໑໘໗. ກຖິນານຸຊານນກຖາ

໓໐໖. ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘເກ ປາເວຍ຺ຍກາຕິ ເອຕ຺ຖ ປາວາຣຏ຺ເຐ ນິວສນ຺ຕີຕິ ປາເວຍ຺ຍກາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປາວາຣຏ຺ຐວາສິໂນ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ປາວານາມເກ ຣຏ຺ເຐ. ເອໂກ ປິຕາ ເອເຕສນ຺ຕິ ເອກປິຕຸກາ. ເຕ ຈ ເຕ ຠາຕໂຣ ເຈຕິ ເອກປິຕຸກຠາຕໂຣ, ເຕສໍ. ເອຕນ຺ຕິ ‘‘ປາເວຍ຺ຍກາ’’ຕິ ເອຕໍ ນາມໍ. ເຕສູຕິ ປາເວຍ຺ຍເກສຸ. ‘‘ຘຸຕງ຺ຄສມາທານວເສນາ’’ຕິ ວິເສສນສ຺ສ ພ຺ຍວຈ຺ເຉທຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ອຣຎ຺ຎວາສມຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ວິເສສນຎ຺ຫິ ທຸວິຘໍ ພ຺ຍວຈ຺ເຉທໍ, ຕປ຺ປາກຏິກຣຓຎ຺ຈາຕິ. ເຕສນ຺ຕິ ປາເວຍ຺ຍການໍ. ປິຓ຺ຑປາຕິກາທິຠາເວປີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປິສທ຺ໂທ ອາຣຎ຺ຎກໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ເອຕນ຺ຕິ ‘‘ສພ຺ເພ ອາຣຎ຺ຎກາ’’ຕິອາທິ ເອຕໍ ວຈນໍ. ອິເມ ປນາຕິ ປາເວຍ຺ຍກາ ປນ. ອຸທກສໍຄເຫຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸທເກນ ສໍຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸທເກນ ສໍຄຫິເຕ’’ຕິ. ‘‘ຖເລ ຈ ນິນ຺ເນ ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ອຸທກສໍຄເຫ’’ຕິ ປທສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ.

