໒. ອຸໂທສິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິເຍ ນິຏ຺ຐິຕຈີວຣສ຺ມິໍ ຠິກ຺ຂຸນາຕິເອຕ຺ຖ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທ ວິຍ ອຕ຺ຖໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນິຏ຺ຐິເຕ ຈີວຣສ຺ມິໍ ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ເອວໍ ສາມິວເສນ ກຣຓວຈນສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກຣຓວເສນ ຫິ ຠິກ຺ຂຸນາ ອິທໍ ນາມ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ຕໍ ນຕ຺ຖິ, ສາມິວເສນ ປນ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈີວຣສ຺ມິໍ ນິຏ຺ຐິເຕ ກຖິເນ ຈ ອຸພ຺ຠເຕ ເອວໍ ອິເມຫິ ຈີວຣນິຏ຺ຐານກຖິນຸພ຺ຠາເຣຫິ ຉິນ຺ນປລິໂພໂຘ ເອກຣຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ຕິຈີວເຣນ ວິປ຺ປວເສຍ຺ຍາຕິ ເອວໍ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕິຈີວເຣນາຕິ ຕິຈີວຣາຘິຏ຺ຐານນເຍນ ອຘິຏ຺ຐິເຕສຸ ສງ຺ຆາຏິອາທີສຸ ເຍນເກນຈິ. ວິປ຺ປວເສຍ຺ຍາຕິ ວິຍຸຕ຺ໂຕ ວເສຍ຺ຍ, ‘‘ຄາໂມ ເອກູປຈາໂຣ ນານູປຈາໂຣ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ໔໗໗) ນເຍນ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕານໍ ຄາມນິຄມນນິເວສນອຸໂທສິຕອຏ຺ຏມາຬປາສາທຫມ຺ມິຍນາວາສຕ຺ຖເຂຕ຺ຕຘຎ຺ຎກຣຓອາຣາມວິຫາຣຣຸກ຺ຂມູລອຊ຺ໂຌກາສປ຺ປເຠທານໍ ປນ຺ນຣສານໍ ນິກ຺ເຂປຏ຺ຐານານໍ ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຕສໍ ຄາມາທີນໍ ພຫິ ຫຕ຺ຖປາສາຕິກ຺ກເມນ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຍ຺ຍາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໔໗໓-໔໗໗-໘) ວຸຕ຺ໂຕ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາຕິ ຍໍ ສງ຺ໂຆ ຄິລານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຕິຈີວເຣນ ອວິປ຺ປວາສສມ຺ມຸຕິໍ ເທຕິ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອລທ຺ຘສມ຺ມຸຕິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອກຣຕ຺ຕມ຺ປິ ວິປ຺ປວາສໂຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ, ເກວລໍ ອິຘ ‘‘ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຈີວຣໍ ຣຕ຺ຕິວິປ຺ປວຸຕ຺ຖໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຈນເຠໂທ ໂຫຕິ, ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕເຣນ ຊນປທຈາຣິກໍ ປກ຺ກມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ

ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາ’’ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ອວິປ຺ປວຸຕ຺ເຖ ວິປ຺ປວຸຕ຺ຖສຎ຺ຎິໂນ ເຈວ ເວມຕິກສ຺ສ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ. ວິປ຺ປວຸຕ຺ເຖ ວິປ຺ປວຸຕ຺ຖສຎ຺ຎິໂນປິ ອວິປ຺ປວຸຕ຺ຖສຎ຺ຎິໂນປິ ເວມຕິກສ຺ສາປິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຕຖາ ອປຈ຺ຈຸທ຺ຘຏອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາທີສຸ ຈ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຏວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາທິສຎ຺ຎິໂນ. ອນ຺ໂຕອຣຸເຓ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘເຏ ປນ ປຐມກຖິເນ ວຸຕ຺ຕວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາທິເຠເທ ຈ ອນາປຕ຺ຕິ, ຕຖາ ລທ຺ຘສມ຺ມຸຕິກສ຺ສ ວິປ຺ປວາເສ. ອາພາເຘ ປນ ວູປສນ຺ເຕ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ຕຕ຺ເຖວ ວາ ຐິເຕນ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ, ອຖາປິສ຺ສ ປຸນ ໂສ ວາ ອຎ຺ໂຎ ວາ ອາພາໂຘ ກຸປ຺ປຕິ, ລທ຺ຘກປ຺ປິຍເມວ. ອຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣຕາ, ອນຕ຺ຖຕກຖິນຕາ, ອລທ຺ຘສມ຺ມຸຕິກຕາ, ຣຕ຺ຕິວິປ຺ປວາໂສຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ປຐມກຖິເນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາເນວ. ເກວລຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ອນຘິຏ຺ຐານໍ ອວິກປ຺ປນຎ຺ຈ ອກິຣິຍາ, ອິຘ ອປ຺ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣຓໍ, ອຍໍ ວິເສໂສຕິ.

ອຸໂທສິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.