໒. ປວຕ຺ຕິວາຣວຓ຺ຓນາ

໕໐-໒໐໕. ປວຕ຺ຕິວາເຣ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທິມູລການິ ປຈ຺ຉິເມເນວ ສຫ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຕີຓິ ທ຺ເວ ເອກຎ຺ຈ ຍມການິ ວຸຕ຺ຕານິ, ນ ປຸຣິເມນ. ກສ຺ມາ? ອມິສ຺ສກກາລເຠເທສຸ ວາເຣສຸ ອຕ຺ຖວິເສສາຠາວໂຕ. ປຸຣິມສ຺ສ ຫິ ປຈ຺ຉິເມນ ໂຍຊິຕຍມກເມວ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ປຸຣິເມນ ໂຍຊນາຍ ປຸຈ຺ຉານໍ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ ວຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ, ອຕ຺ເຖ ປນ ນ ໂກຈິ ວິເສໂສຕິ. ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸປິ ວິເສໂສ ນຕ຺ຖິ, ເຕນ ຕຖາ ໂຍຊນາ ນ ກຕາຕິ. ກາລເຠທາ ປເນຕ຺ຖ ຉ ເອວ ວຸຕ຺ຕາ. ອຕີເຕນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ໂນ, ອນາຄເຕນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ໂນ, ອນາຄເຕນາຕີໂຕຕິ ເອເຕ ປນ ຕໂຍ ຍຖາທສ຺ສິຕາ ມິສ຺ສກກາລເຠທາ ເອວ ຕໂຍ, ນ ວິສຸໍ ວິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ນ ຄຫິຕາ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຫິ ປຏິໂລມປຸຈ຺ຉາຫິ ອຕີເຕນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາທໂຍ ກາລເຠທາ ທສ຺ສິຕາ, ເຕເນວ ຈ ນເຍນ ‘‘ຍສ຺ສ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖ, ຕສ຺ສ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທິ ສກ຺ກາ ໂຍເຊຕຸໍ. ເຕເນວ ຫິ ມິສ຺ສກກາລເຠເທສຸ ຈ ນ ປຈ຺ຉິມປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຸຣິມປຸຣິເມນ ໂຍຊນໍ ກຕ຺ວາ ຍມການິ ວຸຕ຺ຕານິ, ອມິສ຺ສກກາລເຠເທສຸ ຄຫິຕນິຍາເມນ ສຸຂຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖມ຺ປິ ປຈ຺ຉິມປຈ຺ຉິເມເນວ ໂຍເຊຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕານີຕິ.

ອິມິນາເຍວ ຈ ລກ຺ຂເຓນາຕິອາທິນາ ເຍນ ກາຣເຓນ ‘‘ປຸເຣປຎ຺ໂຫ’’ຕິ ຈ ‘‘ປຈ຺ຉາປຎ຺ໂຫ’’ຕິ ຈ ນາມໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍສ຺ສ ຫິ ສຣູປທສ຺ສເນນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ໂຫຕິ, ໂສ ປຣິປູເຣຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພຕ຺ຖສງ຺ຄຓ຺ຫນໂຕ ປຣິປຸຓ຺ຓປຎ຺ໂຫ ນາມ. ຕໍວິສ຺ສຊ຺ຊນສ຺ສ ປນ ປຸຣິມໂກຏ຺ຐາເສນ ສທິສຕ຺ຖຕາຍ ປຸເຣປຎ຺ໂຫ, ປຈ຺ຉິມໂກຏ຺ຐາສສທິສຕ຺ຖຕາຍ ‘‘ປຈ຺ຉາປຎ຺ໂຫ’’ຕິ ຈ ນາມໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສທິສຕ຺ຖຕາ ຈ ສນ຺ນິຏ຺ຐານສໍສຍປທວິເສສໍ ອວິຈາເຣຕ຺ວາ ເອເກນ ປເທນ ສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ຂນ຺ຘສ຺ສ ອຸປ຺ປາທນິໂຣຘລາຠສາມຎ຺ຎມຕ຺ເຕນ ປຸເຣປຎ຺ເຫ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ສນ຺ນິຏ຺ຐານປທສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ວາ ຂນ຺ຘສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕວເສນ ປຸເຣປຎ຺ໂຫ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ.

ສນ຺ນິຏ຺ຐານຕ຺ຖສ຺ເສວ ປຏິກ຺ຂິປນໍ ປຏິກ຺ເຂໂປ, ສໍສຍຕ຺ຖນິວາຣຓໍ ປຏິເສໂຘຕິ ອຍໍ ປຏິກ຺ເຂປປຏິເສຘານໍ ວິເສໂສ. ປາຬິປທເມວ ຫຸຕ຺ວາຕິ ປຸຈ຺ຉາປາຬິຍາ ‘‘ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ຍໍ ປທໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ-ກາຣວິຣຫິຕໍ ຕເທວ ປທໍ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິນິໂຣຘປຏິເສຘສ຺ສ ປຏິເສຘນຕ຺ຖໍ ປາຬິຄຕິຍາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິນິໂຣຘານເມວ ປຏິເສຘນຕ຺ຖໍ ປຏິເສເຘນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຈຕຸນ຺ນໍ ປຎ຺ຫານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນຎ຺ຈ ວິສ຺ສຊ຺ຊນານໍ ສຕ຺ຕວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ປກ຺ເຂໂປ ຕເທກເທສປກ຺ເຂປວເສນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປຣິປຸຓ຺ຓປຎ຺ໂຫ ເອວ ຫິ ສຣູປທສ຺ສເນນ ຈ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ສຕ຺ຕວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ກິໍ ນຸ ສກ຺ກາ ອິໂຕ ປຣນ຺ຕິ ອິໂຕ ປາຬິວວຕ຺ຖານທສ຺ສນາທິໂຕ ອຎ຺ໂຎ ກິໍ ນຸ ສກ຺ກາ ກາຕຸນ຺ຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍສ຺ສ ອຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ.

