໑. ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສໍ-ສທ຺ໂທ ວິຊ຺ຊມານຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ສໍວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ເຈຕນາຕິ ວີຕິກ຺ກມວສປ຺ປວຕ຺ຕາ ປຸພ຺ພຠາຄເຈຕນາ, ໂມຈນສ຺ສາທເຈຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສ຺ສາຕິ ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິຍາ. ອຎ຺ຎປທຕ຺ຖສມາເສເນວ ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິຍາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອິກ-ສທ຺ທສ຺ສ ວິສຸໍ ອຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ສຎ຺ເຈຕນາວ ສຎ຺ເຈຕນິກາ’’ຕິ. ອິທານິ ອິກ-ສທ຺ໂທວ ອຕ຺ຖິອຕ຺ຖໍ ປກາເສຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສຎ຺ເຈຕນາ ວາ’’ຕິອາທິມາຫ. ສໍວິຊ຺ຊມານາ ເຈຕນາ ສຎ຺ເຈຕນາ. ສຸກ຺ກສ຺ສາຕິ ສມ຺ຠວສ຺ສ. ວິສຏ຺ຐີຕິ ວິສ຺ສຄ຺ໂຄ.

ອິທານິ ຕໍ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ໂມເຈຕິ, ເຍນາຘິປ຺ປາເຍນ ໂມເຈຕິ, ເຍນ ໂຈປາເຍນ ໂມເຈຕິ, ຍຎ຺ຈ ຕສ຺ສ ອຘິປ຺ປາຍສ຺ສ ວຕ຺ຖຸ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ສງ຺ເຂປໂຕ ວິຠາເວຕ຺ວາ ສຣູປໂຕ ຕໍ ວິສຏ຺ຐິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຣາຄູປຕ຺ຖມ຺ຠາທີສູ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຣາຄສ຺ສ ພລວຠາໂວ, ຣາເຄນ ວາ ອງ຺ຄຊາຕສ຺ສູປຕ຺ຖມ຺ໂຠ ຖທ຺ຘຠາໂວ ຣາຄູປຕ຺ຖມ຺ໂຠ, ໂສ ອາທິ ເຍສໍ ເຕ ຣາຄູປຕ຺ຖມ຺ຠາທໂຍ, ເຕສຸ ຣາຄູປຕ຺ຖມ຺ຠາທີສຸ. ອາທິສທ຺ເທນ (ປາຣາ. ໒໓໘) ວຈ຺ຈູປຕ຺ຖມ຺ຠປສ຺ສາວູປຕ຺ຖມ຺ຠວາຕູປຕ຺ຖມ຺ຠອຸຈ຺ຈາລິງ຺ຄປາຓກທຏ຺ຐູປຕ຺ຖມ຺ຠານໍ ຄຫຓໍ. ກມ຺ມຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ເຕຕິ ໂມຈນກມ຺ມກ຺ຂມຕາຍ ກມ຺ມນິຍຕໍ ປຕ຺ເຕ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣູປາທີສຸ ອຸປກ຺ກມາຣຫຠາວໍ ປຕ຺ເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອໂຣຄສ຺ສ ຠາໂວ ອາໂຣຄ຺ຍໍ, ຕໍ ອາທິ ເຍສໍ ເຕ ອາໂຣຄ຺ຍາທໂຍ, ເຕສຸ ອາໂຣຄ຺ຍາທີສຸ. ອາທິສທ຺ເທນ ສຸຂເຠສຊ຺ຊທານປຸຎ຺ຎຍຎ຺ຎສຄ຺ຄພີຊວີມໍສທວານໍ ຄຫຓໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣູປໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຸປາທິນ຺ນຣູປໍ, ຕໍ ອາທິ ເຍສໍ ເຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣູປາທໂຍ, ເຕສຸ. ອາທິສທ຺ເທນ ພຫິທ຺ຘາຣູປອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາຣູປອາກາເສກຏິກມ຺ປນານໍ ຄຫຓໍ. ໂມຈເນ ອສ຺ສາໂທ ສຸຂເວທນາ ໂມຈນສ຺ສາໂທ, ໂມຈນຕ຺ຖໍ ປຸພ຺ພຠາເຄ ປວຕ຺ຕຣາໂຄ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕອສ຺ສາທສີເສນ ເຈຕ຺ຖ ຣາໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ, ເຕນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຈຕນາ ໂມຈນສ຺ສາທເຈຕນາ, ຕາຍ. ອິມິນາ ມຸຈ຺ຈນສ຺ສາໂທ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໔໐) ມຸຕ຺ຕສ຺ສາໂທ ເມຖຸນສ຺ສາໂທ ຜສ຺ສສ຺ສາໂທ ກຓ຺ຑຸວນສ຺ສາໂທ ທສ຺ສນສ຺ສາໂທ ນິສຊ຺ຊສ຺ສາໂທ ວາຈສ຺ສາໂທ ເຄຫສິຕເປມໍ ວນຠງ຺ຄິຍນ຺ຕິ ອິເມຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຈຕນາໂຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ຕາຫິ ນິມິຕ຺ເຕ ອຸປກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ມຸຕ຺ເຕປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ‘‘ນິມິຕ຺ເຕ ອຸປກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ປນ ອູຣຸມທ຺ທາປນາທີນິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເຕນ ຫິ ສຕິປິ ໂມຈນສ຺ສາເທ ນິມິຕ຺ເຕ ອຸປກ຺ກມາຠາວໂຕ ມຸຕ຺ເຕປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ‘‘ສາ ຈ ໂຂ ນິມິຕ຺ເຕ ອຸປກ຺ກມນ຺ຕສ຺ເສວ, ຫຕ຺ຖປຣິກມ຺ມປາທປຣິກມ຺ມຄຕ຺ຕປຣິກມ຺ມກຣເຓນ ສເຈປິ ອສຸຈິ ມຸຈ຺ຈຕິ, ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

ອາສຍຘາຕຸນານາຕ຺ຕໂຕຕິ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫປຸພ຺ພໂລຫິຕາສຍານຎ຺ເຈວ ປຖວີຘາຕຸອາທີນຎ຺ຈ ຈຕຸນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ, ຣສໂສຓິຕາທີນໍ ວາ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ນານາຕ຺ຕໂຕ. ຐານາ ຈາວນາຕິ ສຸກ຺ກສ຺ສ ຍໍ ຐານໍ, ຕໂຕ ຈຸຕິ. ສຸກ຺ກສ຺ສ ຫິ ວຕ຺ຖິສີສໍ ກຏິ ກາໂຍຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໓໗) ຕິຘາ ຐານໍ ປກປ຺ເປນ຺ຕິ. ເອໂກ ກິຣາຈຣິໂຍ ‘‘ວຕ຺ຖິສີສໍ ສຸກ຺ກສ຺ສ ຐານ’’ນ຺ຕິ ອາຫ, ເອໂກ ‘‘ກຏີ’’ຕິ, ເອໂກ ‘‘ສກໂລ ກາໂຍ’’ຕິ. ເຕສຸ ຕຕິຍສ຺ສ ຠາສິຕໍ ສຸຠາສິຕໍ. ເກສໂລມນຂທນ຺ຕານຎ຺ຫິ ມໍສວິນິມຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ, ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາວເຂຬສິງ຺ຆາຓິກາ, ຖທ຺ຘສຸກ຺ຂຈມ຺ມານິ ຈ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອວເສໂສ ຉວິມໍສໂລຫິຕານຸຄໂຕ ສພ຺ໂພປິ ກາໂຍ ກາຍປ຺ປສາທຠາວຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍາພທ຺ຘປິຕ຺ຕານໍ, ສມ຺ຠວສ຺ສ ຈ ຐານເມວ. ຕຖາ ຫິ ຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐາເນນາຠິຠູຕານໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ອຸໂຠຫິ ກຓ຺ຓຈູຬິກາຫິ ສມ຺ຠໂວ ນິກ຺ຂມຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ຣາຄູປຕ຺ຖມ຺ຠາທີສູ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໓໗) ກາໂລ ທສ຺ສິໂຕ. ຣາຄູປຕ຺ຖມ຺ຠາທິກາເລສຸ ຫິ ອງ຺ຄຊາຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ໂຫຕິ. ຍສ຺ສ ກມ຺ມນິຍຕ຺ເຕ ສຕິ ໂມເຈຕິ, ອິໂຕ ປຣໍ ອຎ຺ໂຎ ກາໂລ ນຕ຺ຖິ. ນ ຫິ ວິນາ ຣາຄູປຕ຺ຖມ຺ຠາທີຫິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫາທໂຍ ກາລເຠທາ ໂມຈເນ ນິມິຕ຺ຕໍ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ອາໂຣຄ຺ຍາທີສູ’’ຕິອາທິນາ ປນ ອຘິປ຺ປາໂຍ ທສ຺ສິໂຕ. ເອວຣູເປນ ຫິ ອຘິປ຺ປາຍເຠເທນ ໂມເຈຕິ, ນ ອຎ຺ຎຖາ. ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣູປາທີສູ’’ຕິອາທິນາ ອຸປາໂຍ ທສ຺ສິໂຕ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣູເປ ວາ ຫິ ໂມເຈຍ຺ຍ, ພຫິທ຺ຘາຣູເປ ວາ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ວາ, ອາກາເສ ວາ ກຏິໍ ກມ຺ເປນ຺ໂຕ, ອິໂຕ ປຣໍ ອຎ຺ໂຎ ອຸປາໂຍ ນຕ຺ຖິ. ນີລາທິວເສນາ’’ຕິອາທີຫິ ປນ ທສຫິ ນວມສ຺ສ ອຘິປ຺ປາຍສ຺ສ ວຕ຺ຖຸ ທສ຺ສິຕໍ. ວີມໍສນ຺ໂຕ ຫິ ນີລາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ວີມໍສຕິ, ນ ເຕຫິ ວິນິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ‘‘ຐານາ ຈາວນາ’’ຕິ ອິມິນາ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐິ ທສ຺ສິຕາ. ຍຖາຫ ‘‘ວິສ຺ສຏ຺ຐີຕິ ຐານໂຕ ຈາວນາ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ (ປາຣາ. ໒໓໗). ສາ ຈາຍໍ ຕສ຺ສ ສຸກ຺ກສ຺ສ ຐານາ ຈາວນາ ຣາຄວເສນ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ກຖາວຕ຺ຖຸອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິ ນາມ ຣາຄສມຸຏ຺ຐານາ ໂຫຕີ’’ຕິ (ກຖາ. ອຏ຺ຐ. ໓໐໗). ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສຸປິນນ຺ຕາຕິ ສຸປິໂນ ເອວ ສຸປິນນ຺ໂຕ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຍາ ສຸປິເນ’’ຕິອາທິ. ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ ອິມສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິນິກາຍສ຺ສ ນາມໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສຸປິນນ຺ຕາ’’ຕິອາທິ. ອາປຕ຺ຕິນິກາໂຍຕິ ອາປຕ຺ຕິສມູໂຫ. ກິຎ຺ຈາປິ ອຍໍ ເອກາວ ອາປຕ຺ຕິ, ຣຸຬ຺ຫິສທ຺ເທນ, ປນ ອວຍເວ ສມູຫໂວຫາເຣນ ວາ ‘‘ນິກາໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ເອໂກ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ເອໂກ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ.

ອສ຺ສາຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ໒.໑໖ ສໍຆາທິເສສກຓ຺ຑ) ອາປຕ຺ຕິນິກາຍສ຺ສ. ນນຸ ຈ ອຍຸຕ຺ໂຕຍໍ ນິທ຺ເທໂສ ‘‘ສງ຺ໂຆ ອາທິມ຺ຫິ ເຈວ ເສເສ ຈ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ອສ຺ສາ’’ຕິ. ນ ຫິ ອາປຕ຺ຕິນິກາຍສ຺ສ ອາທິມ຺ຫິ ເຈວ ເສເສ ຈ ສງ຺ໂຆ ອິຈ຺ຉິໂຕ, ກິຎ຺ຈຣຫິ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສາຕິ ອິມໍ ໂຈທນໍ ມນສິ ນິຘາຍ ຍຖາ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕຖາ ອຘິປ຺ປາຍໍ ວິວຣິຕຸໍ ‘‘ກິໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິມາຫ. ອາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐານສ຺ສ ອາທິມ຺ຫິ ເຈວ ເສເສ ຈ ອິຈ຺ຉິໂຕ ສງ຺ໂຆ ອາປຕ຺ຕິຍາວ ອິຈ຺ຉິໂຕ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອາປຕ຺ຕິວຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐານໍ, ອນາປຕ຺ຕິກຠາວູປຄມນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທກໂສຕນ຺ຕິ ປສ຺ສາວມຄ຺ຄໍ, ອງ຺ຄຊາຕປ຺ປເທສນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍທິ ເອວໍ ອຖ ກສ຺ມາ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ທກໂສຕໍ ໂອຕິຓ຺ຓມຕ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຐານໂຕ ປນ ຈຸຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອວສ຺ສເມວ ທກໂສຕໍ ໂອຕຣຕິ ອຘິວາເສຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາ ນິວາເຣຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ທກໂສໂຕໂຣຫນໂຕ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ໒.໒໓໖-໒໓໗) ປຏ຺ຐາຍ ປນ ອຸປາທິນ຺ນໂຕ ວິນິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສມ຺ຠວຣູປໍ ອຸຕຸສມຸຏ຺ຐານເມວ ອວສິສ຺ສຕິ, ເສສໍ ຕິສມຸຏ຺ຐານໍ ນຕ຺ຖີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຐານໂຕ ຈຸຕໍ ທກໂສຕໍ ໂອຕຣຕິ, ຕສ຺ມາ.

ອໂມຈນາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາຕິ ເຠສຊ຺ເຊນ ນິມິຕ຺ຕໍ ອາລິມ຺ປນ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ຈາຣາທີນິ ວາ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສາຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໓໗) ຘາຕຸກ຺ໂຂຠໂຕ ວາ ອນຸຠູຕປຸພ຺ພໂຕ ວາ ເທວໂຕປສໍຫາຣໂຕ ວາ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕໂຕ ວາຕິ ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ. ກິໍ ປເນຕໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ, ປຏິພຸທ຺ໂຘ, ອຸທາຫຸ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ, ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘຕິ? ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ – ຍທິ ຕາວ ສຸຕ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິ, ອຠິຘມ຺ມວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ຫິ ສຸປຕິ, ຕໍ ຣູປນິມິຕ຺ຕາທິອາຣມ຺ມຓໍ ວາ ຣາຄາທິສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວາ ນ ໂຫຕິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ຈ ອີທິສານິ ຈິຕ຺ຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຖ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ວິນຍວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍຎ຺ຫິ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ປສ຺ສຕິ. ສພ຺ໂພຫາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ຈ ກເຕ ວີຕິກ຺ກເມ ອນາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ສຸປິນໍ ປສ຺ສນ຺ເຕນ ປນ ກເຕປິ ວີຕິກ຺ກເມ ເອກນ຺ຕໍ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ. ອຖ ເນວ ສຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປສ຺ສຕິ, ໂກ ນາມ ປສ຺ສຕິ, ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ສຸປິນສ຺ສ ອຠາໂວວ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ? ນ ອຠາໂວ, ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ປສ຺ສຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕ ໂຂ ມຫາຣາຊ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ (ມິ. ປ. ໕.໓.໕). ກປິມິທ຺ຘປເຣໂຕຕິ ມກ຺ກຏນິທ຺ທາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ຫິ ມກ຺ກຏສ຺ສ ນິທ຺ທາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຍາ ນິທ຺ທາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ກຸສລາທິຈິຕ຺ຕໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕາ, ຍສ຺ສາ ປວຕ຺ຕິຍໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠວງ຺ຄໂຕ ອຸຕ຺ຕຣຓໍ ໂຫຕິ, ຕາຍ ຍຸຕ຺ໂຕ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ. ຍສ຺ສ ຈ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ສຸປິເນ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ, ກາຍສໍສຄ຺ຄາທີນິ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ຈ ສຸປິນນ຺ເຕເນວ ກາຣເຓນ ອສຸຈິ ມຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ສຸປິເນ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໒໖໒) ປນ ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ອສ຺ສາທເຈຕນາຍ ສຈສ຺ສ ວິສໂຍ ໂຫຕິ, ນິຈ຺ຈເລນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ນ ຫຕ຺ເຖນ ນິມິຕ຺ຕໍ ກີຬາເປຕພ຺ພໍ. ກາສາວປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ປນ ຫຕ຺ຖປຸເຏນ ຄເຫຕ຺ວາ ຊຄ຺ຄນຕ຺ຖາຍ ອຸທກຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.