(໑໙) ໔. ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ໂຄ

໑-໓. ໂຍຘາຊີວສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໘໑-໑໘໓. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປຐມາທີນິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.

໔. ອຠຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ໂສຈຕີຕິ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນພລວໂສເກນ ໂສຈຕິ, ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາເປນ ອນ຺ໂຕ ນິຊ຺ຌາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິລມຕີຕິ ຕສ຺ເສວ ໂສກສ຺ສ ວເສນ ກາເຍ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນທຸກ຺ເຂນ ກິລມຕິ. ປຣິເທວຕີຕິ ໂສກຸທ຺ເທຫກວເສນ ຕໍ ຕໍ ວິປ຺ປລປນ຺ໂຕ ວາຈາຍ ປຣິເທວຕິ. ອຸຣຕ຺ຕາຬິນ຺ຕິ ອຸຣຕ຺ຕາຬໍ, ອຸຣໍ ຕາເຬຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸຣໍ ຕາເຬຕ຺ວາ’’ຕິ. ກງ຺ຂາວິຈິກິຈ຺ຉາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ເອກເມວິທໍ ປຎ຺ຈມໍ ນີວຣຓໍ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ອິທ’’ນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓໍ ກງ຺ຂນໂຕ ກງ຺ຂາ, ‘‘ອິທເມວ ວຣ’’ນ຺ຕິ ນິຈ຺ເຉຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຠາວໂຕ ‘‘ວິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘‘ຘມ຺ມສຠາວໍ ວິຈິນນ຺ໂຕ ກິຈ຺ຉຕິ, ວິຄຕາ ຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ ວາ ກຕ຺ວາ.

ອຠຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ພ຺ຣາຫ຺ມຓສຈ຺ຈສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໕. ປຎ຺ຈເມ ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ສຸຎ຺ຎຕານຸປສ຺ສນາຘິກາເຣ. ກ຺ວຈີຕິ ກຕ຺ຖຈິ ຐາເນ, ກາເລ, ຘມ຺ເມ ວາ. ອຖ ວາ ກ຺ວຈີຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ວາ. ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕານນ຺ຕິ ສກຕ຺ຕານໍ ‘‘ອຍໍ ໂຂ, ໂຠ ພ຺ຣຫ຺ມາ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ…ເປ… ວສີ ປິຕາ ຠູຕຠພ຺ຍານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ທີ. ນິ. ໑.໔໒) ປເຣຫິ ປຣິກປ຺ປິຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ກສ຺ສຈິ ກິຎ຺ຈນຠູຕໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ກສ຺ສຈີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຣສ຺ສາຕິ ປຣຊາຕິ ປໂຣ ປຸຣິໂສຕິ ວາ ເອວໍ ຄຫິຕສ຺ສ. ນ ຈ ມມ ກ຺ວຈນີຕິ ເອຕ຺ຖ ມມ-ສທ຺ໂທ ອຏ຺ຐານປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ມມ-ສທ຺ທໍ ຕາວ ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ. ປຣສ຺ສ ຈາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຎ຺ຎສ຺ສ. ປໂຣ ປຸຣິໂສ ນາມ ອຕ຺ຖິ ມມຕ຺ຖາຍ ຐິໂຕ. ຕສ຺ສ ວເສນ ມຍ຺ຫໍ ສພ຺ພໍ ອິຊ຺ຌຕີຕິ ເອກຈ຺ຈທິຏ຺ຐິຄຕິກປຣິກປ຺ປິຕວເສນ ປຣໍ ອຕ຺ຕານໍ ຕຎ຺ຈ ອຕ຺ຕໂນ ກິຎ຺ຈນຠູຕໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ນ ຈ ກ຺ວຈນີ’’ຕິອາທິມາຫ. ເອຕ຺ຖ ຈ ນາຫໍ ກ຺ວຈນີຕິ ສກອຕ຺ຕໂນ ສພ຺ຠາວໍ ນ ປສ຺ສຕິ. ນ ກສ຺ສຈິ ກິຎ຺ຈນຕສ຺ມິນ຺ຕິ ສກອຕ຺ຕໂນ ເອວ ກສ຺ສຈິ ອຕ຺ຕນິຍຕໍ ນ ປສ຺ສຕິ. ນ ຈ ມມາຕິ ເອຕໍ ທ຺ວຍໍ ຍຖາຣຫໍ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ, ອຕ຺ຖິ-ປທໍ ປຈ຺ເຈກໍ. ນ ຈ ກ຺ວຈນິ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອຠາວໍ ປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ມມ ກິຎ຺ຈນຕາ ນຕ຺ຖີຕິ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອນຕ຺ຕນິຍຕໍ ປສ຺ສຕິ. ເອວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຂນ຺ຘານໍ ອຕ຺ຕຕ຺ຕນິຍສຸຎ຺ຎຕາ-ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາຣປຸຎ຺ຊຕາ-ຈຕຸໂກຏິກສຸຎ຺ຎຕາປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫເນນ ນິຏ຺ຐາ ໂຫຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ພ຺ຣາຫ຺ມຓສຈ຺ຈສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ອຸມ຺ມຄ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໖. ຉຏ຺ເຐ ອາກຑ຺ຒີຍຕີຕິ ຈິຕ຺ຕວສິໂກ ໂລໂກ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຸປກຑ຺ຒີຍຕິ. ເຕສໍເຍເວຕ຺ຖ ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເຍ ອປຣິຎ຺ຎາຕວຕ຺ຖຸກາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຕສໍເຍວ ຄຫຓໍ. ນ ຫິ ປຣິຎ຺ຎາຕກ຺ຂນ຺ຘາ ປຫີນກິເລສາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຈິຕ຺ຕໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ວຕ຺ເຕນ຺ຕິ. ສຫ ສີເລນາຕິ ຈາຣິຕ຺ຕວາຣິຕ຺ຕສີເລນ ສທ຺ຘິໍ. ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທນ຺ຕິ ຘຸຕງ຺ຄມາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ໂຄຕ຺ຣຠຸຎາຓໍ, ຕາວ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ ສມຖວິປສ຺ສນາສງ຺ຂາຕໍ ສມ຺ມາປຏິປທໍ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອຸມ຺ມຄ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ວສ຺ສກາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໗. ສຕ຺ຕເມ ວສ຺ສກາໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ວສ຺ສກາໂຣຕິ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນາມໍ. ມຫຕິຍາ ອິສ຺ສຣິຍມຕ຺ຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມຫາມຕ຺ໂຕ. ອິສ຺ສຣິຍມຕ຺ຕາຍາຕິ ຈ ອິສ຺ສຣິຍປ຺ປມາເຓນາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອິສ຺ສຣິເຍນ ເຈວ ວິຕ຺ຕູປກຣເຓນ ຈາຕິ ເອວໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ອຸປໂຠຄູປກຣຓານິປິ ຫິ ໂລເກ ‘‘ມຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ມຄຘຣຎ຺ໂຎ, ມຄຘຣຏ຺ເຐ ວາ ມຫາມຕ຺ໂຕຕິ ມຄຘມຫາມຕ຺ໂຕ. ຕຸທິສຎ຺ຎິໂຕ ຄາໂມ ນິວາໂສ ເອຕສ຺ສາຕິ ໂຕເທຍ຺ໂຍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຕຸທິຄາມວາສິກສ຺ສາ’’ຕິ. ຕຸທິຄາມວາສິຕາ ຈສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອຘິປຕິຠາເວນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ໂສ ຫິ ຕໍ ຄາມໍ ໂສຓທຓ຺ໂຑ ວິຍ, ຈມ຺ປໍ ກູຏທນ຺ໂຕ ວິຍ, ຂາຓຸມຕໍ ອຘິປຕິຠາເວນ ອຊ຺ຌາວສຕິ. ມຫທ຺ຘໂນ ໂຫຕິ ປຎ຺ຈຈຕ຺ຕາລີສໂກຏິວິຠໂວ. ປຣິສຕີຕິ ປຣິສາຍໍ, ຊນສມູເຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ສນ຺ນິປຕິຕາຍ ປຣິສາຍາ’’ຕິ. ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນຕິ ເອຕ຺ຖ ອຠິກ຺ກມນຕ຺ໂຖ ອຠິ-ສທ຺ໂທຕິ ອາຫ ‘‘ອຕິກ຺ກມ຺ມ ປສນ຺ໂນ’’ຕິ, ປສາທນີຍໍ ຐານໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອປ຺ປສາທນີຍຏ຺ຐາເນ ປສນ຺ໂນຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕໍ ຕໍ ກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖໍ ປສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ຖທສາ, ອລໍ ສມຕ຺ຖາ ປຏິພລາ ອຕ຺ຖທສາ ອລມຕ຺ຖທສາ, ອລມຕ຺ຖທເສ ອຕິສຍນ຺ຕີຕິ ອລມຕ຺ຖທສຕຣາ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕ຺ເຖ ປສ຺ສິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ເນວ ສປ຺ປຸຣິສໍ ນ ອສປ຺ປຸຣິສໍ ຊານາຕິ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມານໍ ອສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມານຎ຺ຈ ຍາຖາວໂຕ ອຊານນໂຕ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ວສ຺ສກາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ອຸປກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໘. ອຏ຺ຐເມ ນິພ຺ພຕ຺ຕິວເສນ ນິຣຍໍ ອຣຫຕິ, ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິເຍນ ວາ ກມ຺ມຸນາ ນິຣເຍ ນິຍຸຕ຺ໂຕຕິ ເນຣຍິໂກ. ອວີຈິມ຺ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອາຍຸກປ຺ປສຎ຺ຎິຕໍ ອນ຺ຕຣກປ຺ປໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ. ນິຣຍູປປຕ຺ຕິໍ ປຣິຫຣຓວເສນ ຕິກິຈ຺ຉິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍຕິ ອເຕກິຈ຺ໂຉ. ອປຣິຍາທິນ຺ນາວາຕິ ອປຣິກ຺ຂີຓາເຍວ. ສເຈ ຫິ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ກາຍານຸປສ຺ສນໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອຎ຺ໂຎ ເວທນານຸປສ຺ສນໍ…ເປ… ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສນໍ. ‘‘ອິມິນາ ປຸຏ຺ເຐ ອຫໍ ປຸຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ເອໂກ ເອກໍ ນ ໂອໂລເກຕິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ເຕສໍ ວາໂຣ ປຎ຺ຎາຍຕິ ເອວ, ພຸທ຺ຘານໍ ປນ ວາໂຣ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ວິທຕ຺ຖິຈຕຸຣງ຺ຄຸລໍ ຉາຍໍ ອຕິກ຺ກມນໂຕ ປຸເຣຕຣໍເຍວ ຠຄວາ ຈຸທ຺ທສວິເຘນ ກາຍານຸປສ຺ສນໍ, ນວວິເຘນ ເວທນານຸປສ຺ສນໍ, ໂສຬສວິເຘນ ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສນໍ, ປຎ຺ຈວິເຘນ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສນໍ ກເຖຕິ. ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ວາ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ສເຈ ຫິ ອຎ຺ເຎ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນສຸ, ອຎ຺ເຎ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ, ອຎ຺ເຎ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ, ອຎ຺ເຎ ປຎ຺ຈພເລສຸ, ອຎ຺ເຎ ສຕ຺ຕໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸ, ອຎ຺ເຎ ອຏ຺ຐມຄ຺ຄງ຺ເຄສຸ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ຕມ຺ປິ ຠຄວາ ກເຖຍ຺ຍ. ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ວາ ເອເຕ ອຏ຺ຐ. ສເຈ ອຎ຺ເຎ ສຕ຺ຕຕິໍສ ຊນາ ໂພຘິປກ຺ຂິເຍສຸ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ຕມ຺ປິ ຠຄວາ ຕາວເທວ ກເຖຍ຺ຍ. ກສ຺ມາ? ຍາວຕາ ຫິ ໂລກິຍມຫາຊເນ ເອກໍ ປທໍ ກເຖນ຺ເຕ ຕາວ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ອຏ຺ຐ ປທານິ ກເຖຕິ. ອານນ຺ທຕ຺ເຖເຣ ປນ ເອກໍ ປທໍ ກເຖນ຺ເຕເຍວ ຠຄວາ ໂສຬສ ປທານິ ກເຖຕິ. ກສ຺ມາ? ຠຄວໂຕ ຫິ ຊິວ຺ຫາ ມຸທຸ, ທນ຺ຕາວຣຓໍ ສຸຜຸສິຕໍ, ວຈນໍ ອຄຬິຕໍ, ຠວງ຺ຄປຣິວາໂສ ລຫຸໂກ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອປຣິຍາທິນ຺ນາວສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາ, ອປຣິຍາທິນ຺ນໍ ຘມ຺ມປທພ຺ຍຎ຺ຊນ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມເທສນາຕິ ຕນ຺ຕິຏ຺ຐປນາ. ຘມ຺ມປທພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມຕິ ປາຬິ. ປຊ຺ຊຕິ ອຕ຺ໂຖ ເອເຕນາຕິ ປທໍ. ວາກ຺ຍຎ຺ຈ ປເທເນວ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ເຊຕີຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ອກ຺ຂຣໍ. ຕຎ຺ຫິ ປທວາກ຺ຍໍ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊມານໍ ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ເຊຕິ ປກາເສຕິ. ເອເຕນ ອປຣາປເຣຫິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ສຸຈິຣມ຺ປິ ກາລໍ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ ນ ກທາຈິ ເຕສໍ ປຣິຍາທານໍ ອຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຄຸຓຘໍສີຕິ ຄຸຓຘໍສນສີໂລ. ປຄພ຺ໂພຕິ ວາຈາປາຄພ຺ພິເຍນ ສມນ຺ນາຄໂຕ.

ອຸປກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ສຈ຺ຉິກຣຓີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໙. ນວເມ ນາມກາເຍນາຕິ ສຫຊາຕນາມກາເຍນ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ສຈ຺ຉິກຣຓີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ອຸໂປສຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໐. ທສເມ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕໍ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕນ຺ຕິ ອາເມຑິຕວຈນໍ ພ຺ຍາປນິຈ຺ຉາວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຍໂຕ ຍໂຕ ອນຸວິໂລເກຕີ’’ຕິ. ອນຸວິໂລເກຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ອນຸ-ສທ຺ໂທປິ ພ຺ຍາປນິຈ຺ຉາວຈນເມວາຕິ ອນຸ ອນຸ ວິໂລເກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ປຎ຺ຈປສາທປ຺ປຏິມຓ຺ຑິຕານິ ອກ຺ຂີນິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ຕໂຕ ຕໂຕ ວິໂລເກຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອລນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ, ໂອປາຍິກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ‘‘ອລເມວ ນິພ຺ພິນ຺ທິຕຸ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໒.໒໗໒; ສໍ. ນິ. ໒.໑໒໔-໑໒໖) ວິຍ. ປຸຏພນ຺ຘເນນ ປຣິຫຣິຕ຺ວາ ອສິຕພ຺ພໍ ປຸໂຏສໍ ສມ຺ພລໍ ອ-ກາຣສ຺ສ ໂອ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ເຕນາຫ ‘‘ປາເຖຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອຸໂປສຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ພ຺ຣາຫ຺ມຓວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.