໕໐. ມາຕຸຆາຕກາທິວຕ຺ຖຸກຖາ

໑໑໒. ນິກ຺ຂນ຺ຕິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອິມສ຺ສ ປາປກມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິ ຉຏ຺ຐີໂຍຄຕ຺ຕາ ຠາວຕ຺ເຖ ຕິປຈ຺ຈໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ນິກ຺ຂມນ’’ນ຺ຕິ. ອປວາຫນນ຺ຕິ ອປາຍປຏິສນ຺ຘິວຫນໂຕ ອປຄມນໍ. ເຍນາຕິ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ ເຍນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຠູຕາຕິ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖີ ຫຸຕ຺ວາ ຠູຕາ, ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖີຠາວໍ ວາ ຠູຕາ ປຕ຺ຕາ. ອິມິນາ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕິຕ຺ຖິອາທໂຍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ‘‘ຊນິກາ’’ຕິ ອິມິນາ ໂປສາວນິກມາຕາທໂຍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ສຍມ຺ປີຕິ ເອຕ຺ຖ ປິສທ຺ໂທ ນ ເກວລໍ ມາຕາເຍວ, ອຖ ໂຂ ປຸຕ຺ເຕນາປີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສຕາຕິ ສນ຺ເຕນ. ມນຸສ຺ສຊາຕິເກເນວ ສຕາ ມນຸສ຺ສຊາຕິໂກ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ ໂວໂຣປິຕາຕິ ໂຍຊນາ. ອນນ຺ຕເຣ ຠເວ ຜລໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕີຕິ ອານນ຺ຕຣິຍໍ, ມາຕຸຆາຕກກມ຺ມໍ, ເຕນ ຊາຕິສາມຎ຺ຎມ຺ປິ ອຊນິກໍ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຈ ຊນິກມ຺ປິ ຊາຕິເຠທໍ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຈ ນ ອນນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ຈ ອຸປສມ຺ປທາ ຈ ນ ວາຣິຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຍນ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ໂປເສຕິ ວທ຺ເຘຕີຕິ ໂປສາປນິຍາ, ສາ ເອວ ໂປສາວນິກາ ປກາຣສ຺ສ ວກາຣໍ, ຍກາຣສ຺ສ ຈ ກກາຣໍ ກຕ຺ວາ, ໂປສາວນິກາ ຈ ສາ ມາຕາ ເຈຕິ ໂປສາວນິກມາຕາ. ອສ຺ສາຕິ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ. ອິທໍ ປທໍ ປຸພ຺ພາປຣາເປກ຺ຂໍ. ຕຕ຺ຖ ປຸພ຺ພປເທ ຠາວສມ຺ພນ຺ໂຘ, ປຈ຺ຉິມປເທ ສາມິສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສພ຺ພຖາ ເອເສວ ນໂຍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສເຈປີ’’ຕິອາທິ. ເວສິຍາຕິ ອຸປລກ຺ຂຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍາຍ ກາຍຈິ ອິຕ຺ຖິຍາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສາປິ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ‘‘ອຍໍ ເມ ປິຕາ’’ຕິ ອຊານນເມວ ຫິ ປມາຓໍ. ອເນນາຕິ ອິມິນາ ປຸຕ຺ເຕນ. ‘‘ປິຕຸຆາຕໂກຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ມາຕຸຆາຕເກປິ ‘‘ອຍໍ ເມ ມາຕາ’’ຕິ ອຊານິຕ຺ວາ ຆາເຕນ຺ໂຕປິ ມາຕຸຆາຕໂກຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໑໑໔. ສງ຺ເຂເປນ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມນຸສ຺ສຊາຕິຍໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ອປພ຺ພຊິຕນ຺ຕິ ຄິຫິຠູຕໍ. ປພ຺ພຊ຺ຊາ ຈສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈສທ຺ເທນ ອຸປສມ຺ປທາປິ ວາຣິຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອສ຺ສາຕິ ອຣຫນ຺ຕຆາຕກສ຺ສ. ອວເສສນ຺ຕິ ອຣຫນ຺ຕໂຕ ອວເສສໍ. ອສ຺ສາຕິ ອຣິຍຆາຕກສ຺ສ. ອານນ຺ຕຣິໂຍ ນ ໂຫຕິ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕຕ຺ຕາ ປນສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ວາຣິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ ເນຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖາຕິ ມາຕຸຆາຕກາທິກມ຺ເມສຸ. ວຘາຍາຕິ ຕທຕ຺ເຖ ຈຕຸຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ວຘຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ. ‘‘ມາເຣຕຸ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ວຘຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫນຘາຕຸ ຫິໍສນຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ນີຍນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ໂອນີຍນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ໂອຕ຺ຍູປສຄ຺ໂຄ ຘາຕ຺ວຕ຺ຖານຸວຕ຺ຕໂກຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍໍ ປນ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕສ຺ສ ວຈນສ຺ສ ອຕ຺ໂຖຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ສຈາ ຈ ອິຕິ ອຍໍ ນິປາໂຕ ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ຠຍປີຬິຕຕ຺ຕາ ຈ ນິຣຸຕ຺ຕີສຸ ອກຸສລຕ຺ຕາ ຈ ທວາຠຓເນນ ຣວາຠຓເນນ ອຍໍ ນິປາໂຕ ໂຈເຣຫິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ສເຈ ຈ ອິຈ຺ເຈວ ວາ ປາໂຐ’’ຕິ ອິມິນາ ເຕຫິ ຕຖາ ວຸຕ຺ເຕປິ ສງ຺ຄີຕິກາເລ ວາ ໂປຕ຺ຖກາຣູຬ຺ຫກາເລ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ສງ຺ຄີຕຕ຺ຕາ, ໂປຕ຺ຖກາຣູຬ຺ຫຕ຺ຕາ ຈ ຍຖາຠູໂຕ ປາໂຐ ອຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ປເທສຸ. ນິທ຺ຘາຣເຓ ຠຸມ຺ມໍ. ຕສ຺ສາຕິ ‘‘ສຈຊ຺ຊ ມຍ’’ນ຺ຕິ ປາຐສ຺ສ. ‘‘ສເຈ ອຊ຺ຊ ມຍ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ເອກາຣໂລປສນ຺ຘິໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ສເຈຊ຺ຊ ມຍ’’ນ຺ຕິ ອກາຣໂລປສນ຺ຘິນາປິ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ.

