໓. ປຐມນານາກຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໒໓. ຕຕິເຍ ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິການໍ ເທວານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ກາໂຍ ສມູໂຫຕິ ພ຺ຣຫ຺ມກາໂຍ, ຕປ຺ປຣິຍາປນ຺ນຕາຍ ຕຕ຺ຖ ຄຕາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິກາ. ເອຕາຍ ຈ ສພ຺ພສ຺ສປິ ພ຺ຣຫ຺ມກາຍສ຺ສ ສມຎ຺ຎາຍ ຠວິຕພ຺ພໍ. ອາຠສ຺ສຣານໍ ເທວານນ຺ຕິອາທິນາ ປນ ທຸຕິຍຊ຺ຌານຠູມິກາທີນໍ ອຸປຣິ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ໂຄພລີພທ຺ທຎ຺ຎາເຍນ ຕທວສິຏ຺ຐານໍ ອຍໍ ສມຎ຺ຎາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິການໍ ເທວານ’’ນ຺ຕິ ປຐມຊ຺ຌານຠູມິການໍເຍວ ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສຫ ພ຺ຍຍຕິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ສຫພ຺ໂຍ, ສຫວຕ຺ຕນໂກ. ຕສ຺ສ ຠາໂວ ສຫພ຺ຍຕາ, ສຫປວຕ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສຫຠາວໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ກປ຺ໂປ ອາຍຸປ຺ປມາຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍທິປິ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ຊາທີນໍ ອາຍຸໂນ ອນ຺ຕຣໍ ອຕ຺ຖິ, ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉເທນ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຐມຊ຺ຌານໍ ອຕ຺ຖິ ຫີນ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ທ຺ເວ ກປ຺ປາ ອາຍຸປ຺ປມາຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ຫີນຊ຺ຌາເນນ ນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ວເສນ ອຍໍ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ກໂຕຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຕິວິຘໍ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ກປ຺ປາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉເທນ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ກປ຺ປາ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘ກປ຺ໂປ ທ຺ເວ ກປ຺ປາ’ຕິ, ກມ຺ປິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອາຫ. ກຖໍ ປເນຕ຺ຖ ອຍມຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕີຕິ ອາຫ ‘‘ກປ຺ໂປຕິ ຈ ຄຸຓສ຺ສປິ ນາມ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຐມໍ ວຸຕ຺ໂຕ ກປ຺ໂປ, ຕໂຕ ເອເກນ ຄຸເຓນ, ເອກສ຺ມິໍ ວາເຣ ຄຓນາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທ຺ເວ ກປ຺ປາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເອກວາຣຄຓນາຍ ກປ຺ປສ຺ສ ທ຺ວິຄຸຓິຕຕ຺ຕາ ທ຺ເວ ມຫາກປ຺ປາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸຕິເຍນາຕິ ທຸຕິຍວາຣຄຓນາຍ. ຈຕ຺ຕາໂຣຕິ ທຸຕິຍວາຣຄຓນາຍ ທ຺ວີສຸ ກປ຺ເປສຸ ທ຺ວິຄຸຓິເຕສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາກປ຺ປາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸນ ເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກປ຺ປາຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ທ຺ເວ ວາເຣ ຄຸເຓຕ຺ວາ ເຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກປ຺ປາ ທສ຺ສິຕາ, ປຸນ ເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກປ຺ປາ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ທ຺ເວ ວາເຣ ຄຸເຓຕ຺ວາ ເຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກປ຺ປາ ທສ຺ສິຕາ, ເຕສຸ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຄຸຓິເຕສຸ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ກປ຺ປາ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ຕຖາ ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ເອກສ຺ມິໍ ວາເຣ ຄຸຓິຕາ ອຏ຺ຐ ໂຫນ຺ຕິ, ປຸນ ເຕ ອຏ຺ຐ ທຸຕິຍວາເຣ ຄຸຓິຕາ ໂສຬສ ໂຫນ຺ຕິ, ປຸນ ເຕ ໂສຬສ ຕຕິຍວາເຣ ຄຸຓິຕາ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ໂຫນ຺ຕິ, ປຸນ ເຕ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ຈຕຸຕ຺ຖວາເຣ ຄຸຓິຕາ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ຄຸເຓຫິ ຄຸຓິຕາ ເອເກນ ຄຸເຓນ ອຏ຺ຐ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ອຸໂປສຖສຸຕ຺ເຕ (ອ. ນິ. ໓.໗໑) –

‘‘ຍານິ ມານຸສການິ ປຎ຺ຎາສ ວສ຺ສານິ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ເທວານໍ ເອໂສ ເອໂກ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິໂວ’’ຕິ –

ອາທິນາ ກາມາວຈຣເທວານເມວ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ທສ຺ສິຕໍ. ເຫຏ຺ຐາເຍວ –

‘‘ຕໂຍເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຕໂຍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສພ຺ພໂສ ຣູປສຎ຺ຎານໍ ສມຕິກ຺ກມາ…ເປ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນູປຄານໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນູປຄານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທວານໍ ວີສຕິ ກປ຺ປສຫສ຺ສານິ ອາຍຸປ຺ປມາຓ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໑໑໗) –

