໕. ອູນວີສຕິວສ຺ສສິກ຺ຂາປທໍ

໔໐໒. ປຎ຺ຈເມ ອງ຺ຄຸລິໂຍຕິ ກຣສາຂາໂຍ. ຕາ ຫິ ອງ຺ຄນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖໂຕ ປຎ຺ຈຘາ ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອງ຺ຄຸລິໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ລິຂນ຺ຕສ຺ສ ອຸປາລິສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຕນາຕິ ພຫຸຈິນ຺ເຕຕພ຺ພກາຣເຓນ. ອສ຺ສາຕິ ອຸປາລິສ຺ສ. ອຸໂຣຕິ ຫທຍໍ. ຕຎ຺ຫິ ອຸສຕິ ຈິຕ຺ຕຕາໂປ ທຫຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອຸໂຣຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຣູປສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຫຣຎ຺ຎິການໍ ຣູປສຸຕ຺ຕໍ, ຍຖາ ຫຕ຺ຖາຈຣິຍານໍ ຫຕ຺ຖິສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ອກ຺ຂີນີຕິ ຈກ຺ຂູນິ. ຕານິ ຫິ ອກ຺ຂນ຺ຕິ ວິສເຍສຸ ພ຺ຍາປີຠວນ຺ຕິ, ຣູປໍ ວາ ປສ຺ສຕິ ອິເມຫີຕິ ອກ຺ຂີນີຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ມກເສນ ສູຈິມຸຂານໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຑໍເສນ ປິງ຺ຄລມກ຺ຂິກາໂຍວ ຄເຫຕພ຺ພາຕິ ອາຫ ‘‘ຑໍສາຕິ ປິງ຺ຄລມກ຺ຂິກາໂຍ’’ຕິ. ປິງ຺ຄລມກ຺ຂິກາໂຍ ຫິ ຑໍສນຏ຺ເຐນ ຂາທນຏ຺ເຐນ ຑໍສາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ທຸກ຺ກໂຣ ຂໂມ ເອຕາສນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ທຸກ຺ຂມານ’’ນ຺ຕິ. ເວທນານນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອສາຕສ຺ສ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອມຘຸຣານ’’ນ຺ຕິ. ອິມິນາ ອມຘຸຣຕ຺ຕາ ນ ສາທິຕພ຺ພາຕິ ອສາຕາຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ປາຓສທ຺ທຊີວິຕສທ຺ທານໍ ປຣິຍາຍຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຊີວິຕຫຣານ’’ນ຺ຕິ. ປາຓໍ ຫຣນ຺ຕິ ອປເນນ຺ຕີຕິ ປາຓຫຣາ, ຕາສໍ ເວທນານນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໐໔. ວິຊາຍນກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິປຸຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ໂສ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ຄພ຺ຠຄຫຓກາລໂຕ ປນ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ. ຄພ຺ເຠ ສຍິຕກາເລນ ສທ຺ຘິໍ ວີສຕິມໍ ວສ຺ສໍ ປຣິປຸຓ຺ຓມສ຺ສາຕິ ຄພ຺ຠວີໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ຍຖາຫາຕິ ເຍນາກາເຣນ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຕນາກາເຣນ ຠຄວາ ອາຫາຕິ ໂຍຊນາ. ອຖ ວາ ຍຖາ ກິໍ ວຈນໍ ຠຄວາ ອາຫາຕິ ໂຍຊນາ.

