໕. ຈມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘກໍ

໑໔໗. ໂສຓໂກຬິວິສວຕ຺ຖຸກຖາ

໒໔໒. ຈມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘເກ ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອິສ຺ສຣສ຺ສ ຠາໂວ ອິສ຺ສຣິຍໍ, ອຘິປຕິໂນ ຠາໂວ ອາຘິປຈ຺ຈໍ, ອິສ຺ສຣິຍຎ຺ຈ ອາຘິປຈ຺ຈຎ຺ຈ, ເຕຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອິສ຺ສຣຠາເວນ ຈ ອຘິປຕິຠາເວນ ຈ ສມນ຺ນາຄຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຣາຊຠາວ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຣຎ຺ໂຎ ຠາໂວ ຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຣຎ຺ຎາ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຣຎ຺ໂຎ ອິທໍ ຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ໂກຬິວີໂສຕິ ໂຄຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອຏ຺ຐກຖາວາທວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອປທາເນ ປນ ຕສ຺ສ ຊາຕກ຺ຂເຓ ປິຕຣາ ໂກຏິວີສຘນສ຺ສ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ‘‘ໂກຬິວີໂສ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ

‘‘ຊາຕປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ ສຸຕ຺ວາ, ປິຕຸ ຉນ຺ໂທ ອຍໍ ອຫຸ;

ທທາມຫໍ ກຸມາຣສ຺ສ, ວີສໂກຏີ ອນູນກາ’’ຕິ.

ອິມິນາ ປາຬິນເຍນ ‘‘ໂກຏິວີໂສ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ຈກ຺ກວາຬ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍ ຏກາຣສ຺ສ ຬກາຣໍ ກຕ຺ວາ ໂກຬິວີໂສຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຎ຺ຊນວຓ຺ຓານີຕິ ອຎ຺ຊນສ຺ສ ວຓ຺ໂຓ ວິຍ ວຓ຺ໂຓ ເອເຕສນ຺ຕິ ອຎ຺ຊນວຓ຺ຓານິ. ໂລມານິ ຊາຕານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂສຕິ ໂສໂຓ. ຐເປສິ ກິຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຕຫີຕິ ອສີຕິສຫສ຺ສປຸຣິເສຫິ. ປຓ຺ຓສາລນ຺ຕິ ປຓ຺ເຓນ ຉາທິຕໍ, ເຕນ ຈ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ສາລໍ. ອຸຓ຺ຓປາວາຣຓນ຺ຕິ ອຸຓ຺ຓມຍໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ. ປາທປຸຎ຺ຉນິກນ຺ຕິ ປາທໍ ປຸຎ຺ຉຕິ ໂສເຘຕິ ອເນນາຕິ ປາທປຸຎ຺ຉນິຍໍ, ຕເທວ ປາທປຸຎ຺ຉນິກໍ. ສພ຺ເພວາຕິ ໂສເຓນ ສຫ ອສີຕິສຫສ຺ສປຸຣິສາ ເອວ. ຕສ຺ສ ຈາຕິ ໂສຓສ຺ສ ຈ. ປຸພ຺ພໂຍໂຄຕິ ປຸພ຺ພູປາໂຍ.

ອສີຕິຄາມິກສຫສ຺ສານີຕິ ເອຕ຺ຖ ຄາເມສຸ ວສນ຺ຕີຕິ ຄາມິກາ, ເຕສໍ ອສີຕິສຫສ຺ສານິ ອສີຕິຄາມິກສຫສ຺ສານີຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຕສູ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ກຸລປຸຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ວສນ຺ຕ຺ຍຕ຺ເຖ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ຓິກປຈ຺ຈຍສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອສີຕິສຫສ຺ສານີ’’ຕິ ອິມິນາ ສທ຺ທນ຺ຕໂຣປິ ອສີຕິສຫສ຺ສສທ຺ທານໍ ສມາສຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ເກນຈິເທວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ເກນຈິ ອິວາ’’ຕິ ປທວິຠາຄໍ ກຕ຺ວາ ທກາໂຣ ປທສນ຺ຘິມຕ຺ໂຕ, ອິວສທ຺ໂທ ອຸປມຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ເກນຈິ ກຣຓີເຍນ ວິຍາ’’ຕິ. ອຖ ວາ ‘‘ນ ປນາ’’ຕິອາທິນາ ເອວຜລສ຺ສ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ‘‘ເກນຈິ ເອວາ’’ຕິ ປທຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ເອວຕ຺ໂຖປິ ຍຸຊ຺ຊເຕວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອສ຺ສາຕິ ພິມ຺ພິສາຣຣຎ຺ໂຎ. ຕສ຺ສາຕິ ໂສຓສ຺ສ. ທສ຺ສນາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກິຎ຺ຈິ ກຣຓີຍໍ ນ ອຕ຺ຖີຕິ ໂຍຊນາ. ຣາຊາຕິ ພິມ຺ພິສາໂຣ ຣາຊາ, ສນ຺ນິປາຕາເປສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິເກ ອຕ຺ເຖຕິ ເອຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສທ຺ໂທ ອິຘໂລກຕ຺ໂຖ, ອິກສທ຺ໂທ ຫິຕຕ຺ເຖ ປວຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອິຘໂລກຫິເຕ’’ຕິ. ‘‘ອມ຺ຫາກ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ໂສ ໂນ ຠຄວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂນສທ຺ໂທ ອມ຺ຫສທ຺ທກາຣິໂຍຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອມ຺ຫາກໍ ໂສ ຠຄວາຕິ ໂຍຊນາ. ສມ຺ປຣາຍິເກຕິ ປຣໂລກຫິເຕ.