ອຸທກຈິກ຺ຂລ຺ໂລຕິ ອຸທເກນ ໂລຬິໂຕ ຈິກ຺ຂລ຺ໂລ ອຸທກຈິກ຺ຂລ຺ໂລ. ໂອກປຸຓ຺ເຓຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ໂອກສທ຺ໂທ ອຸທກເວວຈໂນຕິ ອາຫ ‘‘ອຸທກປຸຓ຺ເຓຫີ’’ຕິ. ອຸທກຎ຺ຫິ ອຸຈຍຕິ ສມວາຍຠາເວນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ໂອກນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕສນ຺ຕິ ປາເວຍ຺ຍການໍ. ຆນານີຕິ ນິຣນ຺ຕຣານິ. ເຕສູຕິ ຈີວເຣສຸ. ເຕນາຕິ ຈີວຣານໍ ຆນຕ຺ຕາ, ອຸທກສ຺ສ ຈ ນ ປຄ຺ຆຣຓຕ຺ຕາ. ຠຄວຕາ ‘‘ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວສິຕ຺ຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຍມານາປິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຍຖາປຸຈ຺ຉິຕໍ ອວຕ຺ວາ ກສ຺ມາ ຜາສຸກປທໍ ອປເນຕ຺ວາ ‘‘ອວິວທມານາ ວສ຺ສໍ ວສິມ຺ຫາ’’ຕິ ອໂວຈຸນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອວິວທມານາ ວສ຺ສໍ ວສິມ຺ຫາຕິ ເອຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕຕາຍ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈສທ຺ໂທ ‘‘ຜາສຸຕາຍ ອຠາເວນາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ເສນາສນຜາສຸຕາຍ ອຠາເວນ ຈ ຠຄວໂຕ ທສ຺ສນາລາເຠນ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕຕາຍ ຈາຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ອນມຕຄ຺ຄິຍກຖນ຺ຕິ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາເຍ ອນມຕຄ຺ຄິຍສຸຕ຺ຕນ຺ຕກຖໍ (ສໍ. ນິ. ໒.໑໓໕). ສພ຺ເພວ ເຕ ປາເວຍ຺ຍກາ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂຍຊນາ. ຕນ຺ຕິ ອນມຕຄ຺ຄິຍກຖໍ. ຕໂຕຕິ ຘມ຺ມກຖນໂຕ, ປຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຠຄວາ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອກໍ ຈີວຣນ຺ຕິ ສງ຺ຆາຏິໍ. ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕເຣນາຕິ ສຫ ອນ຺ຕເຣນາຕິ ສນ຺ຕຣໍ, ສນ຺ຕຣຎ຺ຈ ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣຎ຺ເຈຕິ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣໍ, ເຕນ. ອສ຺ສຸຕິ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ອຠວິສ຺ສໍສູຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ຕມີວິຠຕ຺ຕິກາລາຕິປຕ຺ຕິວິຠຕ຺ຕີນໍ ສມານຕ຺ຖຠາໂວ ສທ຺ທສຕ຺ເຖສຸ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ຈສທ຺ໂທ ອຸປນ຺ຍາສຕ຺ໂຖ. ເອສ ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ. ອນຸຊານິຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອນຸຊານາມິ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິປາເຐ. ໂວກາຣສ຺ສ ນິປາຕມຕ຺ເຕ ສຕິ ກຖມຕ຺ໂຖ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຖຕກຖິນານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອຕ຺ຖຕກຖິນານໍ ຠິກ຺ຂູນນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ລທ຺ຘຄຸຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເອວຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ. ຫິສທ຺ໂທ ລທ຺ຘຄຸຓໂຊຕໂກ. ປຣໂຕຕິ ປຣມ຺ຫິ. ‘‘ໂສ ຕຸມ຺ຫາກ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ໂສ ໂວ’’ຕິ ວາ ອວຕ຺ວາ ‘‘ໂສ ເນສໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ໂວ-ກາໂຣ ນິປາຕມຕ຺ໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ໂວຕິ ສາມິວຈນເມເວຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ໂວ ຕຸມ຺ຫາກນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອວໍ ສຕິ ‘‘ປຣໂຕ ໂສ ເນສ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກຖມຕ຺ໂຖ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອາຫ ‘‘ໂສ ເນສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນາ’’ຕິອາທິ. ເຍ ຕຸມ຺ເຫ ອຕ຺ຖຕກຖິນາ, ເຕສໍ ຕຸມ຺ຫາກນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ກຖິນສທ຺ໂທ ຖິຣຕ຺ຖວາຈໂກ ອນິປ຺ຜນ຺ນປາຏິປທິໂກ. ອນາມນ຺ຕຈາຣາທິການໍ ປຎ຺ຈານິສໍສານໍ ອນ຺ໂຕກຣຓສມຕ຺ຖຠາເວ ຖິຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ອນາມນ຺ຕຈາຣາທີສຸ ປຎ຺ຈານິສໍເສສຸ. ອນາມນ຺ຕຈາໂຣຕິ ເອຕ຺ຖ ຈຣຓໍ ຈາໂຣ, ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຈາໂຣ ອນາມນ຺ຕຈາໂຣຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຈຣຓ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອສມາທາຍ ຈຣຓ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອສມາທານຈາໂຣຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸພ຺ພປເທ ຕ຺ວາປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອນາເທສໍ ກຕ຺ວາ ອສມາທານຈາໂຣຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍາວຕຕ຺ຖຈີວຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາກາຣໂລເປນ ສນ຺ຘີຕິ ອາຫ ‘‘ຍາວຕາ ຈີວເຣນ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ‘‘ຍາວທຕ຺ຖຈີວຣ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ເອວໍ ສຕິ ທກາໂຣ ປທສນ຺ຘິມຕ຺ໂຕ. ຍາວສທ຺ໂທ ປຣິຈ຺ເຉທຕ຺ຖວາຈໂກ, ນ ອຠິວິຌຕ຺ຖວາຈໂກ. ອຕ຺ຖສທ຺ເທນ ສມາໂສ ໂຫຕິ. ໂຍ ຈ ຕຕ຺ຖ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທຕິ ເອຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ກຖິນຕ຺ຖາຣສີມາຍ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາເທນາຕິ ຕຕ຺ຣ ກຖິນຕ຺ຖາຣສີມາຍໍ ອຸປ຺ປາເທນ ມູເລນ. ‘‘ຈີວຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທຕິ ເອຕ຺ຖ ຈີວຣເມວ ອຸປ຺ປາໂທ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທຕິ ວິເສສນປຣປທຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕິ.

