ອປສາທນາວຓ຺ຓນາ

ໂອຬາຣິກນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸວີຕິກ຺ກມສມຕ຺ຖຕາວເສນ ຖູລໍ. ກາມໍ ກາມຣາຄປຏິຆາເຍວ ອຕ຺ຖໂຕ ກາມຣາຄປຏິຆສໍໂຍຊນານິ, ກາມຣາຄປຏິຆານຸສຍາ ຈ, ຕຖາປິ ອຎ຺ໂຎເຍວ ສໍໂຍຊນຏ຺ໂຐ ພນ຺ຘນຠາວໂຕ, ອຎ຺ໂຎ ອນຸສຍນຏ຺ໂຐ ອປ຺ປຫີນຠາເວນ ສນ຺ຕາເນ ຖາມຄມນນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ, ອິຕິ ກິຈ຺ຈວິເສສວິສິຏ຺ຐເຠເທ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ກິເລເສ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເສວ ນໂຍ ອິຕເຣສຸປິ. ອຓຸສຫຄເຕຕິ ອຓຸສຠາວໍ ອຸປຄເຕ. ຕພ຺ຠາວຕ຺ໂຖ ຫິ ອຍໍ ສຫຄຕ-ສທ຺ໂທ ‘‘ນນ຺ທິຣາຄສຫຄຕາ’’ຕິອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໒.໔໐໐; ມ. ນິ. ໑.໙໑, ໑໓໓, ໔໖໐; ໓.໓໗໔; ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໘໑; ມຫາວ. ໑໔; ວິຠ. ໒໐໓; ປຏິ. ມ. ໑.໓໔; ໒.໓໐) ວິຍ.

ຍຖາ ອຸປຣິມຄ຺ຄາຘິຄມນວເສນ ສຈ຺ຈສມ຺ປຏິເວໂຘ ປຈ຺ຈຍາກາຣປຏິເວຘວເສນ, ເອວໍ ສາວກໂພຘິປຈ຺ເຈກໂພຘິສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິອຘິຄມນວເສນປິ ສຈ຺ຈສມ຺ປຏິເວໂຘ ປຈ຺ຈຍາກາຣປຏິເວຘວເສເນວາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກສ຺ມາ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພຖາວາຕິ ສພ຺ພປ຺ປກາເຣເນວ ກິຎ຺ຈິປິ ປກາຣໍ ອເສເສຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ກຕາຠິນີຫາຣານໍ ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ວີຣິຍສ຺ສ ອຸກ຺ກຏ຺ຐມຊ຺ຌິມມຸທຸຕາວເສນ ໂພຘິສມ຺ຠາຣສມ຺ຠຣເຓ ກາລເຠທາ ອິຈ຺ຉິຕາ, ເຕ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິ, ອຏ຺ຐ, ໂສຬສ ວາ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານີ’’ຕິ ອາຫ, ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ຈຣິຍາປິຏກວຓ຺ຓນາຍ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ສາວໂກ ປເທສຎາເຓ ຐິໂຕຕິ ສາວໂກ ຫຸຕ຺ວາ ເສກ຺ຂຠາວໂຕ ຕຕ຺ຖາປິ ປເທສຎາເຓ ຐິໂຕ. ພຸທ຺ຘານໍ ກຖາຍ ‘‘ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ອຠິສເມຕີ’’ຕິອາທິກາຍ ປຈ຺ຈນີກໍ ໂຫຕິ. ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓສ຺ສ ຫິ ວເສນ ພຸທ຺ຘານໍ ສີຫນາໂທ, ນ ອຎ຺ຎສາຘາຣຓສ຺ສ.

‘‘ວາຍມນ຺ຕສ຺ເສວາ’’ຕິ ອິມິນາ ວິເສສໂຕ ຎາຓສມ຺ຠາຣສມ຺ຠຣຓໍ ປຎ຺ຎາປາຣມິຕາປູຣຓໍ ວທຕິ. ຕສ຺ສ ຈ ສພ຺ພມ຺ປິ ປຸຎ຺ຎໍ ອຸປນິສ຺ສໂຍ.

