໕. ພ຺ຣຫ຺ມຍາຈນກຖາ

໗. ຠຄວາ ອຸປສງ຺ກມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ອຊປາລນິຄ຺ໂຣເຘ. ອາຈິຓ຺ຓສມາຈິຓ຺ໂຓຕິ ອາຈຣິໂຕ ສມ຺ມາຈຣິໂຕ, ນ ເອກສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອາຈິຓ຺ໂຓ, ອຖ ໂຂ ສພ຺ພພຸທ຺ຘານໍ ອາຈິຓ຺ຓສມາຈິຓ຺ໂຓ, ອຕິອາຈິຓ຺ໂຓ ນິຈ຺ຈາຈິຓ຺ໂຓຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສງ຺ເຂເປນ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຊານນ຺ຕິ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຘມ຺ມເທສນນ຺ຕິ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມເທສນໍ, ຘມ຺ມເທສນຕ຺ຖາຍ ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ, ຠຄວນ຺ຕໍ ວາ ຘມ຺ມເທສນໍ. ຕໂຕຕິ ຍາຈນກາຣຓາ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ໂລກສນ຺ນິວາໂສ ພ຺ຣຫ຺ມຄຣຸໂກ ຍສ຺ມາ, ອິຕິ ຕສ຺ມາ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິຕີຕິອາທິ ນິຄມນໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ປຣິວິຕກ຺ກນາກາຣປາເຐ. ‘‘ປຎ຺ຈກາມຄຸເຓສຸ ອລ຺ລີຍ’’ນ຺ຕີຕິ ອິມິນາ ອລ຺ລີຍນ຺ຕິ ອຠິຣມິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອາລຍາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ອລ຺ລີຍນ຺ຕີຕິ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ. ‘‘ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ອລ຺ລີຍນ຺ຕີ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ເອວໍ ສຕິ ອລ຺ລີຍນ຺ຕິ ອຠິຣມິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ເສວິຍນ຺ຕີຕິ ອາລຍາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາຕິ ວຈນຕ຺ໂຖ ກາຕພ຺ໂພ. ອລ຺ລີຍນ຺ຕີຕິ ເສວນ຺ຕິ. ເຕຕິ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ. ‘‘ຍທິທ’’ນ຺ຕິປທສ຺ສ ຍໍ ອິທນ຺ຕິ ປທວິຠາຄໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ອິທ’’ນ຺ຕິ ຈ ສພ຺ພນາມປທນ຺ຕິ ອາສງ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອາຫ ‘‘ຍທິທນ຺ຕິ ນິປາໂຕ’’ຕິ. ອິມິນາ ຕີສຸ ລິງ຺ເຄສຸ ທ຺ວີສຸ ຈ ວຈເນສຸ ວິນາສໍ, ວິກາຣໍ ວາ ວິສທິສໍ ວາ ນອຍນຕ຺ຕາ ນຄມນຕ຺ຕາ ອພ຺ຍຍໍ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ, ອຕ຺ໂຖ ປນ ສພ຺ພນາມຕ຺ໂຖເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕສ຺ສາຕິ ‘‘ຍທິທ’’ນ຺ຕິນິປາຕສ຺ສ, ອຕ຺ໂຖຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຐານນ຺ຕິ ‘‘ຐານໍ’’ອິຕິປທໍ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທນ຺ຕິ ‘‘ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ’’ອິຕິປທໍ. ອຕ຺ໂຖປິ ຍຸຕ຺ໂຕເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິເມສນ຺ຕິ ສງ຺ຂາຣາທີນໍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນານໍ. ປຈ຺ຈຍາຕິ ອວິຊ຺ຊາທິກາຣຓາ. ‘‘ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍາ ເອວາ’’ຕິ ອິມິນາ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕາປຈ຺ຈຍສ຺ສ ສ຺ວຕ຺ຖໍ ທີເປຕິ ‘‘ເທວຕາ’’ຕິອາທີສຸ (ຂຸ. ປາ. ອຏ຺ຐ. ເອວມິຈ຺ຈາທິປາຐວຓ຺ຓນາ) ວິຍ.

