໖. ກຸຏິກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຎ຺ຎາຈິກາຍ ປນາຕິ ເອຕ຺ຖ ສນ຺ຕິ ອຕ຺ຕວາຈໂກ ຕຕິຍຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ຍາຈິກາຕິ ຠາວສາຘໂນ, ເຕສຎ຺ຈ ມຊ຺ເຌປທໂລປສມາໂສ. ປນາຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕເມວ. ເຕນາຫ ‘‘ສຍໍ ປວຕ຺ຕິຕຍາຈນາ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ຍາ ຫິ ອຕ຺ຕນາ ປວຕ຺ຕິຕາ, ສາ ອຕ຺ຕໂນ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ນນຸ ນ ສກ຺ກາ ຍາຈນາເຍວ ກຸຏິໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ອນຸໂຍຄໍ ສນ຺ຘາຍ ຕສ຺ສາຘິປ຺ປາຍຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສຍໍ ຍາຈິຕເກຫີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຍໍ ຍາຈິຕເກຫີຕິ ‘‘ວາສິໍ ເທຖ, ຜຣສຸໍ ເທຖາ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ໓໔໒) ສຍໍ ຍາຈິຕເກຫິ. ອຸປກຣເຓຫີຕິ ວາສິຍາທີຫິ. ປເຣນ ຠຓ຺ຑສາມິເກນ ‘‘ມມ ອິທ’’ນ຺ຕິ ອປຣິຈ຺ຈາຄາຣກ຺ຂຓໂຄປນວເສນ ປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ ປຣປຣິຄ຺ຄຫິຕກໍ, ປຣສນ຺ຕກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ມູລຈ຺ເຉທວເສນາຕິ ມູລສ຺ສ ຉິນ຺ທນວເສນ, ປຣສນ຺ຕກຠາວໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກໍ ກຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ຍາຈນ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ. ຕາວກາລິກໍ ປນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຕາວກາລິກໍ ກຕ຺ວາ ຍາຈິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສກກມ຺ມໍ ນ ຍາຈິຕພ຺ພາຕິ ປາຓາຕິປາຕສິກ຺ຂາປທຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຫຕ຺ຖກມ຺ມໍ ເທຖາ’’ຕິ ອນິຍເມຕ຺ວາປິ ນ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ເອວໍ ຍາຈິຕາ ຫິ ເຕ ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ມິເຄປິ ມາເຣຕ຺ວາ ອາຫເຣຍ຺ຍຸໍ. ນິຍເມຕ຺ວາ ປນ ‘‘ວິຫາເຣ ກິຎ຺ຈິ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖກມ຺ມໍ ເທຖາ’’ຕິ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ‘‘ກຸຏິ ນາມ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາ ວາ ໂຫຕິ, ອວລິຕ຺ຕາ ວາ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາວລິຕ຺ຕາ ວາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໔໕) ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ກຸຏິນ຺ຕິ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘໍ ມຸຂໍ ລິຕ຺ຕາ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາ. ອນ຺ໂຕ ລິມ຺ປນ຺ຕາ ຫິ ເອວໍ ລິມ຺ປນ຺ຕິ. ອໂຘ ມຸຂໍ ລິຕ຺ຕາ ອວລິຕ຺ຕາ. ພຫິ ລິມ຺ປນ຺ຕາ ຫິ ເອວໍ ລິມ຺ປນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາ ນາມາ’’ຕິອາທິ. ປິຏ຺ຐສງ຺ຆາໂຏຕິ ທ຺ວາຣພາຫາ. ‘‘ສຸຘາຍ ວາ ມຕ຺ຕິກາຍ ວາ’’ຕິ ເອເຕນ ຐເປຕ຺ວາ ອິເມ ທ຺ເວ ເລເປ ອວເສໂສ ຠສ຺ມາໂຄມຍາທິເຠໂທ ອເລໂປຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຍສ຺ມາ ປນ ສຎ຺ຎາຈິກາຍ ກຸຏິໍ ກໂຣນ຺ເຕນາປິ ອິຘ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສຍໍ ວາ ກໂຣນ຺ເຕນ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ວາ ກາຣາເປນ຺ເຕນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ສຍໍ ວາ ກໂຣນ຺ເຕນາ’’ຕິ ອິມິນາ ສາມຕ຺ຖິຍໂຕ ລພ຺ຠມານມຕ຺ຖມາຫ, ນ ຕຸ ປທຕ຺ຖໂຕ. ‘‘ອາຓຕ຺ຕິຍາ ວາ ກາຣາເປນ຺ເຕນາ’’ຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໔໘-໓໔໙) ປນ ປທຕ຺ຖໂຕ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ຍທິ ປນ ‘‘ກໂຣນ຺ເຕນ ວາ ກາຣາເປນ຺ເຕນ ວາ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍ, ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ວິໂລມິຕໍ ຠເວຍ຺ຍ. ນ ຫິ ກາຣາເປນ຺ໂຕ ກໂຣນ຺ໂຕ ນາມ ໂຫຕີຕິ ເອທິສີ ໂຈທນາ ອນວກາສາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນຕ຺ຖິ ສາມີ ປຕິ ເອຕິສ຺ສາຕິ ອສາມິກາ, ຕໍ ອສາມິກໍ, ອນິສ຺ສຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນິສ຺ສຣຕາ ເຈຕ຺ຖ ກາຣາປເນນາຕິ ອາຫ ‘‘ກາເຣຕາ ທາຍເກນ ວິຣຫິຕ’’ນ຺ຕິ. ອຸທ຺ເທໂສຕິ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຕິ ສາມິສ຺ມິໍ ຠຸມ຺ມວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕສ຺ສາ ກຸຏິຍາ’’ຕິ. ທີຆໂສຕິ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ທີຆໂຕ’’ຕິ. ພຫິກຸຏ຺ເຏຕິ ກຸຏ຺ຏສ຺ສ ພຫິ, ຖຸເສນ ມິສ຺ສໂກ ປິຓ຺ໂຑ ຖຸສປິຓ຺ໂຑ, ຕສ຺ສ ປຣິຍນ຺ໂຕ ຖຸສປິຓ຺ຑປຣິຍນ຺ໂຕ, ເຕນ, ຖຸສມິສ຺ສກມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ຑປຣິຍນ຺ເຕນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຖຸສປິຓ຺ຑສ຺ສູປຣິ ເສຕກມ຺ມໍ ປນ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ. ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຠໂວ ອພ຺ຠນ຺ຕຣິໂມ, ເຕນ. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍສ຺ສໍ ກຸຏິຍໍ. ປມາຓຍຸຕ຺ໂຕຕິ ປກຕິວິທຕ຺ຖິຍາ ນວວິທຕ຺ຖິປມາໂຓ. ‘‘ຕິຣິຍໍ ສຕ຺ຕນ຺ຕຣາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໔໘) ອຸກ຺ກໍສໂຕ ປມາຓສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ເຫຏ຺ຐິມໂກຏິຍາ ຈຕຸຫຕ຺ຖວິຕ຺ຖາຣາ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ໂສເຘຕ຺ວາຕິ ສມຕລສີມມຓ຺ຑລສທິສໍ ກຕ຺ວາ. ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສງ຺ຆໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຍາຈິຕ຺ວາຕິ ‘‘ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຎ຺ຎາຈິກາຍ ກຸຏິໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ອສາມິກໍ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສໍ, ໂສຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆໍ ກຸຏິວຕ຺ຖຸໂອໂລກນໍ ຍາຈາມີ’’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໔໙) ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຍາຈິຕ຺ວາ. ສງ຺ເຆນ ວາ ສມ຺ມຕາຕິ ປທຠາຊນິຍໍ (ປາຣາ. ໓໕໐) ວຸຕ຺ເຕນ ຎຕ຺ຕິທຸຕິຍກມ຺ເມນ, ອປໂລກນກມ຺ມວເສນ ວາ ສງ຺ເຆນ ສມ຺ມຕາ. ວຕ຺ຖູຕິ ກຸຏິວຕ຺ຖຸ. ອນາຣມ຺ຠນ຺ຕິ ອນຸປທ຺ທວໍ. ປຣິໂຕ ກມຕິ ຄຈ຺ຉຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ປຣິກ຺ກມນໍ, ເຕນ ສຫ ວຕ຺ຕຕີຕິ ສປຣິກ຺ກມນໍ, ສອຸປຈາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫີ’’ຕິອາທິ.