‘‘ເອສ ເທວມນຸສ຺ສານໍ, ສພ຺ພກາມທໂທ ນິຘິ;

ຍໍ ຍເທວາຠິປຕ຺ເຖນ຺ຕິ, ສພ຺ພເມເຕນ ລພ຺ຠຕີ’’ຕິ. (ຂຸ. ປາ. ໘.໑໐) –

ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາໂຣ ຍາວເທວ ຎາຓສມ຺ຠາຣຕ຺ໂຖ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິສມຘິຄມສມຕ຺ຖຕ຺ຕາຕິ ອາຫ ‘‘ປຈ຺ຈຍາກາຣໍ …ເປ… ນຕ຺ຖີ’’ຕິ. ອິທານິ ປຈ຺ຈຍາກາຣປຏິເວຘສ຺ເສວ ວາ ມຫານຸຠາວຕາທສ຺ສນມຸເຂນ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສ຺ເສວ ປຣມຄມ຺ຠີຣຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອວິຊ຺ຊາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນວຫິ ອາກາເຣຫີຕິ ອຸປ຺ປາທາທີຫິ ນວຫິ ອາກາເຣຫິ. ອວິຊ຺ຊາ ຫິ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ປວຕ຺ຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ນິມິຕ຺ຕໍ, ອາຍູຫນໍ, ສໍໂຍໂຄ, ປລິໂພໂຘ, ສມຸທໂຍ, ເຫຕຸ, ປຈ຺ຈໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສງ຺ຂາຣາທໂຍ ວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ເຄ ‘‘ກຖໍ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄເຫ ປຎ຺ຎາ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓໍ? ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິ ຈ ປວຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິ ຈ ນິມິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິ ຈ ອາຍູຫນຏ຺ຐິຕິ ຈ ສຎ຺ໂຎຄຏ຺ຐິຕິ ຈ ປລິໂພຘຏ຺ຐິຕິ ຈ ສມຸທຍຏ຺ຐິຕິ ຈ ເຫຕຸຏ຺ຐິຕິ ຈ ປຈ຺ຈຍຏ຺ຐິຕິ ຈ ອິເມຫິ ນວຫາກາເຣຫິ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ ປຈ຺ຈຍສມຸປ຺ປນ຺ນາ’’ຕິອາທິ (ປຏິ. ມ. ໑.໔໕).

