ສມຸຏ຺ຐານສີໂສ

ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໕໘. ກິມຕ຺ຖໍ ‘‘ເມຖຸນໍ ສຸກ຺ກສໍສຄ຺ໂຄ’’ຕິອາທິວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອິທານີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ເມຖຸນໍ ສຸກ຺ກສໍສຄ຺ໂຄ’’ຕິອາທິວຈເນ. ສມຸຏ຺ຐານສີສນ຺ຕິ ສມຸຏ຺ຐານານໍ, ສມຸຏ຺ຐາເນສຸ ວາ ສີສໍ. ເສສານີຕິ ປຐມປາຣາຊິກໂຕ ເສສານິ ປຎ຺ຈສຕ຺ຕຕິ ສິກ຺ຂາປທານິ. ເຕນາຕິ ປຐມປາຣາຊິເກນ. ‘‘ສຸກ຺ກສໍສຄ຺ໂຄ’’ຕິອາທິວຈນໍ ສໍວຓ຺ເຓນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ສຸກ຺ກສໍສຄ຺ໂຄ’’ຕິອາທິວຈເນ.

ຂຸທ຺ທກວຓ຺ຓນາວສາເນຕິ ຂຸທ຺ທກຏ຺ຐກຖາຍ ອວສາເນ.

ລິງ຺ຄວິປຣິຍາໂຍຕິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາໂສ. ກາຍມານສິກາ ກຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຍມານເສສຸ ປວຕ຺ຕາ ກາຍມານສິກາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສມຸຏ຺ຐານາຕິ ອາຫ ‘‘ກາຍຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາ ກຕາ’’ຕິ.

ທຸຕິຍປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໕໙. ອິທໍ ສມຸຏ຺ຐານໍ ເອກໍ ສມຸຏ຺ຐານສີສນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ອທິນ຺ນາທານ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອທິນ຺ນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມຸທາຍນາເມ ເອກເທສໂວຫາໂຣຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເສສານີຕິ ທຸຕິຍປາຣາຊິກໂຕ ເສສານິ ເອກູນສຕ຺ຕຕິ ສິກ຺ຂາປທານິ. ເຕນາຕິ ທຸຕິຍປາຣາຊິເກນ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ວິຄ຺ຄຫຸຕ຺ຕຣີ’’ຕິອາທິວຈເນ. ວິຄ຺ຄຫຸຕ຺ຕຣີຕິອາທິປທານໍ ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ອາທຣມກຕ຺ວາ ອຕ຺ຖເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມສິກ຺ຂາປທານີ’’ຕິ. ອນິຍຕາ ທຸຕິຍິກາຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ປາຬິຍໍ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ສິກ຺ຂາປທໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ນປຸໍສກລິງ຺ຄວເສນ ທຸຕິຍນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສມຸຏ຺ຐານາ ຕິກາ ກຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຕິກສມຸຏ຺ຐານາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ປທວິປຣິຍາຍວເສນ ກກາຣສ຺ສ ທີຆວເສນ ສມຸຏ຺ຐານາ ຕິກາຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕິກສມຸຏ຺ຐານາ ກຕາ’’ຕິ.

ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໐. ‘‘ສຎ຺ຈຣີ’’ຕິ ອິທໍ ຕາວ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕໍ ນາມ ເອກສມຸຏ຺ຐານສີສໍ, ເສສານິ ເຕນ ສທິສານິ.

ວິຠງ຺ເຄ ອາຄເຕນ ‘‘ຣິຎ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໕໗໖) ປເທນ ເອຬກໂລມໂຘວາປນສິກ຺ຂາປທໍ ອຸປລກ຺ຂິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວິຠງ຺ເຄ ຣິຎ຺ຈນ຺ຕິ ອຸທ຺ເທສນ຺ຕິ ອາຄຕ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຍາວ ທ຺ວາຣໂກສາ ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນາຍ’’ ອິຕິ (ປາຈິ. ໑໓໕-໑໓໖) ຈ ‘‘ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຈີວຣໍ ທເທຍ຺ຍ’’ອິຕິ (ປາຈິ. ໑໖໙) ຈ ‘‘ຈີວຣໍ ສິພ຺ເພຍ຺ຍ’’ອິຕິ (ປາຈິ. ໑໗໖-໑໗໗) ຈ ວຸຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທຕ຺ຕຍນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ສມຓຈີວເຣນ ຈາ’’ຕິ ເອວໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ສມຓຈີວຣໍ ທເທຍ຺ຍາ’’ຕິ ອິທໍ (ປາຈິ. ໙໑໗) ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ສມນຸຠາສນາສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໑. ເຠທນ຺ຕິ ອິທໍ ສມນຸຠາສນໍ ນາມ ເອກໍ ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ, ເສສານິ ເຕນ ສທິສານິ.

ກຖິນສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໒. ອຸພ຺ຠຕນ຺ຕິ ອິທໍ ກຖິນສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ເອກໍ ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ, ເສສານິ ເຕນ ສທິສານິ.

ອາວສເຖນ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ອາວສຖສທ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ.

ເອຬກໂລມສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໓. ‘‘ເອຬກໂລມາ’’ຕິ ອິທໍ ເອຬກໂລມສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ເອກໍ ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ. ອິໂຕຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໂຕ. ປາຬິນ຺ຕິ ມາຕິກາປາຬິໍ. ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາຕິ ປຸພ຺ພາປຣໂຕ ວິຣາເຘຕ຺ວາ. ຍຖາຕິ ເຍນາກາເຣນ. ປນສທ຺ໂທ ອນຸຄ຺ຄຫຕ຺ໂຖ. ກິຎ຺ຈາປິ ລິຂນ຺ຕິ, ປນ ຕຖາປີຕິ ໂຍຊນາ. ເອວນ຺ຕິ ຕຖາກາເຣນ. ອຕ຺ຖານຸກ຺ກໂມຕິ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອນຸກ຺ກໂມ.

‘‘ອຠິກ຺ຂຸກາວາ ເສນ ຈາ’’ຕິ ເອຕໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ອຠິກ຺ຂຸເກ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ວເສຍ຺ຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໑໐໔໗) ອິທໍ ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸນີ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອາທິສທ຺ເທນ ‘‘ສິກ຺ຂມານາ ຈ ສາມເຓຣີ ຄິຫິນິຍາ’’ຕິ ປາຐໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ປທໂສຘມ຺ມສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໔. ປທນ຺ຕິ ອິທໍ ປທໂສຘມ຺ມສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ເອກໍ ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ, ເສສານິ ເຕນ ສທິສານິ. ‘‘ຕຖາ ອຕ຺ຖງ຺ຄເຕນ ຈາ’’ຕິ ເອຕໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ອຕ຺ຖງ຺ຄເຕ ສູຣິເຍ ໂອວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໑໕໔-໑໕໕) ອິທໍ ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອໂນກາໂສ ຈ…ເປ… ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໑໒໑໙-໑໒໒໑) ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອທ຺ຘານສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໕. ອທ຺ຘານນ຺ຕິ ອິທໍ ອທ຺ຘານສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ເອກໍ ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ, ເສສານິ ເຕນ ສທິສານິ.

ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໖. ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖນ຺ຕິ ອິທໍ ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ເອກໍ ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ, ເສສານິ ເຕນ ສທິສານິ. ‘‘ພ຺ຍູເຫນ ສຕ຺ຕມາ’’ຕິ ອິທໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕທນນ຺ຕຣເມວາຕິ ຕສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ອນນ຺ຕຣເມວ, ‘‘ອາຄຕ’’ອິຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຘມ຺ມເທສນາສມຸຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ

໒໖໗. ຘມ຺ມເທສນາສມຸຏ຺ຐາເນ ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ ນຕ຺ຖິ, ສພ຺ພານິ ເອກທສ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ ຘມ຺ມເທສນາສມຸຏ຺ຐານານີຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ເຕສນ຺ຕິ ເຕສໍ ສິກ຺ຂາປທານໍ. ສມ຺ຠິນ຺ນສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ສໍສຄ຺ຄສມຸຏ຺ຐານໍ. ຕິວິຘນ຺ຕິ ຠູຕາໂຣຈນໂຈຣິວຸຏ຺ຐາປນອນນຸຎ຺ຎາຕສມຸຏ຺ຐານວເສນ ຕິປ຺ປກາຣໍ. ຕນ຺ຕິ ນິຍຕສມຸຏ຺ຐານໍ, ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຸນ ຕນ຺ຕິ ນິຍຕສມຸຏ຺ຐານໍ, ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຸນ ຕນ຺ຕິ ວຈນໍ. ເນຕ຺ຕິຘມ຺ມານຸໂລມິກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຍວາຈໍ ເນຕິ ວິເນຕີຕິ ເນຕ຺ຕິ, ກາຍວາຈໍ ເນຕິ ວິເນຕິ ເອຕ຺ຖ, ເອຕາຍາຕິ ວາ ເນຕ຺ຕິ. ຘມ຺ໂມຕິ ປາຬິ. ສາ ຫິ ຍສ຺ມາ ອຕ຺ຖໍ ຘາເຣຕິ, ຕສ຺ມາ ຘມ຺ໂມຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເນຕ຺ຕິເຍວ ຘມ຺ໂມ ເນຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ, ຕສ຺ສ ອນຸໂລມິກໍ ເນຕ຺ຕິຘມ຺ມານຸໂລມິກໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິນຍປາຬິຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸໂລມ’’ນ຺ຕິ.

ອິຕິ ສມຸຏ຺ຐານສີສວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.