໑໐. ມຫາປເທສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໐. ທສເມ ມຫາໂອກາເສຕິ ມຫນ຺ເຕ ໂອກາເສ ມຫນ຺ຕານິ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຕິຏ຺ຐາປນຏ຺ຐານານິ. ເຍສຸ ປຕິຏ຺ຐາປິໂຕ ຘມ຺ໂມ ນິຈ຺ຉີຍຕິ ອສນ຺ເທຫໂຕ. ການິ ປນ ຕານິ? ອາຄມນວິສິຏ຺ຐານິ ສຸຕ຺ໂຕຕຣຓາທີນິ. ທຸຕິຍວິກປ຺ເປ ອປທິສີຍນ຺ຕີຕິ ອປເທສາ, ມຫນ຺ຕາ ອປເທສາ ເອເຕສນ຺ຕິ ມຫາປເທສາ. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວໂຕ ສຸຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ເກນຈິ ອາຠຕສ຺ສ ຘມ຺ໂມຕິ ວິນິຈ຺ຉຍເນ ກາຣຓໍ. ກິໍ ປນ ຕນ຺ຕິ? ຕສ຺ສ ຍຖາຠຕສ຺ສ ສຸຕ຺ໂຕຕຣຓາທິ ເອວ. ຍທິ ເອວໍ ກຖໍ ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ? ຍສ຺ມາ ຘມ຺ມສ຺ສ ທ຺ເວ ສມ຺ປທາໂຍ ສຕ຺ຖາ ສາວໂກ ຈ. ເຕສຸ ສາວກາ ສງ຺ຆຄຓປຸຄ຺ຄລວເສນ ຕິວິຘາ. ເອວມິມມ຺ຫາ ມຍາຍໍ ຘມ຺ໂມ ປຏິຄ຺ຄຫິໂຕຕິ ອປທິສິຕພ຺ພານໍ ເຠເທນ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ເຕນາຫ ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວໂຕ ສຸຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຖາ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ເນຕ຺ຕິຍໍ (ເນຕ຺ຕິ. ໔.໑໘) ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາປເທສາ ພຸທ຺ຘາປເທໂສ, ສງ຺ຆາປເທໂສ, ຄຓາປເທໂສ, ປຸຄ຺ຄລາປເທໂສ. ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາປເທສາ’’ຕິ. ພຸທ຺ໂຘ ອປເທໂສ ເອຕສ຺ສາຕິ ພຸທ຺ຘາປເທໂສ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ເຕນາຫ ‘‘ພຸທ຺ຘາທໂຍ…ເປ… ມຫາກາຣຓານີ’’ຕິ.

ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ຄນ຺ຖສ຺ສ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນໍ ນາມ ສວນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນ ໂສຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານີຕິ ປທານິ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ຈ, ອຕ຺ຖປທານິ ພ຺ຍຎ຺ຊນປທານິ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຊ຺ຊຕິ ອຕ຺ໂຖ ເອເຕຫີຕິ ປທານິ, ອກ຺ຂຣາທີນິ ພ຺ຍຎ຺ຊນປທານິ. ປຊ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ປທານິ, ສງ຺ກາສນາທີນິ ອຕ຺ຖປທານິ. ‘‘ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປທສງ຺ຂາຕານິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານີຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນປທາເນວ ວຸຕ຺ຕານີ’’ຕິ ເກຈິ. ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ເຊນ຺ຕີຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ, ພ຺ຍຎ຺ຊນປທານິ. ເຕຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ, ອຕ຺ຖປທານີຕິ ອຸຠຍສງ຺ຄຫໂຕ. ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນຕິ ເຕນາຠຕສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອິມສ຺ມິໍ ປເທເສ. ປາຬິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເກວໂລ ປາຬິຘມ຺ໂມ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ປາຬິຍາ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ອນຸສນ຺ຘິ ກຖິໂຕຕິ ຍຖາຣທ຺ຘເທສນາຍ ອຸປຣິເທສນາຍ ຈ ອນຸສນ຺ຘານໍ ກຖິຕໍ, ສມ຺ພນ຺ໂຘ ກຖິໂຕ. ປຸພ຺ພາປຣໍ ກຖິຕນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພນ ປຣໍ ອວິຣຸຊ຺ຌນຎ຺ເຈວ ວິເສສຏ຺ຐານຎ຺ຈ ກຖິຕໍ ປກາສິຕໍ. ເອວໍ ປາຬິຘມ຺ມາທີນິ ສມ຺ມເທວ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ຄຫຓໍ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ. ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕາເຣຕພ຺ພານີຕິ ຎາເຓນ ສຸຕ຺ເຕ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ຕາເຣຕພ຺ພານິ. ຕໍ ປນ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ຕຣຓໍ ຕຕ຺ຖ ໂອຕຣຓໍ ອນຸປ຺ປເວສນໍ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂອຕຣິຕພ຺ພານີ’’ຕິ. ສໍສນ຺ເທຕ຺ວາ ທສ຺ສນໍ ສນ຺ທສ຺ສນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວິນເຍ ສໍສນ຺ເທຕພ຺ພານີ’’ຕິ.

