໑໐. ຈຕຸຕ຺ຖອນາຄຕຠຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໐. ທສເມ ປຎ຺ຈວິເຘນ ສໍສຄ຺ເຄນາຕິ ‘‘ສວນສໍສຄ຺ໂຄ, ທສ຺ສນສໍສຄ຺ໂຄ, ສມຸລ຺ລາປສໍສຄ຺ໂຄ, ສມ຺ໂຠຄສໍສຄ຺ໂຄ, ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕນ ປຎ຺ຈວິເຘນ ສໍສຄ຺ເຄນ. ສໍສຊ຺ຊຕິ ເອເຕນາຕິ ສໍສຄ຺ໂຄ, ຣາໂຄ. ສວນເຫຕຸໂກ, ສວນວເສນ ວາ ປວຕ຺ໂຕ ສໍສຄ຺ໂຄ ສວນສໍສຄ຺ໂຄ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ ປນ ກາຍປຣາມາໂສ. ເຕສຸ ປເຣຫິ ວາ ກຖິຍມານໍ ຣູປາທິສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຕ຺ຕນາ ວາ ສິຕລປິຕຄີຕສທ຺ທໍ ສຸຓນ຺ຕສ຺ສ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓວີຖິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຣາໂຄ ສວນສໍສຄ຺ໂຄ ນາມ. ວິສຠາຄຣູປໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ປນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວີຖິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຣາໂຄ ທສ຺ສນສໍສຄ຺ໂຄ ນາມ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎອາລາປສລ຺ລາປວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຣາໂຄ ສມຸລ຺ລາປສໍສຄ຺ໂຄ ນາມ. ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສນ຺ຕກໍ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຠຄກຣຓວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຣາໂຄ ສມ຺ໂຠຄສໍສຄ຺ໂຄ ນາມ. ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາຫາທິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຣາໂຄ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ ນາມ.

ອເນກວິຫິຕນ຺ຕິ ອນ຺ນສນ຺ນິຘິປານສນ຺ນິຘິວຕ຺ຖສນ຺ນິຘິຍານສນ຺ນິຘິສຍນສນ຺ນິຘິຄນ຺ຘສນ຺ນິຘິ- ອາມິສສນ຺ນິຘິວເສນ ອເນກປ຺ປກາຣໍ. ສນ຺ນິຘິກຕສ຺ສາຕິ ເອເຕນ ‘‘ສນ຺ນິຘິກາຣປຣິໂຠຄ’’ນ຺ຕິ (ຘ. ສ. ຕິກມາຕິກາ ໑໐) ເອຕ຺ຖ ກາຣ-ສທ຺ທສ຺ສ ກມ຺ມຕ຺ຖຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍຖາ ວາ ‘‘ອາຈຍໍ ຄາມິໂນ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ອນຸນາສິກໂລເປນ ‘‘ອາຈຍຄາມິໂນ’’ຕິ ນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ, ເອວໍ ‘‘ສນ຺ນິຘິກາຣໍ ປຣິໂຠຄ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ອນຸນາສິກໂລເປນ ‘‘ສນ຺ນິຘິກາຣປຣິໂຠຄ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ສນ຺ນິຘິໍ ກຕ຺ວາ ປຣິໂຠຄນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ສນ຺ນິຘິກຕສ຺ສ ປຣິໂຠຄ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໒) ປນ ທຸວິຘາ ກຖາ ວິນຍວເສນ ສລ຺ເລຂວເສນ ຈ. ວິນຍວເສນ ຕາວ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອນ຺ນໍ ອຊ຺ຊ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ອປຣຊ຺ຊຸ ສນ຺ນິຘິກາຣໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ປຣິໂຠເຄ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘໍ ປນ ສາມເຓຣານໍ ທຕ຺ວາ ເຕຫິ ລທ຺ຘໍ ວາ ປາເປຕ຺ວາ ທຸຕິຍທິວເສ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສລ຺ເລໂຂ ປນ ນ ໂຫຕິ. ປານສນ຺ນິຘິມ຺ຫິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ວຕ຺ຖສນ຺ນິຘິມ຺ຫິ ອນຘິຏ຺ຐິຕາວິກປ຺ປິຕໍ ສນ຺ນິຘິ ຈ ໂຫຕິ, ສລ຺ເລຂຎ຺ຈ ໂກເປຕິ. ອຍໍ ນິປ຺ປຣິຍາຍກຖາ. ປຣິຍາຍໂຕ ປນ ຕິຈີວຣສນ຺ຕຸຏ຺ເຐນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ທາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຍສ຺ສ ປນ ທາຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ໂສ ອຸທ຺ເທສຕ຺ຖາຍ ວາ ປຣິປຸຈ຺ຉຕ຺ຖາຍ ວາ ຄໂຕ, ອາຄຕມຕ຺ເຕ ທາຕພ຺ພໍ, ອທາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຈີວເຣ ປນ ອປ຺ປໂຫນ຺ເຕ, ສຕິຍາ ວາ ປຈ຺ຈາສາຍ ອນຸຎ຺ຎາຕກາລໍ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສູຈິສຸຕ຺ຕຈີວຣກາຣການໍ ອລາເຠ ຕໂຕປິ ວິນຍກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຊິຓ຺ເຓ ປຸນ ອີທິສໍ ກຸໂຕ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປນ ຐເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ສນ຺ນິຘິ ຈ ໂຫຕິ, ສລ຺ເລຂຎ຺ຈ ໂກເປຕິ.