‘‘ຊານາເປມີ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ປຏິເວເທມີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິທຘາຕຸຍາ ຎາຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຏິກາຍ ນິມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິກາສທ຺ໂທ ອຑ຺ເຒນ຺ທຸປາສາຓວາຈໂກຕິ ອາຫ ‘‘ອຑ຺ຒຈນ຺ທປາສາເຓ’’ຕິ. ໂສ ຫິ ປຏຕິ ອຑ຺ຒຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ປຏິກາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຏິກາສທ຺ໂທຍໍ ອຕ຺ຖຣຓວິເສເສປິ ວຕ຺ຕຕິ. ຍສ຺ສ ທານີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຕສໍ ຫິຕກຣຓີຍຕ຺ຖສ຺ສາ’’ຕິ. ອິມິນາ ອຍໍ ຍໍສທ຺ໂທ ນ ຕໍສທ຺ທາເປກ຺ໂຂຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຖ ວາ ຍສ຺ສາຕິ ໂຍ ອສ຺ສ. ອສ຺ສ ເຕສໍ ຫິຕກຣຓີຍຕ຺ຖສ຺ສ ໂຍ ກາໂລ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ກາລໍ ຠຄວາ ຊານາຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເຕສນ຺ຕິ ອສີຕິຄາມິກສຫສ຺ສານໍ. ປຈ຺ຉາຍາຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປກາໂຣ ປຈ຺ຈນ຺ຕຕ຺ຖວາຈໂກຕິ ອາຫ ‘‘ວິຫາຣປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຉາຍາຍ’’ນ຺ຕິ. ສມ຺ມນາຫຣນ຺ຕີຕິ ສໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ມນສາຄຕໍ ອຠິມຸຂໍ ຫຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຸນປ຺ປຸນໍ ມນສິກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ປສາທວເສນາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ໂກຘວເສນາ’’ຕິອາທີນິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ‘‘ປຸນ ວິສິຏ຺ຐຕຣ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຠິຍ຺ໂຍໂສ ມຕ຺ຕາຍາຕິ ນິປາຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

ໂສຓສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາກຖາ

໒໔໓. ‘‘ມກ຺ຂິໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ຜຸຣຕິ ວິປ຺ຜາຣຕິ ພ຺ຍາເປຕີຕິ ຜຸໂຏຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຜຸຣຘາຕຸຍາ ວິປ຺ຜາຣຓໍ ນາມ ມກ຺ຂິຕຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ. ອິມິນາ ຄາໂວ ອາຫນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຄວາຆາຕນນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຠິ. ຕນ຺ຕິສ຺ສເຣຕິ ຕນ຺ຕິຍາ ຄຸຓສ຺ສ ສເຣ. ວາທນກຸສໂລຕິ ວາທເນ ກຸສໂລ. ຂຣມຸຈ຺ຉິຕາຕິ ຂເຣນ ມຸຈ຺ຉິຕາ. ‘‘ສຣສມ຺ປນ຺ນາ’’ຕິ ອິມິນາ ສໂຣ ເອຕິສ຺ສມຕ຺ຖີຕິ ສຣວຕີ, ວີຓາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກມ຺ມຎ຺ຎາຕິ ເອຕ຺ຖ ກມ຺ມສທ຺ທໂຕ ຂມຕ຺ເຖ ຎ຺ຎປຈ຺ຈໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ກມ຺ມກ຺ຂມາ’’ຕິ. ມນ຺ທມຸຈ຺ຉນາຕິ ມນ຺ເທນ ມຸຈ຺ຉນາ. ສເມ ຄຸເຓຕິ ເອຕ຺ຖ ສໂມ ນາມ ມຊ຺ຌິໂມ, ຄຸໂຓ ນາມ ມຸຂ຺ຍໂຕ ວີຓາຍ ຊິຍາ, ອຸປຈາຣໂຕ ສໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ມຊ຺ຌິເມ ສເຣ’’ຕິ. ວີຣິຍສມຖນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວີຣິຍຎ຺ຈ ສມໂຖ ຈາຕິ ອຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວີຣິຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ສມຖ’’ນ຺ຕິ. ອິມິນາ ວີຣິເຍນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ສມຖໍ ວີຣິຍສມຖນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ວີຣິຍໍ ສມເຖນ ໂຍເຊຫີ’’ຕິ ອິມິນາ ວີຣິເຍນ ສມຖໍ ໂຍເຊຫີຕິ ອຕ຺ໂຖປິ ທສ຺ສິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານຎ຺ຈ ສມຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສທ຺ຘາທີນິ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍາເນວ ຄເຫຕພ຺ພານິ, ນ ອຎ຺ຎານີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສທ຺ຘາທີນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສມຠາວ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຕາປຈ຺ຈໂຍ ຠາວຕ຺ເຖ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ສມຕ’’ນ຺ຕິປາເຐ, ສທ຺ຘາທີສຸ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ວາ. ຕຕ຺ຖ ຈ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ຠາເວນຠາວລກ຺ຂເຓ ຖປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕສ຺ມິໍ ສມເຖ ສຕີ’’ຕິ. ອາທາເສ ສຕິ ມຸຂພິມ຺ເພນ ກຕ຺ຕຸຠູເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ອິວ, ຕສ຺ມິໍ ສມເຖ ສຕິ ເຍນ ນິມິຕ຺ເຕນ ກຕ຺ຕຸຠູເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ສມຖສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ສມຖນິມິຕ຺ຕໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ສມຠາໂວ. ເອເສວ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ສມຖນິມິຕ຺ຕາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ເອກເສເສນ ວາ ສາມຎ຺ຎນິທ຺ເທເສນ ວາ ‘‘ນິມິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໒໔໔. ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕານໍ ‘‘ອຣຫາ ອຫ’’ນ຺ຕິ ຊານາເປຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຣຫາ ອຫ’’ນ຺ຕິ ຊານາເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ຉ ຐານານີຕິ ເອຕ຺ຖ ຐານສທ຺ໂທ ກາຣຓຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ຉ ກາຣຓານີ’’ຕິ. ‘‘ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ ອຘິມຸຕ຺ໂຕຕິ ປທສ຺ສ ອຘິປ຺ປາຍຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ສທ຺ທຕ຺ໂຖ ປນ ອຘິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຘິມຸຕ຺ໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ອສມ຺ໂມໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາກາຣຕ຺ຖວາຈໂກ ອິຕິສທ຺ໂທ ປຸພ຺ພປເທສຸປິ ໂຍເຊຕ຺ວາ ‘‘ເນກ຺ຂມໍ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິອາທິນາ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ.

‘‘ປຏິເວຘຣຫິຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ເກວລໍ ສທ຺ຘາມຕ຺ຕກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ມຕ຺ຕສທ຺ທສ຺ສ ນິວຕ຺ເຕຕພ຺ພຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຏິເວຘປຎ຺ຎາຍາຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ. ‘‘ອສມ຺ມິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ເກວລສທ຺ທສ຺ສ ອສມ຺ມິສ຺ສຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຏິຈຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິສທ຺ໂທ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ໂຖ, ຈິຘາຕຸ ວຑ຺ຒນຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ປຸນປ຺ປຸນໍ ກຣເຓນ ວຑ຺ຒິ’’ນ຺ຕິ, ມຄ຺ຄປຏິເວເຘນ ວີຕຣາຄຕ຺ຕາເຍວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕນ຺ນິນ຺ນມານໂສເຍວາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິວິຫາເຣ ນິນ຺ນມານໂສ ເອວ.

ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ລຠນໍ ລາໂຠ, ສຸຏ຺ຐຸ ກຣຓໍ ສກ຺ກາໂຣ, ສິໂລກນໍ ວຓ຺ຓຠຓນໍ ສິໂລໂກ, ລາໂຠ ຈ ສກ຺ກາໂຣ ຈ ສິໂລໂກ ຈ ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຈຕຸປຈ຺ຈຍລາຠຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ. ເຕສໍເຍວາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານເມວ. ‘‘ສີລຎ຺ຈ ວຕຎ຺ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ສີລພ຺ພຕນ຺ຕິປທສ຺ສ ທ຺ວນ຺ທວາກ຺ຍໍ ທສ຺ເສຕິ.

ຠຸສສທ຺ທສ຺ສ ກລິງ຺ຄຣຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ພລວນ຺ໂຕ’’ຕິ ‘‘ຂີຓາສວສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ເນວສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣິປຸພ຺ພອາປຸພ຺ພທາຘາຕຸຍາ ຄຫຓຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ກິເລສາ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຕສນ຺ຕິ ກິເລສານໍ. ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຎ຺ຊນໍ ກມ຺ປນໍ ອິຎ຺ຊໍ, ນ ອິຎ຺ຊໍ ອເນຎ຺ຊໍ, ຕເມວ ອາເນຎ຺ຊໍ, ຕໍ ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຈລນປ຺ປຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ວຍຎ຺ຈາຕິ ຈສທ຺ໂທ ອວຸຕ຺ຕສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ວຍມ຺ປິ ອຸປ຺ປາທມ຺ປີ’’ຕິ.

ອຸປາທານກ຺ຂຍສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປາທານກ຺ຂຍໍ ອຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ສາມິວຈນ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອຸປ຺ປາທຎ຺ຈ ວຍຎ຺ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ອາຍຕນຸປ຺ປາທນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປ຺ປາທສທ຺ເທນ ວໂຍປິ ອວິນາຠາວໂຕ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສມ຺ມາຕິ ນິປາໂຕ ຎາຍຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ເຫຕຸນາ ນເຍນາ’’ຕິ. ສນ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ສນ຺ຕສທ຺ທສ຺ສ ເຂທາທີສຸປິ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອິຘ ນິພ຺ພຸຕຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນິພ຺ພຸຕຈິຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ. ອນຸນຍປຏິເຆຫີຕິ ອນຸ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ເນຕີຕິ ອນຸນໂຍ, ຣາໂຄ, ອາຣມ຺ມເຓ ປຏິຫຎ຺ຎຕີຕິ ປຏິໂຆ, ໂທໂສ, ອນຸນໂຍ ຈ ປຏິໂຆ ຈ ອນຸນຍປຏິຆາ, ເຕຫິ. ອິຏ຺ເຐ ອນຸນໂຍ, ອນິຏ຺ເຐ ປຏິໂຆ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໑໔໘. ທິຄຸຓາທິອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂປກຖາ

໒໔໕. ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຎ຺ຎສທ຺ໂທ ສພ຺ພນາມສຸທ຺ຘນາມວເສນ ທຸວິໂຘ. ເຕສຸ ອິຘ ສຸທ຺ຘນາມໍ, ຕໍ ປນ ພາເລ ຈ ທາຣເກ ຈ ອຣຫຕ຺ເຕ ຈ ປວຕ຺ຕຕິ, ອິຘ ປນ ອຣຫຕ຺ເຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຣຫຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ເຍນາຕິ ສຠາເວນ. ອຣຫາຕິ ຎາຍຕີຕິ ອຣຫາອິຕິ ອຕ຺ໂຖ ຎາຍຕິ. ໂສຕິ ສຠາໂວ. ສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາໂຕເຍວາຕິ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣຏ຺ຐກຖາໂຕ ເອວ. ນ ອຸປນີໂຕຕິ ນ ອຸປຣິ ນີໂຕ. ເອກຈ຺ເຈ ໂມຆປຸຣິສາຕິ ເອກຈ຺ເຈສທ຺ໂທ ອຎ຺ເຎປຣິຍາໂຍ, ໂມຆສທ຺ໂທ ຕຸຈ຺ຉເວວຈໂນຕິ ອາຫ ‘‘ອຎ຺ເຎ ປນ ຕຸຈ຺ຉປຸຣິສາ’’ຕິ. ‘‘ຫສມານາ ວິຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ຫສມານກໍ ມຎ຺ເຎຕິ ເອຕ຺ຖ ມຎ຺ເຎສທ຺ໂທ ວິຍຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອສນ຺ຕເມວາຕິ ອວິຊ຺ຊມານໍເຍວ. ເອກປລາສິກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປລາສສທ຺ໂທ ປຓ຺ຓວາຈໂກ. ປຏລໍ ນາມ ປຓ຺ຓໍ ວິຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ເອກປຏລ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສີຕິສກຏວາເຫຕິ ເອຕ຺ຖ ອສີຕິ ປທໍ ສກຏປເທນ ສມ຺ພນ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ອສີຕິສກເຏຫິ ວຫິຕພ຺ເພຕິ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ‘‘ທ຺ເວ ສກຏຠາຣາ ເອໂກ ວາໂຫ’’ຕິ ອິມິນາ ວາຫານໍ ຈຕ຺ຕາລີສຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ສຕ຺ຕຫຕ຺ຖິກຎ຺ຈ ອນີກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອນີກສ຺ສ ສຣູປໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຉ ຫຕ຺ຖິນິໂຍ ຈາ’’ຕິອາທິ. ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ສມູໂຫ ສຕ຺ຕຫຕ຺ຖິກໍ. ສຕ຺ຕອນີກຕ຺ຕາ ເອກູນປຎ຺ຎາສຫຕ຺ຖິໂນ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສຸ ສຕ຺ຕ ຫຕ຺ຖິໂນ, ທ຺ວາຈຕ຺ຕາລີສ ຫຕ຺ຖິນິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ. ທ຺ວິຄຸຓາຕິ ເອຕ຺ຖ ຄຸຓສທ຺ໂທ ປຏລຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ທ຺ວິປຏລາ’’ຕິ. ຄຸຓງ຺ຄຸຓູປາຫນາຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ວິຄຸຓຕິຄຸຓານໍ ວິສຸໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ປາຣິເສສໂຕ ຄຸຓງ຺ຄຸຓຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຈຕຸປຏລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ຄຸຓງ຺ຄຸຓູປາຫນາຕິ ປຏລປຏລາ ອຸປາຫນາ, ພຫຸປຏລາ ອຸປາຫນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸກາເຣນ ສຫ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຄກາໂຣ ສຊ຺ຌາຍິຕພ຺ໂພ ຈ ລິຂິຕພ຺ໂພ ຈ. ອິທານິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ປນ ອຸກາໂຣ ນ ທິສ຺ສຕິ.