ເກຕິ ກິຕ຺ຕກາ. ອິທໍ ‘‘ຄຓວເສນາ’’ຕິ ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຖ ວາ ເກຕິ ກິນ຺ນາມ ວຸຕ຺ຖວສ຺ສາ. ອິທໍ ‘‘ວຸຕ຺ຖວສ຺ສວເສນາ’’ຕິ ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ ຊນາ ລຠນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ປິສທ຺ເທນ ຕໂຕ ອຘິກມ຺ປິ ລຠນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຉິນ຺ນວສ຺ສາ ວາຕິ ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຉິນ຺ນວສ຺ສາ ວາ. ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວິຫາເຣຕິ ກຖິນຕ຺ຖາຣວິຫາຣໂຕ ອປຣສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ. ສພ຺ເພ ຉິນ຺ນວສ຺ສາທິກາ ຠິກ຺ຂູ ປຸຣິມິກາຍ ວສ຺ສູປຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຄຓປູຣກາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິຕເຣສໍເຍວາຕິ ປຸຣິມິກາຍ ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ປຐມປວາຣຓາຍ ປວາຣິຕານເມວ. ປຣິປຸຓ຺ຓວສ຺ໂສຕິ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ວີສຕິວສ຺ໂສ, ອຈ຺ຉິນ຺ນວສ຺ໂສ ວາ. ໂສຕິ ສາມເຓໂຣ. ອິຕິ ເອຕ຺ຖາປີຕິ ເອວໍ ເອເຕສຸ ຕີສຸ ວາເຣສຸປິ.

ເກນ ທິນ຺ນໍ ກຖິນຈີວຣໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເຍນ ເກນຈິ ທິນ຺ນໍ ຈີວຣໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕນ຺ຕິ ວຕ຺ຕໍ. ອຊານນ຺ໂຕຕິ ອຊານນເຫຕຸ. ເຫຕ຺ວຕ຺ເຖ ຫິ ອນ຺ຕປຈ຺ຈໂຍ. ຕສ຺ສາຕິ ກຖິນທາຍກສ຺ສ. ເອວນ຺ຕິ ອິມິນາ ວກ຺ຂມານນເຍນ. ອຎ຺ຎຕຣປໂຫນກໍ ວຕ຺ຖນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕສ຺ສາຕິ ກຖິນຈີວຣສ຺ສ. ເອຕ຺ຕກາ ນາມ ສູຈິໂຍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິຕິ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ກຖິນຕ຺ຖາຣເກນາປິ ວຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປິສທ຺ໂທ ກຖິນທາຍກໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ວຕ຺ຕໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕນ຺ຕວາຍເຄຫໂຕ ຫີ’’ຕິອາທິ. ອາຠຕສນ຺ຕາເນເນວາຕິ ອາຠຕສນ຺ຕຕິຍາ ເອວ. ຂລິມກ຺ຂິຕສາຏໂກຕິ ອຫຕສາຏໂກ. ໂສ ຫິ ຂເລນ ຕກ຺ເກນ ກຎ຺ຊິເກນ ມກ຺ຂິຕສາຏກຕ຺ຕາ ‘‘ຂລິມກ຺ຂິຕສາຏໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖິນຕ຺ຖາຣສາຏກນ຺ຕິ ກຖິນຕ຺ຖາຣຕ຺ຖາຍ ທິນ຺ນໍ ສາຏກໍ. ຕທເຫວາຕິ ຕສ຺ມິໍ ທິນ຺ນອຫນິ ເອວ. ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ປຐມໍ ທິນ຺ເນ ກຖິນຕ຺ຖາຣສາຏເກ. ອຎ຺ຎານິ ຈາຕິ ກຖິນສາຏກໂຕ ອຎ຺ຎານິ ຈ. ຈສທ຺ເທນ ນ ກຖິນສາຏກເມວ ອາຫຣຕິ, ອຎ຺ຎານິ ຈາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ໂຍຕິ ກຖິນທາຍໂກ. ອິຕໂຣຕິ ປຐມໍ ກຖິນທາຍໂກ. ຍຖາ ຕຖາ ໂອວທິຕ຺ວາຕິ ຕວ ສນ຺ຕກໂຕ ເອຕສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ພຫຸປກາຣໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ພຫຸປກາຣຕ຺ຕໍ ຕຍາປິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ເອວມິຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ພຫຸປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ເຍນ ເຕນາກາເຣນ ໂອວທິຕ຺ວາ.

