(໘) ໓. ອານນ຺ທວຄ຺ໂຄ

໑. ຉນ຺ນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໒. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ຉນ຺ນປຣິພ຺ພາຊໂກຕິ ນ ນຄ຺ຄປຣິພ຺ພາຊໂກ. ພາຫິຣກສມຍໍ ລຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຫຣນ຺ໂຕຕິ ພາຫິຣການໍ ສມຍໍ ນິເສເຘຕ຺ວາ ອາປນ຺ໂນ.

ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸສ຺ສ ວິພນ຺ຘນໂຕ ອນ຺ຘໍ ກໂຣຕີຕິ ອນ຺ຘກຣໂຓຕິ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ສ ຣາໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທິ. ອຈກ຺ຂຸກຣໂຓຕິ ອສມຕ຺ຖສມາໂສຍໍ ‘‘ອສູຣິຍປສ຺ສານິ ມຸຂານີ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍາຕິ ອາຫ ‘‘ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ອຈກ຺ຂຸກຣໂຓ’’ຕິ. ປຎ຺ຎານິໂຣຘິໂກຕິ ອນຸປ຺ປນ຺ນາຍ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ນ ເທຕິ, ໂລກິຍປຎ຺ຎໍ ປນ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິປຎ຺ຈາຠິຎ຺ຎາວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນມ຺ປິ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຂິປຕີຕິ ປຎ຺ຎານິໂຣຘິໂກຕິ ເອວມ຺ເປຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອນຸປ຺ປນ຺ນານຸປ຺ປາທອຸປ຺ປນ຺ນປຣິຫານິນິມິຕ຺ຕຕາຍ ຫິ ປຎ຺ຎໍ ນິໂຣເຘຕີຕິ ປຎ຺ຎານິໂຣຘິໂກ. ວິຫນຕິ ວິພາຘຕີຕິ ວິຆາໂຕ, ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ທຸກ຺ຂສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວິຆາຕສ຺ສາ’’ຕິ. ກິເລສນິພ຺ພານນ຺ຕິ ອິມິນາ ອສງ຺ຂຕນິພ຺ພານເມວ ວທຕິ. ອສງ຺ຂຕຎ຺ຫິ ນິພ຺ພານໍ ນາມ, ຕໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກາຕຸໍ ນ ເທຕີຕິ ອນິພ຺ພານສໍວຕ຺ຕນິໂກ. ໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສໂກ ກຖິໂຕ ປຸພ຺ພຠາຄິຍສ຺ສປິ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ກຖິຕຕ຺ຕາ.

ຉນ຺ນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ອາຊີວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໓. ທຸຕິເຍ ນ ອຎ຺ຎາຕຸກາໂມຕິ ນ ອາຊານິຕຸກາໂມເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ ປນ ອາຄໂຕ’’ຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາຣຓາປເທໂສຕິ ກາຣຓນິທ຺ເທໂສ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອາຊີວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ມຫານາມສກ຺ກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໔. ຕຕິເຍ ຄິລານສ຺ສ ຠາໂວ ເຄລຎ຺ຎນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຄິລານຠາວໂຕ’’ຕິ. ທີເປຕີຕິ ເທສນາກ຺ກເມເນວ ປຎ຺ຎາເປຕິ. ປຐມຎ຺ຫິ ເສຂສີລສມາຘິປຎ຺ຎາໂຍ ວຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອເສຂສີລາທີນິ ວທນ຺ໂຕ ອິມມຕ຺ຖໍ ທີເປຕິ.

ມຫານາມສກ຺ກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ນິຄຓ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໕. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຫໍສວຏ຺ຏກຈ຺ຉນ຺ເນນາຕິ ຫໍສວຏ຺ຏກປຣິຈ຺ຉນ຺ເນນ, ຫໍສມຓ຺ຑລາກາເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ປຣິເສສນ຺ຕິ ອປຣິເສສໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ອເສເສຕ຺ວາ’’ຕິ. ອປຣິເສສຘມ຺ມຊານນໂຕ ວາ ອປຣິເສສສງ຺ຂາຕໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຏິຊານາຕີຕິ ເອວມ຺ເປຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສຕຕນ຺ຕິ ນິຈ຺ຈໍ. ສມິຕນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຕຕໍ ສມິຕນ຺ຕິ ສພ຺ພກາລໍ ນິຣນ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ນິຈ຺ຈຏ຺ເຐນ ສຕຕ-ສທ຺ເທນ ອຠິຓ຺ຫປ຺ປວຕ຺ຕິ ໂຊຕິຕາ ສິຍາຕິ ‘‘ສມິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ນິຣນ຺ຕຣປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສພ຺ພກາລໍ ນິຣນ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ.

