໑໐. ຠິກ຺ຂຸນິກ຺ຂນ຺ຘກໍ

ມຫາປຊາປຕິໂຄຕມີວຕ຺ຖຸກຖາ

໔໐໒. ຠິກ຺ຂຸນິກ຺ຂນ຺ຘເກ ກສ຺ມາ ປຏິກ຺ຂິປຕີຕິ ໂຈທນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອາໂຠຄໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ນນູ’’ຕິອາທິ. ‘‘ກາມ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອຠ຺ຍູປຄມປຣິຫາຣວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ກາມໍສທ຺ໂທ ອນຸຄ຺ຄຫຕ຺ໂຖ, ປນ ສທ຺ໂທ ຄຣຫຕ຺ໂຖ, ປນ ຕຖາປິ ປຏິກ຺ຂິປຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕນ຺ຕິ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂຄຕມິໍ. ຍາຈິເຕນ ຫຸຕ຺ວາ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ອຍນ຺ຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາ. ຠທ຺ທກໍ ກຕ຺ວາຕິ ລທ຺ຘກໍ ກຕ຺ວາ, ມນາປໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໐໓. ກຸມ຺ຠເຖນເກຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ກຸມ຺ເຠ ທີປໍ ຊາເລຕ຺ວາ ເຕນາໂລເກນ ເຖເນນ຺ຕີຕິ ກຸມ຺ຠເຖນກາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ກຸມ຺ເຠ ທີປໍ ຊາເລຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ.

ນາຬິມຊ຺ຌຄຕນ຺ຕິ ສສ຺ສນາຬສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ຄຕໍ. ຄຓ຺ຐິນ຺ຕິ ຜຬຸໍ. ‘‘ກຓ຺ຑ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ທຓ຺ຑນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍນາຕິ ປາຓເກນ. ອຍຎ຺ຫິ ຍໍສທ຺ໂທ ຕໍສທ຺ທານເປກ຺ໂຂຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ອນ຺ໂຕຣຕ຺ຕຠາໂວຕິ ອນ຺ໂຕໂລຫິຕຠາໂວ. ເອຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ ເອຕໍ ວກ຺ຂມານໍ ອຕ຺ຖໍ. ອາຬິຍາຕິ ອາວຣຓາຍ. ອພທ຺ຘາຍປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ອນຸຄ຺ຄຫຕ຺ໂຖ, ພທ຺ຘາຍ ປນ ປເຄວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິຎ຺ຈີຕິ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ. ຍນ຺ຕິ ອຸທກໍ. ຕມ຺ປີຕິ ອຸທກມ຺ປິ. ປິສທ຺ໂທ ອພທ຺ຘາຍ ຐິຕໍ ກິຎ຺ຈິ ອຸທກໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ເຍ ອິເມ ຄຣຸຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ. ປຏິກຈ຺ເຈວາຕິ ປເຄວ, ປຐມເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕສູຕິ ຄຣຸຘມ຺ເມສຸ. ອປຎ຺ຎຕ຺ເຕສຸ ສນ຺ເຕສຸປີຕິ ໂຍຊນາ. ປຐມໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ວສ຺ສສຫສ຺ສເມວ ຐສ຺ສຕິ ອິຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ວສ຺ສສຫສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ຈ ເອຕໍ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕໂຕຕິ ວສ຺ສສຫສ຺ສໂຕ. ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ປຏິເວຘສທ຺ຘມ຺ມໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ທ຺ວີສຸ ສທ຺ຘມ຺ເມສຸ ຐິເຕສຸ ປຏິປຕ຺ຕິສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐິໂຕເຍວາຕິ ກຕ຺ວາ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕານິເຍວາຕິ ປຎ຺ຈວສ຺ສສຫສ຺ສານິເຍວ. ປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ປຏິເວໂຘ ນ ໂຫຕີຕິ ນາປິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ລິງ຺ຄນ຺ຕິ ສມຓເວສໍ, ສມຓາກາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຠິກ຺ຂຸນີອຸປສມ຺ປທານຸຊານນກຖາ

