໓. ເອກຄາມນ຺ຕຣຄມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຎ຺ໂຎ ຄາໂມ ຄາມນ຺ຕຣໍ. ນທິປາຣນ຺ຕິ ນທິຍາ ປາຣິມຕີຣໍ. ‘‘ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໘໗, ໖໙໑) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຄາເມເຍວ ອາປຕ຺ຕິ, ນ ສກຄາເມຕິ ອາຫ ‘‘ສກຄາມໂຕ ຕາວາ’’ຕິອາທິ. ປຣິກ຺ເຂເປ ວາ ອຸປຈາເຣ ວາ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕຕິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂເປ ວາ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐາເນ ວາ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ. ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕຕິ ທຸຕິເຍນ ປາເທນ ອິຕຣສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂເປ ວາ ອຸປຈາເຣ ວາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ. ເຍສຸ ປນ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ເອເກນ ປາເທນ ອິຕຣສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂເປ ວາ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ, ອຸປຈາເຣ ວາ ໂອກ຺ກນ຺ເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ, ໂອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ວາ ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ໂອກ຺ກນ຺ເຕ, ໂອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ວາ’’ຕິ ເອຕານິ ທ຺ເວ ປທານິ ປາຬິຍາ ວິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ‘‘ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໙໒) ຫິ ປາຬິ. ຕຖາ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍປິ ວິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ –

‘‘ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐານໍ ເອເກນ ປາເທນ ອຕິກ຺ກມຕິ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ອປິເຈຕ຺ຖ ສກຄາມໂຕ…ເປ… ເອເກນ ປາເທນ ອິຕຣສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂເປ ວາ ອຸປຈາເຣວາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ –

ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ປຐມໍ ປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ (ປາຈິ. ໖໙໒) ປທສາ ຄມນເມວ ອິຘາຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປທສາ ປວິສນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ອິມິນາ ສເຈປິ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ຐິອາທີຫິ ວາ ອິທ຺ຘິຍາ ວາ ປວິສຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໙໒) ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ນທິປາຣຄມເນ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓາຍ ນທິຍາຕິ ‘‘ນທີ ນາມ ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາ ອນ຺ຕຣວາສໂກ ເຕມິຍຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໙໒) ນທິປາຣຄມນວິຠງ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓາຍ ນທິຍາ. ນທິປາຣຄມນວິຠງ຺ໂຄ ຫິ ອິຘ ນທິປາຣຄມນສທ຺ເທນ ວຸຕ຺ໂຕ. ປຸນ ໂອຣິມຕີຣເມວ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາ ວາຕິ ປຣຕີຣໍ ຄນ຺ຕຸກາມຕາຍ ໂອຕິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕຣິສ຺ສາ ປນ ອຍໍ ປກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຐິຕາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປຣຕີຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ສຊ຺ຌາຍໍ ວາ ປຘານໍ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາ ກິຎ຺ຈິ ກມ຺ມໍ ກຸຣຸມານາ ‘‘ປຸເຣ ອຣຸເຓເຍວ ທຸຕິຍິກາຍ ສນ຺ຕິກໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໙໒) ອາໂຠຄໍ ກໂຣຕິ, ອຊານນ຺ຕິຍາ ເອວ ຕສ຺ສາ ອຣຸໂຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຸເຣ ອຣຸເຓເຍວາ’’ຕິອາທິ. ອຖ ປນ ‘‘ຍາວ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ອິເຘວ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ອນາໂຠເຄນ ວາ ວິຫາຣສ຺ສ ເອກເທເສ ອຈ຺ຉຕິ, ທຸຕິຍິກາຍ ຫຕ຺ຖປາສໍ ນ ໂອຕຣຕິ, ອຣຸຓຸຄ຺ຄມເນ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ຫຕ຺ຖປາໂສເຍວ ຫິ ອິຘ ປມາຓໍ. ຫຕ຺ຖປາສາຕິກ຺ກເມ ເອກຄພ຺ໂຠປິ ນ ຣກ຺ຂຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ເອກຄພ຺ເຠ…ເປ… ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

