ປາຏິເທສນີຍກຓ຺ຑໍ

໑. ປຐມປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອນ຺ຕຣຆຣໍ ປວິຏ຺ຐາຍາຕິ ຣຖິກໍ ພ຺ຍູຫໍ ສິງ຺ຆາຏກໍ ຆຣໍ ປວິຏ຺ຐາຍ. ອສປ຺ປາຍນ຺ຕິ ສຄ຺ຄໂມກ຺ຂານໍ ອຫິຕໍ ອນນຸກູລໍ. ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຐຕ຺ວາ ທທມານາຍ ວເສເນຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຐິຕຏ຺ຐານໍ ປນ ອປ຺ປມາຓໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອນ຺ຕຣຆຣໍ ປວິຏ຺ຐາຍາຕິ ວຈນໂຕ’’ຕິອາທິ. ອນ຺ຕຣາຣາມາທີສູຕິ ອນ຺ຕຣາຣາມຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍຕິຕ຺ຖິຍເສຍ຺ຍາປຏິກ຺ກມເນສຸ. ຣຖິຍາພ຺ຍູຫສິງ຺ຆາຏກຆຣານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຣຖິຍາຕິ ຣຈ຺ຉາ. ພ຺ຍູຫນ຺ຕິ ອນິພ຺ພິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິຕາ ຄຕປຈ຺ຈາຄຕຣຈ຺ຉາ. ສິງ຺ຆາຏກນ຺ຕິ ຈຕຸກ຺ໂກຓໍ ວາ ຕິໂກຓໍ ວາ ມຄ຺ຄສໂມຘານຏ຺ຐານໍ. ຆຣນ຺ຕິ ກຸລຆຣໍ. ຍຖາ ຈ ຣຖິຍາທີສຸ ຐຕ຺ວາ ທທມານາຍ ຄຓ຺ຫໂຕ ອາປຕ຺ຕິ, ເອວໍ ຫຕ຺ຖິສາລາທີສຸປິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ຍາມກາລິກາທີສຸ ປຏິຄ຺ຄຫເຓປິ ອຊ຺ໂຌຫຣເຓປິ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອາມິເສນ ອສມ຺ຠິນ຺ນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ສມ຺ຠິນ຺ເນ ປນ ເອກຣເສ ປາຏິເທສນີຍເມວ. ເອກໂຕ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ, ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ປນ ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ.

ຎາຕິກາຍ ວາ ທາເປນ຺ຕິຍາຕິ ສຍໍ ອທຕ຺ວາ ຍາຍ ກາຍຈິ ຎາຕິກາຍ ທາເປນ຺ຕິຍາ, ອຎ຺ຎາຕິກາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ທທມານາຍາຕິ ຠູມິຍໍ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ, ອຍ຺ຍ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ທມ຺ມີ’’ຕິ ທທມານາຍ. ເອວໍ ທິນ຺ນໍ ‘‘ສາຘຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕາຍ ເອວ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ເກນຈິ ປຏິຄ຺ຄຫາເປຕ຺ວາ ອິທໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ປຐມປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ທຸຕິຍປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ໂຍ ຈ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຠຕ຺ຕໍ ທາເປນ຺ຕິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈປິ ອຕ຺ຕໂນ ຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕິເຍວ, ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິ. ອຎ຺ເຎສໍ ວາ ຠຕ຺ຕໍ ເທນ຺ຕິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ສເຈ ທາເປຍ຺ຍ, ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິ ຠເວຍ຺ຍ, ເທນ຺ຕິຍາ ປນ ເນວ ອິມິນາ, ນ ປຸຣິເມນ ອາປຕ຺ຕິ.

ທຸຕິຍປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ຕຕິຍປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ລທ຺ຘເສກ຺ຂສມ຺ມຸຕິການີຕິ ຎຕ຺ຕິທຸຕິເຍນ ກມ຺ເມນ ລທ຺ຘເສກ຺ຂສມ຺ມຸຕິການິ. ຍຎ຺ຫິ ກຸລໍ ສທ຺ຘາຍ ວຑ຺ຒຕິ, ໂຠເຄນ ຫາຍຕິ, ເອວຣູປສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ຎຕ຺ຕິທຸຕິເຍນ ກມ຺ເມນ ເສກ຺ຂສມ຺ມຸຕິໍ ເທນ຺ຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຆຣໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາຕິ ຆຣໂຕ ອາສນສາລໍ ວາ ວິຫາຣໍ ວາ ອາເນຕ຺ວາ. ເຕນາຫ ‘‘ອາສນສາລາທີສຸ ວາ’’ຕິ. ອິມສ຺ສ ‘‘ເທນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ທ຺ວາຣມູເລ ວາ ຐປິຕໍ ເທນ຺ຕີຕິ ທ຺ວາຣມູເລ ຐປິຕໍ ປຈ຺ຉາ ສມ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ເທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂຸໍ ປນ ທິສ຺ວາ ອນ຺ໂຕເຄຫໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ ທິຍ຺ຍມານໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕເກຕິ ນິຈ຺ຈໍ ທາຕພ຺ພຠຕ຺ຕເກ. ສລາກຠຕ຺ເຕຕິ ຣຸກ຺ຂສາຣມຍາຍ ສລາກາຍ ວາ ເວຬຸວິລີວຕາລປຓ຺ຓາທິມຍາຍ ປຏ຺ຏິກາຍ ວາ ‘‘ອສຸກສ຺ສ ນາມ ສລາກຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອກ຺ຂຣານິ ອຸປນິພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພຠຕ຺ເຕ. ປກ຺ຂິເກຕິ ເອກສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ເອກທິວເສ ທາຕພ຺ພຠຕ຺ເຕ. ອຸໂປສຖິເກຕິ ອຸໂປສເຖ ທາຕພ຺ພຠຕ຺ເຕ. ປາຏິປທິເກຕິ ປາຏິປທທິວເສ ທາຕພ຺ພຠຕ຺ເຕ.

ຕຕິຍປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ຈຕຸຕ຺ຖປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕສ຺ສ ປຣິວາຣໍ ກຕ຺ວາ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ພຫຸກມ຺ປີຕິ ຍາຄຸຍາ ປຏິສໍວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ສຸທ຺ຘາຍ ຍາຄຸຍາ ທິນ຺ນາຍ, ປູວຠຕ຺ຕາທີນິປິ ເອຕິສ຺ສາ ຍາຄຸຍາ ປຣິວາຣໍ ກຕ຺ວາ, ທສ຺ສາມາ’’ຕິອາທິນາ ຕສ຺ສ ຂາທນີຍສ຺ສ ວາ ໂຠຊນີຍສ຺ສ ວາ ປຣິວາຣໍ ກຕ຺ວາ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ພຫຸກມ຺ປິ ອາຫຣີຍຕຸ. ຂາທນີຍນ຺ຕິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ‘‘ໂຠຊນີຍໍ ວາ’’ຕິປິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອາຫຣນ຺ຕູຕິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຕໂນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ອາຫຣນ຺ຕຸ. ‘‘ຍາຄຸຍາ ປຏິສໍວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ປູວໍ ວາ ຠຕ຺ຕໍ ວາ ອາຫຣນ຺ຕິ, ເອຕມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໗໓) ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຏິສໍວິທິຕຄິລານາວເສສກໍ ວາຕິ ປຏິສໍວິທິຕຎ຺ຈ ຄິລາໂນ ຈ ປຏິສໍວິທິຕຄິລານາ, ເຕສໍ ອວເສສກໍ, ປຏິສໍວິທິຕສ຺ສ ຈ ຄິລານສ຺ສ ຈ ເສສກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກສ຺ສຕ຺ຖາຍ ປຏິສໍວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ອາຫຏໍ, ຕສ຺ສ ເສສກໍ ອຎ຺ຎສ຺ສາປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຈຕຸນ຺ນໍ ວາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວາ ປຏິສໍວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ພຫູນໍ ອາຫຏໍ ໂຫຕິ, ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ທາຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເອຕມ຺ປິ ປຏິສໍວິທິຕເສສກເມວ, ສພ຺ເພສມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ອຖ ອຘິກເມວ ໂຫຕິ, ສນ຺ນິຘິໍ ໂມເຈຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ທຸຕິຍທິວເສປິ ວຏ຺ຏຕິ. ຄິລານສ຺ສາຫຏາວເສເສປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍໍ ປນ ອປ຺ປຏິສໍວິທິຕເມວ ກຕ຺ວາ ອາຠຕໍ, ຕໍ ພຫິອາຣາມໍ ເປເສຕ຺ວາ ປຏິສໍວິທິຕໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອາຫຣາເປຕພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂູຫິ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຍມ຺ປິ ວິຫາຣມຊ຺ເຌນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວາ ວນຈຣກາທໂຍ ວາ ວນໂຕ ອາຫຣິຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ປຸຣິມນເຍເນວ ປຏິສໍວິທິຕໍ ກາເຣຕພ຺ພໍ. ກຕ຺ຖຈິ ປນ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ປຏິສໍວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ອາຫຏໍ ວາ ຄິລານາວເສສກໍ ວາ’’ຕິ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ, ໂສ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖຊາຕກເມວ ວາຕິ ອາຣາເມ ຊາຕກເມວ. ມູລຜລາທິນ຺ຕິ ມູລຜລຕຈປຕ຺ຕາທິໍ ອຎ຺ເຎນ ກປ຺ປິຍໍ ກຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ຕໍ ຄາມໍ ຫຣິຕ຺ວາ ປຈິຕ຺ວາ ອາຫຣນ຺ຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປຏິສໍວິທິຕໍ ກາເຣຕພ຺ພໍ.

ຈຕຸຕ຺ຖປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອິຕິ ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍ

ວິນຍຕ຺ຖມຎ຺ຊູສາຍໍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນິຍໍ

ປາຏິເທສນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.