ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວາຣໂຍຊນາ

ເອວໍ ທ຺ວາວີສຕິຂນ຺ຘການໍ ສໍວຓ຺ຓນໍ ກຕ຺ວາ ອິທານິ ‘‘ປຣິວາໂຣ’’ຕິ ສງ຺ຄຫມາຣູຬ຺ຫສ຺ສ ວິນຍສ຺ສ ສໍວຓ຺ຓນໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຍມາຈຣິໂຍ ປຐມໍ ຕາວ ອນຸສນ຺ຘິທສ຺ສນມຸເຂນ ປຏິຎ຺ຎໍ ກາຕຸກາໂມ ອາຫ ‘‘ວິສຸທ຺ຘປຣິວາຣສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ວິສຸທ຺ຘປຣິວາຣສ຺ສາຕິ ວິສຸທ຺ຘາຍ ຈຕຸປຣິສາຍ ປຣິວາຣິຕສ຺ສ, ອຖວາ ວິສຸທ຺ເຘນ ຈຕຸປຣິສສງ຺ຂາເຕນ ປຣິວາເຣນ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠຄວໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣິວາເຣ ຫິ ວິສຸທ຺ເຘ ເຕນ ປຣິວາຣິໂຕ, ຕໍປຣິວາຣິໂຕ ວາ ຠຄວາປິ ວິສຸທ຺ໂຘເຍວ ນາມ ໂຫຕິ. ອິມິນາ ສໍວຓ຺ຓິຍມານສ຺ສ ‘‘ປຣິວາໂຣ’’ຕິ ສງ຺ຄຫມາຣູຬ຺ຫສ຺ສ ເທເສຕພ຺ພຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸຣູເປນ ເທສກຠູຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ໂຖມນໍ ກຕໍ ໂຫຕິ. ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສຣີຣສ຺ສາຕິ ສີລາທິຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາເຕນ ສຣີເຣນ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ, ອິມິນາ ສໍວຓ຺ຓິຕານໍ ຂນ຺ຘການມນຸຣູເປນ ຠຄວໂຕ ໂຖມນໍ ກຕໍ ໂຫຕິ. ປກຕິ ເຫສາຈຣິຍານໍ ຍທິທໍ ເທເສຕພ຺ພຘມ຺ມານຸຣູເປນ ເທສກສ຺ສ ໂຖມນາ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ໑.ຄນ຺ຖາຣມ຺ຠກຖາ; ວິສຸທ຺ຘິ. ມຫາຏີ. ໑.໑). ອນນ຺ຕຣາຕິ ອນນ຺ຕເຣ ກາເລ.

ໂຍຕິ ວິນໂຍ. ປຸພ຺ພາຄຕນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ເຕສຸ ວິຠງ຺ຄຂນ຺ຘເກສຸ ອາຄຕໍ. ນຍນ຺ຕິ ສທ຺ທອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉຍນຍສງ຺ຂາຕໍ ສພ຺ພໍ ນຍໍ. ຫິຕ຺ວາຕິ ຈຊິຕ຺ວາ. ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖວຓ຺ຓນນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຕານານໍ ປທານມຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ໂຍຊນາ – ວິສຸທ຺ຘປຣິວາຣສ຺ສ ຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສຣີຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ຂນ຺ຘການມນນ຺ຕຣາ ‘‘ປຣິວາໂຣ’’ຕິ ໂຍ ວິນໂຍ ສງ຺ຄຫໍ ສມາຣູຬ຺ໂຫ, ຕສ຺ສ ວິນຍສ຺ສ ປຸພ຺ພາຄຕໍ ນຍໍ ຫິຕ຺ວາ ອິທານິ ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ.