ຄພ຺ຠວີໂສ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອມ຺ຫີຕິ ອສ຺ມິ. ນຸສທ຺ໂທ ປຣິວິຕກ຺ກຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ຍນ຺ຕິ ຍາທິສໍ ປຐມໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິມິນາ ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ປຐມໍ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຕນ຺ຕິ ປຐມໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຐມໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ. ອສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຕສ຺ສ. ສາວ ຊາຕີຕິ ສາ ເອວ ປຏິສນ຺ຘິ, ຄພ຺ໂຠ ນາມ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ປາຬິຍໍ, ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ໂຍຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ. ມຫາປວາຣຓາຍາຕິ ອສ຺ສຍຸຊປຸຓ຺ຓມິຍໍ. ສາ ຫິ ປູຊິຕປວາຣຓຕ຺ຕາ ມຫາປວາຣຓາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໂຕຕິ ປວາຣຓາຍ ຊາຕກາລໂຕ. ຕນ຺ຕິ ມຫາປວາຣຓໍ. ປາຏິປເທ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈສທ຺ໂທ ອນິຍມວິກປ຺ປຕ຺ໂຖ, ປວາຣຓທິວສປາຏິປທທິວເສສຸ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ທິວເສ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຫາຍນວຑ຺ຒນນ຺ຕິ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ວສິຕມາເສສຸ ອຘິເກສຸ ຫາຍນຎ຺ຈ ອູເນສຸ ວຑ຺ຒຸນຎ຺ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ໂປຣາຓກຕ຺ເຖຣາ ປນ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອກູນວີສຕິວສ຺ສນ຺ຕິ ອນນ຺ຕເຣ ວຸຕ຺ຕໍ ເອກູນວີສຕິວສ຺ສໍ. ນິກ຺ຂມນີໂຍຕິ ສາວຓມາໂສ. ໂສ ຫິ ອນ຺ໂຕວີຖິໂຕ ພາຫິຣວີຖິໍ ນິກ຺ຂມຕິ ສູຣິໂຍ ອສ຺ມິນ຺ຕິ ‘‘ນິກ຺ຂມນີໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປາຏິປທທິວເສຕິ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ວສ຺ສູປຄມນທິວເສ. ຕໍ ອຸປສມ຺ປາທນໍ. ກສ຺ມາຕິ ປຸຈ຺ຉາ. ເອຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ປຣິຫາໂຣ ວຸຈ຺ຈເຕ ມຍາຕິ ໂຍຊນາ. ວີສຕິຍາ ວສ຺ເສສູຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວີສຕິຍາ ວສ຺ເສສຸ. ຕິໍສຣຕ຺ຕິທິວສ຺ສ ເອກມາສຕ຺ຕາ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາສາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸກ຺ກຑ຺ຒນ຺ຕີຕິ ເອກສ຺ສ ອຘິກມາສສ຺ສ ນາສນຕ຺ຖາຍ ວສ຺ສໍ ອຸປຣິ ກຑ຺ຒນ຺ຕິ. ຕໂຕຕິ ຉມາສໂຕ ອປເນຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ເອກູນວີສຕິວສ຺ສ’’ນ຺ຕິອາທິວຈເນ. ປນ-ສທ຺ໂທ ຫິສທ຺ທຕ຺ໂຖ, ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍຕິ ປຸຄ຺ຄໂລ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຄພ຺ຠມາສານມ຺ປິ ຄຓນູປຄຕ຺ຕາ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຉ ມາເສ ວສິຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຏ຺ຐ ມາເສ ວສິຕ຺ວາ ຊາໂຕປິ ນ ຊີວຕີຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕອຏ຺ຐກຖາສຸ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໔-໒໕; ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໓.໒໐໕) ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໐໖. ທສວສ຺ສຈ຺ຈເຍນາຕິ ອຸປສມ຺ປທໂຕ ທສວສ຺ສາຕິກ຺ກເມນ. ອຸປສມ຺ປາເທຕີຕິ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ກມ຺ມວາຈາຈຣິໂຍ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ. ຕນ຺ຕິ ອຸປຊ຺ຌາຈຣິຍຠູຕໍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນປຸຄ຺ຄລໍ. ກມ຺ມວາຈາຈຣິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ໂຕ ຕໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ສເຈ ອຎ຺ໂຎປິ ກມ຺ມວາຈາຈຣິໂຍ ອຕ຺ຖິ, ສູປສມ຺ປນ຺ໂນ. ໂສວ ສເຈ ກມ຺ມວາຈໍ ສາເວຕິ, ນຸປສມ຺ປນ຺ໂນ. ຎຕ຺ວາ ປນ ປຸນ ອນຸປສມ຺ປາເທນ຺ເຕ ສຄ຺ຄນ຺ຕຣາໂຍປິ ມຄ຺ຄນ຺ຕຣາໂຍປິ ໂຫຕິເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.