ອາທິນາ ອຣູປາວຈຣານໍເຍວ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຘ ປນ ຣູປາວຈຣານເມວ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ທສ຺ສິຕໍ. ວິຠງ຺ຄປາຬິຍໍ (ວິຠ. ໑໐໒໒) ປນ ‘‘ມນຸສ຺ສານໍ ກິຕ຺ຕກໍ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ, ວສ຺ສສຕໍ ອປ຺ປໍ ວາ ຠິຍ຺ໂຍ’’ຕິອາທິນາ ເທວມນຸສ຺ສານຎ຺ເຈວ ຣູປາຣູປາວຈຣສຕ຺ຕານຎ຺ຈ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ທສ຺ສິຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ມນຸສ຺ສານໍ ເທວານຎ຺ຈ ອາຍຸໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທມາເນນ ຈຕູສຸ ອປາເຍສຸ ຠຸມ຺ມເທເວສຸ ຈ ອາຍຸ ນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ. ຕໍ ກສ຺ມາຕິ? ນິຣເຍ ຕາວ ກມ຺ມເມວ ປມາຓໍ. ຍາວ ກມ຺ມໍ ນ ຂີຍຕິ, ຕາວ ປຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຕຖາ ເສສອປາເຍສຸ. ຠຸມ຺ມເທວານມ຺ປິ ກມ຺ມເມວ ປມາຓໍ. ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຫິ ເກຈິ ສຕ຺ຕາຫມຕ຺ຕໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເກຈິ ອຑ຺ຒມາສໍ, ກປ຺ປໍ ຕິຏ຺ຐມານາປິ ອຕ຺ຖິເຍວ. ຕຕ຺ຖ ມນຸສ຺ເສສຸ ຄິຫິຠາເວ ຐິຕາເຍວ ໂສຕາປນ຺ນາປິ ໂຫນ຺ຕິ, ສກທາຄາມິຜລໍ ອນາຄາມິຜລໍ ອຣຫຕ຺ຕມ຺ປິ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ເຕສຸ ໂສຕາປນ຺ນາທໂຍ ຍາວຊີວໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຂີຓາສວາ ປນ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕິ ວາ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ວາ. ກສ຺ມາ? ອຣຫຕ຺ຕໍ ນາມ ເສຏ຺ຐຄຸຓໍ, ຄິຫິລິງ຺ຄໍ ຫີນໍ, ຕໍ ຫີນຕາຍ ອຸຕ຺ຕມໍ ຄຸຓໍ ຘາເຣຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ປຣິນິພ຺ພາຕຸກາມາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ ປພ຺ພຊິຕຸກາມາ ວາ. ຠຸມ຺ມເທວາ ປນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕາປິ ຍາວຊີວໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຉສຸ ກາມາວຈເຣສຸ ເທເວສຸ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ ຍາວຊີວໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອນາຄາມິນາ ຣູປຠວໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ຂີຓາສເວນ ປຣິນິພ຺ພາຕຸໍ. ກສ຺ມາ? ນິລີຍໂນກາສສ຺ສ ອຠາວາ. ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈເຣສຸ ສພ຺ເພປິ ຍາວຊີວໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຣູປາວຈເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ ນ ປຸນ ອິຘາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕິ. ເອເຕ ຫິ ຌານອນາຄາມິໂນ ນາມ.

ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີນໍ ປນ ກິໍ ນິຍເມຕິ? ປຄຸຓຊ຺ຌານໍ. ຍເທວສ຺ສ ປຄຸຓໍ ໂຫຕິ, ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ສພ຺ເພສຸ ປຄຸເຓສຸ ກິໍ ນິຍເມຕິ? ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິ. ເອກໍເສເນວ ຫິ ໂສ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕເນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ນວສຸ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕອຣິຍສາວການໍ ຕຕ຺ຣູປປຕ຺ຕິປິ ອຸປຣູປປຕ຺ຕິປິ, ນ ເຫຏ຺ຐູປປຕ຺ຕິ. ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ປນ ຕຕ຺ຣູປປຕ຺ຕິປິ ໂຫຕິ, ອຸປຣູປປຕ຺ຕິປິ, ເຫຏ຺ຐູປປຕ຺ຕິປິ. ປຎ຺ຈສຸ ສຸທ຺ຘາວາເສສຸ ຈຕູສຸ ຈ ອຣູເປສຸ ອຣິຍສາວການໍ ຕຕ຺ຣູປປຕ຺ຕິປິ ໂຫຕິ ອຸປຣູປປຕ຺ຕິປິ. ປຐມຊ຺ຌານຠູມິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ອນາຄາມີ ນວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ໂສເຘຕ຺ວາ ມຕ຺ຖເກ ຐິໂຕ ປຣິນິພ຺ພາຕິ. ເວຫປ຺ຜລໍ, ອກນິຏ຺ຐໍ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນນ຺ຕິ ອິເມ ຕໂຍ ເທວໂລກາ ເສຏ຺ຐຠວາ ນາມ. ອິເມສຸ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕອນາຄາມິໂນ ເນວ ອຸທ຺ຘໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ອໂຘ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີຕິ ອິທໍ ປກິຓ຺ຓກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຐມນານາກຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.