໑໔໙. ສພ຺ພນີລິກາທິປຏິກ຺ເຂປກຖາ

໒໔໖. ສພ຺ພາວ ນີລິກາຕິ ສພ຺ພາວ ອຸປາຫນາໂຍ ນີລິກາ, ສພ຺ພຏ຺ຐາເນສຸ ນີລເມຕາສນ຺ຕິ ສພ຺ພນີລິກາຕິປິ ກາຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຈາຕິ ເຕສຸ ນີລິກາທີສຸ ຈ. ອຸມ຺ມາຣປຸປ຺ຜສ຺ສ ວຓ຺ໂຓ ວິຍ ວຓ຺ໂຓ ເອຕິສ຺ສາຕິ ອຸມ຺ມາຣປຸປ຺ຜວຓ຺ຓາ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ອທ຺ທາຣິຏ຺ຐກວຓ຺ຓາຕິ ເອຕ຺ຖ ອທ຺ໂທຕິ ອລ຺ໂລ. ອຣິຏ຺ໂຐຕິ ເຜຓິລຣຸກ຺ໂຂ ວາ ກາໂກ ວາ, ຕສ຺ມາ ອທ຺ໂທ ອລ຺ໂລ ອຣິຏ຺ໂຐ ເຜຓິລຣຸກ຺ໂຂ, ກາໂກ ວາຕິ ອທ຺ທາຣິຏ຺ໂຐ, ຕເທວ ອທ຺ທາຣິຏ຺ຐໂກ, ອທ຺ທາຣິຏ຺ຐກສ຺ສ ວຓ຺ໂຓ ວິຍ ວຓ຺ໂຓ ເອຕິສ຺ສາຕິ ອທ຺ທາຣິຏ຺ຐກວຓ຺ຓາ. ເອຕາສູຕິ ສພ຺ພນີລິກາທີສຸ. ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາຕິ ປຣິມຊ຺ຊິຕ຺ວາ. ອປ຺ປມຕ຺ຕເກນາປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ສມ຺ຠາວເນ. ສພ຺ພນີລາທິເກ ຠິນ຺ເນ ກາ ນາມ ກຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ຍາສໍ ວທ຺ຘາເຍວ ນີລາ’’ຕິ ອິມິນາ ນີລກາ ວທ຺ຘິກາ ເອຕາສນ຺ຕິ ນີລກວທ຺ຘິກາຕິ ຉຏ຺ຐີພາຫິຣຕ຺ຖສມາສໍ ທສ຺ເສຕິ. ວທ຺ຘິກາຕິ ຈ ນທ຺ຘິ. ສາ ຫິ ອຸປາຫນຕລໂຕ ວທ຺ຘຍຕີຕິ ວທ຺ຘິກາຕິ ຈ ອຸປາຫນຕລໍ ພນ຺ຘຕິ ອິມາຍາຕິ ວທ຺ຘິກາຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ເພສຸ ປີຕກວທ຺ຘິກາທີສຸ. ເອຕາໂຍປີຕິ ນີລກວທ຺ຘິກາທິກາ ອຸປາຫນາໂຍປິ. ຕເລຕິ ອຸປາຫນາຍ ຕເລ. ‘‘ຂລ຺ລກໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຂລ຺ລເກນ ພນ຺ຘິຕພ຺ພາຕິ ຂລ຺ລກພທ຺ຘາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂຍນກອຸປາຫນາຕິ ໂຍນກຊາຕີນໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸປາຫນາ. ປລິຄຸຓ຺ເຐຕ຺ວາຕິ ປຣິສມນ຺ຕໂຕ ເວເຐຕ຺ວາ. ‘‘ອຸປຣິ…ເປ… ຊງ຺ຆ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປຸຏພທ຺ຘໂຕ ວິເສສໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕູລປິຈຸນາຕິ ຕູລສງ຺ຂາເຕນ ປິຈຸນາ. ‘‘ຕິຕ຺ຕິຣປຕ຺ຕສທິສາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕິຕ຺ຕິຣສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ວິຍ ຕິຕ຺ຕິຣປຕ຺ຕິກາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕິຕ຺ຕິໂຣຕິ ຈ ເອໂກ ສກຸຓວິເສໂສ. ກຓ຺ຓິກຏ຺ຐາເນຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວທ຺ຘິການໍ ເອກໂຕ ສມາຄມຏ຺ຐາເນ. ‘‘ເມຓ຺ຑ…ເປ… ກຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ເມຓ຺ຑສ຺ສ ວິສາເຓນ ສທິສາ ວທ຺ຘິກາ ເອຕາສນ຺ຕິ ເມຓ຺ຑວິສາຓວທ຺ຘິກາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕເຖວາຕິ ຍຖາ ເມຓ຺ຑອຊສິງ຺ຄສຓ຺ຐາເນ ວທ຺ເຘ ໂຍເຊຕ຺ວາ ກຕາ, ຕເຖວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ວິຈ຺ຉິກາ…ເປ… ກຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຈ຺ຉິກາຍ ອໂຬ ວິຈ຺ຉິກາໂຬ, ໂສ ວິຍ ວທ຺ຘິກາ ເອຕາສນ຺ຕິ ວິຈ຺ຉິກາຬິກາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຬສທ຺ໂທ ‘‘ອຬຈ຺ຉິນ຺ໂນ’’ຕິອາທີສຸ (ມຫາວ. ໑໑໙) ອງ຺ຄຸຏ຺ຐວາຈໂກ, ອິຘ ປນ ນງ຺ຄຸຏ຺ຐວາຈໂກ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນງ຺ຄຸຏ຺ຐສຓ຺ຐາເນ’’ຕິ. ຕເລສູຕິ ອຸປາຫນາຍ ຕເລສຸ. ‘‘ໂມຣ…ເປ… ສິພ຺ພິກາ’’ຕິ ອິມິນາ ໂມຣປິຎ຺ເຉຫິ ປຣິສມນ຺ຕໂຕ, ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ສິພ຺ພິຕາ ໂມຣປິຎ຺ຉປຣິສິພ຺ພິຕາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈິຕ຺ຣາ ອຸປາຫນາໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຣສທ຺ໂທ ວິຈິຕ຺ຣຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ວິຈິຕ຺ຣາ’’ຕິ. ເອຕາສູຕິ ຂລ຺ລກພທ຺ຘາທີສຸ. ວຬຎ຺ເຊຕພ຺ພາຕິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ. ວຬຊິ ປຣິໂຠເຄຕິ ຘາຕຸປາໂຐ (ສທ຺ທນີຕິຘາຕຸມາລາຍໍ ໑໕ ຊກາຣນ຺ຕຘາຕຸ). ຕາລຸໂຊ ຕຕິໂຍ. ເຕສຸ ປນາຕິ ຂລ຺ລກາທີສຸ ປນ. ສຕິ ສນ຺ເຕສູຕິ ໂຍຊນາ. ສີຫຈມ຺ເມນ ປຣິກ຺ຂິປິຕພ຺ພາຕິ ສີຫຈມ຺ມປຣິກ຺ຂຕາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຣິຍນ຺ເຕສູ’’ຕິອາທິ. ປກ຺ຂິພິຬາໂລຕິ ຕຸລິໂຍ. ໂສ ຫິ ປກ຺ຂຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ ພິຬາລມຸຂສທິສມຸຂຕ຺ຕາ ຈ ປກ຺ຂິພິຬາໂລຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິມິນາ ລຸວກຈມ຺ມປຣິກ຺ຂຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ລຸວກສທ຺ໂທ ປກ຺ຂິພິຬາລປຣິຍາໂຍຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຸລູກຈມ຺ມປຣິກ຺ຂຕາ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ເອຕາສຸປີຕິ ສີຫຈມ຺ມປຣິກ຺ຂຕາທີສຸປິ. ຍາ ກາຈິ ອຸປາຫນາໂຍຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໒໔໗. ໂອມຸກ຺ກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອວຕ຺ຍູປສຄ຺ຄສ຺ສ ວິໂຍຄຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອປນີຕ’’ນ຺ຕິ. ປຸຣາຓໍ ຄຸຓງ຺ຄຸຓູປາຫນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໕໑. ອຊ຺ຌາຣາເມ ອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂປກຖາ

໒໔໘. ‘‘ເຍນ ສິປ຺ເປນາ’’ຕິອາທິນາ ອຠິ ອຘິກໍ ຊີວນ຺ຕິ ອເນນາຕິ ອຠິຊີວນໍ, ກິໍຕໍ? ສິປ຺ປນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕສ຺ສາຕິ ສິປ຺ປສ຺ສ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ. ຍໍສທ຺ໂທ ວຈນວິປລ຺ລາໂສຕິ ອາຫ ‘‘ເຍ ຕຸມ຺ເຫ’’ຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ຍໍນິປາໂຕຕິ ຍໍອິຕິ ນິປາໂຕ ຍທິສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ເຖ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອາຈຣິຍາ ເອວາຕິ ເອວສທ຺ເທນ ອາຈຣິຍມຕ຺ຕຠາວໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ໂສຕິ ອວສ຺ສິໂກ. ຕນ຺ຕິ ຉພ຺ພສ຺ສໍ. ນິສ຺ສາຍ ວຈ຺ຉຕີຕິ ອວສ຺ສິກສ຺ສ ຈຕຸວສ຺ສກາເລ ຉພ຺ພສ຺ສສ຺ສ ທສວສ຺ສິກຕ຺ຕາ ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ວສຕິ. ອຸປຊ຺ຌາຍມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ມຫນ຺ຕຕຣາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວຸຑ຺ຒຕຣາ. ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ມຕ຺ຕໍ ປມາຓເມເຕສນ຺ຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍມຕ຺ຕາ.

໒໔໙. ປາທໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ເຕນ ຂີລສທິເສນ ມໍເສນ ປວຕ຺ໂຕ ອາພາໂຘ ປາທຂີລາພາໂຘຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປາທໂຕ’’ຕິອາທິ. ປາທໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໒໕໑. ຕິຓປາທຸກາຕິອາທີສຸ ຕິເຓນ ກຕາ ປາທຸກາ ຕິຓປາທຸກາຕິ ວຈນຕ຺ຖາທິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຍນ ເກນຈິ ຕິເຓນາ’’ຕິອາທິ. ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ‘‘ຠູມິຍໍ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ’’ອາທິນາ ນ ສງ຺ກມິຕພ຺ພາຕິ ອສງ຺ກມນີຍາຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

໒໕໒. ອງ຺ຄຊາເຕເນວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ຄຊາເຕນ ເອວ. ອງ຺ຄຊາຕນ຺ຕິ ຄາວີນໍ ອງ຺ຄຊາຕໍ. ໂອຄາເຫຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ໂອຕ຺ຍູປສຄ຺ໂຄ ທຬ຺ຫຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ທຬ຺ຫໍ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ.

໑໕໓. ຍານາທິປຏິກ຺ເຂປກຖາ

໒໕໓. ອິຕ຺ຖິຍຸຕ຺ເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຣູຬີວເສນ ເຘນຸປິ ອິຕ຺ຖີ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ເຘນຸຍຸຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ປຸຣິສນ຺ຕເຣນາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸຣິໂສ ເອວ ອນ຺ຕໂຣ ອຎ຺ໂຎ ເອຕ຺ຖາຕິ ປຸຣິສນ຺ຕຣໍ ຍານໍ. ປຸຣິສນ຺ຕໂຣ ນາມ ອຕ຺ຖໂຕ ສາຣຖີຕິ ອາຫ ‘‘ປຸຣິສສາຣຖິນາ’’ຕິ, ຍາເນນາຕິ ໂຍຊນາ. ຄງ຺ຄາມຫິຍາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຄງ຺ຄາ ຈ ມຫີ ຈ ຄງ຺ຄາມຫີ, ຕຕ຺ຖ ກີຬິກາ ຄງ຺ຄາມຫິຍາຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຄງ຺ຄາມຫີກີຬິກາຍາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາ ຍາເນຫິ ອຸທກກີຬໍ ກີຬນ຺ຕິ. ປຸຣິສຍຸຕ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖວຏ຺ຏກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອນຸຊານາມິ ຠິກ຺ຂເວ ປຸຣິສຍຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ຫຕ຺ຖວຏ຺ຏກຎ຺ຈາ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເອຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ປຸຣິສຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຸຣິເສນ ຍຸຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຣິສຍຸຕ຺ຕໍ ຍານໍ. ຫຕ຺ຖວຏ຺ຏກນ຺ຕິ ຫຕ຺ເຖນ ວຏ຺ເຏຕພ຺ພນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖວຏ຺ຏກໍ ຍານໍ. ຍານຸຄ຺ຆາເຕນາຕິ ຍານສ຺ສ ອຸລ຺ລງ຺ຆິຕ຺ວາ ຄມເນນ. ຫນຘາຕຸ ຫິ ຄຕ຺ຍຕ຺ໂຖ. ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍານໍ ອຠິຣຸຫນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ຍານຸຄ຺ຆາເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ເຫຕ຺ວຕ຺ເຖ ກຣຓວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປີຐກສິວິກນ຺ຕິ ປີເຐນ ສຫ ກຕໍ ສິວິກໍ. ປຏໂປຏລິກນ຺ຕິ ປຏມຍໍ ໂປຏລິກໍ.

