ຺ມເທວາທໂຍ. ຂິປ຺ປນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ. ອິມິນາ ຕຸວຏໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕຸວຏສທ຺ໂທ ຂິປ຺ປປຣິຍາໂຍຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຸຕ຺ຕຣິມປ຺ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຸຕ຺ຕຣິ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ອວຘິເປກ຺ຂຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ອວຘິ ຈ ອຸຕ຺ຕຣິສທ຺ທສ຺ສ ອິຘ ອຣຫຕ຺ຕວາຈກຠາວຎ຺ຈ ວິຘຘາຕຸຍາ ສຈ຺ຉິກຣຓຕ຺ຖຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເມຕ຺ຕາຌານໂຕ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ເມຕ຺ຕາຌານໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ອວຘິໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ອຣຫຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ອຸຕ຺ຕຣິ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ສຣູປຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ອສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຘຘາຕຸຍາ ສຈ຺ຉິກຣຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ເອກາທສເກສຸ.

ອິຕິ ເອກາທສກວາຣວຓ຺ຓນາປຣິໂຍສານາຍ

ເອກຸຕ຺ຕຣິກວຓ຺ຓນາຍ

ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.