ຕຕ຺ຖ ນວຫາກາເຣຫີຕິ ນວຫິ ປຈ຺ຈຍຠາວູປຄມນາກາເຣຫິ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເອຕສ຺ມາ ຜລນ຺ຕິ ອຸປ຺ປາໂທ, ຜລຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓຠາໂວ. ສຕິ ຈ ອວິຊ຺ຊາຍ ສງ຺ຂາຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນາສຕິ, ຕສ຺ມາ ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຕຖາ ອວິຊ຺ຊາຍ ສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນີຍນ຺ຕິ ຈ. ຍຖາ ຈ ຠວາທີສຸ ຂິປນ຺ຕິ, ເອວໍ ເຕສໍ ອວິຊ຺ຊາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຕຖາ ອາຍູຫນ຺ຕິ ຜລຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຆເຏນ຺ຕິ, ສໍຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຜເລນ. ຍສ຺ມິໍ ສນ຺ຕາເນ ສຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕໍ ປລິພຸນ຺ຘນ຺ຕິ. ປຈ຺ຈຍນ຺ຕຣສມວາເຍ ອຸທຍນ຺ຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຫິໂນຕິ ຈ ສງ຺ຂາຣານໍ ກາຣຓຠາວໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ປຏິຈ຺ຈ ອວິຊ຺ຊໍ ສງ຺ຂາຣາ ອຍນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ສງ຺ຂາຣານໍ ກາຣຓຠາວູປຄມນວິເສສາ ອຸປ຺ປາທາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ຕຖາ ສງ຺ຂາຣາທີນໍ ວິຎ຺ຎາຓາທີສຸ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິອາທີສຸປິ. ຕິຏ຺ຐຕິ ເອເຕນາຕິ ຐິຕິ, ກາຣຓໍ. ອຸປ຺ປາໂທ ເອວ ຐິຕິ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ‘‘ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິທໍ ອິຘ ໂລກນາເຖນ ຕທາ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອາຣທ຺ຘຠາວທສ຺ສນໍ. ໂສ ຈ ອາຣມ຺ໂຠ ຎາຍາຣຸຬ຺ໂຫ ‘‘ຍຖາ ຈ ປຸຣິເມຫິ ມຫາໂພຘິສຕ຺ເຕຫິ ໂພຘິມູເລ ປວຕ຺ຕິໂຕ, ຕເຖວ ຈ ປວຕ຺ຕິໂຕ’’ຕິ. ອຈ຺ຉຣິຍເວຄາຠິຫຕາ ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ ສງ຺ກມ຺ປິ ສມ຺ປກມ຺ປີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ທິຏ຺ຐມຕ຺ເຕວາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ເອຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສາຕິ ເອຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສຎ຺ຎິຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ. ໂສ ປນ ຍສ຺ມາ ອຕ຺ຖໂຕ ເຫຕຸປຠວານໍ ເຫຕຸ. ເຕນາຫ ‘‘ເອຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິ, ຊາຕິອາທີນໍ ຊຣາມຣຓາທິປຈ຺ຈຍຕາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນາມຣູປປຣິຈ຺ເຉໂທ, ຕສ຺ສ ຈ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄໂຫ ນ ປຐມາຠິນິເວສມຕ຺ເຕນ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ອປຣາປຣໍ ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິສຎ຺ຎິເຕນ ອນຸ ອນຸ ພຸຊ຺ຌເນນ, ຕທຸຠຍາຠາວໍ ປນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຎາຕປຣິຎ຺ຎາວເສນ ອນນຸພຸຊ຺ຌນາ’’ຕິ ອາຫ. ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາທີນໍ ປຊຫນວເສນ ວຕ຺ຕມານາ ວິປສ຺ສນາ ຘມ຺ເມ ຈ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕີ ເອວ ນາມ ໂຫຕິ ປຏິປກ຺ຂວິກ຺ຂມ຺ຠເນນ ຕິກ຺ຂວິສທຠາວາປຕ຺ຕິໂຕ, ຕທຘິຏ຺ຐານຠູຕາ ຈ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາ, ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ຈ ປຣິຎ຺ຎາປຫານາຠິສມຍວເສນ ປວຕ຺ຕິຍາ ຕີຣຓປຫານປຣິຎ຺ຎາສງ຺ຄໂຫ ຈາຕິ ຕທຸຠຍປຏິເວຘາຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕີຣຓ…ເປ… ອປ຺ປຏິວິຊ຺ຌນາ’’ຕິ ອາຫ. ຕນ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວຕ຺ຖວີນນຕ຺ຖໍ ຕນ຺ຕວາເຍຫິ ທຓ຺ຑເກ ອາສຎ຺ຊິຕ຺ວາ ປສາຣິຕສຸຕ຺ຕປຏ຺ຏີ ຕນີຍຕີຕິ ກຕ຺ວາ. ຕໍ ປນ ສຸຕ຺ຕສນ຺ຕານາກຸລຕາຍ ນິທສ຺ສນຠາເວນ ອາກຸລເມວ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕນ຺ຕໍ ວິຍ ອາກຸລກຊາຕາ’’ຕິ. ສງ຺ເຂປໂຕ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ນາມາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມາເນຕຸນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພນ ປຣໍ ສມໍ ກຕ຺ວາ ອາເນຕຸໍ, ອວິສມໍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕນ຺ຕເມວ ວາ ອາກຸລໍ ຕນ຺ຕາກຸລໍ, ຕນ຺ຕາກຸລໍ ວິຍ ຊາຕາ ຠູຕາຕິ ຕນ຺ຕາກຸລຊາຕາ. ມຊ຺ຌິມໍ ປຏິປທໍ ອນຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອນ຺ຕທ຺ວຍປຕເນນ ປຈ຺ຈຍາກາເຣ ຂລິຕາ ອາກຸລາ ພ຺ຍາກຸລາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕເນວ ອນ຺ຕທ຺ວຍປຕເນນ ຕໍຕໍທິຏ຺ຐິຄາຫວເສນ ປຣິພ຺ຠມນ຺ຕາ ອຸຊຸກໍ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິ ກຖໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ ນ ຊານນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ຕໍ ປຈ຺ຈຍາກາຣໍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ. ທ຺ເວ ໂພຘິສຕ຺ເຕຕິ ປຈ຺ເຈກໂພຘິສຕ຺ຕມຫາໂພຘິສຕ຺ເຕ. ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາເວນ, ປໂຣປເທເສນ ວິນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຄຸຬກຊາຕນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ຊາຕຄຸຬກມ຺ປິ ຄຓ຺ຐີຕິ ສຸຕ຺ຕຄຓ຺ຐິ. ຕໂຕ ເອວ ຄຓ຺ຐິພທ຺ຘໍ ພທ຺ຘຄຓ຺ຐິກໍ. ປຈ຺ຈເຍສຸ ປກ຺ຂລິຕ຺ວາຕິ ອນິຈ຺ຈທຸກ຺ຂານຕ຺ຕາທິສຠາເວສຸ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ເມສຸ ນິຈ຺ຈາທິຄ຺ຄາຫວເສນ ປກ຺ຂລິຕ຺ວາ. ປຈ຺ຈເຍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາຕິ ຕສ຺ເສວ ນິຈ຺ຈາທິຄ຺ຄາຫສ຺ສ ອວິສ຺ສຊ຺ຊນໂຕ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສນໍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ອິທໍສຈ຺ຈາຠິນິເວສກາຍຄນ຺ຖວເສນ ຄຓ຺ຐິກຊາຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ທ຺ວາສຏ຺ຐິ…ເປ… ຄຓ຺ຐິພທ຺ຘາ’’ຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິອາທິທິຏ຺ຐິໂຍ ນິສ຺ສິຕາ ອລ຺ລີນາ.

