໑. ປຈ຺ຈຍຈຕຸກ຺ກວຓ຺ຓນາ

ປຈ຺ຈຍສຫິຕປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນານິ ອງ຺ຄຠາເວນ ວຸຕ຺ຕານິ, ນ ເກວລໍ ປຈ຺ຈຍາ. ຕສ຺ມາ ‘‘ຉຏ຺ຐາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ອງ຺ຄຕາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ, ຕສ຺ສ ອນງ຺ຄຕ຺ຕາ’’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາຕິ ປຈ຺ຈຍສຫິຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ອງ຺ຄຠາວໂຕ. ຕີສຸ ປກາເຣສູຕິ ‘‘ປຐໂມ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກຏ຺ເຐນາ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໒໔໓) ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຕີສຸປິ ປກາເຣສຸ. ປຈ຺ຈຍວິເສສາທີຕິ ເອຕ຺ຖ ນາມໍ, ຉຏ຺ຐາຍຕນຎ຺ຈ ປຈ຺ຈຍວິເສໂສ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ໂຍນິວິເສໂສ, ອາຍຕນານໍ ອປາຣິປູຣິປາຣິປູຣິຠວວິເສໂສ ຈ ຄຫິໂຕ. ເຕ ຫິ ທຸຕິຍວາຣາທີນໍ ນານຕ຺ຕກຣາ. ອຕ຺ຖວິເສເສນາຕິ ຍທິປິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ‘‘ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ສຬາຍຕນປຈ຺ຈໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕຖາປິ ສຫຊາຕາທິນາມສນ຺ນິສ຺ສເຍນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ນາມມຕ຺ຕປຈ຺ຈຍາປິ ໂສ ໂຫຕີຕິ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສ຺ສ ນານານຍວິຈິຕ຺ຕຕານຸມິຕສ຺ສ ຄມ຺ຠີຣຠາວສ຺ສ ວິຠາວນສງ຺ຂາເຕນ, ອນວເສສນາມປຈ຺ຈຍທສ຺ສນສງ຺ຂາເຕນ ຈ ອຕ຺ຖວິເສເສນ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ເຍຫິ, ອານນ຺ທ, ອາກາເຣຫິ ເຍຫິ ລິງ຺ເຄຫິ ເຍຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫິ ເຍຫິ ອຸທ຺ເທເສຫິ ນາມກາຍສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ເຕສຸ ອາກາເຣສຸ…ເປ… ອຸທ຺ເທເສສຸ ອສຕິ ອປິ ນຸ ໂຂ ຣູປກາເຍ ອຘິວຈນສມ຺ຜສ຺ໂສ ປຎ຺ຎາເຍຖາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໑໑໔) ຜສ຺ສສ຺ສ ນາມປຈ຺ຈຍຕາວິຠາວນວເສນ ມຫານິທານເທສນາ ປວຕ຺ຕາ. ຕຖາ ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສຕິ ອິຈ຺ຈສ຺ສ ວຈນີຍ’’ນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໙໗) ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ວທນ຺ເຕນ ‘‘ນາມປຈ຺ຈຍາ’’ຕິປິ ວຸຕ຺ຕເມວ ໂຫຕີຕິ.

ວາຣຈຕຸກ຺ເກ ‘‘ສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ໂສກາທໂຍ ນ ວຸຕ຺ຕາ, ປຸຣິມສ຺ມິໍ ວາຣທ຺ວເຍ ຣູປໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ວາຣຕ຺ຕເຍ ສຬາຍຕນໍ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

ສພ຺ພ…ເປ… ຣຓໂຕຕິ ສພ຺ພສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານຠູຕສພ຺ພຠວສາຘາຣຓໂຕ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວາ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານຠູຕສພ຺ພຠວສາຘາຣຓໂຕ. ສມານໍ ຜລໍ ສມາໂນ ປຈ຺ຈໂຍ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປກຕ຺ຕພ຺ພໂຕ, ອຸປກາຣກໂຕ ຈ. ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ. ວິຎ຺ຎາຓາຫຣຓນ຺ຕິ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓນິພ຺ພຕ຺ຕນໍ. ອສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ.

