໑. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ

໑໗໒. ອຠິຘມ຺ເມ ຈ ອາຄຕາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຘາຕຸວິຠງ຺ເຄ ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉເກສຸ, ນິກ຺ເຂປກຓ຺ຑຘມ຺ມຫທຍວິຠງ຺ຄາທີສຸ ຈ ເທສນາຣຸຬ຺ຫາ. ຍຖາ ປນ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ອຠິຘມ຺ເມ ຈ ອາຄຕາ ຂນ຺ຘາທໂຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ເທສິຕນິຍາເມນ ຂນ຺ຘວິຠງ຺ຄາທີສຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວເສນ ວິຠຕ຺ຕາ, ເອວມິຘາປິ ຈກ຺ຂຸຘາຕາທໂຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວເສນ ວິຠຊິຕພ຺ພາ ສິຍຸໍ. ຕຕ຺ຖ ຂນ຺ຘາທີນໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫໂກ ອຠິຘມ຺ມເທສນາວິສິຏ຺ໂຐ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ອາຄໂຕ ອຎ຺ໂຎ ເທເສຕພ຺ພາກາໂຣ ນຕ຺ຖີຕິ ເຕ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທິວເສເນວ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີເຍ ເທສິຕາ, ຘາຕູນໍ ປນ ໂສ ອຕ຺ຖີຕິ ເຕ ຕິຓ຺ຓໍ ຘາຕຸຉກ຺ການໍ ວເສນ ອິຘ ເທສິຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສ຺ເວວ…ເປ… ວິຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສພ຺ພາ ຘາຕຸໂຍ ຉຫິ ຉຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ’’ຕິ.

ກຖໍ ປນ ຉສຸ ຉສຸ ຘາຕູສຸ ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ສມວໂຣໂຘຕິ? ສຠາວນິສ຺ສຍທ຺ວາຣາຣມ຺ມຓສມ຺ປໂຍຄສາມຎ຺ຎໂຕ. ຕຕ຺ຖ ປຐມຉກ຺ເກ ຕາວ ປຖວີເຕໂຊວາໂຍຘາຕຸໂຍ ສຠາວໂຕ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພຘາຕຸ. ອາໂປຘາຕຸອາກາສຘາຕຸໂຍ ຘມ຺ມຘາຕຸເອກເທໂສ. ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ສຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ. ຈຕຸຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ເຈຕ຺ຖ ຕທາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິກາ ນິສ຺ສຍາປເທເສນ, ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ທ຺ວາຣາຣມ຺ມຓຠາເວນ ວາ ອວສິຏ຺ຐາ ຣູປຘາຕຸໂຍ ສມວຣຸທ຺ຘາ, ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ຕໍສມ຺ປໂຍຄໂຕ ຘມ຺ມຘາຕຸເອກເທໂສຕິ ເອວໍ ສພ຺ພຘາຕຸສມວໂຣໂຘ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ທຸຕິເຍ ຉປິ ຘາຕຸໂຍ ສຠາວໂຕ, ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສ, ຕໍສມ຺ປໂຍຄໂຕ ສຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ, ຍຖາຣຫໍ ເຕສໍ ນິສ຺ສຍທ຺ວາຣາຣມ຺ມຓຠາວໂຕ ອວສິຏ຺ຐຘາຕຸໂຍ ສມວຣຸທ຺ຘາ. ຕຕິຍຉກ຺ເກປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວເມຕ຺ຖ ຉສຸ ຉສຸ ຘາຕູສຸ ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ສມວໂຣໂຘ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພາ ຘາຕຸໂຍ ຉຫິ ຉຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ’’ຕິ.

ສຸຎ຺ໂຎຕິ ອຕ຺ຕສຸຎ຺ໂຎ, ເຕນ ສສຠາວຕາຍ ຈ ອິຘ ຘາຕຸໂວຫາໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ສຸຎ຺ເຎ ສຠາວມຕ຺ເຕ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ຘາຕຸສທ຺ໂທ’’ຕິ. ຕໍຕໍຠູຕວິວິຕ຺ຕຕາ ຣູປປຣິຍນ຺ໂຕວ ອາກາໂສຕິ ເຍຫິ ວິວິຕ຺ໂຕ, ເຍສຎ຺ຈ ປຣິຈ຺ເຉໂທ, ເຕຫິ ອສມ຺ຜຸຏ຺ຐຕາ ເຕສໍ ພ຺ຍາປກຠາເວ ສຕິ ນ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕູຫິ ມຫາຠູເຕຫິ ອພ຺ຍາປິຕຠາໂວ’’ຕິ. ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນວຸຕ຺ຕີນິ ຫິ ຠູຕານີຕິ.