ເກນ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍສ຺ສ ສງ຺ໂຆ ກຖິນຈີວຣໍ ເທຕິ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂຍ ຊິຓ຺ຓຈີວໂຣ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ມຫຕີ ປຣິສາ ເອຕສ຺ສາຕິ ມຫາປຣິໂສ ເຖໂຣ. ‘‘ນວກຕໂຣ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ສ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຈນສ຺ສ ອເນກນ຺ຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອປິ ຈາ’’ຕິອາທິ. ອປິ ຈາຕິ ເອກນ຺ເຕນ. ຕທຕ຺ຖາຍາຕິ ຕສ຺ສ ຊິຓ຺ຓຈີວຣສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ. ອສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ. ເປລໂວຕິ ວິຣໂຬ. ເຕນາປີຕິ ກຖິນຕ຺ຖາຣເກນາປິ. ຕນ຺ຕິ ວິຘິໍ. ທານກມ຺ມວາຈາຕິ ທານກາຣຓກມ຺ມວາຈາ.

ເອວໍ ທິນ຺ເນ ປນ ກຖິເນ ນິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພານີຕິ ໂຍຊນາ. ເອເກນາປີຕິ ປິສທ຺ເທນ ປເຄວ ພຫູຫິ ປນາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ພຸທ຺ຘປ຺ປສຕ຺ຖນ຺ຕິ ພຸທ຺ເຘຫິ ປສຕ຺ຖໍ. ອຕີເຕ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສມຕ຺ຖເກຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ສາຕິ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ. ກຖິນໍ ຄຓ຺ຫິ ກິຣາຕິ ໂຍຊນາ. ຕນ຺ຕິ ກຖິນໍ, ສຕ຺ຖາ ອກາສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ກຖິນໍ ກິໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ກຖິນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ເຕນ ກຖິນຕ຺ຖາຣເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ວຈນີໂຍ’’ຕິ ປເທ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕາ, ‘‘ອນຸໂມທາເປຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປເທ ກາຣິຕກຕ຺ຕາ. ກິໍ ວຈນີໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຖຕໍ…ເປ… ອນຸໂມທຖາ’’ຕິ. ‘‘ເຕຫິ ອນຸໂມທເກຫິ ຠິກ຺ຂຸຫີ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ວຈນີໂຍ’’ຕິ ປເທ ອວຸຕ຺ຕກຕ຺ຕາ, ‘‘ອນຸໂມທາເປຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປເທ ກາຣິຕກມ຺ມໍ ອວຸຕ຺ຕກມ຺ມໍ, ວາ. ‘‘ກຖິນ’’ນ຺ຕິ ຘາຕຸກມ຺ມໍ ວາ ວຸຕ຺ຕກມ຺ມໍ ວາ ອຸປເນຕພ຺ພໍ. ກິໍ ວຈນີໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຖຕໍ…ເປ… ອນຸໂມທາມາ’’ຕິ. ອິຕເຣຫິ ຈາຕິ ອນຸໂມທເກຫິ ຈ. ສພ຺ເພສນ຺ຕິ ອຕ຺ຖາຣກອນຸໂມທການໍ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ເອຕນ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ອຕ຺ຖຕຠາວໍ, ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ…ເປ… ອນຸໂມທກສ຺ສ ຈາ’’ຕິ ວຈນໍ ວາ.

ເອວໍ ກຖິເນ ອຕ຺ຖເຕ ສຕິ ປນາຕິ ໂຍຊນາ. ເຍນາຕິ ຠິກ຺ຂຸນາ. ອວິຈາເຣຕ຺ວາວາຕິ ‘‘ກຖິນຕ຺ຖາຣກສ຺ສ ເທມາ’’ຕິ ວາ ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ເທມາ’’ຕິ ວາ ອວິຈາເຣຕ຺ວາ ເອວ. ເສສຈີວຣານິປີຕິ ກຖິນຕ຺ຖາຣຈີວຣໂຕ ເສສຈີວຣານິປິ. ສງ຺ເຆນ ທາຕພ຺ພານີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ອປໂລເກຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ກມ຺ມວາຈາຍ ກິຈ຺ຈາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ວສ຺ສາວາສິກຏ຺ຐິຕິກາຍາຕິ ວສ຺ສາວາສກາເລ ປວຕ຺ຕາຍ ຐິຕິກາຍ. ຄຣຸຠຓ຺ຑນ຺ຕິ ມຎ຺ຈພິພ຺ໂພຫນາທິຄຣຸຠຓ຺ຑໍ. ເອກສີມາຍາຕິ ເອກາຍ ອຸປຈາຣສີມາຍ.

