໖. ສນ຺ທກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໓. ເທເວນ ວສ຺ເສນ ກໂຕ ໂສພ຺ໂຠ ເທວກຕໂສພ຺ໂຠ. ເຕນາຫ ‘‘ວສ຺ໂສ…ເປ… ຣຫໂທ’’ຕິ. ຄຸຫາຕິ ປໍສຸຄຸຫາ ປາສາຓຄຸຫາ ມິສ຺ສກຄຸຫາຕິ ຕິສ຺ໂສ ຄຸຫາ. ຕຕ຺ຖ ປໍສຸຄຸຫາ ອຸທກມຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ອໂຫສິ ນິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ປນ ອຸທເກນ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຕໍ. ອຸມງ຺ຄໍ ກຕ຺ວາຕິ ເຫຏ຺ຐາ ສຸທຸຄ຺ຄໍ ກຕ຺ວາ. ອນມຕຄ຺ຄິຍໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາຕິ ‘‘ນ ໂຂ ໂສ ສຕ຺ຕາວາໂສ ສຸລຠຣູໂປ, ໂຍ ອິມິນາ ທີເຆນ ອທ຺ຘຸນາ ອນາວຸຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ’’ຕິອາທິນາ (ມ. ນິ. ໑.໑໖໐) ອິທຎ຺ຈ ຕຬາກໍ ມຍາ ວຸຕ຺ຖປຸພ຺ພໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕມ຺ປິ ຐານໍ ໂສ ຈ ອຕ຺ຕຠາໂວ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕິກຠາວໍ ຄໂຕຕິ ເອວໍ ອນມຕຄ຺ຄິຍໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຕາທິສໍ ຐານໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສມຸທ຺ທປພ຺ພຕທສ຺ສນາທີສຸປິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາວິຘິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຸຈ຺ຈໍ ນທມານາຍາຕິ ອຸຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ສທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ຕິຍາ ກາມສ຺ສາທຠວສ຺ສາທາທິວຕ຺ຖຸນ຺ຕິ ‘‘ອຍຎ຺ຈ ອຍຎ຺ຈ ກາໂມ ອິຏ຺ໂຐ ກນ຺ໂຕ ມນາໂປ, ອສຸໂກ ຠໂວ ອິຏ຺ໂຐ ກນ຺ໂຕ ມນາໂປ, ເອວມຍໍ ໂລໂກ ປິເຍຫິ ປິຍຕໂຣ’’ຕິ ເອວໍ ກາມສ຺ສາທຠວສ຺ສາທໂລກສ຺ສາທາທິສງ຺ຂາຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ. ທຸຄ຺ຄຕິໂຕ ສໍສາຣໂຕ ຈ ນິຍ຺ຍາຕິ ເອເຕນາຕິ ນິຍ຺ຍານໍ, ສຄ຺ຄມຄ຺ໂຄ ໂມກ຺ຂມຄ຺ໂຄ ຈ, ຕໍ ນິຍ຺ຍານໍ ອຣຫຕິ, ນິຍ຺ຍາເນ ວາ ນິຍຸຕ຺ຕາຕິ ນິຍ຺ຍານິກາ, ນິຍ຺ຍານໍ ວາ ຜລໍ ເອຕິສ຺ສາ ອຕ຺ຖີຕິ ນິຍ຺ຍານິກາ, ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕາທິສໍກິເລສໂຕ ນິຍ຺ຍາຕີຕິ ວາ ນິຍ຺ຍານີຍາ, ອີ-ກາຣສ຺ສ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ຍ-ກາຣສ຺ສ ຈ ກ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ນິຍ຺ຍານິກາ, ເຈຕນາຍ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ເວຣມຓິ. ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໂຕ ອນິຍ຺ຍານິກາ, ຕສ຺ສາ ຠາໂວ ອນິຍ຺ຍານິກຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອນິຍ຺ຍານິກຕ຺ຕາ. ຕິຣຈ຺ຉານຠູຕາຕິ ຕິໂຣກຣຓຠູຕາ. ເຄຫສ຺ສິຕກຖາຕິ ກາມປຏິສໍຍຸຕ຺ຕກຖາ. ກມ຺ມຏ຺ຐານຠາເວຕິ ອນິຈ຺ຈຕາປຏິສໍຍຸຕ຺ຕຈຕຸສຈ຺ຈກມ຺ມຏ຺ຐານຠາເວ. ສຫ ອຕ຺ເຖນາຕິ ສາຕ຺ຖກໍ, ຫິຕປຏິສໍຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິສິຂາຕິ ຆຣສນ຺ນິເວໂສ, ວິສິຂາຄຫເຓນ ຈ ຕນ຺ນິວາສິໂນ ຄຫິຕາ ‘‘ຄາໂມ ອາຄໂຕ’’ຕິອາທີສຸ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ໑.ອາຈຣິຍປຣມ຺ປຣກຖາວຓ຺ຓນາ) ວິຍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ສູຣາ ສມຕ຺ຖາ’’ຕິ ‘‘ສທ຺ຘາ ປສນ຺ນາ’’ຕິ ຈ. ກຸມ຺ຠຏ຺ຐານປ຺ປເທເສນ ກຸມ຺ຠທາສິໂຍ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອາຫ ‘‘ກຸມ຺ຠທາສິກຖາ ວາ’’ຕິ.

