໑໐. ຈູຬນິກາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໑. ທສເມ ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕນ຺ຕອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ອໂຫສິ ອຣຸຓວາ ນາມ. ຣຎ຺ໂຎ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຸຓວໂຕ ອຣຸຓວຕີ ນາມ ຣາຊຘານີ ອໂຫສິ. ອຣຸຓວຕິໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊຘານິໍ ສິຂີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫາສິ. ສິຂິສ຺ສ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຠິຠູສມ຺ຠວໍ ນາມ ສາວກຍຸຄໍ ອໂຫສິ ອຄ຺ຄໍ ຠທ຺ທຍຸຄໍ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິຂີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຠິຠຸໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສີ’’ຕິອາທິນາ ພ຺ຣຫ຺ມສໍຍຸຕ຺ເຕ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕) ອາຄຕສ຺ສ ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕນ຺ຕສ຺ສ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ. ອຕິປ຺ປໂຄຕິ ອຕິວິຍ ປໂຄ, ອຕິວິຍ ປາໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ນ ຕາວ ກຸເລສຸ ຠຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐາຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ອວຌາຍນ຺ຕິ, ເຫຏ຺ຐາ ກຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ, ລາມກໂຕ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ. ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ປກຕິວຓ຺ຓໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ນາຄວຓ຺ຓໍ ວາ ທສ຺ເສຕິ, ສຸປຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ວາ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິອາທິນາ (ປຏິ. ມ. ໓.໑໓) ນເຍນ ອາຄຕໍ ອເນກປ຺ປກາຣໍ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນໍ ກຕ຺ວາ. ສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸນ຺ຕິ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ສໍ. ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສີຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ‘‘ກຖໍ ເທສິຕາ ໂຂ ຘມ຺ມເທສນາ ສພ຺ເພສໍ ປິຍາ ມນາປາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ສພ຺ເພປິ ປາສຓ຺ຑາ ສພ຺ເພ ເທວມນຸສ຺ສາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສມເຍ ປຸຣິສກາຣໍ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ, ວີຣິຍສ຺ສ ອວຓ຺ຓວາທີ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ວີຣິຍປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ເທເສສ຺ສາມິ. ເອວມສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາ ສພ຺ເພສໍ ປິຍາ ຠວິສ຺ສຕິ ມນາປາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຕີສຸ ປິຏເກສຸ ວິຈິນິຕ຺ວາ ‘‘ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ກມຖາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໖) ອິທໍ ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ.

ກິໍ ອາໂລໂກ ອຍນ຺ຕິ ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ອາໂລໂກຕິ. ວິຈິນນ຺ຕານນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕານໍ. ສພ຺ເພຕິ ໂລກຘາຕຸຍໍ ສພ຺ເພ ເທວາ ຈ ມນຸສ຺ສາ ຈ. ໂອສຏາຍ ປຣິສາຍາຕິ ຘມ຺ມສ຺ສວນຕ຺ຖໍ ສໂມສຏາຍ ປຣິມິຕປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ປຣິສາຍ. ອຕ຺ໂຖປິ ເນສໍ ປາກໂຏ ອໂຫສີຕິ ນ ເກວລໍ ເຕ ສທ຺ທເມວ ອສ຺ໂສສຸໍ, ອຖ ໂຂ ອຕ຺ໂຖປິ ເຕສໍ ປກຕິສວນູປຈາເຣ ວິຍ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ເຕນ ສຫສ຺ສໍ ໂລກຘາຕຸໍ ວິຎ຺ຎາເປຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ປຣິຫຣນ຺ຕີຕິ ສິເນຣຸໍ ທກ຺ຂິຓໂຕ ກຕ຺ວາ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕິ. ວິໂຣຈມານາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຊຸຕິຍາ ທິພ຺ພມານາ, ໂສຠມານາ ວາ. ຕາວ ສຫສ຺ສຘາ ໂລໂກຕິ ຍຕ຺ຕໂກ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍຫິ ໂອຠາສິຍມາໂນ ໂລກຘາຕຸສງ຺ຂາໂຕ ເອເກໂກ ໂລໂກ, ຕຕ຺ຕເກນ ປມາເຓນ ສຫສ຺ສຘາ ໂລໂກ, ອິມິນາ ຈກ຺ກວາເຬນ ສທ຺ຘິໍ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ມາ ປເນສາ ອານີຕາຕິ ເອສາ ຈູຬນິກາ ໂລກຘາຕຸ ກສ຺ມາ ຠຄວຕາ ອານີຕາ, ເທສິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຊ຺ຌິມິກາຍ ໂລກຘາຕຸຍາ ປຣິຈ຺ເຉທທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ທ຺ວິສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸຍາ ປຣິມາຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ.

ສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸຍາ ສຫສ຺ສີ ທ຺ວິສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ, ສາ ຈກ຺ກວາຬຄຓນາຍ ທສສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປຣິມາຓາ. ເຕນາຫ ‘‘ສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬານິ ສຫສ຺ສຠາເຄນ ຄເຓຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ກມ຺ປນເທວຕູປສງ຺ກມນາທິນາ ຊາຕຈກ຺ກວາເຬນ ສຫ ໂຍຄກ຺ເຂມໍ ຐານໍ ຊາຕິກ຺ເຂຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຕກາຍ ເອວ ຊາຕິກ຺ເຂຕ຺ຕຠາໂວ ຘມ຺ມຕາວເສເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ, ‘‘ປຣິຄ຺ຄຫວເສນາ’’ຕິ ເກຈິ. ສພ຺ເພສມ຺ປິ ພຸທ຺ຘານໍ ເອວໍ ຊາຕິກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ຕນ຺ນິວາສີນໍເຍວ ຈ ເທວຕານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍຕິ ວທນ຺ຕິ. ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓາທີນໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍເຍວ ຄຫຓໍ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ມຫາຠິນີຫາຣາທິກາເລປິ ຕສ຺ສ ປກມ຺ປນສ຺ສ ລພ຺ຠນໂຕ.

ສຫສ຺ສໍ ສຫສ຺ສຘາ ກຕ຺ວາ ຄຓິຕໍ ມຊ຺ຌິມິກນ຺ຕິອາທິນາ ມຊ຺ຌິມິກາຍ ໂລກຘາຕຸຍາ ສຫສ຺ສໍ ຕິສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ, ສາເຍວ ຈ ມຫາສຫສ຺ສິໂລກຘາຕູຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສຣເສເນວ ອາຓາປວຕ຺ຕນໍ ອາຓາກ຺ເຂຕ຺ຕໍ, ຍໍ ເອກຊ຺ຌໍ ສໍວຏ຺ຏຕິ ວິວຏ຺ຏຕິ ຈ. ອາຓາ ຜຣຕີຕິ ຕນ຺ນິວາສິເທວຕານໍ ສິຣສາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉເນນ ວຕ຺ຕຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ເກວລໍ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວເນວ, ອຘິປ຺ປາຍວເສນ ຈ ປນ ‘‘ຍາວຕາ ປນ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໘໑) ວຈນໂຕ ພຸທ຺ຘານໍ ອວິສໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ວິສຍກ຺ເຂຕ຺ຕສ຺ສ ປມາຓປຣິຈ຺ເຉໂທ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ວິສໂມຕິ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນາທີນໍ ວິສມຠາວໂຕ ວິສໂມ. ເຕເນວາຫ ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ສູຣິໂຍ ອຸຄ຺ຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ຈູຬນິກາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອານນ຺ທວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.