໑໒໑. ປວາຣຓາເຠທກຖາ

໒໑໒. ຈາຕຸທ຺ທສິກາຍາຕິ ຠຓ຺ຑນກາຣເກຫິ ອຸປທ຺ທຸຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈຸກ຺ກຑ຺ຒິຕາຍ ປຸພ຺ພກຕ຺ຕິກມາສສ຺ສ ກາຬປກ຺ຂຈາຕຸທ຺ທສິກາຍ. ‘‘ອຊ຺ຊ ປວາຣຓາ ປນ຺ນຣສີ’’ຕິ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ປວາຣຓາກມ຺ເມສູຕິ ນິທ຺ຘາຣເຓ ຠຸມ຺ມໍ, ‘‘ອຘມ຺ເມນ ວຄ຺ຄໍ ປວາຣຓາກມ຺ມ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ອຘມ຺ເມນ ວຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຘມ຺ມໍ ນາມ ສງ຺ໂຆ ຫຸຕ຺ວາປິ ສງ຺ຆປວາຣຓມກຕ຺ວາ ຄຓປວາຣຓາຍ ກຣຓໍ, ຄໂຓ ຫຸຕ຺ວາປິ ຄຓປວາຣຓມກຕ຺ວາ ສງ຺ຆປວາຣຓາຍ ກຣຓຎ຺ຈ. ວຄ຺ຄໍ ນາມ ເອກສີມາຍໍ ວສນ຺ຕານມ຺ປິ ສພ຺ເພສໍ ເອກໂຕ ອສນ຺ນິປຕນໍ.

ອຘມ຺ເມນ ສມຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຘມ຺ມໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ສມຄ຺ຄໍ ນາມ ສພ຺ເພສໍ ເອກໂຕ ສນ຺ນິປຕນໍ.

ຘມ຺ເມນ ວຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ນາມ ສງ຺ໂຆ ຫຸຕ຺ວາ ສງ຺ຆປວາຣຓາຍ ກຣຓໍ, ຄໂຓ ຫຸຕ຺ວາ ຄຓປວາຣຓາຍ ກຣຓຎ຺ຈ. ວຄ຺ຄໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ຘມ຺ເມນ ສມຄ຺ຄໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອິຕິສທ຺ໂທ ປຣິສມາປນຕ຺ໂຖ.

໒໑໓. ເອວໍ ທິນ຺ນາຍາຕິ ເອວໍ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ທິນ຺ນາຍ. ປວາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ ວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖປວາຣຓາຍ ປວາເຣຕພ຺ພໍ. ຕິສ຺ໂສຕິ ຕິສ຺ສນາມໂກ. ທິຏ຺ເຐນ ວາ ວທຕູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕນ຺ຕິ ຕິສ຺ສນາມກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ. ສງ຺ໂຆ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ ວທຕູຕິ ໂຍຊນາ. ວຸຑ຺ຒຕໂຣຕິ ປວາຣຓາທາຍໂກ ຕໍຫາຣກໂຕ ວຸຑ຺ຒຕໂຣ. ຫີຕິ ລທ຺ຘຄຸໂຓ. ເຕນາຕິ ປວາຣຓາຫາຣເກນ. ຕສ຺ສາຕິ ປວາຣຓາທາຍກສ຺ສ.

ອິຘາປິ ຈາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປວາຣຓາກ຺ຂນ຺ຘເກປິ ຈ. ອປິສທ຺ໂທ ອຸໂປສຖກ຺ຂນ຺ຘກໍ ອເປກ຺ຂຕິ. ອວເສສກມ຺ມຕ຺ຖາຍາຕິ ປວາຣຓາກມ຺ມໂຕ ອວເສສານໍ ກມ຺ມານມຕ຺ຖາຍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປວາຣຓາຍ ອາຫຏາຍ ສຕິຍາຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ສ ຈາຕິ ປວາຣຓາທາຍກສ຺ສ ຈ. ສພ຺ເພສນ຺ຕິ ປວາຣຓາທາຍກສ຺ສ ຈ ສງ຺ຆສ຺ສ ຈາຕິ ສພ຺ເພສໍ. ອຎ຺ຎໍ ປນ ກມ຺ມນ຺ຕິ ປວາຣຓາກມ຺ມໂຕ ອຎ຺ຎໍ ກມ຺ມໍ ປນ. ເຕນ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ປວາຣຓາທາຍເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປນ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຕທຫຸປວາຣຓາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ສເຈ ປວາຣຓາກມ຺ມເມວ ໂຫຕິ, ປວາຣຓາເຍວ ທາຕພ຺ພາ. ອຖ ອຎ຺ຎເມວ ກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ຉນ຺ໂທເຍວ ທາຕພ຺ໂພ. ຍທິ ປວາຣຓາກມ຺ມຎ຺ຈ ອຎ຺ຎກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ປວາຣຓາ ຈ ຉນ຺ໂທ ຈ ທາຕພ຺ໂພ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕທຫຸ ປວາຣຓາຍ ປວາຣຓໍ ເທນ຺ເຕນ ຉນ຺ທມ຺ປິ ທາຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໒໑໓). ເຕນາຕິ ທານເຫຕຸນາ.

໒໑໘. ອຊ຺ຊ ເມ ປວາຣຓາຕິ ເອຕ຺ຖ ປາຬິນຍໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອຏ຺ຐກຖານຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສເຈ’’ຕິອາທິ.

໒໑໙. ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ ອຸໂປສຖກ຺ຂນ຺ຘເກ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໖໙) ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໒໒໒. ປຸນ ປວາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ເກວລໍ ປວາຣຓາເຍວ ປຸນ ກາຕພ຺ພາ, ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈາທີນິປິ ປຸນ ກາຕພ຺ພານີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຸນ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິ.