ໂສ ມມສ຺ສ ກິລມໂຖຕິ ເອຕ຺ຖ ຕໍສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍາ ອຊານນ຺ຕານໍ ເທສນາ ນາມາ’’ຕິ, ອິມິນາ ‘‘ເທເສຍ຺ຍໍ, ນ ອາຊາເນຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນເມວ ກິຣິຍາປທານໍ ຕສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ, ນ ເອກສ຺ສ ກິຣິຍາປທສ຺ສ. ໂສຕິ ເທສນາສງ຺ຂາໂຕ ກາຍວຈີປໂຍໂຄ, ອິມິນາ ວາກ຺ຍວິສເຍ ຕສທ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕຣປທສ຺ເສວ ລິງ຺ຄວຈນານິ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ, ສມາສມຊ຺ເຌ ປນ ຕສທ຺ໂທ ປຸພ຺ພປທສ຺ເສວ ລິງ຺ຄວຈນານິ ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອວິຊ຺ຊາ ຈ ສາ ປຈ຺ຈໂຍ ຈາ’’ຕິ (ອຸທາ. ອຏ຺ຐ. ປຐມໂພຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ) ຈ ‘‘ອຠິຘມ຺ໂມ ຈ ໂສ ປິຏກຎ຺ຈາ’’ຕິ ຈ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໑.ປຐມມຫາສງ຺ຄີຕິກຖາ; ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ນິທານກຖາ) ອາທິ. ກິລມໂຖຕິ ກາຍກິລມນເຫຕຸ. ກິລມຕິ ອເນນາຕິ ກິລມໂຖ. ອສ຺ສາຕິ ຠເວຍ຺ຍ. ສາຕິ ກາຍວຈີປໂຍຄສງ຺ຂາຕາ ເທສນາ. ວິເຫສາຕິ ກາຍວິຫິໍສາເຫຕຸ. ວິຫິໍສຕິ ອິມາຍາຕິ ວິເຫສາ. ຈິຕ຺ເຕນ ປນ ພຸທ຺ຘານໍ ກິລມໂຖ ວາ ວິເຫສາ ວາ ນຕ຺ຖິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ. ‘‘ປຏິຠໍສູ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏີຕິ ກມ຺ມປ຺ປວຈນີຍໂຍຄຕ຺ຕາ ‘‘ຠຄວນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສາມ຺ຍຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຠຄວໂຕ’’ຕິ. ‘‘ອນຸ ອຈ຺ຉຣິຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ນ ອຈ຺ຉຣິຍາ’’ຕິ ປທວິຠາຄໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຈ຺ຉຣິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຏິຠໍສູຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິສທ຺ໂທ ປຏິຠານຕ຺ໂຖ, ຠາຘາຕຸ ຂາຍນຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິຠານສງ຺ຂາຕສ຺ສ ຎາຓສ຺ສ ໂຄຈຣາ ອເຫສຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ໂຄຈຣາ ອເຫສຸ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຂາຍນໍ ນາມ ອຕ຺ຖໂຕ ໂຄຈຣຠາເວນ ຠວນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ເມຕິ ມມ, ມຍາ ວາ, ອຘິຄຕໍ ຘມ຺ມໍ ປກາສິຕຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຣິຍມຄ຺ຄໂສຕສ຺ສ ປຏິ ປຏິໂສຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ນິພ຺ພານເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິໂສຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິ. ນິພ຺ພານຄາມິນ຺ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ຫິ ຍສ຺ມາ ນິພ຺ພານໍ ຄມຍຕິ, ຕສ຺ມາ ນິພ຺ພານຄາມີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໂມຂນ຺ເຘນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕມສທ຺ໂທ ອວິຊ຺ຊາປຣິຍາໂຍ, ຂນ຺ຘສທ຺ໂທ ຣາສຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ອວິຊ຺ຊາຣາສິນາ’’ຕິ. ‘‘ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຏາ’’ຕິ ອິມິນາ ອາວຸຏາຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຘາຕຸ ອາວຣຓຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກຕາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອປຕ຺ຍູປສຄ຺ໂຄ ອຠາວຕ຺ໂຖ, ຕາປຈ຺ຈໂຍ ຠາວຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ນິຣຸສ຺ສຸກ຺ກຠາເວນາ’’ຕິ.

໘. ໂລເກຕິ ສຕ຺ຕໂລເກ. ມຫາພ຺ຣຫ຺ເມຕິ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາໂນ. ອປ຺ປຣຊກ຺ຂຊາຕິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ອປ຺ປໍ ຣຊໍ ອກ຺ຂິມ຺ຫິ ເອເຕສນ຺ຕິ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂາ, ອປ຺ປຣຊກ຺ຂາ ຊາຕິ ສຠາໂວ ເອເຕສນ຺ຕິ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂຊາຕິກາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຎ຺ຎາມເຍ’’ຕິອາທິ. ‘‘ປຎ຺ຎາມເຍ’’ຕິ ອິມິນາ ມໍສມເຍຕິ ອຕ຺ຖໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ເອເຕສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕານໍ. ຘມ຺ມສ຺ສາຕິ ຕຸປຈ຺ຈຍໂຍເຄ ຉຏ຺ຐີກມ຺ມໍ. ອາປຸພ຺ໂພ ຎາຘາຕຸ ປຏິວິຊ຺ຌນຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິວິຊ຺ຌິຕາໂຣ’’ຕິ.

