໓. ສີຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໓. ຕຕິເຍ ສີໂຫຕິ ປຣິສ຺ສຍສຫນໂຕ ປຏິປກ຺ຂຫນນໂຕ ຈ ‘‘ສີໂຫ’’ຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ມິຄາຘິປຕິ. ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ສມາເນປິ ສີຫຊາຕິຠາເວ ວຓ຺ຓວິເສສາທິສິທ຺ເຘນ ວິເສເສນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສີຫາ. ເຕ ອິທານິ ນາມໂຕ ວຓ຺ຓໂຕ ອາຫາຣໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິຘາຘິປ຺ເປຕສີຫໍ ນານປ຺ປກາຣໂຕ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຕິຓສີໂຫ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕິຓຠກ຺ໂຂ ສີໂຫ ຕິຓສີໂຫ ປຸຣິມປເທ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ຍຖາ ‘‘ສາກປຕ຺ຖິໂວ’’ຕິ (ປາຓິນິ ໒.໑.໖໐). ກາຬວຓ຺ຓຕາຍ ກາຬສີໂຫ. ຕຖາ ປຓ຺ຑຸສີໂຫ. ເຕນາຫ ‘‘ກາຬຄາວິສທິໂສ, ປຓ຺ຑຸປລາສວຓ຺ຓຄາວິສທິໂສ’’ຕິ ຈ. ຣຕ຺ຕກມ຺ພລສ຺ສ ວິຍ ເກສໂຣ ເກສຣກໂລໂມ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ເກສຣີ. ລາຂາປຣິກມ຺ມກເຕຫິ ວິຍ ປາທປຣິຍນ຺ເຕຫີຕິ ຈ ໂຍຊນາ.

ກມ຺ມານຸຠາວສິທ຺ຘອຘິປຈ຺ຈມເຫສກ຺ຂຕາຫິ ສພ຺ພມິຄຄຓສ຺ສ ຣາຊາ. ສຸວຓ຺ຓຄຸຫໂຕ ວາຕິອາທິ ‘‘ສີຫສ຺ສ ວິຫາໂຣ ກິຣິຍາ ເອວໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສມໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາຕິ ສພ຺ພຠາເຄຫິ ສມເມວ ຠູມິຍໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ. ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາຕິ ປຸຣໂຕ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ. ອຠິຫຣິຕ຺ວາຕິ ອຠິມຸຂໍ ຫຣິຕ຺ວາ. ສງ຺ຆາຕນ຺ຕິ ວິນາສໍ. ວີສຕິຍຏ຺ຐິກໍ ຐານໍ ອຸສຠໍ.

ສມສີໂຫຕິ ສມຊາຕິໂກ ສມປ຺ປຠາໂວ ຈ ສີໂຫ. ສມາໂນສ຺ມີຕິ ເທສນາມຕ຺ຕໍ, ສມປ຺ປຠາວຕາຍ ເອວ ນ ຠາຍຕິ. ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິພລວຕາຍາຕິ ‘‘ເກ ອຎ຺ເຎ ອມ຺ເຫຫິ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣາ, ອຖ ໂຂ ມຍເມວ ມຫາພລາ’’ຕິ ເອວໍ ພລາຕິມານນິມິຕ຺ຕາຍ ອຫໍກາຣເຫຕຸຠູຕາຍ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິຍາ ພລວຠາເວນ. ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິຍາ ປຫີນຕ຺ຕາຕິ ນິຣຫໍກາຣຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕສິເນຫສ຺ສ ສຸຏ຺ຐຸ ສມຸຄ຺ຆາຕຕ຺ຕາ ນ ຠາຍຕິ.