໑. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ຕສ຺ສ ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ໂຍ ປຣິວາຣສງ຺ຂາໂຕ ວິນໂຍ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ພຠາເວນ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ. ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖຕິ ສມາສຕ຺ໂຖ. ຍໍ ເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕສທ຺ທສ຺ສ ອນິຍມນິທ຺ເທສຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂຍ ໂສ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍຕິ ອນິຍມ ນິທ຺ເທໂສ, ຕສ຺ສ ‘‘ເຕນາ’’ຕິ ນິຍມນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ໂສຕິ ປທາລງ຺ກາໂຣ. ທ຺ວີສຸ ຫິ ສພ຺ພນາເມສຸ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຸພ຺ພເມວ ປຘານໍ, ປຈ຺ຉິມໍ ປນ ວຈນາລງ຺ກາຣໍ. ໂຍ ໂສ ຠຄວາ ປຎ຺ຎເປສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈິຣຏ຺ຐິຕິກຕ຺ຖນ຺ຕິ ຈິຣໍ ປຎ຺ຈວສ຺ສສຫສ຺ສກາລໍ ຐິຕິກຕ຺ຖາຍ, ‘‘ຍາຈິໂຕ’’ຕິ ຈ ‘‘ປຎ຺ຎເປສີ’’ຕິ ຈ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຘມ຺ມເສນາປຕິນາ ຍາຈິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍາຈິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎເປສີຕິ ໂຍຊນາ. ເຕນ ຠຄວຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ’’ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປທານໍ ກມ຺ມເມວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕສ຺ສ ຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ປຎ຺ຎຕ຺ຕິກາລ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ຊານຕາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ກມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ທສ ອຕ຺ຖວເສ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ປສ຺ສຕາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ກມ຺ມໍ.

ເອວໍ ກມ຺ມທສ຺ສເນນ ໂຍຊນານຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ກຣຓທສ຺ສເນນ ອປຣມ຺ປິ ໂຍຊນານຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອປິຈາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ປຸພ຺ເພນິວາສາທີຫີ’’ຕິອາທິສທ຺ເທນ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ວິສຸໍ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘິວິຘທິພ຺ພໂສຕປຣຈິຕ຺ຕວິຊານນານິ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ອິເມຫິ ປເທຫິ ‘‘ຊານຕາ, ປສ຺ສຕາ’’ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປທານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂລກິຍອຠິຎ຺ຎານເມວ ກຣຓຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕີຫິ ວິຊ຺ຊາຫີຕິ ປຸພ຺ເພນິວາສທິພ຺ພຈກ຺ຂຸອາສວກ຺ຂຍຎາຓສງ຺ຂາຕາຫິ ຕີຫິ ວິຊ຺ຊາຫິ. ຉຫິ ວາ ປນ ອຠິຎ຺ຎາຫີຕິ ສຫ ອາສວກ຺ຂຍຎາເຓນ ປຎ຺ຈໂລກິຍາຠິຎ຺ຎາສງ຺ຂາຕາຫິ ຉຫິ ອຠິຎ຺ຎາຫິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ຕີສຸ ກາເລສຸ, ປຎ຺ຈສຸປິ ເຎຍ຺ຍຘມ຺ເມສຸ. ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸນາຕິ ອນາວຣຓສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສງ຺ຂາເຕນ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ. ປຎ຺ຎາຍາຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕປຎ຺ຎາຍ. ຕິໂຣກຸຏ຺ຏາທີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ຕິໂຣປພ຺ພຕາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ມໍສຈກ຺ຂຸນາຕິ ປສາທຈກ຺ຂຸນາ. ປຏິເວຘປຎ຺ຎາຍາຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ. ເທສນາປຎ຺ຎາຍາຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕປຎ຺ຎາຍ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕປຎ຺ຎາເຍວ ຫິ ອຕ຺ຖໂຕ ເທສນາປຎ຺ຎາ ນາມ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕສ຺ສາ ປຎ຺ຎາຍ ເຕຊສາ. ອຠິຘມ຺ມກຖາມຄ຺ຄໍ, ເທວານໍ ສມ຺ປວຕ຺ຕຍີຕິ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ຄນ຺ຖາຣມ຺ຠກຖາ ໕). ອິເມຫິ ປເທຫິ ອວຕ຺ຖາວເສນ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປທານໍ ກຣຓສມ຺ຠວໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຣຫຕາຕິ ອຣີນໍ ອຣານຎ຺ຈ ຫຕຕ຺ຕາ, ປຈ຺ຈຍາທີນຎ຺ຈ ອຣຫຕ຺ຕາ ອຣຫຕາ. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນາຕິ ສມ຺ມາ ສາມຎ຺ຈ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ພຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ, ເຕນ ຠຄວຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເກນາຠຕນ຺ຕິ ຕໍ ປຐມໍ ປາຣາຊິກໍ ເກນ ອາຠຕໍ, ອິຕິ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖຕິ ໂຍຊນາ.