ສໍວິຊ຺ຊຕິ ມລໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ສມລາ, ປູຣຓກສ຺ສປາທິກາ ຉ ສຕ຺ຖາໂຣ, ເຕຫິ. ‘‘ຣາຄາທີຫີ’’ຕິ ອິມິນາ ມລສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ອວາປຸເຣຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອວປຸພ຺ໂພ ຈ ອາປຸພ຺ໂພ ຈ ປຸຣຘາຕຸ ວິວຣຓຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ວິວຣ ເອຕ’’ນ຺ຕິ. ວກາຣສ຺ສ ປກາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອປາປຸເຣຕ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ. ອມຕສທ຺ທສ຺ສ ສລິລາທໂຍ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນິພ຺ພານສ຺ສາ’’ຕິ. ອິເມ ສຕ຺ຕາ ສຸຓນ຺ຕູຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ວິມເລນາຕິ ເອຕ຺ຖ ວິສທ຺ໂທ ອຠາວຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ອຠາວໂຕ’’ຕິ. ອິມິນາ ນຕ຺ຖິ ມລໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ວິມໂລຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ອນຸກ຺ກເມນ ມຄ຺ເຄນ ພຸຊ຺ຌິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອນຸພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ໂມ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເສລມເຍ’’ຕິ ອິມິນາ ສິລາຍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເສໂລຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນາ’’ຕິ ອິມິນາ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ຠຄວາ ຕ຺ວມ຺ປີຕິ ໂຍຊນາ. ຘມ຺ມສທ຺ໂທ ປຎ຺ຎາປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ຘມ຺ມມຍໍ ປຎ຺ຎາມຍ’’ນ຺ຕິ. ອເປໂຕ ໂສໂກ ອິມສ຺ສາຕິ ອເປຕໂສໂກ, ຠຄວາ. ໂສກໍ ອວຕຣຕີຕິ ໂສກາວຕິຓ຺ຓາ, ຊນຕາ. ໂສກາວຕິຓ຺ຓຎ຺ຈ ຊາຕິຊຣາຠິຠູຕຎ຺ຈາຕິ ຈສທ຺ໂທ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ອິມິນາ ຈສທ຺ໂທ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ໂຐຕິ ທສ຺ເສຕິ.

‘‘ຠຄວາ’’ຕິປທໍ ‘‘ວີໂຣ’’ຕິອາທີສຸ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ‘‘ວີຣິຍວນ຺ຕຕາຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ວີຣໍ ຍສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ວີໂຣຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ສທ຺ທສຕ຺ເຖສຸ ອາລປນປເທສຸ ວິຄ຺ຄໂຫ ນ ກາຕພ຺ໂພຕິ ອິທໍ ອາລປນາວຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ປນ ເຕສມຕ຺ຖທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ວິຄ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ‘‘ເທວປຸຕ຺ຕ…ເປ… ວິຊິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຊິໂຕ ມາເຣຫິ ສໍຄາໂມ ອເນນາຕິ ວິຊິຕສງ຺ຄາໂມຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຂນ຺ຘມາໂຣ ມຈ຺ຈຸມາເຣນ ສງ຺ຄຫິໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ມາຣານໍ ເອກໂຕ ວິຊິຕຕ຺ຕາ. ‘‘ສຕ຺ຕວາໂຫ’’ຕິ ປຐມກ຺ຂເຣນ ຈ ‘‘ສຕ຺ຖວາໂຫ’’ຕິ ທຸຕິຍກ຺ຂເຣນ ຈ ຍຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຖວາໂຫ ວິຍາຕິ ‘‘ສຕ຺ຖວາໂຫ’’ຕິ ອຸປຈາເຣນ ວຸຕ຺ເຕ ທຸຕິຍກ຺ຂເຣນ ຍຸຕ຺ໂຕ, ສຕ຺ເຕ ວຫຫີຕິ ສຕ຺ຕວາໂຫຕິ ມຸຂ຺ຍໂຕ ວຸຕ຺ເຕ ປຐມກ຺ຂເຣນ ຍຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ ປນ ປຐມກ຺ຂເຣນ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ສຕ຺ເຕ ວຫຕີຕິ ສຕ຺ຕວາໂຫ’’ຕິ. ນຕ຺ຖິ ອິຓໍ ອິມສ຺ສາຕິ ອຓໂຓ ຠຄວາ.