໒໒໘. ໂວຫາໂຣ ວິຍ ເຕສໍ ຕຖາ ໂວຫາຣມຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາເສ’’ຕິ. ອກຕາຕິ ສເມນ, ວິສເມນ ວາ ເກນຈິ ເຫຕຸນາ ນ ກຕາ ນ ວິຫິຕາ. ກຕວິໂຘ ກຣຓວິຘິ ນຕ຺ຖິ ເອເຕສນ຺ຕິ ອກຏວິຘາ. ປທທ຺ວເຍນປິ ໂລເກ ເກນຈິ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ເນສໍ ອນິພ຺ພຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິທ຺ຘິຍາປິ ນ ນິມ຺ມິຕາຕິ ກສ຺ສຈິ ອິທ຺ຘິມໂຕ ເຈໂຕວສິປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ເທວສ຺ສ, ອິສ຺ສຣາທິໂນ ວາ ອິທ຺ຘິຍາປິ ນ ນິມ຺ມິຕາ. ອນິມ຺ມາຕາຕິ ກສ຺ສຈິ ອນິມ຺ມາປິຕາ. ຣູປາທິຊນກຠາວນ຺ຕິ ຣູປສທ຺ທາທີນໍ ປຈ຺ຈຍຠາວໍ, ຣູປາທໂຍປິ ປຖວິຍາທີຫິ ອປ຺ປຏິພທ຺ຘວຸຕ຺ຕິກາຕິ ຕສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຍຖາ ປພ຺ພຕກູຏໍ ເກນຈິ ອນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໍ ກສ຺ສຈິ ຈ ອນິພ຺ພຕ຺ຕນກໍ, ເອວເມເຕປີຕິ ອາຫ ‘‘ປພ຺ພຕກູຏາ ວິຍ ຐິຕາຕິ ກູຏຏ຺ຐາ’’ຕິ. ຍມິທໍ ພີຊໂຕ ອງ຺ກຸຣາທິ ຊາຍຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ວິຊ຺ຊມານເມວ ຕໂຕ ນິກ຺ຂມຕິ ນາວິຊ຺ຊມານໍ, ອຎ຺ຎຖາ ອຎ຺ຎໂຕປິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຸປລທ຺ຘິ ສິຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອວໍ ຐິຕາຕິ ເອວໍ ນິພ຺ພິກາຣາ ຐິຕາ. ອຸຠເຍນປີຕິ ອຕ຺ຖທ຺ວເຍນປີຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ກູຏຏ຺ຐາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ ປທທ຺ວເຍນປິ. ເຕສໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກາຍານໍ. ຐິຕຕ຺ຕາຕິ ນິພ຺ພິກາຣາຠາເວນ ຐິຕຕ຺ຕາ. ນ ຈລນ຺ຕີຕິ ວິກາຣໍ ນາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ວິກາຣາຠາວໂຕ ຫິ ເຕສໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກາຍານໍ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕຕາ. ອນິຎ຺ຊນຎ຺ຈ ອຕ຺ຖໂຕ ປກຕິຍາ ອວຏ຺ຐານເມວາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນ ວິປຣິຓາເມນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມຕ຺ຕາ ເອວ ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕິ. ສຕິ ຫິ ວິກາຣໍ ອາປາເທຕພ຺ພຕາຍ ພ຺ຍາພາຘກຕາປິ ສິຍາ, ຕຖາ ອນຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພຕາຍ ອນຸຄ຺ຄາຫກຕາຕິ ຕທຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປາຬິຍໍ ‘‘ນາລ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຖວີ ເອວ ກາເຍກເທສຕ຺ຕາ ປຖວີກາໂຍ. ຫນ຺ຕຸໍ ວາ ຆາເຕຕຸໍ ວາ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖິ ຊີວສຕ຺ຕມານໍ ກາຍານໍ ນິຈ຺ຈຕາຍ ນິພ຺ພິກາຣຠາວໂຕ, ເອເຕເນວ ເນສມຫນ຺ຕພ຺ພຕາ ອຆາເຕຕພ຺ພຕາ ອຕ຺ຖໂຕ ວຸຕ຺ຕາເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຕ຺ຕນ຺ນໍຕ຺ເວວ ກາຍານ’’ນ຺ຕິອາທິ. ໂສຕຸໍ ວາ ສາເວຕຸໍ ວາ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ປຈ຺ເຈກໍ ເນສໍ ສວເນສຸ ອສມຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຕເທກເທສາທີສຸປິ ອສມຕ຺ຖຕໍ ທີເປຕິ. ຍທິ ໂກຈິ ຫນ຺ຕາ ນຕ຺ຖິ, ກຖໍ ສຕ຺ຖປ຺ປຫາໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ຍຖາ ມຸຄ຺ຄຣາສິອາທີສູ’’ຕິອາທິ. ເກວລໍ ສຎ຺ຎາມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ, ຫນນຆາຕນາທິ ປນ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ນຕ຺ເຖວ ກາຍານໍ ອວິໂກປນີຍຠາວໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເກວລໍ ຕກ຺ກມຕ຺ເຕນ ນິຣຕ຺ຖກໍ ທິຏ຺ຐິໍ ທີເປຕີຕິ ເອເຕນ ຍສ຺ມາ ຕກ຺ກິກາ ນິຣງ຺ກຸສຕາຍ ປຣິກປ຺ປນສ຺ສ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຕນາ ປຣິກປ຺ປິຕໍ ສາຣໂຕ ມຎ຺ຎມານາ ຕເຖວ ອຠິນິວິສ຺ສ ຕກ຺ກທິຏ຺ຐິຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ເຕສໍ ທິຏ຺ຐິວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວິຎ຺ຎູຫິ ວິຈາຣຓາ ກຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເກຈີຕິ ສາຣສມາສາຈຣິຍາ. ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນາຕິ ປຎ຺ຈຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ. ກມ຺ມນ຺ຕິ ລທ຺ຘິ ກມ຺ມຠາເວນ ສຸປາກຏຕ຺ຕາ. ອວງ຺ກກຖາຕາຣຓາທິກາ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ປຏິປທາ. ເອກສ຺ມິໍ ກປ຺ເປຕິ ເອກສ຺ມິໍ ມຫາກປ຺ເປ.

