໒໑໔. ຠຓ຺ຑາຄາຣສມ຺ມຸຕິອາທິກຖາ

໓໔໓. ໂຍ ວິຫາໂຣ ວາ ໂຍ ອຑ຺ຒໂຍໂຄ ວາ ໂຫຕິ, ໂສ ວິຫາຣາທິໂກ ສມ຺ມນິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອາຣາມິກສາມເຓຣາທີຫີ’’ຕິ ປທໍ ວິວິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ອປາທານໍ, ກຣຓມ຺ປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ປຈ຺ຈນ຺ຕເສນາສນໍ ປນ ນ ສມ຺ມນິຕພ຺ພໍ ໂຈຣາທິອຸປທ຺ທວຕ຺ຕາ. ວິຫາຣມຊ຺ເຌເຍວາຕິ ຠຓ຺ຑາຄາຣວິຫາຣມຊ຺ເຌເຍວ.

ຍສ຺ສາຕິ ຠຓ຺ຑາຄາຣສ຺ສ. ອິທໍ ປທໍ ‘‘ຉທນາທີສູ’’ຕິ ປເທ ສາມີ, ‘‘ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ປເທ ສມ຺ປທານໍ. ຍສ຺ສ ປນາຕິ ຠຓ຺ຑາຄາຣສ຺ສ ປນ. ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈີຕິ ຍສ຺ມິໍ ກສ຺ມິໍຈິ ຐາເນ. ເຍນາຕິ ປຕິຕເຫຕຸນາ. ມູສິຕ຺ວາ ຂາທຕີຕິ ມູສິໂກ. ອາທິສທ຺ເທນ ໂຄຘາມງ຺ຄຸສາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອຸປ ຠຸສໍ, ອຸປຄຸຫິຕ຺ວາ ວາ ຈິນນ຺ຕີຕິ ອຸປຈິກາ. ຕນ຺ຕິ ໂອວສ຺ສນາທິໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ.

ຈີວຣປຏິຄ຺ຄາຫກາທີຫີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ຈີວຣນິທຫກຠຓ຺ຑາຄາຣິເກ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ. ຈີວຣປຏິຄ຺ຄາຫເກນ ນ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕາວາຕິ ຈີວຣນິທຫກຠຓ຺ຑາຄາຣິການໍ, ເຕຫິ ວາ ປຐມໍ. ຍໍ ຍນ຺ຕິ ຈີວຣໍ. ຕເຖວາຕິ ຍຖາ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫຕິ, ຕເຖວ. ຈີວຣນິທຫເກນາປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ນ ເກວລໍ ປຏິຄ຺ຄາຫເກເນວ, ອຖ ໂຂ ນິທຫເກນປີຕິ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ. ຕເຖວາຕິ ຍຖາ ນິທຫໂກ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ຕເຖວ. ຕໂຕຕິ ເຕຫິ ຈີວເຣຫິ, ວິຠຕ຺ຕອປາທານໍ, ເຕສຸ ຈີວເຣສຸ ວາ ນິທ຺ຘາຣຓໍ. ຕເທວາຕິ ສງ຺ເຆນ ວຸຕ຺ຕຈີວຣເມວ.

ອິຕີຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ຠຄວຕາ ອນຸຎ຺ຎາໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠຓ຺ຑາຄາຣນ຺ຕິ ຠຓ຺ຑສ຺ສ ຐປໂນກາສໍ ອຄາຣໍ. ຠຓ຺ຑາຄາຣິໂກຕິ ຠຓ຺ຑາຄາເຣ ນິຍຸຕ຺ໂຕ. ພາຫຸລ຺ລິກຕາຍາຕິ ປຈ຺ຈຍພາຫຸລ຺ເລນ ນິຍຸຕ຺ຕຠາວຕ຺ຖໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ກິມຕ຺ຖາຍ ອນຸຎ຺ຎາໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອປິ ຈາ’’ຕິອາທິ. ອນຸຄ຺ຄຫາຍ ອນຸຎ຺ຎາໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ເນວ ຊາເນຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ທ຺ເວ ທ຺ເວ ວາ ຈີວເຣຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສງ຺ຄຫໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ສງ຺ເຆນ ສງ຺ຄຫໍ ກາຕຸໍ.

ນ ວຸຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣວເສນ ອຎ຺ເຎປິ ອວຸຏ຺ຐາປນີເຍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຎ຺ເຎປີ’’ຕິອາທິ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຈຕູສຸ. ສງ຺ໂຆ ປນ ເທຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸປກາຣຕາຍ ຈາຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອຸປກາຣຕາຍ ຈ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸຣິເມສຸ ຕີສຸ ເອໂກເຍວ ເຫຕຸ, ປຈ຺ຉິເມ ປນ ທ຺ເວ ເຫຕໂວຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ສມ຺ມຸຂີຠູເຕນາຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ມຸເຂ ສໍວິຊ຺ຊມາໂນ, ສນ຺ນິປຕິໂຕ ວາ ສມ຺ມຸໂຂ, ສມ຺ມຸໂຂ ຫຸຕ຺ວາ ຠູໂຕ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ. ຠູສທ຺ທໂຍຄຕ຺ຕາ ອກາຣສ຺ສີກາໂຣ ໂຫຕິ, ອນ຺ໂຕອຸປຈາຣສີມາຍໍ ຐິໂຕ ສງ຺ໂຆ. ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນ຺ໂຕອຸປຈາຣສີມາຍໍ ຐິເຕນາ’’ຕິ. ໂກລາຫລນ຺ຕິ ພຫຸຊເນຫິ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ເອກໂຕ ກຕໍ ອພ຺ຍຕ຺ຕສທ຺ທໍ. ຕທາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອມ຺ຫາກ’’ນ຺ຕິອາທິ. ‘‘ຈີວຣຠາຊເກສູ’’ຕິອາທິນາ ອຄຕິຄມນາກາຣໍ ທສ຺ເສຕິ, ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ຕຸລາຠູໂຕຕິ ຕຸລາຍ ສທິໂສ ຫຸຕ຺ວາ ຠູໂຕ, ຕຸລາຍ ສທິສຠາວໍ ປຕ຺ໂຕ ວາ. ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕຕິ ມຊ຺ເຌ ຐິໂຕ ອຕ຺ຕາ ສຠາໂວ ເອຕສ຺ສາຕິ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ.

ອິທນ຺ຕິ ຈີວຣໍ. ຆນນ຺ຕິ ນິຣນ຺ຕຣໍ. ຕນຸກນ຺ຕິ ວິຣຬໍ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຸຈ຺ຈິນິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ວຕ຺ຖສ຺ສ ປມາເຓນ ອຸຈ຺ຈິນນໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຕຸລຍິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຄ຺ເຆນ ຕຸລນໍ ທສ຺ເສຕິ. ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາຕິ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ອວຓ຺ຓຎ຺ຈ ຂຸທ຺ທກຎ຺ຈ ປມາຓໍ, ມຫນ຺ຕຎ຺ຈ ປມາຓໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກຈ຺ຈານິ ຈີວຣານິ ອປ຺ປຄ຺ຆານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກຈ຺ຈານິ ມຫຄ຺ຆານີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ທສທສອຄ຺ຆນກນ຺ຕິ ທສຫິ ທສຫິ ກຫາປເຓຫິ ອຄ຺ຆນກໍ. ຍນ຺ຕິ ຈີວຣໍ, ພນ຺ຘິຕ຺ວາຕິ ນວຄ຺ຆນກໍ ເອກຄ຺ຆນເກນ, ອຏ຺ຐຄ຺ຆນກຎ຺ຈ ທ຺ວິອຄ຺ຆນເກນ ພນ຺ຘິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສເມ ປຏິວີເສຕິ ສມປມາເຓ ປຏິວີເສ ຐເປຕ຺ວາ, ອິມິນາ ‘‘ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຓ຺ຓສທ຺ໂທ ປມາຓຕ຺ໂຖຕິ ທີເປຕິ. ທສ ທສ ຠິກ຺ຂູຕິ ອິທໍ ອຸປລກ຺ຂຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ອຎ຺ເຎນາກາເຣນາປິ ຄເຓຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ຠຓ຺ຑິກນ຺ຕິ ຈີວຣຠຓ຺ເຑນ ນິຍຸຕ຺ຕໍ ປຸຏໍ. ກຸໂສຕິ ສລາກທຓ຺ໂຑ.

ອຕ຺ຕິສ຺ສຣາຕິ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕານໍ ອິສ຺ສຣາ. ອຎ຺ເຎສໍ ວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຸປຑ຺ຒຠາໂຄຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ລທ຺ຘຠາຄໂຕ ອຸປຑ຺ໂຒ ຠາໂຄ. ເຍ ປນາຕິ ສາມເຓຣາ ປນ. ສມຠາໂຄຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠາເຄນ ສໂມ ຠາໂຄ. ອິທຎ຺ຈາຕິ ‘‘ອຸປຑ຺ຒປຏິວີສ’’ນ຺ຕິ ວຈນຎ຺ຈ, ກຖິຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສມກເມວາຕິ ຠິກ຺ຂຸສາມເຓຣານໍ ສມປມາຓເມວ. ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາທວສ຺ສາວາສິກນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ອຸປ຺ປາເທນ ມູເລນ ອຸປ຺ປາທິຕໍ ວສ຺ສາວາສິກໍ. ຜາຕິກມ຺ມນ຺ຕິ ວຑ຺ຒນກມ຺ມໍ ‘‘ຍຕ຺ຕເກນ ວິນຍາຄເຕນ ສມ຺ມຸຎ຺ຊນິພນ຺ຘນາທິນາ ຫຕ຺ຖກມ຺ເມນ ວິຫາຣສ຺ສ ອູນຕາ ນ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຕກໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕນ຺ຕິ ຜາຕິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຄຫຓໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາທວສ຺ສາວາສິກຄຫເຓ. ສພ຺ເພສນ຺ຕິ ອຂິລານໍ ຠິກ຺ຂຸສາມເຓຣານໍ. ຠຓ຺ຑາຄາຣິກຈີວເຣປີຕິ ຠຓ຺ຑາຄາເຣ ຐປິເຕ ອກາລຈີວເຣປິ. ປິສທ຺ເທນ ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາທວສ຺ສາວາສິກມເປກ຺ຂຕິ. ສາມເຓຣາ ອຸກ຺ກຸຏ຺ຐິໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອປຫຣິຕກນ຺ຕິ ຫຣິຕວິຣຫິຕໍ. ຣງ຺ຄຉລ຺ລິນ຺ຕິ ຣຊນຈ຺ຉວິໍ. ເອຕນ຺ຕິ ອຸກ຺ກຸຏ຺ຐິກຣຓໂຕ ສມຠາຄທານໍ, ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຍ ຈາຕິ ສາມເຓຣາ ຈ. ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ກຕ຺ຕພ຺ພກາເລສຸ ອກຕ຺ວາ ຍຖິຈ຺ຉິຕກ຺ຂເຓ ກໂຣນ຺ຕິ. ເຕຕິ ສາມເຓເຣ. ສມປຏິວີໂສ ທາຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎາຕມຕ຺ເຕນ ສໂມ ປຏິວີໂສ ທາຕພ຺ໂພ.