‘‘ກິໍ ປນ ຕໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ໂກ ວາ ວິນໂຍ’’ຕິ ວິຈາຣຓາຍໍ ອາຈຣິຍານໍ ມຕິເຠທມຸເຂນ ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອຕ຺ຖ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິນໂຍຕິ ວິຠງ຺ຄປາຐມາຫ. ໂສ ຫິ ມາຕິກາສຎ຺ຎິຕສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ເຖ ສູຈນໂຕ ‘‘ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອຣຫຕິ. ວິວິຘນຍຕ຺ຕາ ວິສິຏ຺ຐນຍຕ຺ຕາ ຈ ວິນໂຍ, ຂນ຺ຘກປາໂຐ. ເອວນ຺ຕິ ເອວໍ ສຸຕ຺ຕວິນເຍສຸ ປຣິຄ຺ຄຍ຺ຫມາເນສຸ ວິນຍປິຏກມ຺ປິ ນ ປຣິຍາທິຍຕິ ປຣິວາຣປາຬິຍາ ອສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕາຠິຘມ຺ມປິຏການິ ວາ ສຸຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖສູຈນາທິອຕ຺ຖສມ຺ຠວໂຕ. ເອວມ຺ປີຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕາຠິຘມ຺ມປິຏການິ ສຸຕ຺ຕໍ, ວິນຍປິຏກໍ ວິນໂຍຕິ ເອວໍ ສຸຕ຺ຕວິນຍວິຠາເຄ ວຸຈ຺ຈມາເນປິ. ນ ຕາວ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕີຕິ ນ ຕາວ ອນວເສສໂຕ ປຣິຄ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ. ກສ຺ມາຕິ ເຈຕິ ອາຫ ‘‘ອສຸຕ຺ຕນາມກຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິມໍ ນາມໍ ອນາໂຣເປຕ຺ວາ ສງ຺ຄີຕໍ ຊາຕກາທິພຸທ຺ຘວຈນໍ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຕີຓິ ປິຏການິ ນ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕີຕິ. ສຸຕ຺ຕນິປາຕອຸທານອິຕິວຸຕ຺ຕການິ ທີຆນິກາຍາທໂຍ ວິຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ນາມໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອສງ຺ຄີຕານີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍເນຕ຺ຖ ຊາຕກາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕານິປິ ຄຫິຕານິ. ພຸທ຺ຘວໍສຈຣິຍາປິຏການໍ ປເນຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຫເຓ ກາຣຓໍ ມຄ຺ຄິຕພ຺ພໍ, ກິໍ ວາ ເອເຕນ ມຄ຺ຄເນນ. ສພ຺ໂພປາຍໍ ວຓ຺ຓນານໂຍ ເຖຣວາທທສ຺ສນມຸເຂນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວາຕິ.

ກິໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອສຸຕ຺ຕນາມກໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ນຕ຺ຖິເຍວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາຕິ ‘‘ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວິນໂຍ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕສໍວຓ຺ຓນາຍໍ ‘‘ນາຍມຕ຺ໂຖ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ’’ຕິ ປຏິເສເຘຕ຺ວາ. ວິເນຕິ ເອເຕນ ກິເລເສຕິ ວິນໂຍ, ກິເລສວິນຍນູປາໂຍ, ໂສ ເອວ ກາຣຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວິນໂຍ ປນ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ.