໔໐໔. ອິມາຍ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາຕິ ມຫາປຊາປຕິຍາ ອຏ຺ຐຄຣຸຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄຫຓູປສມ຺ປທໍ ອຸປນິຘາຍ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຕາຍ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອຸປສມ຺ປາເທຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຫາປຊາປຕິຍາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິນິໂຍ ກຕ຺ວາຕິ ມຫາປຊາປຕິໍ ອຸປຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕາ ສາກິຍານິໂຍ ຕສ຺ສາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິນິໂຍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕີຕິ ຕສ຺ມາ ອເຫສຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິມິນາ ໂອວາເທນາຕິ ຠຄວໂຕ ອິມິນາ ໂອວາເທນ.

໔໑໐. ເອຕິສ຺ສາຕິ ເອຕິສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ. ຕນ຺ຕິ ກມ຺ມໍ. ອຎ຺ຎສ຺ມິນ຺ຕິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ກມ຺ເມ. ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ໂຣປິຕພ຺ພກມ຺ມໂຕ ອຎ຺ຎໍ ກມ຺ມໍ.

໔໑໑. ກທ຺ທໂມທເກນາຕິ ກທ຺ທເມນ ອາລຸຬິເຕນ ອຸທເກເນວ. ກທ຺ທມາທີສຸປີຕິ ປີສທ຺ໂທ ‘‘ເຍນ ເກນຈີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ເຍນ ເກນຈິປີຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ. ອປສາທນີຍນ຺ຕິ ອປສາເທຕພ຺ພໍ ກມ຺ມໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ສາວນມຕ຺ເຕນ. ອວນ຺ທິໂຍຕິ ນ ວນ຺ເທຕພ຺ໂພ, ວນ຺ທິຕຸໍ ນ ອຣໂຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໂຕຕິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສາເວຕພ຺ພໂຕ. ນ ວນ຺ທນ຺ຕີຕິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ວນ຺ທນ຺ຕິ. ທິສ຺ວາປີຕິ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາປິ. ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ອປສາທນີຍໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ, ຂມາເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວິຫາເຣເຍວາຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິຫາເຣເຍວ. ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ເພນ ຠິກ຺ຂຸນາ, ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕໂຕຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພກາລໂຕ. ໂສຕິ ອປສາທນີຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິກ຺ຂນ຺ຘເກ. ກມ຺ມວິຠງ຺ເຄຕິ ປຣິວາຣາວສາເນ ກມ຺ມານໍ ວິຠງ຺ຄຏ຺ຐາເນ (ປຣິ. ອຏ຺ຐ. ໔໙໕-໔໙໖).

ໂອຠາສນ຺ຕີຕິ ອວ ຫີເນນ ຠາສນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອສທ຺ຘມ຺ເມນ ໂອຠາສນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ປໂຍເຊນ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ກມ຺ມກຣເຓ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຸຣິເສ ອສທ຺ຘມ຺ເມນາ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຸຣິເສ’’ຕິ ອິມິນາ ກມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ອສທ຺ຘມ຺ເມນາ’’ຕິ ອິມິນາ ກຣຓໍ. ວິຫາຣປ຺ປເວສເນຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິຫາຣປ຺ປເວສເນ. ໂອວາທໍ ຐເປຕຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂອວາທຏ຺ຐປນາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ນ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍ’’ນ຺ຕິອາທິ. ໂອວາທຕ຺ຖາຍາຕິ ໂອວາທປຏິຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖາຍ. ມາ ກຣິຕ຺ຖາຕິ ມາ ກເຣຍ຺ຍາຖ.

໔໑໖. ຄິຫິທາຣິກາໂຍຕິ ຄິຫິຠູຕາ ທາຣິກາໂຍ ພນ຺ຘນ຺ຕິ ວິຍາຕິ ໂຍຊນາ. ຆນປຏ຺ຏເກນາຕິ ຆນຠູເຕນ ປຏ຺ເຏນ ນິຍຸຕ຺ເຕນ. ເອກປຣິຍກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເອກວາຣໍ ກຏິຍໍ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກຕໍ ກາຍພນ຺ຘນໍ ເອກປຣິຍກນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເອກວາຣໍ ປຣິກ຺ຂິປນກ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຣິກ຺ຂິປນກນ຺ຕິ ກຏິຍໍ ປຣິກ຺ຂິປນາຣຫໍ.

