໔. ມຄ຺ຄສຈ຺ຈນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໒໐໕. ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ກປ຺ປິຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ປກຕິປຸຣິສນ຺ຕຣຎາຓາທິກສ຺ສ. ອຣິຍໍ ລຠາເປຕີຕິ ອຣິຍໍ ສາມຎ຺ຎຜລໍ ລຠາເປຕິ.

ຕພ຺ພິປກ຺ຂວິຣຕິສຠາວາຕິ ຕສ຺ສາ ສມ຺ມາວາຈາຍ ວິປກ຺ຂໂຕ ມິຈ຺ຉາວາຈາຍ ວິຣຕິສຠາວາ. ເຠທກຣມິຈ຺ຉາວາຈາ ປິສຸຓວາຈາ, ສພ຺ພາປິ ວາ ມິຈ຺ຉາວາຈາ ວິສໍວາທນາທິວເສນ ເຠທກຣີຕິ ອາຫ ‘‘ເຠທກຣມິຈ຺ຉາວາຈາປຫາເນນາ’’ຕິ. ວິສໍວາທນາທິກິຈ຺ຈຕາຍ ຫິ ລູຂານໍ ອປຣິຄ຺ຄາຫການໍ ມຸສາວາທາທີນໍ ປຏິປກ຺ຂຠູຕາ ສິນິທ຺ຘຠາເວນ ປຣິຄ຺ຄາຫກສຠາວາ ສມ຺ມາວາຈາ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍສຸຠາສິຕສມ຺ປຏິຄ຺ຄາຫເກ ຊເນ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ ຈ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປຣິຄ຺ຄຫລກ຺ຂຓາ. ເຕນາຫ ‘‘ຊເນ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຈ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນກິຈ຺ຈວຕີ’’ຕິ. ຈີວຣກມ຺ມາທິໂກ ຕາທິໂສ ປໂຍໂຄ. ກາຕພ຺ພໍ ຈີວຣຣຊນາທິກໍ. ນິຣວຊ຺ຊສມຸຏ຺ຐາປນກິຈ຺ຈວາຕິ ນິຣວຊ຺ຊສ຺ສ ກຕ຺ຕພ຺ພສ຺ສ, ນິຣວຊ຺ຊາກາເຣນ ວາ ສມຸຏ຺ຐາປນກິຈ຺ຈວາ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ ຈ ສມຸຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ສມຸຏ຺ຐາປນໍ ມິຈ຺ຉາກມ຺ມນ຺ຕປຏິປກ຺ຂຠູຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈສ຺ສ ອນຸຄຸຓຠາເວນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕນເມວ, ອຸກ຺ຂິປນໍ ວາ ເນສໍ ກາຍິກກິຣິຍາຍ ຠາຣຸກ຺ຂິປນໍ ວິຍ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ, ອາຊີວສ຺ເສວ ວາ ວິໂສຘນໍ ໂວທາປນໍ.

ທິຏ຺ເຐກຏ຺ຐາຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຫຊປຫາເນກຏ຺ຐາ, ປຐມມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິວເສເນວ ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ‘‘ທິຏ຺ເຐກຏ຺ຐອວິຊ຺ຊາທໂຍ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ເອຕສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ຈຕຸມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ສງ຺ຄໂຫ ກໂຕ ໂຫຕິ. ອຸປຣິມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ປນ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐາເນ ຕໍຕໍມຄ຺ຄວຊ຺ໂຌ ມາໂນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ໂສ ຫິ ‘‘ອຫ’’ນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕິອາກາຣໂຕ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານິໂຍ. ປກາເສຕີຕິ ກິຈ຺ຈປຏິເວເຘນ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ເຕເນວ ຫິ ອງ຺ເຄນາຕິ ເຕເນວ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາເຕນ ມຄ຺ຄງ຺ເຄນ. ຕຖາປວຕ຺ຕິເຕນ ກຣຓຠູເຕນ, ເຕນ ວາ ກາຣເຓນ. ອງ຺ຄ-ສທ຺ໂທ ຫິ ກາຣຓຕ຺ໂຖປິ ໂຫຕີຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ມຄ຺ເຄ, ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທ ວາ.