ກິປິລ຺ລິກາທີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກິປິລ຺ລິກາ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໕໓) ນາມ ຣຕ຺ຕກາຬປິງ຺ຄລາທິເຠທາ ຍາ ກາຈິ, ຕາ ອາທິ ເຍສໍ ຕານິ ກິປິລ຺ລິກາທີນິ, ເຕສໍ. ອາທິສທ຺ເທນ ອຸປຈິກາທີນໍ ສງ຺ຄຫຓໍ. ອາສໂຍຕິ ນິພທ຺ຘວສນຏ຺ຐານໍ, ໂສ ອາທິ ເຍສໍ ເຕ ອາສຍາທໂຍ, ເຕຫິ. ອາທິສທ຺ເທນ ເຈຕ຺ຖ ນິສ຺ສິຕສ຺ສ ຄຫຓໍ. ໂສຬສຫິ ອຸປທ຺ທເວຫີຕິ ‘‘ກິປິລ຺ລິການໍ ວາ ອາສໂຍ ໂຫຕິ, ອຸປຈິການໍ ວາ ອຸນ຺ທູຣານໍ ວາ ອຫີນໍ ວາ ວິຈ຺ຉິການໍ ວາ ສຕປທີນໍ ວາ ຫຕ຺ຖີນໍ ວາ ອສ຺ສານໍ ວາ ສີຫານໍ ວາ ພ຺ຍຄ຺ຆານໍ ວາ ທີປີນໍ ວາ ອຈ຺ຉານໍ ວາ ຕຣຈ຺ຉານໍ ວາ ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕານໍ ປາຓານໍ ວາ ອາສໂຍ ໂຫຕິ, ປຸພ຺ພຓ຺ຓນິສ຺ສິຕໍ ວາ ໂຫຕິ, ອປຣຓ຺ຓອພ຺ຠາຆາຕອາຆາຕນສຸສານອຸຍ຺ຍານຣາຊວຕ຺ຖຸຫຕ຺ຖິສາລາອສ຺ສສາລາພນ຺ຘນາຄາຣປານາຄາຣສູນຣຈ຺ຉາຈຈ຺ຈຣສຠາສໍສຣຓນິສ຺ສິຕໍ ວາ ໂຫຕີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໕໓) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ໂສຬສຫິ ອຸປທ຺ທເວຫິ. ຕຕ຺ຖ ຈ ອພ຺ຠາຆາຕໍ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໕໓) ນາມ ກາຣຓາຆຣໍ. ອາຆາຕນໍ ນາມ ຘມ຺ມຄນ຺ຘິກາ. ສຸສານນ຺ຕິ ມຫາສຸສານໍ. ສໍສຣຓໍ ນາມ ອນິພ຺ພິຊ຺ຌຄມນີໂຍ ຄຕປຈ຺ຈາຄຕມຄ຺ໂຄ.

ອາວິຊ຺ຌິຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍາຕິ ຉິນ຺ນຕຏາທີນມຠາວໂຕ ອນຸປຣິຍາຍິຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍ. ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ກຸຏິກາຣເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ. ຍາຈິເຕຫີຕິ ‘‘ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຎ຺ຎາຈິກາຍ ກຸຏິໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ອສາມິກໍ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສໍ, ໂສຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆໍ ກຸຏິວຕ຺ຖຸເທສນໍ ຍາຈາມີ’’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໕໑) ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຍາຈິເຕຫິ. ຎຕ຺ຕິທຸຕິເຍນ ກມ຺ເມນາຕິ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ, ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ສຎ຺ຎາຈິກາຍ ກຸຏິໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ອສາມິກໍ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສໍ, ໂສ ສງ຺ຆໍ ກຸຏິວຕ຺ຖຸເທສນໍ ຍາຈຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກຸຏິວຕ຺ຖຸໍ ເທເສຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ. ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ, ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ສຎ຺ຎາຈິກາຍ ກຸຏິໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ອສາມິກໍ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສໍ, ໂສ ສງ຺ຆໍ ກຸຏິວຕ຺ຖຸເທສນໍ ຍາຈຕິ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກຸຏິວຕ຺ຖຸໍ ເທເສຕິ, ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກຸຏິວຕ຺ຖຸສ຺ສ ເທສນາ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ. ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ. ເທສິຕໍ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກຸຏິວຕ຺ຖຸ, ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ –

ເອວໍ ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ເຕນ ຎຕ຺ຕິທຸຕິເຍນ ກມ຺ເມນ. ອາຬວິກາ ນາມ ອາຬວິຣຏ຺ເຐ ຊາຕາ ທາຣກາ, ເຕ ປພ຺ພຊິຕກາເລປິ ‘‘ອາຬວິກາ’’ຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍິໍສຸ. ເຕ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ອາຬວິເກ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ. ເລເປ ຆຏິເຕຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໕໓) ອນ຺ໂຕເລເປ ວາ ອນ຺ໂຕເລເປນ ສທ຺ຘິໍ ຠິຕ຺ຕິຎ຺ຈ ຉທນຎ຺ຈ ເອກາພທ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ຆຏິເຕ, ພຫິເລເປ ວາ ພຫິເລເປນ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິເຕ. ທ຺ເວ ຈ ທຸກ຺ກຏານິ ສາຣມ຺ຠອປຣິກ຺ກມນວເສນ. ອຸຠຍວິປນ຺ນາຕິ ອຸຠເຍຫິ ເທສນາປມາເຓຫິ ວິປນ຺ນາ ວິຣຫິຕາ ອຸຠຍວິປນ຺ນາ, ອເທສິຕວຕ຺ຖຸກາ ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ທ຺ວາຣພນ຺ເຘ ວາ ວາຕປາເນ ວາ. ເລໂປ ນ ຆຏິຍຕີຕິ ປຸພ຺ເພ ທິນ຺ນເລໂປ ທ຺ວາຣພນ຺ເຘນ ວາ ວາຕປາເນນ ວາ ສທ຺ຘິໍ ນ ຆຏິຍຕິ, ເອກາພທ຺ຘໍ ຫຸຕ຺ວາ ນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕນ຺ຕິ ທ຺ວາຣພນ຺ຘໍ ວາ ວາຕປານໍ ວາ ປຣາມສຕິ. ປຐມເມວາຕິ ເລປກິຈ຺ຈສ຺ສ ນິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ທ຺ວາຣພນ຺ຘວາຕປານານໍ ຐປນໂຕ ປຸພ຺ເພເຍວ, ເລປສ຺ສ ນິຏ຺ຐິຕກ຺ຂເຓເຍວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ກຸຏິໍ ກໂຣຕິ ເທສິຕວຕ຺ຖຸກໍ ປມາຓິກໍ ສາຣມ຺ຠໍ ສປຣິກ຺ກມນໍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຠິກ຺ຂຸ ກຸຏິໍ ກໂຣຕິ ເທສິຕວຕ຺ຖຸກໍ ປມາຓິກໍ ອນາຣມ຺ຠໍ ອປຣິກ຺ກມນໍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໓໕໕) ປທຠາຊນິຍໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ເກວລໍ ສາຣມ຺ຠາຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິປ຺ປກຕນ຺ຕິ ອນິຏ຺ຐິຕໍ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ທທໂຕ ຈາຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ທທໂຕ ຈ. ຄຸຫາ ນາມ ອິຏ຺ຐກຄຸຫາ ວາ ສິລາຄຸຫາ ວາ ທາຣຸຄຸຫາ ວາ ຠູມິຄຸຫາ ວາ. ຕິຓກຸຏິ ນາມ ສຕ຺ຕຠູມິໂກປິ ປາສາໂທ ຕິຓຈ຺ຉທໂນ ‘‘ຕິຓກຸຏິກາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຎ຺ຎສ຺ສາຕິ ອາຈຣິຍສ຺ສ ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ. ວາສາຄາຣໍ ຐເປຕ຺ວາຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໖໔) ອຕ຺ຕໂນ ວສນຕ຺ຖາຍ ວາສາຄາຣໍ ຐເປຕ຺ວາ. ອຸໂປສຖາຄາຣາທີສູຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ຊນ຺ຕາຆຣໂຠຊນສາລາອຄ຺ຄິສາລານໍ ຄຫຓໍ. ເຫຏ຺ຐິມປມາຓສມ຺ຠໂວຕິ ຈຕຸຫຕ຺ຖວິຕ຺ຖິຓ຺ຓຕາ. ອເທສາເປຕ຺ວາ ກໂຣໂຕຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ອເທສາເປຕ຺ວາ ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕໍ, ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ ວາ ກໂຣໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວຕ຺ຖຸໂນ ອເທສາປນໍ ອກິຣິຍາ. ກຸຏິກຣຓໍ ກິຣິຍາ.

ກຸຏິກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.