ວິລີເວນາຕິ ເອຕ຺ຖ ພຫຸຕ຺ເຖ ເອກວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຓ຺ເຫຫິ ວິລີເວຫີ’’ຕິ. ‘‘ກຕປຏ຺ເຏນາ’’ຕິ ອິມິນາ ປາຬິຍໍ ‘‘ກເຕນາ’’ຕິ ປາຐເສສໍ ທສ຺ເສຕິ. ເສຕວຕ຺ຖປຏ຺ເຏນາຕິ ເສຕວຕ຺ເຖນ ກເຕນ ປຏ຺ເຏນ. ກຕເວຓິຍາຕິ ກຕາຍ ເວຓິຍາ. ອິມິນາ ທຸສ຺ເສນ ກຕາ ເວຓິ ທຸສ຺ສເວຓີຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມປເທສຸປິ. ໂຈຬກາສາວນ຺ຕິ ໂຈຬເມວ ກສາເວນ ຣຕ຺ຕຕ຺ຕາ ໂຈຬກາສາວໍ.

ອຏ຺ຐິລ຺ເລນາຕິ ອທ຺ເທນ ອຏ຺ຐິນາ. ‘‘ໂຄຊງ຺ຆຏ຺ຐິເກ’’ຕິ ອິມິນາ ອຏ຺ຐິໂນ ສມ຺ພນ຺ຘໍ ທສ຺ເສຕິ. ຫຕ຺ຖໍ ໂກຏ຺ຏາເປນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖໍ ນາມ ອຄ຺ຄພາຫເມວາຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ກປ຺ປຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຄ຺ຄພາຫ’’ນ຺ຕິ. ປິຏ຺ຐິຫຕ຺ຖນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖປິຏ຺ຐິໍ. ປິຏ຺ຐິປາທນ຺ຕິ ປາທປິຏ຺ຐິໍ.

໔໑໗. ວຸຕ຺ຕນຍາເນວາຕິ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍານໍ ມຸຂລິມ຺ປນາທີສຸ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໔໗) ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ. ອງ຺ຄເທເສຕິ ສຣີຣປ຺ປເທເສ. ຄຓ຺ຑປ຺ປເທເສຕິ ກໂປລປ຺ປເທເສ. ສາໂລເກ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສໍວິຊ຺ຊຕິ ອາໂລໂກ ເອຕ຺ຖາຕິ ສາໂລກນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທ຺ວາຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ’’ຕິ. ວຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕີຕິ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ. ສູນໍ ຐເປນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສູນາສທ຺ໂທ ມໍສປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ມໍສໍ ວິກ຺ກິຓນ຺ຕີ’’ຕິ. ເຕນາຕິ ທາເສນ. ອິທໍ ປທໍ ‘‘ກາເຣນ຺ຕີ’’ຕິ ປເທ ກາຣິຕກມ຺ມໍ. ‘‘ຫຣິຕກຎ຺ເຈວ ປກ຺ກຎ຺ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ຫຣິຕກປກ຺ກິກນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ທ຺ວນ຺ທວາກ຺ຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫຣິຕກນ຺ຕິ ຫຣິຕເມວ ປຓ຺ຓໍ. ປກ຺ກນ຺ຕິ ເສທິຕໍ ປຓ຺ຓໍ.

໔໑໘. ກຖິຕາເຍວາຕິ ຈີວຣກ຺ຂນ຺ຘເກ ກຖິຕາເຍວ.