ຍານສນ຺ນິຘິມ຺ຫິ ຍານໍ ນາມ ວຍ຺ຫໍ ຣໂຖ ສກຏໍ ສນ຺ທມານິກາ ປາຏງ຺ກີຕິ. ນ ປເນຕໍ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຍານໍ, ອຸປາຫນໍ ປນ ຍານໍ. ເອກຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຫິ ເອໂກ ອຣຎ຺ຎວາສຕ຺ຖາຍ, ເອໂກ ໂຘຕປາທກຕ຺ຖາຍາຕິ ອຸກ຺ກໍສໂຕ ທ຺ເວ ອຸປາຫນສງ຺ຆາຏກາ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ຕຕິຍໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕພ຺ໂພ. ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຊິຓ຺ເຓ ອຎ຺ຎໍ ກຸໂຕ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຐເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ສນ຺ນິຘິ ຈ ໂຫຕິ, ສລ຺ເລຂຎ຺ຈ ໂກເປຕິ. ສຍນສນ຺ນິຘິມ຺ຫິ ສຍນນ຺ຕິ ມຎ຺ໂຈ. ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອໂກ ສຍນຄພ຺ເຠ, ເອໂກ ທິວາຏ຺ຐາເນຕິ ອຸກ຺ກໍສໂຕ ທ຺ເວ ມຎ຺ຈາ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ຕໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ຄຓສ຺ສ ວາ ທາຕພ຺ໂພ, ອທາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ສນ຺ນິຘິ ເຈວ ໂຫຕິ, ສລ຺ເລໂຂ ຈ ກຸປ຺ປຕິ. ຄນ຺ຘສນ຺ນິຘິມ຺ຫິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກຓ຺ຑຸກຈ຺ຉຸຉວິໂທສາທິອາພາເຘ ສຕິ ຄນ຺ຘາ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ຄນ຺ຘຕ຺ຖິເກນ ຄນ຺ຘຎ຺ຈ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ໂຣເຄ ວູປສນ຺ເຕ ອຎ຺ເຎສໍ ວາ ອາພາຘິການໍ ທາຕພ຺ພໍ, ທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຈງ຺ຄຸລິຆຣຘູປນາທີສຸ ວາ ອຸປເນຕພ຺ພໍ. ‘‘ປຸນ ໂຣເຄ ສຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຐເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຄນ຺ຘສນ຺ນິຘິ ຈ ໂຫຕິ, ສລ຺ເລຂຎ຺ຈ ໂກເປຕິ.

ອາມິສນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາວເສສໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ຕຖາຣູເປ ກາເລ ອຸປກາຣາຍ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ຕິລຕຓ຺ຑຸລມຸຄ຺ຄມາສນາຬິເກຣໂລຓມຈ຺ຉສປ຺ປິເຕລກຸລາລຠາຊນາທີນິ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ຐເປຕິ. ໂສ ວສ຺ສກາເລ ກາລສ຺ເສວ ສາມເຓເຣຫິ ຍາຄຸໍ ປຈາເປຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ສາມເຓຣ ອຸທກກທ຺ທເມ ທຸກ຺ຂໍ ຄາມໍ ປວິສິຕຸໍ, ຄຈ຺ຉ ອສຸກກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຍ຺ຫໍ ວິຫາເຣ ນິສິນ຺ນຠາວໍ ອາໂຣເຈຫິ, ອສຸກກຸລໂຕ ທຘິອາທີນິ ອາຫຣາ’’ຕິ ເປເສຕິ. ຠິກ຺ຂູຫິ ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ຄາມໍ ປວິສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ‘‘ທຸປ຺ປເວໂສ, ອາວຸໂສ, ອິທານິ ຄາໂມ’’ຕິ ວທຕິ. ເຕ ‘‘ໂຫຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຈ຺ຉຖ ຕຸມ຺ເຫ, ມຍໍ ຠິກ຺ຂໍ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອາຫຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອຖ ສາມເຓໂຣ ທຘິອາທີນິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນຎ຺ຈ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຸປເນຕິ, ຕໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ເສວ ອຸປຏ຺ຐາກາ ຠຕ຺ຕໍ ປຫິຓນ຺ຕິ, ຕໂຕປິ ມນາປມນາປໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ອຖ ຠິກ຺ຂູ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕໂຕປິ ມນາປມນາປໍ ຠຸຎ຺ຊຕິເຍວ. ເອວໍ ຈຕຸມາສມ຺ປິ ວີຕິນາເມຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຠິກ຺ຂຸ ມຸຓ຺ຑກຸຏຸມ຺ພິກຊີວິກໍ ຊີວຕິ, ນ ສມຓຊີວິກນ຺ຕິ. ເອວຣູໂປ ອາມິສສນ຺ນິຘິ ນາມ ໂຫຕິ. ຠິກ຺ຂຸໂນ ປນ ວສນຏ຺ຐາເນ ເອກາ ຕຓ຺ຑຸລນາຬິ ເອໂກ ຄຸຬປິຓ຺ໂຑ ກຸຑຸວມຕ຺ຕໍ ສປ຺ປີຕິ ເອຕ຺ຕກໍ ນິເຘຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ອກາເລ ສມ຺ປຕ຺ຕໂຈຣານໍ ອຕ຺ຖາຍ. ເຕ ຫິ ເອຕ຺ຕກໍ ອາມິສປຏິສນ຺ຖາຣໍ ອລຠນ຺ຕາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ມາ ສເຈ ຫິ ເອຕ຺ຕກໍ ນຕ຺ຖິ, ອາຫຣາເປຕ຺ວາປິ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຜາສຸກກາເລ ຈ ຍເທຕ຺ຖ ກປ຺ປິຍໍ, ຕໍ ອຕ຺ຕນາປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ກປ຺ປິຍກຸຏິຍໍ ປນ ພຫຸໍ ຐເປນ຺ຕສ຺ສປິ ສນ຺ນິຘິ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ຈຕຸຕ຺ຖອນາຄຕຠຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ໂຍຘາຊີວວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.