໓໐໘. ຍຖາ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຖາສທ຺ໂທ ຍໍສທ຺ທຕ຺ໂຖ. ເຍນ ວິຘິນາຕິ ຫິ ອຕ຺ໂຖ. ມຫາຠູມິກນ຺ຕິ ມຫາວິສຍໍ. ຈຕຸວີສຕິອາກາຣວນ຺ຕຕາຍ ມຫາວິຕ຺ຖາຣິກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕໂຕຕິ ອນຕ຺ຖຕລກ຺ຂຓໂຕ. ປຣິວາເຣປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ນ ອິຘ ເອວາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຈຕຸວີສຕິຍາ ອາກາເຣສຸ. ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ປມາຓສ຺ສ ອຸຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ນຂາທີຫິ ລິຂນໍ ອຸລ຺ລິຂິຕໍ, ອຸລ຺ລິຂິຕໍ ມຕ຺ຕໍ ປມາຓໍ ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທີຆໂຕ ຈ ປຸຖຸລໂຕ ຈ ປມາຓຄຫຓມຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປມາຓໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອຸລ຺ລິຂຕີຕິ ໂຍຊນາ. ປຎ຺ຈກນ຺ຕິ ປຎ຺ຈປມາຓໍ, ປຎ຺ຈສມູຫໍ ວາ ຂຓ຺ຑໍ. ວາສທ຺ເທນ ອຎ຺ຎານິປິ ເຕຣສກາທີນິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ໂມຆສຸຕ຺ຕກາໂຣປນມຕ຺ເຕນາຕິ ໂມຆສຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈີວຣສ຺ສູປຣິ ອາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ທີຆສິພ຺ພິຕມຕ຺ເຕນາຕິ ທີຆໂຕ ສິພ຺ພິຕມຕ຺ເຕນ. ມຸທ຺ທິຍປຏ຺ຏພນ຺ຘນມຕ຺ເຕນາຕິ ມຸທ຺ທິຍປຏ຺ຏສ຺ສ ພນ຺ຘນມຕ຺ເຕນ. ທ຺ເວ ຈິມິລິກາໂຍຕິ ທ຺ເວ ປິໂລຕິກາໂຍ. ປຐມຈິມິລິກາຕິ ກຖິນຈິມິລິກໂຕ ອຎ຺ຎາ ອຕ຺ຕໂນ ປກຕິຈິມິລິກາ ຆເຏຕ຺ວາ ຐປິຕາ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຕໍ ປຐມຈິມິລິກ’’ນ຺ຕິ ປາຐເສສໍ ອຊ຺ຌາຫຣິຕ຺ວາ ກຖິນສາຏກສ຺ສ ກຸຈ຺ຉິຈິມິລິກໍ ກຕ຺ວາຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ປກຕິຈີວຣສ຺ສາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປກຕິຈີວຣສ຺ສ. ປກຕິປຏ຺ຏພນ຺ຘຈີວຣນ຺ຕິ ປກຕິປຏ຺ເຏນ ພນ຺ຘຈີວຣໍ. ປິຏ຺ຐິອນຸວາຕາໂຣປນມຕ຺ເຕນາຕິ ທີຆໂຕ ອນຸວາຕສ຺ສ ຈີວຣສ຺ສູປຣິ ອາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ທີຆານຸວາຕຎ຺ຫິ ປາຣຸປນກາເລ ປິຏ຺ຐິຍໍ ຐິຕຕ຺ຕາ ປິຏ຺ຐິອນຸວາຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຸຈ຺ຉິອນຸວາຕາໂຣປນມຕ຺ເຕນາຕິ ປຸຖຸລໂຕ ອນຸວາຕສ຺ສ ຈີວຣສ຺ສູປຣິ ອາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ປຸຖຸລານຸວາຕຎ຺ຫິ ປາຣຸປນກາເລ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ຐິຕຕ຺ຕາ ກຸຈ຺ຉິອນຸວາຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອາຄນ຺ຕຸກປຏ຺ຏາໂຣປນມຕ຺ເຕນາຕິ ອາຄນ຺ຕຸກປຏ຺ຏສ຺ສ ຈີວຣສ຺ສູປຣິ ອາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ວາຕິ ອຖວາ.