໔໑໙. ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉຍໂຕ ມຸຕ຺ໂຕ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນິຈ຺ຉຍໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສເຈ ຫີ’’ຕິອາທິ. ໂຍ ໂກຈິ ກາລໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວທຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມມຈ຺ຈເຍນາຕິ ມມ ອຕິກ຺ກເມນ. ອຎ຺ຎສ຺ສາຕິ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອຸປຊ຺ຌາຍາທີຫິ ອຎ຺ຎສ຺ສ. ເຕສນ຺ຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍາທີນໍ. ນ ໂຫຕີຕິ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນ ໂຫຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ອຈ຺ຈຍທານນ຺ຕິ ອຈ຺ຈເຍນ ໂຫຕູຕິ ທານໍ. ນ ຣຸຫຕີຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສຫຘມ຺ມິການໍ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ວາ ຄຫຏ຺ຐສ຺ສ ວາ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອຈ຺ຈຍທານໍ ເຕສໍ ນ ຣຸຫຕິ, ສງ຺ຆສ຺ເສວ ຣຸຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຄິຫີນໍ ປນ ອຈ຺ຈຍທານນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຣຸຫຕີຕິ ຄິຫີນໍ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ວາ ຄຫຏ຺ຐສ຺ສ ວາ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອຈ຺ຈຍທານໍ ເຕສໍ ຣຸຫຕິ, ເຕສໍເຍວ ສນ຺ຕໂກ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໔໒໐. ປຸຣາຓມລ຺ລີຕິ ເອຕ຺ຖ ມລ຺ລສ຺ສ ຠຣິຍາ ມລ຺ລີ, ປຸຣາເຓ ມລ຺ລີ ປຸຣາຓມລ຺ລີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຸຣາເຓ’’ຕິອາທິ. ‘‘ຄິຫິກາເລ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ປຸຣາເຓ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຓປຈ຺ຈຍສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ມລ຺ລສ຺ສາຕິ ມຸຏ຺ຐິມລ຺ລສ຺ສ. ປຸຣິສພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຍຎ຺ຊນສທ຺ໂທ ນິມິຕ຺ຕປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ປຸຣິສນິມິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຣາຄຈິຕ຺ຕໍ.

໔໒໑. ຍນ຺ຕິ ຍໍ ວຕ຺ຖຸ, ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ປຐມຠາຄໍ. ອສປ຺ປາຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອສປ຺ປາຍໍ.

ຫິຍ຺ໂຍຕິ ອຕີຕານນ຺ຕຣາຫນິ. ອຎ຺ຎສ຺ມິນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸນີຫີ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ປຏິຄ຺ຄາຫາເປຕ຺ວາ’’ຕິ ປເທ ກາຣິຕກມ຺ມໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ.

໔໒໖. ‘‘ໂຠຊນກາລ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ກາລໍ ວີຕິນາເມສຸ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາລວິເສສໍ ທສ຺ເສຕິ.

ປຸເຣຕິ ອາທິມ຺ຫິ. ຕາສນ຺ຕິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ. ອພ຺ຠນ຺ຕຣິມາຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ປຣິຍາປນ຺ນາ. ອຎ຺ຎາຕິ ອຏ຺ຐຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຎ຺ຎາ. ນວກຕຣາ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ນ ປຏິພາຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຎ຺ຎສທ຺ທສ຺ສ ອປາທານໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຎ຺ຎສ຺ມິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສ຺ມິໍວຈເນນ ຕ຺ຖປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຈຕຸປຈ຺ຈຍຠາຊນີຍຏ຺ຐາເນ’’ຕິ ອິມິນາ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ.

໔໓໐. ທູເຕນປິ ອຸປສມ຺ປາເທຕຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກິໍ ສພ຺ພຖາ ທູເຕນ ອຸປສມ຺ປທາ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ ‘‘ທູເຕນ…ເປ… ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ເຍນ ເກນຈິ ອນ຺ຕຣາເຍນາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອສຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາວ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕາວເທວາຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນກ຺ຂເຓເຍວ.

໔໓໑. ນວກມ຺ມມ຺ປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ອຸໂທສິຕອຸປສ຺ສເຍ ອເປກ຺ຂຕິ.

໔໓໒. ຕສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ. ຍາວ ໂສ ທາຣໂກ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ກຖໍ ວິຎ຺ຎຸຠາໂວ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ຍາວ ຂາທິຕຸ’’ນ຺ຕິອາທິ.