ອິມສ຺ເສວາຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນສ຺ເສວ. ຍທິປິ ວິຣມິຕພ຺ພໂຕ ວິຣມນ຺ຕສ຺ສ ເຈຕນາປິ ລພ຺ຠເຕວ, ວິຣຕິຍາ ເອວ ປນ ຕທາ ປຘານຠາໂວຕິ ອາຫ ‘‘ວິຣມຓກາເລ ວາ ວິຣຕິໂຍ’’ຕິ. ສຸຠາສິຕາທີຕິ ອສມ຺ຜປ຺ປລາປາທິ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອປິສຸຓາທິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຠາສນາທີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ກາຍສຸຈຣິຕາທິ. ອມຄ຺ຄງ຺ຄຕ຺ຕາຕິ ອມຄ຺ຄສຠາວຕ຺ຕາ. ຕເມວ ເຈຕນາຍ ອມຄ຺ຄສຠາວຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອກສ຺ສ ຎາຓສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາວາຈາທິກິຈ຺ຈຕ຺ຕຍໍ ນາມ ມິຈ຺ຉາວາຈາທີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປາປຘມ຺ມານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນໍ, ມຄ຺ຄເຈຕນາ ຈ ຕໍສຠາວາ ນ ໂຫຕີຕິ ນ ຕສ຺ສາ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສມ຺ມາວາຈາທິຠາວສິທ຺ຘິ. ຕໍສິທ຺ຘິຍນ຺ຕິ ກິຈ຺ຈຕ຺ຕຍສິທ຺ຘິຍໍ. ຍຖາ ປນສ຺ສາ ປຸພ຺ພຠາເຄ ສຸຠາສິຕວາຈາທິຠາໂວ, ເອວໍ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓປິ ສິຍາ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ຍຖາ ຕຕ຺ຖ ເອກສ຺ສ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປສ຺ສ ຕິກິຈ຺ຈຕາ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນຎ຺ຈ ເອເກການໍ ຈຕຸກິຈ຺ຈຕາ, ເອວໍ ເອກາ ມຄ຺ຄເຈຕນາ ສມ຺ມາວາຈາທິກິຈ຺ຈຕ຺ຕຍສ຺ສ ສາຘິກາ ຠເວຍ຺ຍ, ຕຖາ ຈ ສຕິ ມຄ຺ເຄ ສມ຺ມາວາຈາທີນິ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ ນ ຠເວຍ຺ຍຸໍ, ຉຬງ຺ຄິໂກ ຈ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ສິຍາຕິ ຕຍິທມາຫ ‘‘ເອກາຍ ເຈຕນາຍາ’’ຕິອາທິນາ. ຍສ຺ມາ ປເນຕໍ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ມຄ຺ຄປຈ຺ຈຍຕາວຈນໂຕ ຈ ນ ເຈຕນາຍ ມຄ຺ຄຠາໂວຕິ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ວິຣຕິໂຍວ ສມ຺ມາວາຈາທໂຍ.

ພ຺ຣູຫນໍ ສຸຂໍ. ສນ຺ຕສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາ. ສາ ຫິ ‘‘ອຸເປກ຺ຂາ ປນ ສນ຺ຕຕ຺ຕາ, ສຸຂມິຈ຺ເຈວ ຠາສິຕາ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໖໔໔; ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໒໓໒) ວຸຕ຺ຕາ. ວິຕກ຺ກາທີນນ຺ຕິ ເຕເຍວ ອຠິນິໂຣປນາທໂຍ ປາກຏປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕາ.

ວຈີສງ຺ຂາຣຠາວໂຕ ວຈີເຠທສ຺ສ ອຸປກາຣໂກ ວິຕກ຺ໂກ. ‘‘ສາວຊ຺ຊາ…ເປ… ອຸປກາຣໂກ ເອວາ’’ຕິ ອິມິນາ ວຈີເຠທຕໍ ສມຸຏ຺ຐາປກເຈຕນານໍ ວິຍ ວິຣຕິຍາປິ ວິເສສປຈ຺ຈໂຍ ວິຕກ຺ໂກຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວຈີເຠທນິຍາມິກາ ວາຈາຕິ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕວິຣຕິມາຫ. ສາ ຫິ ສມ຺ມາວາຈາຠູຕາ ມິຈ຺ຉາວາຈາສຸ ສໍຍມິນີ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ວິສໍວາທນາທິມິຈ຺ຉາວາຈໂຕ ອວິຣໂຕ ມິຈ຺ຉາກມ຺ມນ຺ຕໂຕປິ ນ ວິຣມເຕວ. ຍຖາຫ – ‘‘ເອກໍ ຘມ຺ມໍ…ເປ… ອກາຣິຍ’’ນ຺ຕິ (ຘ. ປ. ໑໗໖). ຕຖາ ອວິສໍວາທນາທິນາ ສມ຺ມາວາຈາຍ ຐິໂຕ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕມ຺ປິ ປູເຣຕິເຍວາຕິ ອາຫ ‘‘ວຈີເຠທ…ເປ… ອຸປກາຣິກາ’’ຕິ. ຘມ຺ມານໍ ປວຕ຺ຕິນິຏ຺ຐາຠາວໂຕ ຍຖາ ຄຕີຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ປວຕ຺ຕິຠາວໂຕ ຣສລກ຺ຂຓານິປີຕິ ອາຫ ‘‘ກິຈ຺ຈາທິສຠາເວ ວາ’’ຕິ.