໑໗໓. ອວຍວວິນິມຸຕ຺ໂຕ ສມຸທາໂຍ ນາມ ໂກຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ປຸຣິມຕ຺ຖໍ ອສມ຺ຠາເວນ຺ໂຕ ‘‘ທ຺ເວ ເອວ ວາ’’ຕິອາທິນາ ສມຸທາເຍນ ວິນາ ທຸຕິຍຕ຺ຖມາຫ. ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕນິ ຊາຕຕນ຺ຕິ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກຕໍ.

ປາຏິເຍກ຺ໂກ ໂກຏ຺ຐາໂສຕິ ວາ ໂລມາທິອິຕຣໂກຏ຺ຐາເສຫິ ອສມ຺ມິສ຺ໂສ ວິສຸໍ ເອໂກ ປຖວີໂກຏ຺ຐາໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປໂຍຄນ຺ຕິ ຠາວນາປໂຍຄໍ. ວີຣິຍນ຺ຕິ ຠາວນານິປ຺ຜາທກໍ ອຸສ຺ສາຫໍ. ອາຍູຫນນ຺ຕິ ຕາທິສໍ ເຈຕນໍ.

ຘາຕຸປຏິກ຺ກູລວຓ຺ຓມນສິກາຣານນ຺ຕິ ຘາຕຸມນສິກາຣປຏິກ຺ກູລມນສິກາຣວຓ຺ຓມນສິກາຣານໍ. ອພ຺ຍາປາຣຕາຍາຕິ ‘‘ອຫເມຕໍ ນິປ຺ຜາເທມິ, ມມ ເອສາ ນິປ຺ຜາທນາ’’ຕິ ເຈຕນາຣຫິຕຕາຍ. ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓານິ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕິ.

ລກ຺ຂຓວເສນາຕິ ສຠາວວເສນ. ໂສ ປນ ຍສ຺ມາ ປຖວີຘາຕຸຍາ ກກ຺ຂຬຂຣຕາ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ກກ຺ຂຬໍ ຂຣິຄຕນ຺ຕິອາທິວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ເວກນ຺ຕກໍ ນາມ ສພ຺ພໂລຫຈ຺ເຉທນສມຕ຺ຖໍ ໂລຫໍ. ຕຖາ ຫິ ຕໍ ວິກນ຺ຕຕິ ຉິນ຺ທຕີຕິ ວິກນ຺ຕໍ, ວິກນ຺ຕເມວ ເວກນ຺ຕກນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂລຫສທິສນ຺ຕິ ໂລຫາກາຣໍ ໂລຫມລໍ ວິຍ ຆນສຫິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕາເປຕ຺ວາ ຕາຬິຕໍ ປນ ຉິນ຺ນໍ ຉິນ຺ນໍ ຫຸຕ຺ວາ ວິສຣຕິ, ມຸທຸ ມຏ຺ຐໍ ກມ຺ມນິຍໍ ວາ ນ ໂຫຕິ, ເຕນ ‘‘ໂລຫວິຊາຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ຕິປຸຕມ຺ພາທີຫີຕິ ຕິປຸຕມ຺ເພ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕໍ ກໍສໂລຫໍ, ສີສຕມ຺ເພ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕໍ ວຏ຺ຏໂລຫໍ, ຊສທຕມ຺ເພ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕໍ ອາຣກູຏໍ. ຍໍ ປນ ເກວລໍ ຊສທຘາຕຸວິນິຄ຺ຄຕໍ, ຍໍ ‘‘ປິຕ຺ຕລ’’ນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ອິຘ ນາຘິປ຺ເປຕໍ, ຍຖາວຸຕ຺ຕມິສ຺ສກເມວ ປນ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ກິຕ຺ຕິມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ມຸຕ຺ຕານໍ ຊາຕິໂຕ ອເນກເຠທຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ຫຕ຺ຖິກຸມ຺ຠໍ ວຣາຫທາຐໍ ຠຸຊງ຺ຄສີສໍ ວລາຫກູຏໍ ເວຓຸປພ຺ພໍ ມຈ຺ຉສິໂຣ ສງ຺ໂຂ ສິປ຺ປີຕິ ອຏ຺ຐ ມຸຕ຺ຕາໂຍນິໂຍ. ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖິກຸມ຺ຠຊາ ປີຕວຓ຺ຓາ ປຠາຫີນາ. ວຣາຫທາຐຊາ ວຣາຫທາຐວຓ຺ຓາວ. ຠຸຊງ຺ຄສີສຊາ ນີລາທິວຓ຺ຓາ ສຸວິສຸທ຺ຘາ, ວຏ຺ຏລາ ຈ. ວລາຫກຊາ ຠາສຸຣາ ທຸພ຺ພິຠາຄຣູປາ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມນ຺ຕາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເທວູປໂຠຄາ ເອວ ໂຫນ຺ຕິ. ເວຓຸປພ຺ພຊາ ກາຣຜລສມານວຓ຺ຓາ, ນ ຠາສຸຣາ, ເຕ ຈ ເວຬໂວ ອມນຸສ຺ສໂຄຈເຣ ເອວ ປເທເສ ຊາຍນ຺ຕິ. ມຈ຺ຉສີສຊາ ປາຐີນປິຏ຺ຐິສມານວຓ຺ຓາ, ວຏ຺ຏລາ, ລຆໂວ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ປຠາວິຫີນາ, ເຕ ຈ ມຈ຺ຉາ ສມຸທ຺ທມຊ຺ເຌເຍວ ຊາຍນ຺ຕິ. ສງ຺ຂຊາ ສງ຺ໂຂຣຈ຺ຉວິວຓ຺ຓາ, ໂກລປ຺ປມາຓາປິ ໂຫນ຺ຕິ ປຠາວິຫີນາວ. ສິປ຺ປິຊາ ປນ ປຠາວິເສສຍຸຕ຺ຕາວ ໂຫນ຺ຕິ ນານາສຓ຺ຐານາ. ເອວໍ ຊາຕິໂຕ ອຏ຺ຐວິຘາສຸ ມຸຕ຺ຕາສຸ ຍາ ມຈ຺ຉສງ຺ຂສິປ຺ປິຊາ, ຕາ ສາມຸທ຺ທິກາ. ຠຸຊງ຺ຄຊາປິ ກາຈິ ສາມຸທ຺ທິກາຕິ ວທນ຺ຕິ, ອິຕຣາ ອສາມຸທ຺ທິກາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສາມຸທ຺ທິກມຸຕ຺ຕາຕິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕເມຕໍ, ສພ຺ພາປິ ປນ ມຸຕ຺ຕາ ມຸຕ຺ຕາ ເອວາ’’ຕິ. ພຫຸລໂຕ ວາ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ເອຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຸຕ຺ຕາຕິ ສາມຸທ຺ທິກມຸຕ຺ຕາ’’ຕິ. ພຫຸລຎ຺ຫິ ໂລເກ ສາມຸທ຺ທິກາວ ມຸຕ຺ຕາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖາປິ ສິປ຺ປິຊາວ, ອິຕຣາ ກທາຈິ ກາຈີຕິ.