໒. ປຸຈ຺ຉາວິສຊ຺ຊເນ ປນ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ຍໍ ເຕນ…ເປ… ປາຣາຊິກນ຺ຕິ ອິທໍ ປທໍ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣຓມຕ຺ຕເມວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຕິອຸທ຺ຘຣຓມຕ຺ຕເມວ, ນ ອຕ຺ຖທສ຺ສນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອເຕສຸ ປເທສຸ. ເອກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ເອກາ ປຐມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍຕິ ປຈ຺ຉາ ຐປິຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ.

ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ‘‘ເອກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ທ຺ເວ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ວຈນມຕ຺ເຕນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕິຍໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກສ຺ມາ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ອຍໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ນຕ຺ຖີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອນຸປ຺ປນ຺ເນ ໂທເສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ອນຸປ຺ປນ຺ເນ ໂທເສ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພາຕິ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ສາຕິ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ. ສພ຺ພຕ຺ຖປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ປເທເສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ອລຸຕ຺ຕສມາສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມຊ຺ຌິມເທເສ ເຈວາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ມຊ຺ຌິມເທເສ ເຈວ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມຊນປເທສຸ ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ປເທສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ອປເນຕ຺ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປາຣິເສສນເຍນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວິນຍຘຣປຎ຺ຈເມນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ວິນຍຘຣປຎ຺ຈເມນາຕິ ອນຸສ຺ສາວນາຈຣິຍປຎ຺ຈເມນ. ເອຕ຺ເຖວາຕິ ມຊ຺ຌິມເທເສເຍວ. ເອເຕຫີຕິ ຈຕູຫິ ສິກ຺ຂາປເທຫິ. ເສສານີຕິ ຈຕູຫິ ສິກ຺ຂາປເທຫິ ເສສານິ.

ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສາຘາຣຓາ ນາມ ຠິກ຺ຂຸຠິກ຺ຂຸນີນເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ຠິກ຺ຂູນຎ຺ເຈວ ຠິກ຺ຂຸນີນຎ຺ຈາ’’ຕິ. ອິທໍ ປນາຕິ ປຐມປາຣາຊິກໍ ປນ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວິນີຕກຖາມຕ຺ຕເມວາຕິ ວິນີຕວຕ຺ຖຸປກາສກໍ ກຖາມຕ຺ຕເມວ. ຕາສນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ. ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ຕເມວາຕິ ‘‘ສາຘາຣຓາ’’ຕິ ຈ ‘‘ອຸຠໂຕ’’ຕິ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ຕເມວ. ເອຕ຺ຖາຕິ ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິອຸຠໂຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິປເທ.

‘‘ນິທາເນ ອນຸປວິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ນິທາໂນຄຘ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ສຕ຺ຕມີສມາສຎ຺ຈ ໂອຄຘສທ຺ທສ຺ສ ອນຸປວິຏ຺ຐຕ຺ຖຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ໂອຄາຬ຺ໂຫ ຫຸຕ຺ວາ ຘຣຕິ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ໂອຄຘໍ. ນນຸ ນິທາໂນຄເຘ ສຕິ ‘‘ປຐເມນ ອຸທ຺ເທເສນາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ກສ຺ມາ ‘‘ທຸຕິເຍນ ອຸທ຺ເທເສນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນິທາໂນຄຘ’’ນ຺ຕິ. ນິທານປຣິຍາປນ຺ນມ຺ປິ ສມານນ຺ຕິ ນິທານປຣິຍາປນ຺ນໍ ສມານມ຺ປີຕິ ໂຍຊນາ. ປິສທ຺ໂທ ຄຣຫຕ຺ໂຖ, ປເຄວ ທຸຕິເຍ ອຸທ຺ເທເສ ປຣິຍາປນ຺ເນຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ສີລວິປຕ຺ຕິອາທີນ’’ນ຺ຕິ ວຈນໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຐມາ ຫີ’’ຕິອາທິ.