ທສ຺ສນູປຈາຣໍ ວາ ສວນູປຈາຣໍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ທສ຺ສນູປຈາໂຣ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຐິຕໍ ທຸຕິຍິກາ ປສ຺ສຕິ. ສວນູປຈາໂຣ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຐິຕາ ມຄ຺ຄມູຬ຺ຫສທ຺ເທນ ວິຍ, ຘມ຺ມສ຺ສວນາໂຣຈນສທ຺ເທນ ວິຍ ຈ ‘‘ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ສທ຺ທາຍນ຺ຕິຍາ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ໂອຫີຍນໍ ນາມ ທສ຺ສນູປຈາຣສວນູປຈາຣານມຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ວິຊຫນໍ, ຕສ຺ມາ. ອນ຺ໂຕຄາເມ ປນ ໂອຫີຍນໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອິນ຺ທຂີລາຕິກ຺ກມໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ ອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອິນ຺ທຂີລາຕິກ຺ກມໂຕຕິ ອຸມ຺ມາຣາຕິກ຺ກມໂຕ. ພຫິຄາເມຕິ ຄາມສ຺ສ ພຫິປເທເສ. ມຄ຺ຄມູຬ຺ຫາ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ມຄ຺ຄມູຬ຺ຫສທ຺ເທນ ວິຍາ’’ຕິ. ມຄ຺ຄມູຬ຺ຫໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕສ຺ສ ສທ຺ເທນ ວິຍາຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ສທ຺ທາຍນ຺ຕິຍາຕິ ສທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ຕິຍາ. ‘‘ສທ຺ທສ຺ສວນາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິເຍວາ’’ຕິ ອິມິນາ ທສ຺ສນູປຈາໂຣ ເອວຣູເປ ສວນູປຈາເຣ ວິຊຫິເຕ ນ ຣກ຺ຂຕິ, ຊຫິຕມຕ຺ເຕວ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເອກມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ສເຈ ປຸຣິມາໂຍ ອຎ຺ເຎນ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປກ຺ກນ຺ຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ອນາປຕ຺ຕິເຍວ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີນໍ ເອກາ ອນຸພນ຺ຘິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ‘‘ຄຈ຺ຉຕຸ ອຍ’’ນ຺ຕິ ໂອຫີຍຕິ, ອິຕຣາປິ ‘‘ໂອຫີຍຕຸ ອຍ’’ນ຺ຕິ ຄຈ຺ຉຕິ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີສຸ ປຸຣິມາປິ ອຎ຺ຎໍ ມຄ຺ຄໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ປຈ຺ຉິມາປິ ອຎ຺ຎໍ, ເອກາ ເອກິສ຺ສາ ປກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

‘‘ສງ຺ຆາທິເສສາ ຈຕຸໂຣ’’ຕິ (ປຣິ. ອຏ຺ຐ. ໔໗໙) ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມເນ ຄາມນ຺ຕຣປຣິຍາປນ຺ນໍ ນທິປາຣໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕຠິກ຺ຂຸນິໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ສາ ຫິ ສກຄາມໂຕ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນກາເລ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ນທິປາຣໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ຕາວ ຣຕ຺ຕິວິປ຺ປວາສຄາມນ຺ຕຣນທິປາຣຄມນຄຓມ຺ຫາໂອຫີຍນລກ຺ຂເຓ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ຈຕຸໂຣ ສງ຺ຆາທິເສເສ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ຕາຍ ວາຕິ ຕິຕ຺ຖາຍຕນໍ ສງ຺ກນ຺ຕາຍ. ອນນ຺ຕຣາເຍນາຕິ ຫຕ຺ຖິໂມຈນາທິອນ຺ຕຣາຍໍ ວິນາ.

ເອກຄາມນ຺ຕຣຄມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.