ຐເປຕ຺ວາ ສາຄາຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສກາໂຣ ສຫສທ຺ທກາຣິໂຍ, ອຄາຣນ຺ຕິ ຈ ເສຍ຺ຍາຄາຣນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສຫາຄາຣເສຍ຺ຍມຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ. ຍຖາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ປຸຣິເສ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຕຖາຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອຎ຺ຎສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປາຬິຍໍ ອຎ຺ເຎ ປຸຣິເສຕິ ເອຕ຺ຖ ສ຺ມິໍວຈນສ຺ສ ສພ຺ພນາມໂຕ ເອກາຣາເທໂສ ທສ຺ສິໂຕ, ຕໍທສ຺ສເນນ ຈ ກຈ຺ຈາຍເນ (ກຈ຺ຈາຍເນ ໑໑໐ ສຸຕ຺ເຕ) ສພ຺ພນາມໂຕ ສ຺ມິໍວຈນສ຺ສ ເອກາຣາເທສນິເສຘນໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໔໓໔. ‘‘ຍເທວ ສາ ວິພ຺ຠນ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ທສ຺ເສຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຍສ຺ມາ’’ຕິ ອິມິນາ ຍເທວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍສທ຺ທສ຺ສ ກາຣຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂອທາຕານິ ວຕ຺ຖານິ ນິວຕ຺ຖາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຕສ຺ມາເຍວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕເທວາຕິ ປທສ຺ສ ກາຣຓຕ຺ຖເມວ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ນ ສິກ຺ຂາປຈ຺ຈກ຺ຂາເນນາ’’ຕິ ອິມິນາ ເອວຕ຺ຖຜລໍ ທສ຺ເສຕິ. ສາ ປຸນ ອຸປສມ຺ປທໍ ນ ລຠຕີຕິ ສາ ວິພ຺ຠນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຸນ ອຸປສມ຺ປທໍ ນ ລຠຕິ.

ປພ຺ພຊ຺ຊມ຺ປິ ນ ລຠຕີຕິ ຕິຕ຺ຖາຍຕນສງ຺ກນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປພ຺ພຊ຺ຊມ຺ປິ ນ ລຠຕິ, ປເຄວ ອຸປສມ຺ປທໍ.

ປາເທ ສມ຺ພາຫນ຺ຕາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປາເທ ສມ຺ພາຫນ຺ຕາ. ເກເສຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເກເສ. ຕຕ຺ຣາຕິ ‘‘ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈຍນ຺ຕາ ນ ສາທິຍນ຺ຕີ’’ຕິ ວຈເນ. ເອເກ ອາຈຣິຍາ ວທນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສາຣຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປຸຣິສານໍ ອຠິວາທນາທີສຸ. ອິທນ຺ຕິ ປຸຣິສານໍ ອຠິວາທນາທິ, ‘‘ອນຸຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ ປເທ ວຸຕ຺ຕກມ຺ມໍ ‘‘ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປເທ ວຸຕ຺ຕກຕ຺ຕາ. ອຖ ວາ ໂອທິສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ອິທໍ ປຸຣິສານໍ ອຠິວາທນາທິ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ‘‘ໂອທິສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ເຫຕຸອນ຺ໂຕຄຘວິເສສນໍ, ໂອທິສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ.

໔໓໕. ປລ຺ລງ຺ເກນ ນິສີທນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາສນປລ຺ລງ຺ກໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ນິສີທນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອາຠຸຊິຕ຺ວາຕິ ອາພນ຺ຘິຕ຺ວາ. ກູໂປຕິ ວຈ຺ຈກູໂປ. ອຸປຣີຕິ ກູປໂຕ ອຸປຣິ. ‘‘ສພ຺ພທິສາສຸ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນເມວ ອຕ຺ຖິ, ນ ອຸປຣິ ຉນ຺ນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໔໓໖. ກຸຓ຺ຑກນ຺ຕິ ກຓໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິກ຺ຂນ຺ຘເກ.

ອິຕິ ຠິກ຺ຂຸນິກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.