ຕຖາ ຕຖາຕິ ສີຫສທິສຕາທິນາ ເຕນ ເຕນ ປກາເຣນ ອຕ຺ຕານໍ ກເຖສີຕິ ວຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສີໂຫຕິ ໂຂ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ກຕມຫາຠິນີຫາຣສ຺ສ ໂລກນາຖສ຺ສ ໂພຘິຍາ ນິຍຕຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເອກນ຺ຕຠາວີ ພຸທ຺ຘຠາໂວຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ຕີສຸ ປາສາເທສຸ ນິວາສກາໂລ, ມຄຘຣຎ຺ໂຎ ປຏິຎ຺ຎາທານກາໂລ, ປາຍາສສ຺ສ ປຣິຠຸຕ຺ຕກາໂລ’’ຕິອາທິນາ ອຠິສມ຺ໂພຘິໂຕ ປຸຣິມາວຕ຺ຖາປິ ສີຫສທິສາ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕາ. ຠາວິນິ ຠູຕູປຈາໂຣປິ ຫິ ໂລກໂວຫາໂຣ. ວິຊ຺ຊາຠາວສາມຎ຺ຎໂຕ ທ຺ວິວິຊ຺ຊໍ ອິຕຣວິຊ຺ຊມ຺ປິ ເອກຊ຺ຌໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສມ຺ມສນໂຕ ຕໍ ປຸເຣຕຣສິທ຺ຘໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ໂສເຘຕ຺ວາ’’ຕິ. ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ປວຕ຺ຕຎາຓສ຺ສ ວເສນ ‘‘ຍມກຎາຓມນ຺ຖເນນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຊປາລນິຄ຺ໂຣຘມູເລ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ. ເອກາທສເມ ທິວເສຕິ ສຕ຺ຕສຕ຺ຕາຫໂຕ ປຣໍ ເອກາທສເມ ທິວເສ. ອຈລປລ຺ລງ຺ເກຕິ ອິສິປຕເນ ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ນິສິນ຺ນປລ຺ລງ຺ເກ. ຕມ຺ປິ ຫິ ເກນຈິ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ນິສຊ຺ຊາຕິ ກຕ຺ວາ ວຊິຣາສນໍ ວິຍ ອຈລປລ຺ລງ຺ກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ປເທຕິ ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນ຺ຕາ’’ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ເຕ ຈ ອິມສ຺ມິໍ ສທ຺ຘມ຺ມໂກຏ຺ຐາເສ. ຘມ຺ມໂຆໂສ…ເປ… ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຉາເທສິ ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ຐິຕາ ສຸຓນ຺ຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາເນນ. ໂສຬສຫາກາເຣຫີຕິ ທຸກ຺ຂປຣິຎ຺ຎາ, ສມຸທຍປ຺ປຫານໍ, ນິໂຣຘສຈ຺ຉິກິຣິຍາ, ມຄ຺ຄຠາວນາຕິ ເອເກກສ຺ມິໍ ມຄ຺ເຄ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຕ຺ວາ ໂສຬສຫິ ອາກາເຣຫິ.

ປຐເມນ ນເຍນ ອຠິສມ຺ໂພຘິໂຕ ປຸຣິມຕຣາວຕ຺ຖາປິ ອວສ຺ສໍຠາວິຕາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ສີຫສທິສຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາວຕ຺ຖາສຸ ເອວ ສີຫສທິສຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປໂຣ ນໂຍ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ອຏ຺ຐຫິ ກາຣເຓຫີຕິ ‘‘ຕຖາ ອາຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ, ຕຖາ ຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ, ຕຖລກ຺ຂຓໍ ອາຄໂຕຕິ ຕຖາຄໂຕ, ຕຖຘມ຺ເມ ຍາຖາວໂຕ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິ ຕຖາຄໂຕ, ຕຖທສ຺ສິຕາຍ ຕຖາຄໂຕ, ຕຖວາທິຕາຍ ຕຖາຄໂຕ, ຕຖາກາຣິຕາຍ ຕຖາຄໂຕ, ອຠິຠວນຏ຺ເຐນ ຕຖາຄໂຕ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໗; ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໒; ສໍ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓.໗໘; ອ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑.໑໗໐; ອຸທາ. ອຏ຺ຐ. ໑໘; ອິຕິວຸ. ອຏ຺ຐ. ໓໘; ເຖຣຄາ. ອຏ຺ຐ. ໑.໓; ພຸ. ວໍ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒ ນິທານກຖາ; ມຫານິ. ອຏ຺ຐ. ໑໔; ປຏິ. ມ. ໑.໓໗) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອຏ຺ຐຫິ ຕຖາຄຕສາຘເກຫິ ກາຣເຓຫິ. ຍທິປິ ຠຄວາ ໂພຘິປລ຺ລງ຺ເກ ນິສິນ຺ນມຕ຺ເຕວ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ນ ຊາໂຕ, ຕຖາປິ ຕາຍ ນິສຊ຺ຊາຍ ນິສິນ຺ໂນວ ປນຸຊ຺ຊ ສພ຺ພໍ ປຣິສ຺ສຍໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຊາໂຕ. ຕຖາ ຫິ ຕໍ ‘‘ອປຣາຊິຕປລ຺ລງ຺ກ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຍາວ ໂພຘິປລ຺ລງ຺ກາ ວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕນ ອປຣິຕຸສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓາ ວາ’’ຕິ ອາຫ.