໑໑໕. ປກຕຕ຺ຕນ຺ຕິ ປກຕິຍາ ສີລສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ຕາ ສຠາໂວ ເອຕິສ຺ສາຕິ ປກຕຕ຺ຕາ, ຕໍ. ກາຍສໍສຄ຺ເຄນ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປາຣາຊິກຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສີລວິນາສໍ ປາເປຕີ’’ຕິ. ອນິຈ຺ຉມານໍເຍວ ຠິກ຺ຂຸນິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ອິຈ຺ຉມານນ຺ຕິ ໂອທາຕວຕ຺ຖວສນໍ ອິຈ຺ຉມານໍ. ຍສ຺ມາ ອຠິກ຺ຂຸນີ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸນີທູສໂກ ນ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ສີລວິປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ໂຍ ເທວທຕ຺ໂຕ ສງ຺ຆໍ ຠິນ຺ທຕິ ວິຍ, ຠິນ຺ທຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອຸທ຺ຘມ຺ມນ຺ຕິ ຘມ຺ມໂຕ ວິຣຫິຕໍ. ອຸພ຺ພິນຍນ຺ຕິ ວິນຍໂຕ ວິຣຫິຕໍ. ຈຕຸນ຺ນໍ ກມ຺ມານນ຺ຕິ ອປໂລກນາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ກມ຺ມານໍ.

ໂຍ ເທວທຕ຺ໂຕ ໂລຫິຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ ວິຍ, ອຸປ຺ປາເທຕີຕິ ໂຍຊນາ. ທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ຍໍກິຎ຺ຈິ ທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ ທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ ນາມ, ອຖ ໂຂ ວຘກຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວຘກຈິຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ສຣີເຣຕິ ສຣີຣພ຺ຠນ຺ຕເຣ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ຫິ ອເຠຊ຺ຊກາຍຕ຺ຕາ ປຣູປກ຺ກເມນ ຈມ຺ມຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ໂລຫິຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ໂຍ ປນ ຊີວໂກ ຜາສຸໍ ກໂຣຕິ ວິຍ, ຜາສຸໍ ກໂຣຕີຕິ ໂຍຊນາ. ໂລຫິຕຎ຺ຈາຕິ ປູຕິໂລຫິຕຎ຺ຈ.