໙. ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸ ທຸວິຘໍ ມໍສຈກ຺ຂຸຎາຓຈກ຺ຂຸວເສນ. ຕຕ຺ຖາປິ ມໍສຈກ຺ຂຸ ທຸວິຘໍ ປສາທຈກ຺ຂຸສສມ຺ຠາຣຈກ຺ຂຸວເສນ. ຕຕ຺ຖ ປສາທຣູປໍ ປສາທຈກ຺ຂຸ ນາມ, ຠມຸກຏ຺ຐິປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ ມໍສປິຓ຺ໂຑ ສສມ຺ຠາຣຈກ຺ຂຸ ນາມ. ຎາຓຈກ຺ຂຸ ປນ ປຎ຺ຈວິຘໍ (ປຏິ. ມ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑.໓) ທິພ຺ພຘມ຺ມປຎ຺ຎາພຸທ຺ຘສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸວເສນ. ຕຕ຺ຖ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸອຠິຎ຺ຎາຎາຓໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ນາມ, ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ຄຕ຺ຕຍໍ ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓໍ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸ ນາມ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕຎາຓຎ຺ຈ ອາສຍານຸສຍຎາຓຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸ ນາມ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸ ນາມ. ອິຘ ປນ ‘‘ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຍຖາວຸຕ຺ຕທ຺ເວຎາຓານິເຍວາຕິ ອາຫ ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍ…ເປ… ຎາເຓນ ຈາ’’ຕິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ເຍສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕານໍ. ສທ຺ຘາທີນີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ວີຣິຍສຕິສມາຘິປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕິກ຺ຂານີຕິ ຕິຂິຓານິ. ມຸທູນີຕິ ສຸຂຸມຕຣານິ. ອາກາຣາຕິ ກາຣຓາ. ອິມານິ ຕີຓິ ທຸການິ ພາຫິຣຕ຺ຖສມາສວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ສຸເຂນ ວິຎ຺ຎາເປຕພ຺ພາຕິ ສຸວິຎ຺ຎາປຍາ, ຕຖາ ທຸວິຎ຺ຎາປຍາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຍ ກຖິຕກາຣຓ’’ນ຺ຕິອາທິ. ປຣໂລໂກ ຈ ວຊ຺ຊຎ຺ຈ ປຣໂລກວຊ຺ຊານິ, ຕານິ ຠຍໂຕ ປສ຺ສນ຺ຕີຕິ ປຣໂລກວຊ຺ຊຠຍທສ຺ສາວິໂນຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຍ’’ຕິອາທິ. ອິມານິ ທ຺ເວ ທຸການິ ກິຕວເສນ ວຸຕ຺ຕານິ, ອິຘ ປຈ຺ຉິມທຸເກ ‘‘ນ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ປຣໂລກວຊ຺ຊຠຍທສ຺ສາວິໂນ’’ຕິ ທຸຕິຍປທໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ຄປາຬິຍໍ (ປຏິ. ມ. ໑.໑໑໑) ປນ ຍຸຄຬວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປ຺ປລານິ ເອຕ຺ຖ ສນ຺ຕີຕິ ອຸປ຺ປລິນີຕິ ວຈນຕ຺ເຖນ ຄຈ຺ໂຉ ວາ ລຕາ ວາ ໂປກ຺ຂຣຓີ ວາ ວນໍ ວາ ‘‘ອຸປ຺ປລິນີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອິຘ ປນ ‘‘ວນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປ຺ປລວເນ’’ຕິ. ນິມຸຄ຺ຄາເນວ ຫຸຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂປສຍນ຺ຕີຕິ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ອິມິນາ ອນ຺ໂຕນິມຸຄ຺ຄາເນວ ຫຸຕ຺ວາ ໂປສຍນ຺ຕີຕິ ອນ຺ໂຕນິມຸຄ຺ຄໂປສີນີຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຸທເກນ ສມ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຸທເກນ ສມໍ ສໂມທກໍ, ສໂມທກໍ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕານີຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄມ຺ມາຕິປທສ຺ສ ອຕິອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ.

ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ອາໂຣປິຕາຕິ ປາຣຸຕາ, ນ ປາຣຸຕາ ອປາຣຸຕາ. ອປາຣຸຕາ ນາມ ອຕ຺ຖໂຕ ວິວຣຓາຕິ ອາຫ ‘‘ວິວຏາ’’ຕິ ໂສຕິ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ປຈ຺ຉິມປທທ຺ວເຍຕິ ຄາຖາຍ ອຸຕ຺ຕມປທທ຺ວເຍ. ອຍເມວຕ຺ໂຖຕິ ອຍໍ ວກ຺ຂມາໂນ ເອວໍ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ຫີຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ນ ຠາສິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສຕ຺ຕາ ‘‘ອຫ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ເທວມນຸເຊສຸ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ເອກເສສວເສນ ‘‘ມນຸເຊສູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເທວມນຸສ຺ເສສູ’’ຕິ.