ຘມ຺ເມຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ເມ. ສຣາຄາຍາຕິ ສຣາຄຠາວາຍ ກາມຣາຄຠວຣາຄປຣິພ຺ຣູຫນາຍ. ສໍໂຍຄາຍາຕິ ຠວສໍໂຍຊນາຍ. ສອຸປາທານາຍາຕິ ຈຕຸຣູປາທານູປສໍຫິຕຕາຍ. ມຫິຈ຺ຉຕາຍາຕິ ມຫິຈ຺ຉຠາວາຍ. ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາຕິ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐຠາວາຍ. ໂກສຊ຺ຊາຍາຕິ ກຸສີຕຠາວາຍ. ສງ຺ຄຓິກາຍາຕິ ກິເລສສງ຺ຄຓິກວິຫາຣາຍ. ອາຈຍາຍາຕິ ຕິວິຘວຏ຺ຏາຈຍາຍ. ວິຣາຄາຍາຕິ ສກລວຏ຺ຏໂຕ ວິຣຊ຺ຊນຕ຺ຖາຍ. ວິສໍໂຍຄາຍາຕິ ກາມຣາຄາທີຫິ ວິສໍຍຸຊ຺ຊນຕ຺ຖາຍ. ອນຸປາທານາຍາຕິ ສພ຺ພສ຺ສປິ ກມ຺ມຠວສ຺ສ ອຄ຺ຄຫຓາຍ. ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍາຕິ ປຈ຺ຈຍປ຺ປິຈ຺ຉຕາທິວເສນ ສພ຺ພໂສ ອິຈ຺ຉາຍ ອປຄມາຍ. ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາຕິ ທ຺ວາທສວິຘສນ຺ຕຸຏ຺ຐຠາວາຍ. ວີຣິຍາຣມ຺ຠາຍາຕິ ກາຍິກສ຺ສ ເຈວ ເຈຕສິກສ຺ສ ຈ ວີຣິຍສ຺ສ ປຄ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖາຍ. ວິເວກາຍາຕິ ປວິວິຕ຺ຕຠາວາຍ ກາມວິເວກາທິຕທງ຺ຄວິເວກາທິວິເວກສິທ຺ຘິຍາ. ອປຈຍາຍາຕິ ສພ຺ພສ຺ສປິ ວຏ຺ຏສ຺ສ ອປຈຍນາຍ, ນິພ຺ພານາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ໂຍ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ອຸຄ຺ຄຫຓຘາຣຓປຣິປຸຈ຺ຉາມນສິກາຣວເສນ ໂຍນິໂສ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ສຣາຄາທິຠາວປຣິວຊ຺ຊນສ຺ສ ກາຣຓໍ ຫຸຕ຺ວາ ວິຣາຄາທິຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ເອກໍສໂຕ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ, ເອໂສ ວິນໂຍ ສມ຺ມເທວ ອປາຍາທີສຸ ອປຕນວເສນ ຘາຣຓໂຕ ກິເລສານໍ ວິນຍນໂຕ ຈ. ສຕ຺ຖຸ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂອວາທານຸຣູປປ຺ປວຕ຺ຕິຠາວໂຕ ເອຕໍ ສຕ຺ຖຸສາສນນ຺ຕິ ຈ ຊາເນຍ຺ຍາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຈຕຸສຈ຺ຈຕ຺ຖສູຈນໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຸຕ຺ເຕຕິ ເຕປິຏເກ ພຸທ຺ຘວຈເນ’’ຕິ. ເຕປິຏກຎ຺ຫິ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ສຈ຺ຈວິນິມຸຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖິ. ຣາຄາທິວິນຍກາຣຓໍ ຍຖາ ເຕນ ສຸຕ຺ຕປເທນ ປກາສິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວິນເຍຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ຣາຄາທິວິນຍກາຣເຓ’’ຕິ. ສຸຕ຺ເຕ ໂອຕຣຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ເຕປິຏກພຸທ຺ຘວຈນປຣິຍາປນ຺ນຕາວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ, ນ ອຎ຺ຎຖາຕິ ອາຫ ‘‘ສຸຕ຺ຕປ຺ປຏິປາຏິຍາ ກຕ຺ຖຈິ ອນາຄນ຺ຕ຺ວາ’’ຕິ. ຉລ຺ລິໍ ອຸຏ຺ຐເປຕ຺ວາຕິ ອໂຣຄສ຺ສ ມຫໂຕ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ ອຸປກ຺ກເມນ ຉລ຺ລິກາຍ ສກລິກາຍ ປປຏິກາຍ ວາ ອຸຏ຺ຐາປນໍ ວິຍ ອໂຣຄສ຺ສ ສາສນຘມ຺ມສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ເຕນ ຕປ຺ປຣິຍາປນ຺ນໍ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ຉລ຺ລິສທິສໍ ປຸພ຺ພາປຣວິຣຸທ຺ຘຕາທິໂທສໍ ອຸຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ປຣິທີເປຕ຺ວາ. ຕາທິສານິ ປນ ເອກໍສໂຕ ຄຸຬ຺ຫເວສ຺ສນ຺ຕຣາທິປຣິຍາປນ຺ນານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຄຸຬ຺ຫເວສ຺ສນ຺ຕຣ…ເປ… ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ຣາຄາທິວິນເຍຕິ ຣາຄາທິວິນຍນຕ຺ເຖນ ອຕທາກາຣຕາຍ ອປຎ຺ຎາຍມານານິ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພານິ ຈຊິຕພ຺ພານິ ນ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສພ຺ພວາເຣສຸ.

ມຫາປເທສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສຎ຺ເຈຕນິຍວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.