ສາຣຸປ຺ປນ຺ຕິ ສມຓານຸຈ຺ຉວິກໍ. ປຣິກຖາຍາຕິ ປຣິຍາເຍນ ອຸປ຺ປາທິຕາຍ ກຖາຍ. ອຕິອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຕິອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ເອວ ວຏ຺ຏຕິ. ໂອຕິຓ຺ຓສທິສເມວາຕິ ໂອຕິຓ຺ເຓນ ວຕ຺ເຖນ ສທິສເມວ ກຖິນຈີວຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖາຕິ ທຸວິເຘສຸ ສນ຺ນິຘີສຸ. ຕທເຫວາຕິ ຕສ຺ມິໍ ທິນ຺ນອຫນິ ເອວ.

ຣຕ຺ຕິນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນາຕິ ຣຕ຺ຕິອຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ. ອຎ຺ເຎນາຕິ ຕິຈີວຣໂຕ ອຎ຺ເຎນ. ສມຓ຺ຑລິກຕນ຺ຕິ ສຫ ມຫາມຓ຺ຑລອຑ຺ຒມຓ຺ຑເລນ ກຕໍ.

໓໐໙. ເອວໍ ຈຕຸວີສຕິອາກາຣໍ ອນຕ຺ຖຕລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ສຕ຺ຕຣສາກາຣໍ ອຕ຺ຖຕລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຫເຕນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ປຣິໂຠຄໍ ນ ຫນິຕ຺ຖ ນ ຄຈ຺ຉິຕ຺ຖາຕິ ອຫຕໍ, ປຣິໂຠເຄນ ນ ຫນິຕພ຺ພໍ ນ ຫິໍສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວາ ອຫຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອປຣິຠຸຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ‘‘ອຫຕສທິເສນາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຫຕກປ຺ເປນາຕິ ເອຕ຺ຖ ກປ຺ປສທ຺ໂທ ສທິສຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປາປຓິເກນາຕິ ເອຕ຺ຖ ປສາຣິໂຕ ອາປໂຓ ປາປໂຓ, ຕສ຺ມິໍ ປຕິຕໍ ປາປຓິກນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອາປຓທ຺ວາເຣ ປຕິຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ປິໂລຕິກ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຓິກປຈ຺ຈຍສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ວຸຕ຺ຕວິປລ຺ລາເສເນວາຕິ ວຸຕ຺ເຕຫິ ‘‘ນິມິຕ຺ຕກເຕນາ’’ຕິອາທີຫິ ວິປລ຺ລາເສນ ເອວ. ຕຕ຺ຖາຕິ ປຣິວາເຣ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ອິຘາຕິ ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘເກ. ອວຸຈ຺ຈມາເນນ ເຕນ ວຈເນນ ປຣິຫາຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໓໑໐. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ກຖຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂເວ ອຸພ຺ຠຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນ’’ນ຺ຕິອາທິປາເຐ. ຊເນຕ຺ຕິໂຍ ມາຕໂຣຕິ ໂຍຊນາ. ອິມິນາ ຘມ຺ເມນ ປຸຕ຺ເຕ ມາເນຕີຕິ ມາຕາ, ຘມ຺ເມນ ປຸຕ຺ເຕຫິ ມານິຍຕີຕິ ວາ ມາຕາ, ສາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕີຕິ ມາຕິກາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກຖິນຸພ຺ຠາຣນ຺ຕິ ຈ ກຖິນຸທ຺ຘາຣນ຺ຕິ ຈ ອຕ຺ຖໂຕ ສທິສໍ. ເອຕາຕິ ເອຕາ ປທຊາຕິໂຍ. ຕາສູຕິ ອຏ຺ຐສຸ ມາຕິກາສຸ. ອສ຺ສາຕິ ກຖິນຸພ຺ຠາຣສ຺ສ.