໑໔. ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານ ປພ຺ພຊ຺ຊາກຖາ

໖໐. ‘‘ເຕຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ. ອຄມໍສຸ ກິຣາຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຄິຣຄ຺ຄສມຊ຺ເຊ. ອຖາຕິ ປຣິວິຕກ຺ກນານນ຺ຕຣໍ. ຕສ຺ສາຕິ ສຎ຺ຈຍສ຺ສ. ປາຣນ຺ຕິ ປຣຕີຣໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ວາເທ. ອິທນ຺ຕິ ອຍໍ ວາໂທ ເອຕ຺ຕໂກເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍຕິ ໂຍ ໂກຈິ. ຕ຺ວຎ຺ຈ ອຫຎ຺ຈ ອມ຺ເຫ, ເຕສຸ. ນາມຕຸມ຺ຫສງ຺ຂາເຕສຸ ຫິ ຕີສຸ ສທ຺ເທສຸ ເອກເສເສນ ກຕ຺ຕພ຺ເພສຸ ປຈ຺ຉິມສ຺ເສວ ເອກເສໂສ ກາຕພ຺ໂພ. ເຕນາຕິ ກຕິກກຣຓເຫຕຸນາ.

ສໍເຂເປນ ວຸຕ຺ຕໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອິທໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ອຕ຺ຖີເກຫີຕິ ອມເຕນ ອຕ຺ຖິເກຫິ. ອຸປຎ຺ຎາຕໍ ມຄ຺ຄນ຺ຕິ ອມຕສ຺ສ ມຄ຺ໂຄ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຎາໂຕ. ຎາໂຕ ເຈວ ອຸປຄໂຕ ຈາຕິ ສຫ ອຸປສຄ຺ເຄນ ປທໍ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຕ຺ຖໍ ກເຖນ຺ໂຕ ອຸປສຄ຺ຄຕ຺ໂຖ ຈ ຘາຕຸຕ຺ໂຖ ຈ ວິສຸໍເຍວ ໂຫຕີຕິ ຎາເປຕິ. ອຕ຺ຖິເກຫິ ອມ຺ເຫຫິ ອຸປຎ຺ຎາຕໍ ນິພ຺ພານໍ ມຄ຺ຄໍ ມຄ຺ຄນ຺ໂຕ ອນຸພນ຺ເຘຍ຺ຍນ຺ຕິ ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຖ ວາ’’ຕິອາທິ. ມຄ຺ຄຜລປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓຫິ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຎາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຸປຎ຺ຎາຕໍ ນິພ຺ພານໍ. ມຄ຺ຄຘາຖຸຍາ ອນ຺ເວສນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຣິເຍສນ຺ໂຕ’’ຕິ.

ສາຣິປຸຕ຺ໂຕປິ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກມຓ຺ຑລຸໂຕຕິ ກຸຓ຺ຑິກໂຕ. ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປເຣສຎ຺ຈ ອກຖເນນ ອນ຺ຕເຣ ວິວຣໍ ປຏິສນ຺ທຫຕີຕິ ປຏິສນ຺ຘາໂຣ, ຕໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ນ ຕ຺ຍາຫໍ ສກ຺ໂກມີ’’ຕິປເທ. ອຘິປ຺ປາໂຍ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຕກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕກໍ ປຎ຺ຫໍ. ອິມສ຺ສາຕິ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ. ອວິສຍຠາວນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອວິສຍຠາວໍ.

ເຫຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ຠວນ຺ຕີຕິ ເຫຕຸປ຺ປຠວາຕິ ວຈນຕ຺ເຖນ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ເຫຕຸປ຺ປຠວາ ນາມາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຫຕຸປ຺ປຠວາ ນາມ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ’’ຕິ. ເຕນາຕິ ‘‘ເຍ ຘມ຺ມາ ເຫຕຸປ຺ປຠວາ’’ຕິ ປເທນ. ອສ຺ສາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ. ‘‘ເຕສໍ ເຫຕຸ ນາມ ສມຸທຍສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຫິໂນຕິ ເອຕສ຺ມາ ຜລນ຺ຕິ ເຫຕູຕິ ວຈນຕ຺ເຖນ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ເຫຕຸ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຎ຺ຈາຕິ ສມຸທຍສຈ຺ຈຎ຺ຈ. ເຕສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕສທ຺ທສ຺ສ ວິສຍໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ສຈ຺ຈານ’’ນ຺ຕິ. ອປວຕ຺ຕິວເສນ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ນິໂຣໂຘ. ຕຎ຺ຈາຕິ ນິໂຣຘຎ຺ຈ. ເຕນາຕິ ‘‘ເຕສຎ຺ຈ ໂຍ ນິໂຣໂຘ’’ຕິປເທນ. ອສ຺ສາຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມິສ຺ສໍ ຄາຖາຍໍ, ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ວາ. ນຍໂຕຕິ ນານນ຺ຕຣິກນຍໂຕ, ອວິນາຠາວນຍໂຕ ວາ, ເນຕ຺ຕິເທສນາຫາຣນຍໂຕ ວາ. ຕເມວຕ຺ຖໍ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ນິໂຣເຘ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເອກເທສສຣູເປກເສສນເຍນ ວາ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຖ ວາ’’ຕິອາທິ. ນິໂຣໂຘ ຈ ນິໂຣຘູປາໂຍ ຈ ນິໂຣໂຘຕິ ເອກເທສສຣູເປກເສໂສ ກາຕພ຺ໂພ. ເຕສຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ອວຸຕ຺ຕສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ເຖນ ຈສທ຺ເທນ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ອຍໍ ນໂຍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕເມວຕ຺ຖນ຺ຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈສງ຺ຂາຕໍ ຕເມວຕ຺ຖໍ. ປຏິປາເທນ຺ໂຕຕິ ນິຄເມນ຺ໂຕ.

‘‘ສເຈປີ’’ຕິ ອິມິນາ ຍທີຕິ ປທສ຺ສຕ຺ຖໍ ວຓ຺ເຓຕິ. ‘‘ເອຕ຺ຕກເມວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕາວເທວາຕິ ປທສ຺ສຕ຺ຖໍ ວຓ຺ເຓຕິ. ‘‘ອິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອິມິນາ ເອວກາຣສ຺ສ ຜລໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິໂຕຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໂຕ. ‘‘ອິທໍ…ເປ… ປຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ເອຕ຺ຕກເມວາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ຖສຣູປໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ເອໂສ ເອວ ຘມ຺ໂມ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ເອເສວ ຘມ຺ໂມ’’ຕິປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ວຓ຺ເຓຕິ. ປຈ຺ຈພ຺ຍຕ຺ຖາຕິ ປຕິອວປຸພ຺ໂພ ອິຘາຕຸ ປຏິວິທ຺ຘຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິວິທ຺ຘຕ຺ຖາ’’ຕິ. ຕຸມ຺ເຫຫີຕິ ອສ຺ສຊິຕ຺ເຖຣໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ອິມິນາ ‘‘ປຈ຺ຈພ຺ຍຕ຺ຖາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫິຍ຺ຍຕ຺ຕນີປຣສ຺ສປທມຊ຺ຌິມປຸຣິສພຫຸວຈນຕ຺ຖວິຠຕ຺ຕິໍ ທີເປຕິ. ກປ຺ປນຫຸເຕຫີຕິ ກປ຺ປານໍ ນຫຸເຕຫິ, ໂກຏິປໂກຏິສຕສຫສ຺ສານໍ ສເຕຫິ ນຫຸເຕຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອພ຺ຠຕີຕນ຺ຕິ ອຠິອຕີຕໍ. ອມ຺ເຫຫິ ອທິຏ຺ຐເມວ ຫຸຕ຺ວາ ອຕິກ຺ກມາປິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໒. ອາຣມ຺ມຓຠູຕສ຺ສ ນິພ຺ພານສ຺ສ ຄມ຺ຠີຣຕ຺ຕາ ອາຣມ຺ມຓິກຠູຕໍ ຎາຓມ຺ປິ ຄມ຺ຠີຣເມວາຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຄມ຺ຠີຣສ຺ສ ຈ ຎາຓສ຺ສາ’’ຕິ. ຍຖາ ຫິ ສຓ຺ຫວຕ຺ຖສ຺ສ ສິພ຺ພນຕ຺ຖາຍ ສຓ຺ຫສູຈິ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ. ອຸປຘີນໍ ສມ຺ມາ ຂຍຏ຺ເຐນ ນິພ຺ພານໍ ອຸປຘິສງ຺ຂຍໍ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປຘິສງ຺ຂເຍຕິ ນິພ຺ພາເນ’’ຕິ. ຕທາຣມ຺ມຓາຍາຕິ ຕໍນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓາຍ. ວິມຸຕ຺ຕິຍາຕິ ຜລວິມຸຕ຺ຕິຍາ. ສາວກປາຣມີຎາເຓຕິ ອຄ຺ຄສາວກປາຣມີຎາເຓ. ເຕສູຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນສຸ. ອຑ຺ຒມາເສນ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ອຕີເຕຕິ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສາຘິເກ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍມຕ຺ຖເກ. ຕສ຺ສາຕິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ອຄ຺ຄສາວກຠາວໍ ປຕ຺ເຖສີຕິ ໂຍຊນາ. ອສ຺ສເມຕິ ມຸນີນໍ ຐາເນ. ຕຎ຺ຫິ ອາ ໂກຘໍ, ອາ ຠຸໂສ ວາ ຣາຄາທໂຍ ສເມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອສ຺ສໂມຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມິໍ. ປຕ຺ຖຍິຕ຺ວາ ຈ ເປເສສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖາຕິ ນີລຸປ຺ປລມຓ຺ຑເປ. ເຕສູຕິ ຕາປສເສຏ຺ຐີສຸ.