ຄຕິສູຈໂກຕິ ຫິ-ສທ຺ທໍ ໂລເກ ຄຕິອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕີຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ວິຄຕ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິ-ສທ຺ໂທ ປຏິເສຘທີປໂກຕິ ທ຺ເວ ປຏິເສຘາ ປກຕິໍ ຎາເປນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ວິຄຕຕານິວາຣຓວເສນ ຄຕິ ເອວ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ຕິຘາ ຈຕຸຘາ ປຎ຺ຈຘາ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ສຎ຺ຎາມນສິກາຣາທໂຍ ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິປຈ຺ຈຍວເສນ ຕິຘາ, ຜສ຺ສເຈຕນາທໂຍ ເຕສຎ຺ເຈວ ອາຫາຣາທີນຎ຺ຈ ວເສນ ຈຕຸຘາ, ເວທນາວິຕກ຺ກາທໂຍ ເຕສຎ຺ເຈວ ຌານິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນຎ຺ຈ ວເສນ ປຎ຺ຈຘາ. ຍຖາ ສມາຘິ, ເອວໍ ວີຣິຍມ຺ປິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕມ຺ປິ ຫິ ອຘິປຕິນ຺ທ຺ຣິຍມຄ຺ຄປຈ຺ຈເຍຫິ ຉຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ວຈນວເສນາ’’ຕິ ອິມິນາ ອິມສ຺ມິໍ ຈຕຸກ຺ເກ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາຕິ ເຕສໍ ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຕ຺ໂຖຕິ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ໂມ. ກຕ຺ຖຈີຕິ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິ ວາເຣ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຍຖາສເກຫິ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ນ ໂຫຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖໂຕ’’ຕິ ຈ ປາໂຐ. ‘‘ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕີ’’ຕິອາທິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ຕໍ. ຕສ຺ມາ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍວເສເນວ ປຐມຈຕຸກ຺ໂກ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ນ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ຈ ຕໍ ນ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອິມສ຺ສ ຈ ‘‘ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕີຕິອາທິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຈ຺ຈຍວຈນເມວາຕິ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ’’ຕິອາທີສຸ ວຸຕ຺ຕປຈ຺ຈຍວຈນເມວ ຈ. ເຕສນ຺ຕິ ເຕສໍ ອາຈຣິຍານໍ. ອໂຍເຊຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກຖໍ ປນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສາມຎ຺ເຎນ…ເປ… ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ສຫຊາຕສູຈກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຍຖາຘິປ຺ເປຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວຈນໂຕ ອສິທ຺ຘິມາຫ, ‘‘ສຫຊາຕໂຕ’’ຕິອາທິນາ ປນ ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິໂຕ. ອສມ຺ຠເວ ຫິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຕ຺ຖໂຕ ສິຊ຺ເຌຍ຺ຍ ວຈນໂຕ ວາ ອຕ຺ຖໂຕ ວາ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖສາຘນາຕິ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຖາຕິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ. ອຕີຕທ຺ຘໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານາຄເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອທ຺ຘຕ຺ຕຍທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຕໍເທສນາປຣິຄ຺ຄຫຕ຺ຖນ຺ຕິ ມຫານິທານເທສນາປຣິຄ຺ຄຫຕ຺ຖໍ. ໂສ ຈ ອຸຠິນ຺ນໍ ເທສນານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສໍສນ຺ທນຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ເອວໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘຠາສິຕາ ເທສນາ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ສໍສນ຺ທຕີຕິ.

ອິມສ຺ສາຕິ ອິມສ຺ສ ຕຕິຍວາຣສ຺ສ.

ອປຣາເປກ຺ຂຕາຍ, ອປຣິກິລິຏ຺ຐຸປປຕ຺ຕິຕາຍ, ອສຸຈິອມກ຺ຂິຕຕາຍ ກາມາວຈຣເທວານໍ, ສພ຺ເພສຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ຕຖາ ອຸປປຊ຺ຊນໂຕ ຈ ໂອປປາຕິກໂຍນິຍາ ປຘານຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສງ຺ຄຫນິທສ຺ສນວເສນາຕິ ໂອປປາຕິກໂຍນິຍາ ເອວ ສໍເສທຊໂຍນິຍາ ສງ຺ຄຫສ຺ສ ນິທສ຺ສນວເສນ ອຸທາຫຣຓວເສນ. ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍສ຺ສາປິ ຜສ຺ສສ຺ສ ສຕິປິ ປວຕ຺ຕິເຫຕຸຠາເວ ໂສ ປນ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍຠູຕສ຺ສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກສ຺ສ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ວິຍ ນ ສາຕິສໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈໂຍ ເຈຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕໂກ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ເກສຎ຺ຈີຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການໍ. ‘‘ປຈ຺ຉິມ…ເປ… ສທາ ສມ຺ຠວຕີ’’ຕິ ອິທໍ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການໍ ວິຍ ອິຕຣໂຍນິການໍ ກເມນ ອາຍຕນຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຈາຫ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສຫຸປ຺ປຕ຺ຕິທີປນໂຕ’’ຕິ.

ປຈ຺ຈຍຈຕຸກ຺ກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.