ອຠິນນ຺ທນນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາທິວເສນ ອຠິນນ຺ທນໍ.

ວາຈຸຄ຺ຄຕກຣຓໍ ອຸຄ຺ຄໂຫ, ອຕ຺ຖປຣິປຸຈ຺ຉນໍ ປຣິປຸຈ຺ຉາຕິ ຕທຸຠຍໍ ສວນາຘີນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສວນຎາເຓ ເອວ ອວໂຣຘໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ຎາເຓນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຫຓໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ.

ຕສ຺ສາຕິ ປໂຍຄສ຺ສ.

ໂສຕິ ກາມວິຕກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓຠູໂຕ ສຸຠນິມິຕ຺ເຕ ອໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ. ຕສ຺ສາຕິ ກາມວິຕກ຺ກສ຺ສ. ຄຕໍ ຄມນໍ ປວຕ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ອຸປາໂຍຕິ ຄຕມຄ຺ໂຄ.

ປຫາຕພ຺ພເອກຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຫາຕພ຺ພຕາສາມຎ຺ຎໍ.

ມຄ຺ຄຠາເວນ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ເອກຕ຺ເຕນາຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາທິວເສນ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ມຄ຺ຄຠາເວນ ເອກຕ຺ເຕນ ສາມຎ຺ຎໂຕ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອສ຺ສາ’’ຕິ ເອກວຈເນນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສທິສຕາ, ຕຖາ ອສທິສຕາ ຈ ເອກຈ຺ຈສທິສຕາ ຈ ຌານງ຺ຄວເສນ ສພ຺ພສທິສສພ຺ພາສທິສເອກຈ຺ຈສທິສຕາ, ໂສ ເອວ ວິເສໂສຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ວິປສ຺ສນານິຍາມໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ອາຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິຘ ປນາຕິ ອິມິສ຺ສາ ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍໍ. ສມ຺ມສິ…ເປ… ນິວຕ຺ຕນໂຕຕິ ປຐມຕ຺ເຖຣວາທໍ ວທນ຺ໂຕ ຕທຊ຺ຌາສຍໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ວທຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕຣຖາ ອິຕຣວາທາເປຕ຺ຖ ທສ຺ສິຕາ ເອວາຕິ. ປາທກຊ຺ຌານນິຍາມນ຺ຕິ ປາທກຊ຺ຌານນິຍາມໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ອາຫາຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ວິປສ຺ສນາ …ເປ… ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ຕສ຺ສາ ອິຘ ປຏິກ຺ເຂປຕາ ອຕ຺ຖິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເກຈິ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິວິປສ຺ສນາ ນິຍາເມຕີຕິ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ? ນຍິທເມວໍ. ອິຘາປີຕິ ອິຘ ປາທກຊ຺ຌານນິຍາເມປິ ວິປສ຺ສນານິຍາໂມ ນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເນວາຫ ‘‘ສາຘາຣຓຕ຺ຕາ’’ຕິ. ‘‘ອິຘ ປນາ’’ຕິ ອິມິນາປິ ປຐມຕ຺ເຖຣວາໂທ ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ວິປສ຺ສນານິຍາໂມ ວິສຸໍ ຄຫິໂຕຕິ? ວາທຕ຺ຕຍາວິຘຸຣຕາທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ອຎ຺ເຎ ຈາຈຣິຍວາທາຕິ ສມ຺ມສິຕຊ຺ຌານປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສຍວາທາ.