໖໓. ເຍສນ຺ຕິ ກຸລານໍ. ‘‘ວິຘວຠາວາຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ວິຘວາຍ ຠາໂວ ເວຘພ຺ຍນ຺ຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ວິຘວາຕິ ຈ ປຕິສຸຎ຺ຎາ. ສາ ຫິ ຘເວນ ວິຄຕາຕິ ‘‘ວິຘວາ’’ຕິ ຈ, ວິຄໂຕ ຘໂວ ອິມິສ຺ສາຕິ ‘‘ວິຘວາ’’ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຸຠເຍນາປີຕິ ປຸຕ຺ຕປພ຺ພຊ຺ຊປຕິປພ຺ພຊ຺ຊສງ຺ຂາເຕນ ທຸວິເຘນປິ.

ສຎ຺ຈຍານີຕິ ເອຕ຺ຖ ນິສ຺ສຍູປຈາເຣນ ນິສ຺ສເຍ ນິສ຺ສິຕູປຈາໂຣ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສຎ຺ຈຍສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສິການີ’’ຕິ. ອຖ ວາ ຓປຈ຺ຈໂຍ ຕສ຺ເສທມຕ຺ເຖ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສຎ຺ຈຍສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສິການີ’’ຕິ. ‘‘ມຄຘານ’’ນ຺ຕິ ພຫຸວຈນວເສນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຊນປທສ຺ສ ນາມນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ມຄຘານໍ ຊນປທສ຺ສາ’’ຕິ. ຄິຣິພ຺ພຊນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວໂຊ ວິຍາຕິ ວໂຊ, ຄິຣິ. ວຊສທິໂສ ຄິຣິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຄິຣິພ຺ພຊໍ ປທເຫຏ຺ຐຸປຣິຍວເສນ, ນຄຣໍ. ‘‘ມຫາວີຣິຍວນ຺ໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ມຫນ຺ໂຕ ວີໂຣ ເອເຕສໍ ຕຖາຄຕານນ຺ຕິ ມຫາວີຣາຕິ ວຈນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຘມ຺ເມນ ນຍມານານໍ ກາ ອຸສູຍາ ວິຊານຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກຈ຺ຈາຍນນເຍນ (ກຈ຺ຈາຍເນ ໒໗໗ ສຸຕ຺ເຕ) ອຸສູຍປໂຍເຄ ສມ຺ປທານໍ ໂຫຕີຕິ ອາສງ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອາຫ ‘‘ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ, ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ວາ’’ຕິ. ວິຊານນ຺ຕານນ຺ຕິ ວິຊານນ຺ເຕສຸ ຕຖາຄເຕສຸ, ວິຊານນ຺ເຕ ວາ.