ປຸຣິສຠູມິໂຍຕິ ປຘານປຸຄ຺ຄເລນ ນິທ຺ເທໂສ, ອິຕ຺ຖີນມ຺ເປຕາ ຠູມິໂຍ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕວ. ຠິກ຺ຂຸ ຈ ປນ຺ນໂກຕິອາທິ ເຕສໍ ປາຬິເຍວ. ຕຕ຺ຖ ປນ຺ນໂກຕິ ຠິກ຺ຂາຍ ວິຈຣຓໂກຕິ ວທນ຺ຕິ, ເຕສໍ ວາ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຏິປນ຺ນໂກ. ຊິໂນຕິ ຊິຓ຺ໂຓ, ຊຣາວເສນ ນິຫີນຘາຕຸໂກຕິ ວທນ຺ຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ວາ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຏິປກ຺ຂໍ ຊິນິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ໂສ ກິຣ ຕຖາຠູໂຕ ກສ຺ສຈິປິ ຘມ຺ມໍ ນ ກເຖຕິ, ເຕນາຫ ‘‘ນ ກິຎ຺ຈິ ອາຫາ’’ຕິ. ອລາຠິນ຺ຕິ ‘‘ໂສ ນ ກຸມ຺ຠິມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຕີ’’ຕິອາທິນາ (ທີ. ນິ. ໑.໓໙໔) ນເຍນ ວຸຕ຺ຕອລາຠເຫຕຸສມາໂຍເຄນ ອລາຠິໍ. ຕໂຕ ເອວ ຊິຆຈ຺ຉາທຸພ຺ພລປເຣຕຕາຍ ສຍນປຣາຍຓໍ ສມຓໍ ປນ຺ນຠູມີຕິ ວທຕິ.