໒໒໘. ເອເສວ ນໂຍຕິ ‘‘ອຊ຺ຊ ປວາຣຓາ ປນ຺ນຣສີ’’ຕິ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ອຕິທິສຕິ. ອສ຺ສາຕິ ວຈນສ຺ສ. ຎຕ຺ຕິນ຺ຕິ ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ ຠນ຺ເຕ ສງ຺ໂຆ ອຊ຺ຊ ປວາຣຓາ’’ຕິ ຎຕ຺ຕິໍ. ປຈ຺ຉິເມຫີຕິ ປຈ຺ຉິມວສ຺ສໍ ອຸປຄເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ. ອຸໂປສຖຄ຺ເຄຕິ ອຸໂປສຖສ຺ສ ຄຓ຺ຫນຏ຺ຐາເນ ເຄເຫ. ທ຺ເວ ຎຕ຺ຕິໂຍຕິ ປວາຣຓາຎຕ຺ຕິ ຈ ອຸໂປສຖຎຕ຺ຕິ ຈາຕິ ທ຺ເວ ຎຕ຺ຕິໂຍ. ອິທຎ຺ຈາຕິ ອິທໍ ວກ຺ຂມານໍ ປນ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປຸຣິມິກປຈ຺ຉິມິກຠິກ຺ຂູນໍ ສໍສຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ. ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄເຕຫີຕິ ວິຠຕ຺ຕອປາທານໍ ອນຸເມຍ຺ຍວິສຍອປາທານໍ, ໂຖກຕຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ສຫາທິໂຍໂຄ ວາ, ສມສມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສມສມາຕິ ສເມນ, ສມໂຕ ວາ ສມາ ສມສມາ, ອຕິເຣກສມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິຎ຺ຈິ ອູນໍ ວາ ອຘິກໍ ວາ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອິຕີຕິ ອິທໍ ລກ຺ຂຓໍ.

ໂສຕິ ປຈ຺ຉິມິໂກ ຠິກ຺ຂຸ. ອິຕເຣນາຕິ ປຈ຺ຉິມິເກນ. ເຕສນ຺ຕິ ປຸຣິມິການໍ. ເອເກນາຕິ ປຸຣິມິເກນ. ເອກສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຉິມິກສ຺ສ. ປຸນ ເອເກນາຕິ ປຈ຺ຉິມິເກນ. ‘‘ເອກສ຺ສາ’’ຕິ ອນຸວຕ຺ເຕຕພ຺ໂພ, ປຸຣິມິກສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຣິມວສ຺ສູປຄເຕຫິ ອຘິກຕຣາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂຖກຕເຣຫີຕິ ປຈ຺ຉິມວສ຺ສູປຄເຕຫິ ໂຖກຕເຣຫິ ປຸຣິມວສ຺ສູປຄເຕຫີຕິ ໂຍຊນາ.

ກຕ຺ຕິກາຍາຕິ ປຈ຺ຉິມກຕ຺ຕິກາຍ. ຈາຕຸມາສິນິຍາ ປວາຣຓາຍາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ມາສານໍ ປູຣຓິຍາ ປວາຣຓາຍ. ປວາຣຓາຎຕ຺ຕິໍ ຐເປຕ຺ວາຕິ ສມສມາ ຫຸຕ຺ວາປິ ປວາຣຓາທິວສຕ຺ຕາ ປວາຣຓາຎຕ຺ຕິໍ ຐເປຕ຺ວາ. ເຕຫີຕິ ປຈ຺ຉິມິເກຫິ. ອິຕເຣຫີຕິ ປຸຣິມິເກຫິ. ເຕສນ຺ຕິ ປຈ຺ຉິມິການໍ. ໂຖກຕຣາ ວາຕິ ເອກາທິນາ ໂຖກຕຣາ ວາ. ເຕສນ຺ຕິ ປຸຣິມິການໍ. ເຕຫີຕິ ປຈ຺ຉິມິເກຫິ.

໒໓໓. ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ກີທິສີ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ອາຫ ‘‘ໂກສມ຺ພກສາມຄ຺ຄີສທິສາວ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ສາມຄ຺ຄີປວາຣຓາຍໍ. ອປ຺ປມຕ຺ຕເກຕິ ປຕ຺ຕຈີວຣາທິໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກ ວິວາເທ. ປວາຣຓາຍເມວາຕິ ປວາຣຓາທິວເສເຍວ. ກສ຺ມິໍ ທິວເສ ສາມຄ຺ຄີປວາຣຓາ ກາຕພ຺ພາຕິ ອາຫ ‘‘ສາມຄ຺ຄີປວາຣຓ’’ນ຺ຕິອາທິ. ປຐມປວາຣຓນ຺ຕິ ປຸພ຺ພກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມິໍ. ຍາວ ກຕ຺ຕິກຈາຕຸມາສິນີ ປຸຓ຺ຓມາຕິ ອຍໍ ອວຘິ ອນຠິວິຘິອວຘິ ນາມ. ກສ຺ມາ? ກຕ຺ຕິກຈາຕຸມາສິນິປຸຓ຺ຓມິໍ ຐເປຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕເຍວ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຓ຺ຓມິນມນ຺ຕເຣ ອຏ຺ຐວີສຕິປມາເຓ ທິວເສ ກາຕພ຺ພາ. ຕໂຕຕິ ເອຕ຺ຖນ຺ຕຣສງ຺ຂາຕາ ອຏ຺ຐວີສທິວສໂຕ.