ທ຺ວງ຺ຄິເກນາຕິ ກາຍຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາເຕນ ທ຺ວງ຺ຄິເກນ. ນນຸ ‘‘ເອເກນ ສມຸຏ຺ຐາເນນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ກາຍໂຕເຍວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອຖ ກສ຺ມາ ‘‘ກາຍໂຕ ຈ ຈິຕ຺ຕໂຕ ຈ ສມຸຏ຺ຐາຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເອຕ຺ຖ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ເອເກນ ສມຸຏ຺ຐາເນນາ’’ຕິ ວຈເນ. ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເສວນຈິຕ຺ຕໍ. ອາປນ຺ໂນສີຕິ ຕ຺ວໍ ອາປນ຺ໂນ ອສີຕິ ໂຍຊນາ. ອາມ ອາປນ຺ໂນມ຺ຫີຕິ ອາມ ອຫໍ ອາປນ຺ໂນ ອມ຺ຫີຕິ ໂຍຊນາ. ຕາວເທວາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຏິຊານກ຺ຂເຓເຍວ. ຕໍ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕິ ປາຣາຊິກມາປນ຺ນໍ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ. ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາຕິ ຕສ຺ສ ປາຣາຊິກມາປນ຺ນສ຺ສ ກາຣຓາ. ‘‘ນ ກຕເມນ ສມເຖນ ສມ຺ມຕີ’’ຕິ ຍໍ ປນ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕນ຺ຕິ ວຈນໍ, ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ວຸຕ຺ຕມາຕິກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕມາຕິກາສງ຺ຂາຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວິນໂຍ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ມາຕິກາ ຫິ ຍສ຺ມາ ປຎ຺ຎປີຍຕິ ສງ຺ເຂເປນ ຐປີຍຕິ, ປກາຣໍ ຊານາເປຕິ ວາ, ຕສ຺ມາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ປທຠາຊນໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ຠາຊິຍຕິ ເອຕາຍາຕິ ວິຠຕ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວີຕິກ຺ກໂມຕິ ກາຍວາຈາວີຕິກ຺ກໂມ. ໂສ ຫິ ນ ສໍວຣຕິ ກາຍວາຈໍ ນ ປິທຫຕີຕິ ອສໍວໂຣຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຍສໍ ວຕ຺ຕຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ວຕ຺ຕຕິກິຣິຍາຍ ກຕ຺ຕາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວິນຍປິຏກຎ຺ຈ ອຏ຺ຐກຖາ ຈາ’’ຕິ. ປຄຸຓາຕິ ວາຈຸຄ຺ຄຕາ. ເຕຕິ ເຕ ປຸຄ຺ຄລາ, ຘາເຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ເອຕສ຺ສາຕິ ປຐມປາຣາຊິກສ຺ສ. ເກນາຠຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຣຘາຕຸຍາ ຘາຣຓໂປສນຕ຺ເຖສຸ (ປາຓິນີ ໑໐໘ ຘາຕຸປາເຐ) ຘາຣຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເກນ ອານີຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ປຣມ຺ປຣາຍ ອານີຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປຣມ຺ປຣາຠຕນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ຕຕິຍາສມາສໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຖວາ ‘‘ເກນາຠຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາຍ ອນຸຣູປໍ ຍກາຣໂລປວເສນ ວາກ຺ຍນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໓. ອຸປາລິ ທາສໂກ ເຈວາຕິອາທິກາ ຄາຖາໂຍ ກິມຕ຺ຖໍ ເກຫິ ຐປິຕາຕິ ອາຫ ‘‘ອິທານີ’’ຕິອາທິ. ຕນ຺ຕິ ປຣໍ ປຣໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕາສຸ ຄາຖາສຸ. ຍນ຺ຕິ ວຈນໍ. ອິມິນາ ນເຍນາຕິ ປຐມປາຣາຊິກສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາວິສຊ຺ຊເນ ວຸຕ຺ເຕນ ອິມິນາ ນເຍນ.