ອາຊີວວຸຕ຺ຕິສຕານີຕິ ສຕ຺ຕານໍ ອາຊີວຠູຕານິ ຊີວິກາວຸຕ຺ຕິສຕານິ. ປສຸຄ຺ຄຫເຓນ ເອຬກຊາຕິ ຄຫິຕາ, ມິຄຄ຺ຄຫເຓນ ຣຸຣຸຄວຍາທິສພ຺ພມິຄຊາຕິ. ພຫູ ເທວາຕິ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາທິພ຺ຣຫ຺ມກາຍິກາທິວເສນ ເນສໍ ອນ຺ຕຣເຠທວເສນ ພຫູ ເທວາ. ຕຕ຺ຖ ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ເອກຈ຺ໂຈ ອນ຺ຕຣເຠໂທ ‘‘ມຫາສມຍສຸຕ຺ເຕນ’’ (ທີ. ນິ. ໒.໓໓໑ ອາທໂຍ) ທີເປຕພ຺ໂພ. ມານຸສາປິ ອນນ຺ຕາຕິ ທີປເທສກຸລວໍສາຊີວາທິວິຠາຄວເສນ ມານຸສາປິ ອນນ຺ຕເຠທາ. ປິສາຈາ ເອວ ເປສາຈາ, ເຕ ອປຣເປຕາທໂຍ ມຫນ຺ຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຉທ຺ທນ຺ຕທຫມນ຺ທາກິນິໂຍ ກຸຬີຣມຸຈລິນ຺ທນາເມນ ວທຕິ. ຄຓ຺ຐິກາຕິ ປພ຺ພຄຓ຺ຐິກາ. ປຓ຺ຑິໂຕປິ…ເປ… ອຸທ຺ຘໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ກສ຺ມາ? ສຕ຺ຕານໍ ສໍສຣຓກາລສ຺ສ ນິຍຕຠາວໂຕ.

ອປຣິປກ຺ກໍ ສໍສຣຓນິມິຕ຺ຕໍ ສີລາທິນາ ປຣິປາເຈຕິ ນາມ ສີຆໍເຍວ ວິສຸທ຺ຘິປ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ປຣິປກ຺ກໍ ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ປຕ຺ວາ ປຕ຺ວາ ປຣິປກ຺ກຠາວາປາທເນນ ພ຺ຍນ຺ຕິໍ ກໂຣຕິ ນາມ. ສຸຕ຺ຕຄຸເຬຕິ ສຸຕ຺ຕວຏ຺ຏິຍໍ. ນິພ຺ເພຐິຍມານເມວ ປເລຕີຕິ ອຸປມາຍ ສຕ຺ຕານໍ ສໍສາໂຣ ອນຸກ຺ກເມນ ຂີຍເຕວ, ນ ຕສ຺ສ ວທ຺ຘີຕິ ທສ຺ເສຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຣູປຕ຺ຕາ.

໒໒໙. ນິຍຕິວາເທ ປກ຺ຂິປນ຺ໂຕຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປຏິຊານິຕ຺ວາປິ ປເທສຎ຺ຎຸຕາຍ ອສມ຺ປາຍມາໂນ ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕໂນ ອຎ຺ຎາຓກິຣິຍໍ ປຣິຫຣິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຈ ‘‘ເອວເມສາ ນິຍຕີ’’ຕິ ນິຍຕິວາເທ ປກ຺ຂິປນ຺ໂຕ.