ອິຕິ ສກ຺ກາໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິສທ຺ໂທ ນິທສ຺ສນຕ຺ໂຖ. ເຕນ ສກ຺ກາໂຍ ສຣູປໂຕ ປຣິມາຓໂຕ ປຣິຈ຺ເຉທໂຕ ຈ ທສ຺ສິໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຍໍ ສກ຺ກາໂຍ’’ຕິອາທິ. ‘‘ອຍໍ ສກ຺ກາໂຍ’’ຕິ ອິມິນາ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ສຣູປໂຕ ທສ຺ສິຕາ. ‘‘ເອຕ຺ຕໂກ ສກ຺ກາໂຍ’’ຕິ ອິມິນາ ເຕ ປຣິມາຓໂຕ ທສ຺ສິຕາ. ຕສ຺ສ ຈ ປຣິມາຓສ຺ສ ເອກນ຺ຕິກຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ‘‘ນ ອິໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ ສກ຺ກາໂຍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຠາວໂຕຕິ ສລກ຺ຂຓໂຕ. ສຣສໂຕຕິ ສກິຈ຺ຈໂຕ. ປຣິຍນ຺ຕໂຕຕິ ປຣິມາຓປຣິຍນ຺ຕໂຕ. ປຣິຈ຺ເຉທໂຕຕິ ຍຕ຺ຕເກ ຐາເນ ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຕສ຺ສ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທນໂຕ. ປຣິວຏຸມໂຕຕິ ປຣິໂຍສານປ຺ປວຕ຺ຕິໂຕ. ສພ຺ເພປິ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ວິຠາເຄນ. ອຍໍ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ສມຸທໂຍ ນາມາຕິ ອຍໍ ອາຫາຣາທິສກ຺ກາຍສ຺ສ ສມຸທໂຍ ນາມ. ເຕນາຫ ‘‘ເອຕ຺ຕາວຕາ’’ຕິອາທິ. ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມຕິ ນິໂຣໂຘ. ‘‘ອາຫາຣສມຸທຍາ ອາຫາຣນິໂຣຘາ’’ຕິ ຈ ອສາຘາຣຓເມວ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເສເສສຸ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ປຓ຺ຓາສລກ຺ຂຓປຏິມຓ຺ຑິຕນ຺ຕິ ປຓ຺ຓາສອຸທຍວຍລກ຺ຂຓວິຠູສິຕໍ ສມຸທຍຕ຺ຖງ຺ຄມຄ຺ຄຫຓໂຕ. ຂີຓາສວຕ຺ຕາຕິ ອນວເສສໍ ສາວເສສຎ຺ຈ ອາສວານໍ ປຣິກ຺ຂີຓຕ຺ຕາ. ອນາຄາມີນມ຺ປິ ຫິ ຠຍໍ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາສຎ຺ຈ ນ ໂຫຕີຕິ. ຎາຓສໍເວໂຄ ຠຍຕຸປຏ຺ຐານປຎ຺ຎາ. ອິຕຣາສໍ ປນ ເທວຕານນ຺ຕິ ອຂີຓາສວເທເວ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ໂຠຕິ ຘມ຺ມາລປນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຠາວກຖນມຕ຺ຕໍ.

ຈກ຺ກນ຺ຕິ ສຕ຺ຖຸ ອາຓາຈກ຺ກໍ. ຕໍ ປນ ຘມ຺ມໂຕ ອາຄຕນ຺ຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ. ຕຕ຺ຖ ອຣິຍສາວການໍ ປຏິເວຘຘມ຺ມໂຕ ອາຄຕນ຺ຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ. ອິຕເຣສໍ ເທສນາຘມ຺ມໂຕ ອາຄຕນ຺ຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ. ທຸວິເຘປິ ຎາຓໍ ປຘານນ຺ຕິ ຎາຓສີເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຏິເວຘຎາຓມ຺ປິ ເທສນາຎາຓມ຺ປີ’’ຕິ. ອິທານິ ຕໍ ຎາຓໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປຏິເວຘຎາຓໍ ນາມາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມາ ຕສ຺ສ ຎາຓສ຺ສ ປຏິວິທ຺ຘຕ຺ຕາ ຠຄວາ ຕານິ ສຏ຺ຐິ ນຍສຫສ຺ສານິ ເວເນຍ຺ຍານໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ອໂຫສິ, ຕສ຺ມາ ຕານິ ສຏ຺ຐິ ນຍສຫສ຺ສານິ ເຕນ ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ສິທ຺ຘານີຕິ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສຏ຺ຐິຍາ ຈ ນຍສຫສ຺ເສຫິ ປຏິວິຊ຺ຌີ’’ຕິ ອາຫ. ຕິປຣິວຏ຺ຏນ຺ຕິ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ປຣິຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ເອວໍ ຕິປຣິວຏ຺ຏໍ, ຕໍເຍວ ທ຺ວາທສາກາຣໍ. ຕນ຺ຕິ ເທສນາຎາຓໍ. ເອສ ຠຄວາ. ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລຕິ ປຏິນິຘິຠູຕປຸຄ຺ຄລຣຫິໂຕ. ເອກສທິສສ຺ສາຕິ ນິພ຺ພິກາຣສ຺ສ.

ສີຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.