‘‘ສຸທ຺ຘາວາສານໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ ເອເຕນ ສຸທ຺ຘາວາສຠູມີສຸ ເອກຠູມິຍມ຺ປິ ທຸຕິຍາ ອຸປປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖີຕິ ຎາປິຕໍ ໂຫຕິ. ປຏິສນ຺ຘິໂຕ ປຠຸຕິ ຫິ ຍາວ ຈຸຕິ, ຕາວ ປວຕ຺ຕກມ຺ມຊສນ຺ຕານໍ ເອກຕ຺ເຕນ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທນິໂຣຘວເສນ ອຍໍ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ເນ ກຸສລາທີນຎ຺ຈ ປວຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ໂວຈ຺ຉິນ຺ເນ ຈ ອປ຺ປວຕ຺ຕີຕິ ເຕເນວ ຈ ອຸປ຺ປາທນິໂຣຘາ ທສ຺ສິຕາ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ເອກສຕ຺ຕສ຺ສ ປຏິສນ຺ຘິອຸປ຺ປາທໂຕ ຍາວ ຈຸຕິນິໂຣໂຘ, ຕາວ ອຕີຕຕາ ນຕ຺ຖິ, ນ ຈ ຕໂຕ ປຸພ຺ເພ ຕຕ຺ຖ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ກມ຺ມຊສນ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພນ຺ຕິ ຂນ຺ຘທ຺ວຍມ຺ປິ ‘‘ນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ ປນ ເອຕາຍ ປາຬິຍາ ສກເລປິ ສຸທ຺ຘາວາເສ ທຸຕິຍາ ປຏິສນ຺ຘິ ນຕ຺ຖີຕິ ນ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ? ອຸທ຺ຘໍໂສຕປາຬິສພ຺ຠາວາ. ທ຺ເວປິ ຫິ ປາຬິໂຍ ສໍສນ຺ເທຕພ຺ພາຕິ.

‘‘ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອເຕນ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ວິເສສິຕາ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕາປິ ສນ຺ຕີຕິ ເຕ ເອວ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ເຍ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ວຊ຺ຊິຕາ, ເຕ ຕໂຕ ປຎ຺ຈໂວກາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ນ ເຕສໍ ປຸນ ອສຎ຺ເຎ ອຸປປຕ຺ຕິປ຺ປສງ຺ໂຄ ອຕ຺ຖີຕິ ເຕ ສນ຺ຘາຍາຫ – ‘‘ປຈ຺ຉິມຠວິການໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ (ຍມ. ໑.ຂນ຺ຘຍມກ.໖໕). ເອຕ຺ຖ ກິໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣາທິຠາໂວ ວິຍ ປຈ຺ຉິມຠໂວປິ ໂກຈິ ອຕ຺ຖິ, ຍຕ຺ຖ ເຕສມນຸປ຺ປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ? ນຕ຺ຖິ ປຎ຺ຈໂວກາຣາທິຠເວສ຺ເວວ ຍຕ຺ຖ ວາ ຕຕ຺ຖ ວາ ຐິຕານໍ ປຈ຺ຉິມຠວິການໍ ‘‘ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອເຕນ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ອິຕຣານຸປ຺ປຕ຺ຕິຠາວຎ຺ຈ ອນຸຊານນ຺ໂຕ ‘‘ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຫາຕິ.

‘‘ສຸທ຺ຘາວາເສ ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ສປ຺ປຏິສນ຺ຘິການໍ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິການຎ຺ຈ ສຸທ຺ຘາວາສານໍ ຕໍຕໍຠູມິຍໍ ຂນ຺ຘປຣິນິພ຺ພານວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສພ຺ເພສຎ຺ຫິ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາຕິ. ຍຖາ ປນ ‘‘ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຈນໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນປິ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓສມງ຺ຄິມ຺ຫິ ປວຕ຺ຕຕິ, ນ ເອວໍ ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ ວຈນໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຖ ໂຂ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວິຄເຕ ອຕີເຕ ເອວ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕານໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນສນ຺ຕານສ຺ສ ອວິຄຕຕ຺ຕາ. ອນນ຺ຕາ ໂລກຘາຕຸໂຍຕິ ໂອກາສສ຺ສ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ໂອກາສວເສນ ວຸຈ຺ຈມານານໍ ອຸປ຺ປາທນິໂຣຘານມ຺ປິ ປຣິຈ຺ເຉທາຠາວໂຕ ສໍກິຓ຺ຓຕາ ໂຫຕີຕິ ‘‘ຍຕ຺ຖ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ ນິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປວຕ຺ຕິວາຣວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.