໒໓໐. ຘມ຺ມກຖາຍ ອປສ຺ສຍຠູໂຕ ອນຸສ຺ສໂວ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອນຸສ຺ສວີ, ເຕເນວສ຺ສ ອປສ຺ສຍວາທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອນຸສ຺ສວນິສ຺ສິໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ສວນໍ ສຈ຺ຈໂຕຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອນຸສ຺ສວໍ, ຕໍ ສວນໍ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ປິຏກສມ຺ປທາຍາຕິ ຄນ຺ຖສມ຺ປາທເນນ, ຕາທິສໍ ຄນ຺ຖໍ ປຄຸຓໍ ວາຈຸຄ຺ຄຕໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ວຄ຺ຄປຓ຺ຓາສກາຍາ’’ຕິອາທິ.

໒໓໒. ມນ຺ທປຎ຺ໂຎຕິ ປຣິຕ຺ຕປຎ຺ໂຎ. ໂມມູໂຫຕິ ສມ຺ມຸຍ຺ຫໂກ. ‘‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ’’ຕິອາທິນາ ວິວິໂຘ ນານປ຺ປກາໂຣ ເຂໂປ ວາຈາຍ ປຣວາທານໍ ຂີປນໍ ວາຈາວິກ຺ເຂໂປ, ຕໍ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ, ນ ມຣຕິ ນ ປຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ວາທວິກ຺ເຂໂປ ເອຕາຍາຕິ ອມຣາ, ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ ອມຣາວິກ຺ເຂໂປ, ຕໍ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ. ອປຣິຍນ຺ຕວິກ຺ເຂປນ຺ຕິ ‘‘ເອວມ຺ປິ ເມ ໂນ’’ຕິອາທິນາ ປຸຈ຺ຉິຕສ຺ສ ອປຣິໂຍສາປນວເສນ ວິກ຺ເຂປໍ. ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ສນ຺ຘາວຕິ ເອກສ຺ມິໍ ສຠາເວ ອນວຏ຺ຐານໂຕ. ຄາຫໍ ນ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ ມິຈ຺ຉາຄາຫຕາຍ ອຸຕ຺ຕຣວິຘານາຍ ປຸຣິມປກ຺ຂໍ ຐເປຕ຺ວາ ຄາຫໍ ນ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ. ອມຣາສທິສາຍ ອມຣາຍ ວິກ຺ເຂໂປຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂໂປ.

ອິທໍ ກຸສລນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ປກາຣຕ຺ໂຖ, ອິມິນາ ປກາເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອມຣາວິກ຺ເຂປິໂກ ຍຖາ ກຸສເລ, ເອວໍ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເກນຈິ ປຸຈ຺ຉິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຣຸຈ຺ຈນຕາຍ ‘‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ’’ຕິອາທິນາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິກ຺ເຂປຎ຺ເຎວ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ’’ຕິອາທິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຸຈ຺ຉິຕາກາຣປຏິເສຘນວເສນ ວິກ຺ຂິປນາກາຣທສ຺ສນໍ. ນນຸ ເຈຕ຺ຖ ວິກ຺ເຂປວາທິໂນ ວິກ຺ເຂປປກ຺ຂສ຺ສ ອນນຸຊານນໍ ວິກ຺ເຂປປກ຺ເຂ ອວຏ຺ຐານໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ນ, ຕຕ຺ຖາປິ ຕສ຺ສ ສມ຺ມູຬ຺ຫສ຺ສ ປຏິກ຺ເຂປວເສເນວ ວິກ຺ເຂປວາທສ຺ສ ປວຕ຺ຕນໂຕ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂນ’’ຕິ. ຕຖາ ຫິ ສຎ຺ຈໂຍ ເພລຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ ຣຎ຺ຎາ ອຊາຕສຕ຺ຕຸນາ ສນ຺ທິຏ຺ຐິກໍ ສາມຎ຺ຎຜລໍ ປຸຏ຺ໂຐ ປຣໂລກຕ຺ຕິກາທີນໍ ປຏິເສຘນມຸເຂນ ວິກ຺ເຂປໍ ພ຺ຍາກາສິ.

