໖. ເອຬກໂລມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສາຕິ ອທ຺ຘານເມວ ມຄ຺ໂຄ ອທ຺ຘານມຄ຺ໂຄ, ຕໍ ປຏິປນ຺ນສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ອທ຺ຘານສງ຺ຂາຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອທ຺ຘານສທ຺ເທນ ວິເສສິຕຕ຺ຕາ ປນ ‘‘ທີຆມຄ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອທ຺ຘານຄມນສມຍສ຺ສ ວິຠງ຺ເຄ ‘‘ອທ຺ຘໂຍຊນໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີຕິ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໂຕ (ປາຈິ. ໒໑໘) ອທ຺ຘໂຍຊນມ຺ປິ ອທ຺ຘານມຄ຺ໂຄ ໂຫຕິ. ເອຬກໂລມານິ ເຈຕານິ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ຍໂຕ ‘‘ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິອາທິກໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອນຸໂຍຄໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ສພ຺ພຎ຺ເຈຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຎ຺ເຈຕນ຺ຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂຸໂນ ປເນວ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ເອຬກໂລມານິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິອາທິກໍ ເອຕໍ ສພ຺ພໍ. ວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕທີປນເມວາຕິ ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ໂກສເລສຸ ຊນປເທ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ເອຬກໂລມານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິໍສູ’’ຕິອາທິກສ຺ສ (ປາຣາ. ໕໗໑) ວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕສ຺ສ ທີປນເມວ. ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈີຕິ ອທ຺ຘານໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປິ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຐາເນສຸ. ສຫຕ຺ຖາຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຫຕ຺ເຖນາ’’ຕິ. ລກ຺ຂຓວຈນຎ຺ເຈຕໍ, ຕສ຺ມາ ເຍນ ເກນຈິ ສຣີຣາວຍເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕ຺ຕນາ ຫຣິຕພ຺ພານີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອສນ຺ເຕ ຫາຣເກຕິ ເອຕ຺ຖ ປທານໍ ອນ຺ໂຕຄຘາວຘາຣຓໂຕ ອວຘາຣຓຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອສນ຺ເຕເຍວາ’’ຕິອາທິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອິມານິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ເອຬກໂລມານິ ຕິໂຍຊນໍ ອຕິກ຺ກາມິຕານິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານີ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ໕໗໓) ນິສ຺ສຊ຺ຊນວິຘານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອຕິເຣກຕິໂຍຊເນ ອຕິເຣກຕິໂຍຊນສຎ຺ຎິເວມຕິກອູນກສຎ຺ຎີນໍ ວເສນ ຕີຓິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ. ວາສາຘິປ຺ປາເຍນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣໍ ຫຣເຓຕິ ຍຕ຺ຖ ຄໂຕ, ຕຕ຺ຖ ອຸທ຺ເທສປຣິປຸຈ຺ຉາທີນໍ ວາ ປຈ຺ຈຍາທີນໍ ວາ ອລາເຠນ ຕໂຕ ປຣໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຫຣເຓ, ຕໂຕປິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາຕິ ເອວໍ ໂຍຊນສຕມ຺ປິ ຫຣເຓ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຈ຺ຉິນ຺ນໍ ວາ ນິສ຺ສຏ຺ຐໍ ວາຕິ ໂຈເຣຫິ ອຈ຺ຉິນ຺ນໍ ວາ ວິນຍກມ຺ມກຕໍ ວາ. ກຕຠຓ຺ຑນ຺ຕິ ກຕໍ ຠຓ຺ຑໍ ກມ຺ພລໂກຊວສນ຺ຖຕາທິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອນ຺ຕມໂສ ສຸຕ຺ຕເກນ ພທ຺ຘມຕ຺ຕມ຺ປິ. ເຕນາຫ ‘‘ອນ຺ຕມໂສ’’ຕິອາທິ. ໂຍ ປນ ຕນຸກປຕ຺ຕຕ຺ຖວິກນ຺ຕເຣ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໕໗໕) ວາ ອາໂຍຄອໍສພທ຺ຘກກາຍພນ຺ຘນາທີນໍ ອນ຺ຕເຣສຸ ວາ ປິປ຺ຜລິກາທີນໍ ມລຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ສິປາຏິກາຍໍ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ວາຕາພາຘິໂກ ກຓ຺ຓຈ຺ຉິທ຺ເທປິ ໂລມານິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ສຸຕ຺ຕເກນ ປນ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ກຕຠຓ຺ຑຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເວຓິໍ ກຕ຺ວາ ຫຣຕິ, ອິທໍ ນິຘານມຸຂໍ ນາມ, ອາປຕ຺ຕິເຍວ.

ປຐມປ຺ປຏິລາໂຠຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ເອຬກໂລມານໍ ປຐມຸປ຺ປຕ຺ຕິ. ເອເຕນ ອຈ຺ຉິນ຺ນນິສ຺ສຏ຺ຐປ຺ປຏິລທ຺ຘານໍ ປຏິກ຺ເຂໂປ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ຍາເນ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໕໗໒) ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ຣຖາທິເກ ວາ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ຐິອາທີສຸ ວາ ສາມິກສ຺ສ ອຊານນ຺ຕສ຺ເສວ ‘‘ຫຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ອຄຈ຺ຉນ຺ເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປນ ອຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ຣຖາທິມ຺ຫິ ວາ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ຐິອາທີສຸ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ອາໂຣຫິຕ຺ວາ ສາເຣຕິ, ເຫຏ຺ຐາ ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ໂຈເທຕິ, ປກ຺ໂກສນ຺ໂຕ ວາ ອນຸພນ຺ຘາເປຕິ, ‘‘ອຎ຺ຎໍ ຫຣາເປຕີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໕໗໕) ວຈນໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ຍາເນ’’ຕິ ອິມິນາ ຊານນ຺ຕສ຺ສ ເຈ ຍາເນ ປກ຺ຂິປຕິ, ອຎ຺ຎໍ ຫຣາເປຕິ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຫຣຓປຈ຺ຈາຫຣຓນ຺ຕິ ຫຣຓປຈ຺ຈາຫຣຓານມຠາໂວ.

ເອຬກໂລມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.