໑໕໔. ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນປຏິກ຺ເຂປກຖາ

໒໕໔. ອຸຈ຺ຈໍ ອາສຍນໍ ອຸຈ຺ຈາສຍນໍ. ມຫນ຺ຕໍ ອາສຍນໍ ມຫາສຍນໍ. ອາສນ຺ທິອາທີສຸ ເອວໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕາສນນ຺ຕິ ທີຆາສນໍ. ຕຎ຺ຫິ ອາຄມ຺ມ ສທຕິ ນິສີທຕີຕິ ເອຕ຺ຖ, ອາຍຕໍ ວາ ສຸຏ຺ຐຸໍ ທທາຕີຕິ ອາສນ຺ທີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວາຬຣູປານີຕິ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທິວາຬຣູປານິ. ປາເທສຸ ວາຬຣູປານິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອງ຺ກີຍຕິ ລກ຺ຂີຍຕີຕິ ປລ຺ລງ຺ໂກ. ໂຄນໂກຕິ ຄວຕິ ທີຆໂລເມຫິ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ໂຄນໂກ. ໂກຊໂວຕິ ກຸຍໍ ຠູມິຍໍ ຊວຕິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ໂກຊໂວ. ຕສ຺ສາຕິ ໂຄນກສ຺ສ. ໂລມານິ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລາຘິການິ ໂຫນ຺ຕິ ກິຣາຕິ ໂຍຊນາ. ວານຈິຕ຺ຣອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣໂຓຕິ ວາເນນ ສິພ຺ພເນນ ສຎ຺ຊາຕໍ ຈິຕ຺ຣຣູປເມຕ຺ຖາຕິ ວານຈິຕ຺ຣໍ, ອຸຓ຺ຓາຍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ອຸຓ຺ຓາມໂຍ, ໂສເຍວ ອຕ຺ຖຣໂຓ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣໂຓ, ວານຈິຕ຺ຣຎ຺ຈ ຕໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣໂຓ ເຈຕິ ວານຈິຕ຺ຣອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣໂຓ. ເສຕຕ຺ຖຣໂຓຕິ ເສຕຕ຺ຖິເກຫິ ເສວີຍຕີຕິ ໂສໂຕ, ໂສເຍວ ອຕ຺ຖຣໂຓ ເສຕຕ຺ຖຣໂຓ. ອິມິນາ ອຕ຺ເຖນ ປຏຕິ ເສຕຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ປຏິກາຕິ ກາຕພ຺ພໍ. ປຏິກາສທ຺ໂທຍໍ ອຑ຺ເຒນ຺ທຸປາສາເຓປິ ປວຕ຺ຕຕິ. ຆນປຸປ຺ຜໂກຕິ ຆນໍ ກຖິນໍ ປຸປ຺ຜເມຕ຺ຖາຕິ ຆນປຸປ຺ຜໂກ. ອິມິນາ ຆນປຸປ຺ຜສງ຺ຂາຕໍ ປຏລເມຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ປຏລິກາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ໂສຕິ ອຕ຺ຖຣໂຓ. ອາມລກປໂຏຕິ ອາມລກປຸປ຺ຜໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກໂຕ ປໂຏ. ຕູລິກາຕິ ຕູລໍ ປູເຣຕ຺ວາ ກຕາ ຕູລິກາ. ວິກຕິກາຕິ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທິຣູເປຫິ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໕) ວິຈິຕ຺ຕາກາເຣນ ກຣີຍຕີຕິ ວິກຕິກາ. ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອຸທ຺ທໂລມີຕິ ອຸຠໂຕທສໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓໍ. ເອກນ຺ຕໂລມີຕິ ເອກໂຕທສໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຘ ປນ ‘‘ອຸທ຺ທໂລມີຕິ ເອກໂຕ ອຸຄ຺ຄຕໂລມໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓໍ, ເອກນ຺ຕໂລມີຕິ ອຸຠໂຕ ອຸຄ຺ຄຕໂລມໍ ອຸຓ຺ຓາມຍຕ຺ຖຣຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ທ຺ເວ ອຏ຺ຐກຖາໂຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິສທິສາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖານເຍນ ວຈນຕ຺ຖໍ ກຣິສ຺ສາມິ. ອຸຏ຺ຐິຕໍ ທ຺ວີຫິ ປກ຺ເຂຫິ, ທ຺ວີສຸ ວາ ທສາສງ຺ຂາຕໍ ໂລມເມຕ຺ຖາຕິ ອຸທ຺ທໂລມີ. ນິຄ຺ຄຫິຕາຄມໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຸນ຺ທໂລມີ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ອຍເມວຕ຺ໂຖ. ເອກສ຺ມິໍ ອນ຺ເຕ ທສາສງ຺ຂາຕໍ ໂລມເມຕ຺ຖາຕິ ເອກນ຺ຕໂລມີຕິ. ໂກເສຍ຺ຍກຏ຺ຏິສ຺ສມຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂກເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ໂກສິຍສຸຕ຺ຕໍ. ກຏ຺ຏິສ຺ສນ຺ຕິ ກຏ຺ຏິສ຺ສນາມກໍ ວາກໍ. ອິມິນາ ໂກເສຍ຺ຍຎ຺ຈ ກຏ຺ຏິສ຺ສຎ຺ຈ ກຏ຺ຏິສ຺ສານີຕິ ວິຣູເປກເສສໍ ກຕ຺ວາ ກຏ຺ຏິສ຺ເສຫິ ປກຕໍ ອຕ຺ຖຣຓໍ ກຏ຺ຏິສ຺ສນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ສຸທ຺ຘໂກເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ຣຕນອປຣິສິພ຺ພິຕໍ ສຸທ຺ຘໂກເສຍ຺ຍໍ. ອິມິນາ ສຸທ຺ຘກຏ຺ຏິສ຺ສມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ໂສຬສ ນາຏກິຕ຺ຖິໂຍ ຐຕ຺ວາ ນຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ກຸຕ຺ຕກນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂສຬສນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອຊິນຈມ຺ເມຫີຕິ ອຊິນມິຄຈມ຺ເມຫິ, ກຕອິຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປເວຓີຕິ ທຸປຏ຺ຏຕິປຏ຺ຏາທີຫິ ປຣໍປຣວເສນ ກຕຕ຺ຕາ ‘‘ປເວຓີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຊິນຈມ຺ມານິ ຫິ ສຸຂຸມຕຣານິ, ຕສ຺ມາ ທຸປຏ຺ຏຕິປຏ຺ຏາທີນິ ກຕ຺ວາ ປເວຓິວເສນ ກຕານິ. ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຊິນປເວຓີ’’ຕິ. ‘‘ກທລິມິຄຈມ຺ມໍ ນາມາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ສ ຈມ຺ມໍ ກທລິມິຄອິຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລປວເສນ ວາ ອຸປຈາເຣນ ວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປວຣສທ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕມຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ອຸຕ຺ຕມປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓ’’ນ຺ຕິ. ຕນ຺ຕິ ກທລິມິຄປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ. ສອຸຕ຺ຕຣຈ຺ຉທນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສກາໂຣ ສຫສທ຺ທກາຣິໂຍຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສຫ ອຸຕ຺ຕຣຈ຺ຉເທນາ’’ຕິ. ‘‘ອຸປຣີ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸຕ຺ຕຣສທ຺ທສ຺ສ ເສຏ຺ຐາທໂຍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ‘‘ສທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ສຫສທ຺ທສ຺ສ ຕຸລ຺ຍຕ຺ຖໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ‘‘ເສຕ…ເປ… ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຣຕ຺ຕວິຕານໍ ເຫຏ຺ຐາ ກປ຺ປິຍປຈ຺ຈຕ຺ຖຣເຓ ສຕິປິ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກສ຺ມາ? ຣຕ຺ຕວິຕານສ຺ສ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ. ອຸຠໂຕໂລຫິຕກູປຘານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸຠສຣູປໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສີສູປຘານຎ຺ຈ ປາທູປຘານຎ຺ຈາ’’ຕິ. ສີໂສ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອຸປຘານໍ, ອຸປ ຠຸສໍ ວາ ສຸຂໍ ຘາເຣຕີຕິ ອຸປຘານໍ, ພິພ຺ໂພຫນໍ. ສເຈ ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອຸປຘານໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໕໕. ສພ຺ພຈມ຺ມປຏິກ຺ເຂປາທິກຖາ

໒໕໕. ທີປິໂປຕໂກຕິ ທີປິໂປໂຕ ວິຍາຕິ ທີປິໂປຕໂກ ວຈ຺ໂຉ. ຠິຕ຺ຕິທຓ຺ຑກາທີສູຕິ ຠິຕ຺ຕິສມ຺ພນ຺ເຘສຸ ທຓ຺ຑກາທີສຸ. ອາທິສທ຺ເທນ ຠິຕ຺ຕິຖມ຺ຠາທໂຍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

໒໕໖. ໂຍ ນ ສກ຺ໂກຕິ ອນຸປາຫໂນ ຄາມໍ ປວິສິຕຸໍ, ໂສ ຄິລາໂນ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ.

໑໕໗. ໂສຓກຸຏິກຓ຺ຓວຕ຺ຖຸກຖາ

໒໕໗. ເອເຕນາຕິ ‘‘ກຸຣຣຆເຣ’’ຕິ ປາເຐນ. ອສ຺ສາຕິ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ. ປປາຕນາມເກຕິ ຍສ຺ມາ ມຫາຕໂຏ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ປປາຕນາມໂກ ໂຫຕິ. ເອເຕນາຕິ ‘‘ປປາຕເກ ປພ຺ພເຕ’’ຕິ ປາເຐນ. ອສ຺ສາຕິ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ. ໂກຏິອຄ຺ຆນກໍ ປິຬນ຺ຘນໍ ກຓ຺ເຓ ເອຕສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ກຸຏິກຓ຺ໂຓຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂກຏິອຄ຺ຆນກໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ປິຬນ຺ຘຕິ ອເນນາຕິ ປິຬນ຺ຘນໍ, ອລງ຺ກາໂຣ. ທນ຺ຕໂຊ ຈຕຸຕ຺ຖກ຺ຂໂຣ. ‘‘ປສາທຊນກ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປສາທໍ ຊເນຕີຕິ ປາສາທິໂກຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ປສາທນີຍນ຺ຕິ ປສາທິຕພ຺ພໍ, ປສາທິຕຸໍ ອຣຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຖວຈນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຈ຺ຈຕິ ອເນນາຕິ ອຕ຺ຖວຈນໍ. ປາຬິຍໍ ອິທານິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ປສາທນີຍ’’ນ຺ຕິ ປາໂຐ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ປາສາທິກ’’ນ຺ຕິປທສ຺ສ ປຸພ຺ເພ ‘‘ທສ຺ສນີຍ’’ນ຺ຕິ ປາໂຐເຍວ ອຕ຺ຖິ. ອຸຕ຺ຕມທມຖສມຖນ຺ຕິເອຕ຺ຖ ທມຖສທ຺ທສ຺ສ ຎາຓຕ຺ຖຎ຺ຈ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣຕ຺ຖຎ຺ຈ ສມຖສທ຺ທສ຺ສ ສມາຘຕ຺ຖຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕູປສມຕ຺ຖຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸຕ຺ຕມໍ ທມຖຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ. ຈສທ຺ເທນ ທ຺ວນ຺ທວາກ຺ຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ວິສູກາຍິກວິປ຺ຜນ຺ທິຕານນ຺ຕິ ວິສູກາຍ ປຏິປກ຺ຂາຍ ປວຕ຺ຕານໍ ທິຏ຺ຐິຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຕານໍ ວິວິຘຈລນານໍ. ‘‘ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຍຕິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຕສທ຺ໂທ ວີຣິຍວາຈໂກຕິ ທສ຺ເສຕິ. ນາຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ອາຄຸ ປາປເມຕສ຺ສາຕິ ນາໂຄຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອາຄຸວິຣຫິຕ’’ນ຺ຕິ ກິໍ ທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ອາຫ ‘‘ມມ ປພ຺ພຊ຺ຊາທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ. ກຓ຺ຫາ ມຕ຺ຕິກາ ອຸຕ຺ຕຣິ ເອຕ຺ຖາຕິ ກຓ຺ຫຸຕ຺ຕຣາຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ກຓ຺ຫມຕ຺ຕິກຸຕ຺ຕຣາ’’ຕິ. ‘‘ອຸປຣີ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸຕ຺ຕຣສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຄຸນ຺ນໍ ຂຸເຣຫີ’’ຕິ ອິມິນາ ຄຸນ຺ນໍ ຂຸຣກຓ຺ຏກສທິສຕ຺ຕາ ໂຄກຓ຺ຏກາ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕ ໂຄກຓ຺ຏເກ ຣກ຺ຂິຕຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອວໍ ຂຣາ ຠູມິ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອເຕຫີຕິ ເອຣຄູອາທີຫິ ຈຕູຫິ ຕິເຓຫິ. ຕນ຺ຕິ ເອຣຄູຕິຓໍ. ເຕນາຕິ ໂມຣຄູຕິເຓນ. ຊນ຺ຕຸສ຺ສ ວຓ຺ໂຓຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປສີຕິ ເອຕ຺ຖ ກິໍ ນາມ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປສີຕິ ອາຫ ‘‘ຠິສິໍ ວາ ກຏສາຣກໍ ວາ ປຎ຺ຎເປສີ’’ຕິ. ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຈ ປນ ໂສຓສ຺ສ ອາໂຣເຈສິ. ກິໍ ອາໂຣເຈສີຕິ ອາຫ ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິອາທິ. ສຕ຺ຖາ ວສິຕຸກາໂມຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໒໕໘. ‘‘ຕສ຺ສ ໂສຓສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິຠາຕຸ ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຕ’’ນ຺ຕິປທໍ ສາມ຺ຍຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕນ຺ຕິ ຕວ. ອຏ຺ຐກວຄ຺ຄິການີຕິ ອຏ຺ຐປມາໂຓ, ອຏ຺ຐສມູໂຫ ວາ ວຄ຺ໂຄ ເອເຕສນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກວຄ຺ຄິການິ. ກາມສຸຕ຺ຕາທີນິ (ສຸ. ນິ. ໗໗໒ ອາທໂຍ) ໂສຬສ ສຸຕ຺ຕານິ. ໂຍຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ, ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຣິໂຍປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ນ ເກວລໍ ສຸຈິສມນ຺ນາຄໂຕເຍວ ປາເປ ນ ຣມຕິ, ອຖ ໂຂ ອຣິໂຍປີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ປຏິຠາຕຸ ຕ’’ນ຺ຕິ ປາຐໂຕ ຍາວ ‘‘ສຸຈີຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປາຐາ ເກສຸຈິເຍວ ອຏ຺ຐກຖາໂປຕ຺ຖເກສຸ ອຕ຺ຖິ. ອຍໍ ຂ຺ວສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອສ຺ສສທ຺ໂທ ອາຂ຺ຍາໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ. ປຣິທສ຺ເສສີຕິ ປຎ຺ຈ ວຣານິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ. ຍໍ ວຈນໍ ເມ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ຊານາເປຕິ, ຕສ຺ສ ວຈນສ຺ສ ອຍໍ ກາໂລ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນາ.

໒໕໙. ວິນຍຘຣປຎ຺ຈເມນາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປຊ຺ຌາຍປຎ຺ຈເມນາຕິ ອຕ຺ຖໍ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນຸສ຺ສາວນາຈຣິຍປຎ຺ຈເມນາ’’ຕິ. ອຸປາຫນໂກສໂກຕິ ອຸປາຫນາຍ ປກ຺ຂິປໂນກາໂສ ໂກສໂກ. ເອຬກຈມ຺ມອຊຈມ຺ເມສຸ ອກປ຺ປິຍໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ມິຄຈມ຺ເມ ປນ ກິຎ຺ຈິ ວຏ຺ຏຕິ, ນ ກິຎ຺ຈິ ວຏ຺ຏຕິ. ຕໍ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມິຄຈມ຺ເມ’’ຕິອາທິ. ເອເຕສໍເຍວາຕິ ເອຓິມິຄາທີນໍ ຉນ຺ນເມວ. ອຎ຺ເຎສໍ ປນາຕິ ຉຫິ ມິເຄຫິ ອວເສສານໍ ປນ. ເຕສໍ ຈມ຺ມໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຄາຖາຍໍ ມກ຺ກໂຏ ຈ ກາຬສີໂຫ ຈ ສຣໂຠ ຈ ກທລິມິໂຄ ຈ ເກຈິ ເຍ ວາຬມິຄາ ອຕ຺ຖິ, ເຕ ຈາຕິ ໂຍຊນາ. ເຕສນ຺ຕິ ມກ຺ກຏາທີນໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຄາຖາຍ, ມກ຺ກຏາທີສຸ ວາ. ‘‘ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆອຈ຺ຉຕຣຈ຺ຉາ’’ຕິ ອິມິນາ ວາຬມິຄານໍ ສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຕກາເຍວ ວາຬມິຄາຕິ ອາຫ ‘‘ນ ເກວລ’’ນ຺ຕິອາທິ. ເອເຕສໍເຍວາຕິ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆອຈ຺ຉຕຣຈ຺ຉານເມວ. ນ ຈມ຺ມໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຍສນ຺ຕິ ຉນ຺ນໍ ເອຓິມິຄາທີນໍ. ເຕຕິ ຉ ເອຓິມິຄາທິເກ. ຫິ ສຈ຺ຈໍ ສພ຺ເພສໍ ເອເຕສໍ ວາຬມິຄານໍ ຈມ຺ມໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອາຫຣິຕ຺ວາ ວາ ນ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ວາ ຫຕ຺ເຖ ວາ ປາທມູເລ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ນ ທິນ຺ນໍ. ‘‘ຄຓນໍ ນ ອຸເປຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຄຓນໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ ຄຓນູປຄນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຘິຏ຺ຐິຕຎ຺ຈາຕິ ອຘິຏ຺ຐິຕໍ ປນ. ຍທາຕິ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ. ຕໂຕຕິ ກາລໂຕ.

ອິຕິ ຈມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາຍ ໂຍຊນາ ສມຕ຺ຕາ.