ເອຕ຺ຖາຫ – ‘‘ນນຸ ຈາຍໍ ສພ຺ໂພປິ ອມຣາວິກ຺ເຂປິໂກ ກຸສລາທໂຍ ຘມ຺ເມ ປຣໂລກຕ຺ຕິກາທີນິ ຈ ຍຖາຠູຕໍ ອນວພຸຊ຺ຌມາໂນ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ປຸຈ຺ຉາຍ ວິກ຺ເຂປມຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ກຖໍ ທິຏ຺ຐິຄຕຠາໂວ. ນ ຫິ ອວຕ຺ຕຸກາມສ຺ສ ວິຍ ປຸຈ຺ຉິຕມຕ຺ຖໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ວິກ຺ເຂປກຣຓມຕ຺ເຕນ ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐິຄຕິກຕາ ຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ນ ເຫວ ໂຂ ປຸຈ຺ຉາຍ ວິກ຺ເຂປກຣຓມຕ຺ເຕນ ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐິຄຕິກຕາ, ອຖ ໂຂ ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສວເສນ. ສສ຺ສຕາຠິນິເວເສນ ມິຈ຺ຉາຠິນິວິຏ຺ໂຐເຍວ ຫິ ປຸຄ຺ຄໂລ ມນ຺ທພຸທ຺ຘິຕາຍ ກຸສລາທິຘມ຺ເມ ປຣໂລກຕ຺ຕິກາທີນິ ຈ ຍາຖາວໂຕ ອປ຺ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ອຕ຺ຕນາ ອວິຎ຺ຎາຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ປຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍ ມຸສາວາທຠເຍນ ຈ ວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ. ອຖ ວາ ປຸຎ຺ຎປາປານໍ ຕພ຺ພິປາການຎ຺ຈ ອນວໂພເຘນ ອສທ຺ທຫເນນ ຈ ຕພ຺ພິສຍາຍ ປຸຈ຺ຉາຍ ວິກ຺ເຂປກຣຓໍເຍວ ສຸນ຺ທຣນ຺ຕິ ຂນ຺ຕິໍ ຣຸຈິໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຠິນິວິສນ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ວິສຸໍເຍວ ສາ ເອກາ ທິຏ຺ຐິ ສຕ຺ຕຠງ຺ຄທິຏ຺ຐິ ວິຍາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໂຕ ຈ ຕຕິຍຏ຺ຐານຠາເວ ທສ຺ສິໂຕ.

໒໓໔. ສນ຺ນິຘິກາຣກໍ ກາເມຕິ ເອຕ຺ຖ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘານິ ອຘິປ຺ເປຕານີຕິ ຕິລຕຓ຺ຑຸລາທິຄ຺ຄຫຓໍ, ຕສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອປ຺ປສາທປຣິຫາຣຕ຺ຖໍ ກທາຈິ ຕຓ຺ຑຸລນາຬິອາທິສງ຺ຄຫຓກຣຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕິລຕຓ຺ຑຸລາທໂຍ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.

໒໓໖. ອາຊີວກາ ມຕາ ນາມາຕິ ອິເມ ອາຊີວກາ ສພ຺ພໂສ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຣຫິຕາ ມິຈ຺ຉາ ເອວ ຈ ປຏິປຊ຺ຊມານາ ອຘິສີລສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສີລຊີວິຕສ຺ສ ອຠາເວນ ມຕາ ນາມ. ປຸຕ຺ຕມຕາຕິ ມຕປຸຕ຺ຕາ. ສມເຓ ໂຄຕເມ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຕ຺ຖີຕິ ສມຓໍ ເອວ ໂຄຕມໍ ປຣິສຸທ຺ໂຘ ສຸປຣິປຸຓ຺ໂຓ ຕກ຺ກຣສ຺ສ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາວໂຫ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຕ຺ຖິ. ເອເຕເນຕ຺ຖ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕາທິທີປເນນ ພຸທ຺ຘສຸພຸທ຺ຘຕຎ຺ຈ ທີເປຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ນຕ຺ຖີຕິ ອິມິນາ ພາຫິຣເກສຸ ຕສ຺ສ ອຠາວໍ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ສນ຺ທກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.