‘‘ສກໍ ຠາຄໍ ທາຕຸ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຠຓ຺ຑາຄາຣໂຕ…ເປ… ສນ຺ຘາຍາ’’ຕິ. ປຫຕາຍາຕິ ປຫຣິຕພ຺ພາຍ, ປຫນິຕພ຺ພາຍ ວາ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ. ອນີຫເຏສູຕິ ຠຓ຺ຑາຄາຣໂຕ ອນີຫຣິເຕສຸ. ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ອຸຕ຺ຕຣິຕຸກາມສ຺ສ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ຕຸລາຍາຕິ ມາເນນ.

ເຕສູຕິ ສາຏເກສຸ, ເອໂກ ສາຏໂກຕິ ໂຍຊນາ. ສພ຺ເພສຸ ປາຕິເຕສູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຕເກນາຕິ ທ຺ວາທສຄ຺ຆນເກນ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ຕໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ສງ຺ຆຄຓສນ຺ຕເກ. ອນຸປ຺ປທາເນນ ຂິປິຍຕິ ປກ຺ຂິປິຍຕີຕິ ອນຸກ຺ເຂປນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນຸກ຺ເຂປໍ ນາມາ’’ຕິອາທິ. ຍຕ຺ຕກໍ ອຄ຺ຆນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຕເກນ ອຄ຺ເຆນ ອຄ຺ຆນເກຕິ ໂຍຊນາ. ວິກລ຺ລກາຕິ ວິກລສ຺ສ ຠາໂວ ວິກລ຺ລໍ, ຈີວຣປຸຄ຺ຄລານໍ ອປໂຫນກຠາໂວ, ຕເທວ ວິກລ຺ລກາ. ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິ ປາຐເສໂສ, ເຕສຸ ທ຺ວີສຸ ວິກລ຺ລເກສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຖີຕິ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນິປາໂຕຍໍ. ຉິນ຺ທນ຺ເຕຫິ ຈ ທາຕພ຺ພານີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທາຕພ຺ພານີຕິ ຈ ຉິນ຺ທິຕພ຺ພານິ. ທາສທ຺ໂທ ຫິ ອວຂຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ. ທາຕຸນ຺ຕິ ອວຂຓ຺ຑິຕຸໍ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອເຕສຸ ວິກລ຺ລເກສຸ. ຕນ຺ຕິ ຈີວຣໍ. ອຖາຕິ ໂຕສິຕໂຕ ປຣໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ໂກຏ຺ຐາເສ. ສາມຓກນ຺ຕິ ສມຓສ຺ສ ອນຸຣູປໍ. ໂຍຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ເຕນາຕິ ປຣິກ຺ຂາເຣນ. ອິທມ຺ປີຕິ ອຎ຺ຎໍ ສາມຓກສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣສ຺ສ ຐປນມ຺ປິ. ປິສທ຺ເທນ ປຸຣິມໍ ວຕ຺ຖຉິນ຺ທນມເປກ຺ຂຕິ.

ວຄ຺ຄນ຺ຕິ ສມູຫໍ. ອຏ຺ຐ ວາ ນວ ວາ ຠິກ຺ຂູ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເຕສນ຺ຕິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ວາ ນວນ຺ນໍ ວາ. ເອວນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນໍ. ອຍໍ ອປໂຫນກຠາໂວຕິ ໂຍຊນາ. ປຸນ ຈີວຣສ຺ເສວ ວິກລ຺ລກຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຖວາ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ປຸຣິມນເຍ ຈີວຣສ຺ສ ຈ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈ ວິກລ຺ລກໍ ໂຫຕິ, ປຈ຺ຉິເມ ຈີວຣສ຺ເສວາຕິ ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ.