໘. ວິຠຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໓໓. ຘມ຺ເມສູຕິ ປຸຎ຺ຎາທິທານາທິເຠທຠິນ຺ເນສຸ ສຠາວຘມ຺ເມສຸ. ຕຕ຺ຖ ລພ຺ຠມາໂນຕິ ເຕສຸ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ລພ຺ຠມາໂນ. ຠູມິວິຠາໂຄຕິ ກາມາວຈຣາທິທສ຺ສນາທິຠູມິປ຺ປເຠໂທ. ປທຏ຺ຐານວິຠາໂຄຕິ ເຕ ປຸຎ຺ຎາທິຘມ຺ມາ ເຍສໍ ປທຏ຺ຐານໍ, ເຕສໍ ວາ ເຍ ຘມ຺ມາ ປທຏ຺ຐານໍ, ຕພ຺ພິຠາໂຄ. ເຍສໍ ສຸຕ຺ຕານນ຺ຕິ ມູລປທຏ຺ຐານຠູຕານໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຸຕ຺ຕານໍ ວເສນ. ອສງ຺ກຣວວຕ຺ຖາເນນ ຫິ ເອເຕສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ສາຕິສຍໍ ຘມ຺ມາ ວິຠຕ຺ຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ວິເສສໂຕ’’ຕິ. ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ວາສນາຠາຄິຍນິພ຺ເພຘຠາຄິຍສຸຕ຺ຕານິ ເອເວຕ຺ຖ ຄຫິຕານີຕິ? ນຍິທເມວໍ ນິກ຺ຂມນປຣິໂຍສານຠາເວນ ອິຕເຣສມ຺ປິ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ຍໂຕ ຫິ ນິສ຺ສຏາ ວາສນາຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ, ເຕ ສໍກິເລສຠາຄິຍາ. ຍໍປຣິໂຍສານາ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ, ເຕ ອເສກ຺ຂຠາຄິຍາຕິ ທ຺ວຍຄ຺ຄຫເຓເນວ ອິຕຣມ຺ປິ ທ຺ວຍໍ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຸຕ຺ຕານໍ ເທສນາຍາ’’ຕິ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຸຕ຺ຕານີຕິ ປາຬິຍາ, ວກ຺ຂມານາຍ ເທສນາຍ ວາ ອິຕຣທ຺ວຍສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ນ ປຏິກ຺ເຂໂປ.

ເຕເນວາຕິ ນິຍມສ຺ສ ອກຕຕ຺ຕາ, ຕໂຕ ຈ ເຕນ ຕນ຺ນິສ຺ສິເຕນ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຠວຕີຕິ ສິທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ເອວ-ສທ຺ໂທ ວາ ສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສິຍາ ຕສ຺ສ ປຏິກ຺ເຂໂປຕິ ຕສ຺ສ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ສິຍາ ປຏິກ຺ເຂໂປ. ເອວໍ ສຕິ ສາວເສສາ ເທສນາ ສິຍາ.

ຕທງ຺ຄາທິປ຺ປຫານທ຺ວຍໍ ປທຏ຺ຐານຠູຕໍ ອິຘ ຄຓນູປຄໍ ນ ໂຫຕີຕິ ‘‘ສມຸຈ຺ເຉທປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິປ຺ປຫານານໍ ວເສນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ເຫຕ຺ຖ ເກຈິ ‘‘ເຕເນວາ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ. ‘‘ເຕເນວ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນາຕິ ປຐນ຺ຕີ’’ຕິ ອິທໍ ‘‘ສໍວຣສີເລ ຐິໂຕ’’ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ໓໓) ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ ປາຬິວິກປ຺ປໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ‘‘ຍສ຺ມາ…ເປ… ວກ຺ຂຕີ’’ຕິ ອິທໍ ປຈ຺ຉິມປາຐສ຺ເສວ ຍຸຕ຺ຕຕາຍ ກາຣຓວຈນໍ.

ກຖໍ ມນ຺ຕາຕິ? ອນິພ຺ເພຘສຠາວຕ຺ຕາ ມຫຄ຺ຄຕປຸຎ຺ຎານໍ ນ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍສຸຕ຺ເຕນ ສງ຺ຄໂຫ, ວາສນາຠາຄິຍຕ຺ຕາ ປນ ວາສນາຠາຄິຍສຸຕ຺ເຕເນວ ສງ຺ຄໂຫຕິ. ຕທຸປສງ຺ຄາ ຫິ ປຈ຺ຉິໂມ ເອວ ປາໂຐ ຍຸຕ຺ຕຕໂຣ. ອິຕຣຖາ ສາວເສສາ ເທສນາ ຠເວຍ຺ຍ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ຫິ…ເປ… ເທເສຕີ’’ຕິ.

ສໍກິເລສຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍານໍ ປຣໂຕ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວກ຺ຂມານານໍ…ເປ… ວເສນາ’’ຕິ. ‘‘ສພ຺ພໂຕ’’ຕິ ອິທໍ ປຸພ຺ພປຣາເປກ຺ຂໍ. ຕສ຺ສ ປຣາເປກ຺ຂຕາຍ ‘‘ສພ຺ພໂຕຠາເຄນ ເອກາທສສຸ ຐາເນສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ໂຍຊິຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປທາທິເກ ວິຈຍຫາຣປທຕ຺ເຖ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ເອກາທສສຸ ຐາເນສູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸພ຺ພເປກ຺ຂຕາຍ ປນ ‘‘ສພ຺ພໂຕຠາເຄນ ເທສນາຍ ຜເລນາ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

ສໍກິເລສຠາຄິຍານໍ ຕຓ຺ຫາສໍກິເລສາທິນາ ເທສນານໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຜລໍ ອປາຍທຸກ຺ເຂນ ມນຸສ຺ເສສຸ ໂທຠຄ຺ຄິເຍນ. ອເສກ຺ຂຠາຄິຍານໍ ອເສກ຺ເຂຫິ ສີລກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ ເທສນານໂຍ. ຜລໍ ອຄ຺ຄຜເລນ ຈ ອນຸປາທິເສສາຍ ຈ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຕເຣສໍ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍສໍໂຍຊນຄ຺ຄຫເຓນ ສໍກິເລສຠາຄິຍານໍ, ວິຣາຄຄ຺ຄຫເຓນ ອເສກ຺ຂຄ຺ຄຫເຓເນວ ຈ ອເສກ຺ຂຠາຄິຍານໍ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວກ຺ຂມານານໍ…ເປ… ວເສນາ’’ຕິ. ປທປທຕ຺ຖວິຈາຣຍຸຕ຺ຕິນິທ຺ຘາຣຓມຸເຂນ ຘມ຺ມວິຠຕ຺ຕິອາທິວິຈາໂຣ ກາຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ປາຬິຍໍ ‘‘ວິຈເຍນ…ເປ… ຕພ຺ພານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ວິຈເຍນ…ເປ… ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໓໔. ເອວນ຺ຕິ ອິຕິ. ຘມ຺ເມຕິ ວຸຕ຺ຕສຠາຄຘມ຺ເມ. ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓຠາເວຫີຕິ ສາມຎ຺ຎວິເສເສນ ວິສິຏ຺ເຐຫິ. ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາຕິ ທ຺ເວ ອິເມ ຘມ຺ມາ ເຍຫິ ສຠາຄຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ນາມໍ, ວຕ຺ຖຸ ຈ. ຕຕ຺ຖ ນາມໍ ນາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຕໍມຸເຂເນວ ສທ຺ທໂຕ ຕທຕ຺ຖາວຄໂມ. ສທ຺ເທນ ຈ ສາມຎ຺ຎຣູເປເນວ ຕຖາຣູປສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ຄຫຓໍ, ນ ວິເສສຣູເປນ, ຕສ຺ມາ ສທ຺ທວຈນີຍາ ອຕ຺ຖາ ສາຘາຣຓຣູປນາມາຍຕ຺ຕຄຫຓີຍຕາຍ ນາມສາຘາຣຓາ ວຸຕ຺ຕາ. ວຕ຺ຖູຕິ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ. ຍຕ຺ຖ ຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕສໍ ສພ຺ເພສໍ ເຕ ຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາຕິ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານສງ຺ຂາຕານໍ ວຕ຺ຖູນໍ ສາຘາຣຓາ. ຍສ຺ມາ ປນິທໍ ທ຺ວຍໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ສາຘາຣຓຠາເວ ປກຕິຠູຕໍ ສຠາວຠູຕໍ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທ຺ເວ ຘມ຺ມາຕິ ທຸເວ ປກຕິໂຍ’’ຕິ. ເອກສນ຺ຕຕິປຕິຕຕາຍາຕິ ສມານສນ຺ຕຕິປວຕ຺ຕິຍາ. ເຕນາຫ ‘‘ສມານວຕ຺ຖຸກາ’’ຕິ. ທສ຺ສນປຫາຕພ຺ພານຎ຺ຫິ ຍຖາ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕສຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ, ເອວໍ ອນິຍຕາປີຕິ ອຸຠເຍ ຫິ ເຕ ສມານວຕ຺ຖຸກາ. ເອສ ນໂຍ ອິຕເຣສຸປິ. ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິວິຈິກິຈ຺ຉາສີລພ຺ພຕປຣາມາສາ ຫິ ຠິນ຺ນສຠາວາເປເຕ ຘມ຺ມາ ທສ຺ສເນນ ປຫາຕພ຺ພຕໍ ນາຕິວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ເຕ ນາມສາມຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ຕາ, ຣູປຣາຄາທໂຍ ຈ ຠາວນາຍ ປຫາຕພ຺ພຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຫາເນກຏ຺ຐາ ນາມສາຘາຣຓາ’’ຕິ. ຍຖາ ປນ ‘‘ວຕ຺ຖູນໍ ສາຘາຣຓາ ວຕ຺ຖຸສາຘາຣຓາ’’ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕິ, ເອວໍ ‘‘ວຕ຺ຖຸນາ ສາຘາຣຓາ ວຕ຺ຖຸສາຘາຣຓາ’’ຕິ ອຍມ຺ປິ ອຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສຫເຊກຏ຺ຐາ ວຕ຺ຖຸສາຘາຣຓາ’’ຕິ ອາຫ. ເຕ ຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຜຸສນາທິສຠາວໂຕ ຠິນ຺ນາປິ ຍສ຺ມິໍ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕນ ວຕ຺ຖຸນາ ສາຘາຣຓາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ລພ຺ຠມານມ຺ປິ ກຸສລາທິນາມສາຘາຣຓໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ວຕ຺ຖຸສາຘາຣຓາ ຕາວ ໂຍຊິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຏິປກ຺ຂາທີຫີຕິ ອາທິສທ຺ເທນ ສມານຜລຕາສຫພ຺ຍຕາທິເກ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເສສປເທສູຕິ ‘‘ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສາ’’ຕິອາທິວາກ຺ເຍສຸ. ກຖໍ? ຕຕ຺ຖ ຫິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ, ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ຈ ສມ຺ຠວໂຕ ອນາຄາມິໂນ, ອຣຫໂຕ ຈ ອສມ຺ຠວໂຕຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

ກຖໍ ເຕ ໂອຘິໂສ ຄຫິຕາຕິ ເກນາກາເຣນ ເຕ ‘‘ສາຘາຣຓາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ຠາຄໂສ ຄຫິຕາ. ‘‘ອມຸກສ຺ສ, ອມຸກສ຺ສ ຈາ’’ຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ສາມຎ຺ຎຠູຕາ ຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາ ນາມ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ກຖໍ ເຕສໍ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕານິຍຕາທິວເສນ ວິຠາເຄນ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຖ ວິຠາເຄນ ຕໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ນນຸ ເຕ ສາຘາຣຓາຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວາຕິ? ເອວໍ ສາຘາຣຓາຕິ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕານໍ, ອນິຍຕານນ຺ຕິ ອິເມສໍ ອຸຠເຍສໍເຍວ ເຕ ຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາ. ເຕນາຫ – ‘‘ນ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ສາຘາຣຓຕາຍ ສາຘາຣຓາ’’ຕິ. ‘‘ຍສ຺ມາ’’ຕິອາທິນາ ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ, ເຕເນຕໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ເກຈິ ຘມ຺ມາ ເກສຎ຺ຈິເທວ ຘມ຺ມານໍ ສາຘາຣຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຎ຺ເຎສໍ ອສາຘາຣຓາ’’ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ປຏິນິຍຕຎ຺ຫິ ເຕສໍ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ.

ອິຕຣຖາຕິ ອນິຍຕປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານຕາຍ ສພ຺ເພສໍ ສາຘາຣຓາ, ອສາຘາຣຓາ ວາ ສິຍຸໍ, ຕຖາ ສຕິ. ຕຖາ ໂວຫາໂຣຕິ ‘‘ສາຘາຣຓາ, ອສາຘາຣຓາ’’ຕິ ຈ ອຍໍ ໂວຫາໂຣ ສາມຎ຺ຎາ ເອວ ນ ຠເວຍ຺ຍ. ເອເຕ ເອວ ຘມ຺ມາຕິ ‘‘ສາຘາຣຓາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ເອວ. ເອວນ຺ຕິ ‘‘ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ. ນິຍຕວິສຍາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນປ຺ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານາ. ‘‘ໂຍປີ’’ຕິອາທິ ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐາເນນ ວຸຕ຺ຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຏກຣຓໍ. ‘‘ນ ຫີ’’ຕິອາທິນາ ອນ຺ວຍໂຕ, ພ຺ຍຕິເຣກໂຕ ຈ ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕິ. ເສເສປີຕິ ‘‘ຠາວນາປຫາຕພ຺ພາ’’ຕິ ເອວມາທິມ຺ຫິປິ.

ປຈ຺ຈຕ຺ຕນິຍໂຕຕິ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິໂກ. ອິຕຣສ຺ສາຕິ ອປຈ຺ຈຕ຺ຕນິຍຕສ຺ສ. ຕຖາຕິ ອສາຘາຣຓຠາເວນ. ໂກຈິ ຘມ຺ໂມ ກຎ຺ຈິ ຘມ຺ມໍ ອຸປາທາຍ ສາຘາຣໂຓປິ ສມາໂນ ຕທຎ຺ຎໍ ອຸປາທາຍ ອສາຘາຣໂຓປິ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສາຘາຣຓາວິຘຸຣຕາຍາ’’ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕໍ ຕໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິອາທິ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ຘມ຺ມຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕປຐມມຄ຺ຄຏ຺ຐຕາ ທີປິຕາ, ຕາທິສານໍ ເອວ ອເນເກສໍ ອຣິຍານໍ ວເສນ ສາຘາຣຓາຕິ. ປຐມສ຺ສາຕິ ອຏ຺ຐມກສ຺ສ. ທຸຕິຍສ຺ສາຕິ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ. ປຸນ ອຏ຺ຐມກສ຺ສາຕິ ‘‘ອຏ຺ຐມກສ຺ສ, ອນາຄາມິສ຺ສ ຈາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕອຏ຺ຐມກສ຺ສ. ເຕນາຫ ‘‘ອນາຄາມິມຄ຺ຄຏ຺ຐສ຺ສາ’’ຕິ. ອຄ຺ຄຜລຏ຺ຐໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຏິໂລມໂຕ ຄຓິຍມາໂນ ປຐມມຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ອຏ຺ຐມໂກ, ມຄ຺ຄຏ຺ຐຕາຍ, ປຫີຍມານກິເລສຕາຍ ຈ ສພ຺ເພປິ ມຄ຺ຄຏ຺ຐາ ອຏ຺ຐມກາ ວິຍາຕິ ອຏ຺ຐມກາ, ‘‘ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອຏ຺ຐມໂກ’’ຕິ ອປເຣ ນິຣຸຕ຺ຕິນເຍນ. ‘‘ເສກ຺ຂາ’’ຕິ ນາມໍ ສາຘາຣຓນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິຕເຣສູຕິ ‘‘ຠພ຺ພາຠພ຺ພາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕສຸ ອນຣິເຍສຸ. ເຕນາຫ ປາຬິຍໍ ‘‘ຫີນຸກ຺ກຏ຺ຐມຊ຺ຌິມໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ.

ນິຍາມາວກ຺ກນ຺ຕິຍາຕິ ອວກ຺ກນ຺ຕນິຍາມຕາຍ. ຎາຓຸຕ຺ຖຣສ຺ສາຕິ ຎາຓາຘິກສ຺ສ. ຕຖາວິຘປຈ຺ຈຍສມາໂຍເຄຕິ ຎາຓວິເສສປຈ຺ຈຍສມວາເຍ. ຍຖາ ຫິ ຎາຓພເລນ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎຕາ ນ ໂຫຕິ, ເອວໍ ປຏິປທາປຏິປນ຺ໂນປິ ສຸເຂນ ວິໂສສີຍຕີຕິ. ສາ ຫິ ສຸຂາປຏິປທາ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎາ ຕໍສມງ຺ຄິໂນ ຎາຓຸຕ຺ຕຣຕ຺ຕາ ວິປສ຺ສນາຍ ປທຏ຺ຐານນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ຘມ຺ມໂຕ ອນເປຕາ ຈິນ຺ຕາ ຘມ຺ມຈິນ຺ຕາ, ໂຍນິໂສມນສິກາເຣນ ປວຕ຺ຕິຕຕ຺ຕາ ຘມ຺ເມສຸ ຈິນ຺ຕາ, ຘມ຺ໂມ ວາ ຎາຓໍ, ຕສ຺ມາ ຘມ຺ມາວຫາ ຈິນ຺ຕາ ຘມ຺ມຈິນ຺ຕາ, ຈິນ຺ຕາມຍຎາຓສ຺ສ ເຫຕຸຠູຕາ ຈິນ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປາຬິຍໍ ສຸຕມຍປຎ຺ຎາຄ຺ຄຫເຓນ ‘‘ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ…ເປ… ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ (ອ. ນິ. ໘.໒) ສຸຕ຺ຕປທສງ຺ຄໂຫ ອຕ຺ໂຖ ປຣິຄ຺ຄຫິໂຕ, ຕຖາ ໂຍນິໂສມນສິກາຣຄ຺ຄຫເຓນ ‘‘ໂສ ‘ອນິຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຕີ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ໂຕ ອຸປາຍມນສິກາໂຣ ປຣິຄ຺ຄຫິໂຕ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຄ຺ຄຫເຓນ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ຠາເວຕິ ວິເວກນິສ຺ສິຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ປຣິຄ຺ຄຫິຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຖ ໂຂ…ເປ… ທສ຺ເສຕຸ’’ນ຺ຕິ. ເສສນ຺ຕິ ‘‘ຘມ຺ມສ຺ວາກ຺ຂາຕຕາ’’ຕິ ເອວມາທິ.

ຍສ຺ສ ຈ ປຸພ຺ເພ ອຕ຺ໂຖ ນ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ, ຕຕ຺ຖ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຍ ອາຍຕນຄໂຕ ປສາໂທ, ຈິຕ຺ຕວູປສໂມ ຈ ຜລນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສປ຺ປຸຣິສ…ເປ… ປທຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຫິຕຕ຺ຕາ ປາປເຊຄຸຈ຺ຉິນິພ຺ພິທາທິພຫຸໂລວ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຕ຺ຖ…ເປ… ປທຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ. ຘມ຺ໂມ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ປຣິໂຍສານາ ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິປາຣິປູຣິເຫຕູຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຘມ຺ມສ຺ວາກ຺ຂາຕຕາ…ເປ… ປທຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ກຸສລມູລໂຣປນາ ຫິ ສມາປຕ຺ຕິປຣິໂຍສານາຕິ. ສງ຺ຆສຸຏ຺ຐຸຕາຍ ສງ຺ຆສ຺ສ ສຸຏ຺ຐຸຠາວາຍ ສງ຺ຆສ຺ສ ສປ຺ປຕິສ຺ສຕາຍ ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຈນສມ຺ປຏິຈ຺ຉນຠາວາຍ. ອິຕຣໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ວິຠຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.