ອິຕິ ມຫາວິຠງ຺ເຄ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວາຣວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.

ກຕາປຕ຺ຕິວາຣາທິວຓ຺ຓນາ

໑໕໗. ອິໂຕຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວາຣໂຕ, ປຣໍ ວຸຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕ ວາຣາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາ ເອວາຕິ ໂຍຊນາ. ກຕາປຕ຺ຕິວາໂຣຕິ ‘‘ກຕາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ປເທນ ລກ຺ຂິໂຕ ວາໂຣ. ເອເສວ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ຕທນນ຺ຕໂຣຕິ ເຕສໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວາຣານໍ ອນນ຺ຕເຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ສມຸຈ຺ຈຍວາໂຣຕິ ສໍ ເອກໂຕ ອາປຕ຺ຕິວິປຕ຺ຕິອາທໂຍ ອຸຈິຍນ຺ຕິ ສມ຺ປິຓ຺ຑິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສມຸຈ຺ຈໂຍ, ໂສເຍວ ວາໂຣ ສມຸຈ຺ຈຍວາໂຣ.

໑໘໘. ຕໂຕຕິ ເຕຫິ ອຏ຺ຐຫິ ວາເຣຫິ, ປຣໍ ວຸຕ຺ຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຈ຺ຈຍວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ ເອໂກ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວາໂຣຕິ ໂຍຊນາ. ປຈ຺ຈຍວເສນາຕິ ປຈ຺ຈຍສທ຺ທສ຺ສ ວເສນ. ຕສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ. ເຕປີຕິ ອຏ຺ຐ ວາຣາປິ. ອິຕີຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ຕໂຕຕິ ມຫາວິຠງ຺ຄໂຕ, ປຣໍ ອາຄຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອວໍ ອິເມ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ວາຣາຕິ ໂຍຊນາ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສວາເຣສຸ.