໑໗໔. ອິຘ ນຕ຺ຖິ ນິຍໂມ ເກວລໍ ທ຺ຣວຠາວສ຺ເສວ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ.

໑໗໕. ນິສິຕຠາເວນາຕິ ສນ຺ຕາປນາທິວສປ຺ປວຕ຺ເຕນ ຕິຂິຓຠາເວນ. ອຸສ຺ມາກາຣຎ຺ຫິ ນິສານໍ ອິຘ ນິສິຕຠາໂວ. ປາກຕິໂກຕິ ສາຠາວິໂກ ກາຍຸສ຺ມາຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ສທາຕິ ສພ຺ພກາລໍ ຍາວ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ເປຕຄ຺ຄິ ນິຊ຺ຌາມຕຓ຺ຫິກເປຕຄ຺ຄິ. ອິຘາຕິ ພາຫິຣເຕໂຊຘາຕຸກຖາຍໍ.

໑໗໖. ວາຍນໍ ພີຊນໍ, ຕໍ ປນ ຖາມສາ ປວຕ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສເວຄຄມນວເສນາ’’ຕິ. ສມຸທີຣຓໍ ອລ຺ລປຣິໂສສນໍ, ຠູຕສງ຺ຆາຕສ຺ສ ເທສນ຺ຕຣຸປ຺ປຕ຺ຕິເຫຕຸຠາໂວ ວາ.

໑໗໗. ຠິຕ຺ຕິຈ຺ຉິທ຺ທາທິວເສນ ລພ຺ຠມານໍ ອຊຏາກາສໍ ນິສ຺ສາເຍວ ປຣິຈ຺ເຉທາກາສສ຺ສ ປຣິກມ຺ມກຣຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຊຏາກາສສ຺ສ ຈ ກຖິຕຕ’’ນ຺ຕິ.