‘‘ອາຣຸປ຺ເປ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານໍ…ເປ… ນ ໂລກິຍ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ເຖຣວາເທ ອາຄຕໍ ໂປຣາຓຏ຺ຐກຖາຍໍ ຕນ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ຐປິຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐສາລິນິຍໍ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວຸຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐສາລິນິຍນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ. ເຍສູຕິ ປຈ຺ຉິມຊ຺ຌານວຊ຺ຊານິ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ອຣູປຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ສໍສໂຍ, ນ ອິຕຣສ຺ມິໍ. ‘‘ຈຕຸກ຺ກປຎ຺ຈກຊ຺ຌານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອວິເສສໂຕ ສາສວານາສວໍ ອເປກ຺ຂີຍຕິ, ນິວຕ຺ເຕຕພ຺ພຄເຫຕພ຺ພສາຘາຣຓວຈເນເນຕ຺ຖ ສາສວໂຕ ອວຈ຺ຉິນ຺ທນຕ຺ຖໍ ‘‘ຕຎ຺ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິຕຘມ຺ມທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ນ ໂລກິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສມຸທາຍຎ຺ຈ…ເປ… ອາຫາ’’ຕິ. ອິຕຣຖາ ພ຺ຍຠິຈາຣາຠາວໂຕ ‘‘ໂລກຸຕ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ ວິເສສນໍ ນິຣຕ຺ຖກໍ ສິຍາ. ຕໂຍ ມຄ຺ຄາຕິ ທຸຕິຍມຄ຺ຄາທໂຍ. ຕຊ຺ຌານິກນ຺ຕິ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານິກໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລາທິໍ. ອຎ຺ຎຌານິກາປີຕິ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານໂຕ ອຎ຺ຎຌານິກາປິ ຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານິກາປິ ມຄ຺ຄາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ປິ-ສທ຺ເທນ ຕຊ຺ຌານິກາປິ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍທິ ເອວໍ ຈຕຸໂວກາຣຠເວປິ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວ ວິຍ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານິກຠາເວ ເກນສ຺ສ ຌານງ຺ຄາທິນິຍາໂມຕິ ອາຫ ‘‘ຌານງ຺ຄາທິນິຍາມິກາ ປຸພ຺ພາຠິສງ຺ຂາຣສມາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ປຸພ຺ພາຠິສງ຺ຂາຣສມາປຕ຺ຕີຕິ ຈ ປາທກຠູຕາ ອຕ຺ຕນາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕຘມ຺ມວິຣາຄຠາເວນ ວິປສ຺ສນາຍ ປຸພ຺ພາຠິສງ຺ຂາຣກາຣີ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິ, ຜລສມາປຕ຺ຕິ ວາ. ເຕນາຫ ‘‘ປາທກ’’ນ຺ຕິ. ນ ສມ຺ມສິຕພ຺ພາຕິ ນ ສມ຺ມສິຕພ຺ພາ ສມາປຕ຺ຕິ ຌານງ຺ຄາທິນິຍາມິກາ ສມ຺ມສິຕພ຺ພານໍ ຕິກຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານານໍ ຕຕ຺ຖ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ, ອິຕຣຕ຺ຖ ຈ ວິເສສາຠາວໂຕ. ຜລສ຺ສປີຕິ ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມຊ຺ຌານິກຜລສ຺ສປິ.

ທຸກ຺ຂຎາຓາທີນນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສມຸທຍຎາຓານໍ. ຕໍຕໍກຸສລາຣມ຺ມຓາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາຕິ ກາມາວຈຣາທີສຸ ເຍນ ເຍນ ກຸສເລນ ສທ຺ຘິໍ ເນກ຺ຂມ຺ມສງ຺ກປ຺ປາທໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ຕໍຕໍກຸສລາຣມ຺ມຓາຣມ຺ມຓາ, ຕພ຺ຠາວໂຕ. ຕໍຕໍວິຣມິຕພ຺ພາທິອາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາຕິ ວິສໍວາທນວຕ຺ຖຸອາທິອາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ. ວີຕິກ຺ກມິຕພ຺ພໂຕ ເອວ ຫິ ວິຣຕີຕິ. ‘‘ອງ຺ຄານ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ‘‘ເນກ຺ຂມ຺ມສງ຺ກປ຺ປາທີນ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ ອວຍເວນ ວິນາ ສມຸທາຍາຠາວໂຕ. ວິເສສປຈ຺ຈໂຍຕິ ຠິນ຺ນສີລສ຺ສ, ອປຣິສຸທ຺ຘສີລສ຺ສ ວາ ສມ຺ມປ຺ປຘານາສມ຺ຠວໂຕ ສມາຘານສ຺ສ ວິຍ ວາຍາມສ຺ສ ສີລໍ ວິເສສປຈ຺ຈໂຍ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ຍທິປິ ປຸຣິມສິທ຺ຘສີລວເສນ ຍຸຕ຺ໂຕ, ສຫຊາຕວເສນາປິ ປນ ລພ຺ຠເຕວາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສາປີ’’ຕິ ອາຫ. ສຫຊເມວ ເຈຕ຺ຖ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ເສວ ຈາ’’ຕິອາທິ. ສມ຺ໂມໂສ ປມາໂທ, ຕປ຺ປຏິປກ຺ໂຂ ອສມ຺ໂມໂສ ອປ຺ປມາໂທ, ໂສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣກ຺ຂາຕິ ອາຫ ‘‘ເຈຕໂສ ຣກ຺ຂິຕຕາ’’ຕິ.

ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈາຕິ ຈ-ສທ຺ເທນ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ. ຂນ຺ຕິປ຺ປຘານຕ຺ຕາ ສີລສ຺ສ ອໂທສສາຘນຕາ, ນີວຣຓເຊຏ຺ຐກສ຺ສ ກາມຈ຺ຉນ຺ທສ຺ສ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກຠາວໂຕ ສມາຘິສ຺ສ ອໂລຠສາຘນຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ສາສນນ຺ຕິ ປຏິເວຘສາສນໍ, ‘‘ສາສນພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ.

ມຄ຺ຄສຈ຺ຈນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.