ສມຸຏ຺ຐານສີສວຓ຺ຓນາ

໒໕໗. ຕທນນ຺ຕຣາຍາຕິ ເຕສໍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສວາຣານໍ ອນນ຺ຕຣໍ ວຸຕ຺ຕາຍ ສມຸຏ຺ຐານກຖາຍ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ອນຕ຺ຕາ ອິຕິ ນິຈ຺ຉິຕາຕິ ອນຕ຺ຕາຕ຺ເວວ ວິນິຈ຺ຉິຕາ. ອິມິນາ ອນຕ຺ຕາ ອິຕິ ນິຈ຺ຉຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈິຘາຕຸຍາ ວິນິຈ຺ຉຍຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອນິຈ຺ຈາກາຣາທີຫີ’’ຕິ ອິມິນາ ສຠາຄຘມ຺ມານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອນິຈ຺ຈາກາຣາທີຫິ ສມາໂນ ຠາໂຄ ເອເຕສນ຺ຕິ ສຠາຄາ, ເຕເຍວ ຘມ຺ມາ ສຠາຄຘມ຺ມາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ນາມມຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ອນິຈ຺ຈາທິນາມມຕ຺ຕມ຺ປິ. ປິສທ຺ເທນ ປເຄວ ນາມິໂກ ອນິຈ຺ຈາທິສຠາໂວຕິ ທສ຺ເສຕິ. ນ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ນ ຂາຍຕິ. ອິມິນາ ນ ນາຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຎາຘາຕຸຍາ ຂາຍນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ທຸກ຺ຂຫານິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂໍ ຊຫາຕີຕິ ທຸກ຺ຂຫານີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທຸກ຺ຂຆາຕນ’’ນ຺ຕິ. ທຸກ຺ຂໍ ຫນຕີຕິ ທຸກ຺ຂຆາຕໂນ, ສທ຺ຘມ຺ໂມ, ຕໍ. ‘‘ຂນ຺ຘກາ ຍາ ຈ ມາຕິກາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ສຸຂຸຈ຺ຈາຣຓຕ຺ຖາຍ ຣສ຺ສວເສນ ປາໂຐ ອຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ຂນ຺ຘກາ ຍ ຈ ມາຕິກາ’’ຕິ. ສມຸຏ຺ຐານໍ ນິຍໂຕກຕນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໑໖) ເອຕ຺ຖ ‘‘ສມຸຏ຺ຐານໍ ນິຍຕກຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ປໂຣສຫສ຺ສ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍ ໂອກາຣາຄມວເສນ ‘‘ສມຸຏ຺ຐານນິຍໂຕກຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສມຸຏ຺ຐານໍ ນິຍຕກຕ’’ນ຺ຕິ. ເອເຕນາຕິ ‘‘ສມຸຏ຺ຐານໍ ນິຍໂຕກຕ’’ນ຺ຕິ ປາເຐນ. ປຈ຺ເຈຕພ຺ໂພຕິ ປຕິ ເອຕພ຺ໂພ, ປຏິມຸຂໍ ຎາຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ເຎຫີຕິ ຕີຫິ ສິກ຺ຂາປເທຫິ ອຎ຺ເຎຫິ ສິກ຺ຂາປເທຫິ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ສມ຺ເຠທນິທານວຈເນສຸ. ສມ຺ເຠທວຈເນນ ປຈ຺ເຈຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ຕານິ ຕີຓິ ສິກ຺ຂາປທານິ ຐເປຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເທສສງ຺ຂາຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຏ຺ຐານຠູຕເທສສງ຺ຂາຕໍ. ‘‘ອິມານິ ຕີຓີ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ທິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ກິຣິຍາຍ ກຕ຺ຕາຣໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ທິສຘາຕຸຍາ ຂາຍນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ສມຸຏ຺ຐານນິຍມສມ຺ເຠທນິທານສງ຺ຂາເຕສຸ ຕີສຸ, ນິທ຺ຘາຣເຓ ຠຸມ຺ມໍ. ອິຕຣໍ ປນາຕິ ສມຸຏ຺ຐານນິຍມສມ຺ເຠເທຫິ ອຎ຺ຎໍ ປນ.

ອາຬວີຕິ ອາຬວິຍໍ. ສກ຺ເກສຸ ຠຄ຺ເຄສຸ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຊນປທນາມຕ຺ຕາ ພຫຸວຈນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທ຺ວີສຸ ວິຠງ຺ເຄສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຍໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ວິຠງ຺ເຄສູ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຠງ຺ເຄຕິ ເອຕ຺ຖ ສຸກາຣໂລໂປຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕສ຺ສາຕິ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ. ຍຖາຎາຍນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕິຍາ ອນຸຣູປໍ. ຕນ຺ຕິ ສມຸຏ຺ຐານໍ. ເມ ສຸຓາຖາຕິ ມມ ສນ຺ຕິກາ ສຸຓາຖ. ອິຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ.

ກຖິນນ຺ຕິ ປຐມກຖິນສມຸຏ຺ຐານໍ. ອນນຸຎ຺ຎາຕາຍ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ອນນຸຎ຺ຎາຕສມຸຏ຺ຐາເນນ ສທ຺ຘິໍ. ສທິສາ ອິຘ ທິສ຺ສເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຘສທ຺ໂທ ອຕ຺ຖປກຣຓວເສນ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ຄວິສໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ອິຘ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ເຄ’’ຕິ. ‘‘ສທິສານີ’’ຕິ ອິມິນາ ສທິສາຕິ ເອຕ຺ຖ ນິກາຣສ຺ສາກາຣາເທໂສ ທສ຺ສິໂຕ. ‘‘ທິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ທິສ຺ສເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ອນ຺ຕິສທ຺ທສ຺ສ ເຣກາໂຣ (ນິຣຸຕ຺ຕິທີປນິຍໍ ໕໗໐ ສຸເຕ) ທສ຺ສິໂຕ.