໑໗໙. ສຸຂທຸກ຺ຂໂຜຏ຺ຐພ຺ພສມຸຏ຺ຐາປນປຈ຺ຈຍຠາເວນາຕິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐໂຜຏ຺ຐພ຺ພານໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕກຠູເຕນ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ. ກສ຺ສ ປນ ໂສ ປຈ຺ຈຍຠາໂວຕິ ອາຫ ‘‘ສຣີຣຏ຺ຐກອຸຕຸສ຺ສາ’’ຕິ. ປຈ຺ຈຍຠາເວນາຕິ ຈ ເຫຕຸມ຺ຫິ ກຣຓວຈນໍ. ເຕນ ຫິ ກາຣຓຠູເຕນ ສຸຂທຸກ຺ຂໂຜຏ຺ຐພ຺ພານໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕສມຕ຺ຖຕາ ໂຫຕີຕິ. ‘‘ຕເຖວາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ຍຖາພລໍ ສຣີເຣກເທສສກລສຣີຣ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອນຸກຑ຺ຒຕິ. ເອວນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຜລູປຈາຣສິທ຺ເຘນ ຜຣຓປ຺ປກາເຣນ. ເອເຕສນ຺ຕິ ສຸຂາທີນໍ. ‘‘ໂອຬາຣິກປ຺ປວຕ຺ຕິ ເອວ ວາ ຜຣຓ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ນິຣຸປຈາຣໍ ເອເຕສໍ ຜຣຓຏ຺ຐໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຸຠຍວໂຕຕິ ສຸຂທຸກ຺ຂວໂຕ, ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສວໂຕ ຈ, ຜຣຓາຜຣຓຏ຺ຐານວໂຕ ວາ.

໑໘໑. ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປນ຺ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ‘‘ສງ຺ກປ຺ໂປ ກາໂມ’’ຕິອາທິເກ (ມຫານິ. ໑; ຈູຬນິ. ອຊິຕມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທສ ໘) ນິທ຺ເທສປເທເສ ວຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ກິເລສກາໂມວ ‘‘ສງ຺ກປ຺ປຣາໂຄ ປຸຣິສສ຺ສ ກາໂມ’’ຕິອາທີສຸ (ອ. ນິ. ໖.໖໓; ກຖາ. ໕໑໓) ວິຍ. ວຕ຺ຖຸກາມສ຺ສ ຕຖາ ຕຖາ ສງ຺ກປ຺ປນໂຕ ປຣິກປ຺ປນໂຕ ‘‘ສງ຺ກປ຺ໂປ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ນ ວິຕກ຺ໂກຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ຏີກາຍໍ ປນ ວິຕກ຺ກວເສນ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ໂສປິ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາປິ ປຸຣິໂມ ເອວຕ຺ໂຖ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ເຈ, ສມ຺ປິຓ຺ຑນຕ຺ໂຖ ປິ-ສທ຺ໂທ ນິຣຕ຺ຖໂກ ສິຍາ, ‘‘ກິເລສສນ຺ຖວສມ຺ຠວໂຕ’’ຕິ ຈ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ປຣໂຕ ຈ ‘‘ພ຺ຍາປາທວຈເນນ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ ວກ຺ຂຕິ. ກິເລສກາໂມ ວິຠຕ຺ໂຕ ກິເລສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກາມປຏິພທ຺ຘາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມ-ສທ຺ເທນ ວຕ຺ຖຸກາມາປິ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໑໘໒. ອຸຠຍຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ ສຕ຺ເຕສຸ, ສງ຺ຂາເຣສູຕິ ອຸຠຍຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ສຕ຺ຕາກາໂຣ, ສງ຺ຂາຣາກາໂຣຕິ ວາ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອຸຠຍາກາຣຄ຺ຄຫຓວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ກມ຺ມປຖວິເສໂສ, ກມ຺ມປຖວິນາສໂກ ຈ ກມ຺ມປຖເຠໂທຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຠິຊ຺ຌາສໍໂຍເຄນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ວິຫິໍສາຍ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ ທສ຺ເສຕີຕິ ໂຍຊນາ. ວິຫິໍສາຍາຕິ ຈ ວິຫິໍສາວຈເນນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາສມ຺ຠວໍ ປາຓາຕິປາຕາທິວເສນາຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອທິນ຺ນາທານມຸສາວາທເປສຸຎ຺ຎຜຣຸສວາຈາສມ຺ຜປ຺ປລາເປ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ສພ຺ພ…ເປ… ສງ຺ຄາຫເກຫິ ກາມເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕູຫິ. ທ຺ເວ ທ຺ເວຕິ ພ຺ຍາປາທວິຫິໍສາຘາຕຸໂຍ, ອພ຺ຍາປາທອວິຫິໍສາຘາຕຸໂຍ ຈ. ‘‘ເອຕ຺ຖາຕິ ປນາ’’ຕິອາທິນາ ສໍກິເລສໂວທານານໍ ສງ຺ກຣຠາວສ຺ສ ອນິຏ຺ຐາປຊ຺ຊນສ຺ສ ຈ ທສ຺ສເນນ ປຸຣິມໍເຍວ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຕິເຣກມຸເຂນ ສມ຺ປາເທຕິ.

ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.