ວິນນໂຕ ‘‘ກຸລາ’’ຕິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ລທ຺ຘນາມສ຺ສ ຕນ຺ຕວາຍສ຺ສ ຄຓ຺ຐິກໍ ນາມ ອາກຸລຠາເວນ ອຄ຺ຄໂຕ ວາ ມູລໂຕ ວາ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາເຍວ ຂລິຕຕນ຺ຕສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກຸລາຄຓ຺ຐິກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເປສກາຣກຎ຺ຊິຍສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ສກຸຓິກາຕິ ກຸລາວກສກຸຓິກາ. ສາ ຫິ ຣຸກ຺ຂສາຂາສຸ ໂອລມ຺ພນກຸລາວກາ ໂຫຕິ. ຕຎ຺ຫິ ສາ ກຸລາວກໍ ຕໂຕ ຕໂຕ ຕິຓຫີຣາທິເກ ອາເນຕ຺ວາ ຕຖາ ວິນນ຺ຘຕິ, ຍຖາ ເຕສໍ ເປສກາຣກຎ຺ຊິຍສຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ອຄ຺ເຄນ ວາ ອຄ຺ຄໍ ມູເລນ ວາ ມູລໍ ສມາເນຕຸໍ ວິເວເຈຕຸໍ ວາ ນ ສກ຺ກາ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕທຸຠຍມ຺ປີຕິ ‘‘ກຸລາຄຓ຺ຐິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ກຎ຺ຊິຍສຸຕ຺ຕໍ, ກຸລາວກຎ຺ຈ. ປຸຣິມນເຍເນວາຕິ ‘‘ເອວເມວ ສຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິນາ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ.

ກາມໍ ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊຕິຓານິ ຍຖາຊາຕານິປິ ທີຆຠາເວນ ປຕິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎຏ຺ຐາເນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິນນ຺ຘິຕ຺ວາ ອາກຸລພ຺ຍາກຸລານິ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຕານິ ປນ ນ ຕຖາ ທຸພ຺ພິເວຈິຍານິ, ຍຖາ ຣຊ຺ຊຸຠູຕານີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຕານີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອປາຍາຕິ ອວຑ຺ຒິຕາ, ສຸເຂນ, ສຸຂເຫຕຸນາ ວາ ວິຣຫິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຄຕິຠາວໂຕຕິ ອາປາຍິກສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານຠາວໂຕ. ສຸຂສມຸສ຺ສຍໂຕຕິ ອພ຺ຠຸທຍໂຕ. ວິນິປຕິຕຕ຺ຕາຕິ ວິຣູປໍ ນິປຕິຕຕ຺ຕາ ຍຖາ ເຕນຕ຺ຕຠາເວນ ສຸຂສມຸສ຺ສໂຍ ນ ໂຫຕິ, ເອວໍ ນິປຕິຕຕ຺ຕາ. ອິຕໂຣຕິ ສໍສາໂຣ. ນນຸ ‘‘ອປາຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ໂຕປິ ສໍສາໂຣ ເອວາຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ນິຣຍາທີນໍ ປນ ອຘິມຕ຺ຕທຸກ຺ຂຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອປາຍາທິຄ຺ຄຫຓໍ. ໂຄພລີພທ຺ທຎາເຍນາຍມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຂນ຺ຘານຎ຺ຈ ປຏິປາຏີຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ເຫຕຸຜລຠາເວນ ອປຣາປຣໍ ປວຕ຺ຕິ. ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ນໍ ວຕ຺ຕມານາຕິ ອວິຈ຺ເຉເທນ ປວຕ຺ຕມານາ. ຕໍ ສພ຺ພມ຺ປີຕິ ຕໍ ‘‘ອປາຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ອປາຍທຸກ຺ຂຎ຺ເຈວ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂຎ຺ຈ. ‘‘ມຫາສມຸທ຺ເທ ວາຕຸກ຺ຂິຕ຺ຕນາວາ ວິຍາ’’ຕິ ອິທໍ ປຣິພ຺ຠມຏ຺ຐານສ຺ສ ມຫນ຺ຕທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ປຣິພ຺ຠມນສ຺ສ ອນວຏ຺ຐິຕຕາທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈ ‘‘ອຸປມາຍ. ຍນ຺ເຕສຸ ຍຸຕ຺ຕໂຄໂຓ ວິຍາ’’ຕິ ອິທໍ ປນ ອວສຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ທຸປ຺ປໂມກ຺ຂຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.