ວິສຸທ຺ຘິສມ຺ປາປນຕ຺ຖາຍາຕິ ຣາຄາທີຫິ ມເລຫິ ອຠິຊ຺ຌາວິສມໂລຠາທີຫິ ຈ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິປາປນຕ຺ຖາຍ. ສມຕິກ຺ກມນຕ຺ຖາຍາຕິ ໂສກສ຺ສ ຈ ປຣິເທວສ຺ສ ຈ ປຫານຕ຺ຖາຍ. ອຕ຺ຖໍ ຄມນຕ຺ຖາຍາຕິ ກາຍິກທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ເຈຕສິກໂທມນສ຺ສສ຺ສ ຈາຕິ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມນາຍ, ນິໂຣຘາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຎາຍຕິ ນິຈ຺ຉເຍນ ກມຕິ ນິພ຺ພານໍ. ຕໍ ວາ ຎາຍຕິ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ ເອເຕນາຕິ ຎາໂຍ, ອຣິຍມຄ຺ໂຄຕິ ອາຫ ‘‘ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິຄມນຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ. ອປຈ຺ຈຍນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກຣຓຕ຺ຖາຍາຕິ ປຈ຺ຈຍຣຫິຕຕ຺ຕາ ອປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອສງ຺ຂຕສ຺ສ ຕຓ຺ຫາວານວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາມສ຺ສ ອມຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ, ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂຕາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຜຸສິຕ຺ວາ ຜຸສິຕ຺ວາຕິ ປຕ຺ວາ ປຕ຺ວາ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ນິຄຓ຺ຐສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ນິເວສກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໖. ປຎ຺ຈເມ ກິຈ຺ຈກຣຓີເຍສຸ ສຫຠາວຏ຺ເຐນ ອມາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອມຈ຺ຈາ. ‘‘ອຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິໂກ’’ຕິ ເອວໍ ຊານນ຺ຕິ, ຎາຍນ຺ຕິ ວາຕິ ຎາຕີ. ສສ຺ສຸສສຸຣປກ຺ຂິກາຕິ ສສ຺ສຸສສຸຣາ ຈ ຕປ຺ປກ຺ຂິໂກ ຈ ສສ຺ສຸສສຸຣປກ຺ຂິກາ. ໂລຫິເຕນ ສມ຺ພທ຺ຘາຕິ ສາໂລຫິຕາ. ປິຕຸປກ຺ຂິກາ ວາ ຎາຕີ, ມາຕຸປກ຺ຂິກາ ສາໂລຫິຕາ. ມາຕຸປິຕຸປກ຺ຂິກາ ວາ ຎາຕີ, ສສ຺ສຸສສຸຣປກ຺ຂິກາ ສາໂລຫິຕາ. ອເວຈ຺ຈ ຣຕນສ຺ສ ຄຸເຓ ຍາຖາວໂຕ ຎຕ຺ວາ ປສາໂທ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາໂທ. ໂສ ປນ ຍສ຺ມາ ມຄ຺ເຄນາຄຕຕ຺ຕາ ເກນຈິ ອກມ຺ປນີໂຍ ຈ ອປ຺ປຘໍສິໂຍ ຈ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຈລປ຺ປສາໂທ’’ຕິ. ຠາວຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຠາວສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ.

ວີສຕິຍາ ໂກຏ຺ຐາເສສູຕິ ເກສາທິມຕ຺ຖລຸງ຺ຄປຣິຍນ຺ເຕສຸ. ທ຺ວາທສສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສູຕິ ປິຕ຺ຕາທິມຸຕ຺ຕປຣິຍນ຺ເຕສຸ. ຈຕູສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສູຕິ ‘‘ເຍນ ຈ ສນ຺ຕປ຺ປຕິ, ເຍນ ຈ ຊີຣີຍຕິ, ເຍນ ຈ ປຣິທຍ຺ຫຕິ, ເຍນ ຈ ອສິຕປີຕຂາຍິຕສາຍິຕໍ ສມ຺ມາ ປຣິຓາມໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໓໐໔) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕູສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ. ຉສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສູຕິ ‘‘ອຸທ຺ຘງ຺ຄມາ ວາຕາ, ອໂຘຄມາ ວາຕາ, ກຸຈ຺ຉິສຍາ ວາຕາ, ໂກຏ຺ຐາສຍາ ວາຕາ, ອງ຺ຄມງ຺ຄານຸສາຣິໂນ ວາຕາ, ອສ຺ສາໂສ ປສ຺ສາໂສ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໒.໓໐໕) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຉສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ. ວິຕ຺ຖມ຺ຠນໍ ເສສຠູຕຕ຺ຕຍສນ຺ຖມ຺ຠິຕຕາປາທນໍ, ‘‘ອຸປກີຬນ’’ນ຺ຕິ ເອເກ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ນິເວສກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖-໗. ປຐມຠວສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໗໗-໗໘. ຉຏ຺ເຐ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ກມ຺ມສຫຊາຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ສຕ຺ຕເມ ນຕ຺ຖິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ປຐມຠວສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ສີລພ຺ພຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໙. ອຏ຺ຐເມ ທຸກ຺ກຣກາຣິການຸໂຍໂຄຕິ ທຸກ຺ກຣກິຣິຍາຍ ອນຸໂຍໂຄ. ອຸປຏ຺ຐາເນນ ສາຣນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐານາກາເຣນ ສາຣໍ. ‘‘ອິທໍ ວຣ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອຸປຏ຺ຐານາກາຣໍ ວິຠາເວຕິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ສຕ຺ຖາຣາ ປຸຈ຺ຉິເຕ ປຎ຺ເຫ.

ສີລພ຺ພຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ຄນ຺ຘຊາຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໐. ນວເມ ມູເລ, ມູລສ຺ສ ວາ ຄນ຺ໂຘ ມູລຄນ຺ໂຘຕິ ອາຫ ‘‘ມູລວຕ຺ຖຸໂກ ຄນ຺ໂຘ’’ຕິ. ມູລໍ ວຕ຺ຖຸ ເອຕສ຺ສາຕິ ມູລວຕ຺ຖຸໂກ. ອິທານິ ມູລໍ ຄນ຺ຘໂຍຄໂຕ ຄນ຺ໂຘຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ມູລເມວ ມູລຄນ຺ໂຘ’’ຕິ ອາຫ. ປຈ຺ຉິໂມເຍເວຕ຺ຖ ອຕ຺ຖວິກປ຺ໂປ ຍຸຕ຺ຕຕໂຣຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕສ຺ສ ຫິ ຄນ຺ໂຘ’’ຕິອາທິມາຫ. ວສ຺ສິກປຸປ຺ຜາທີນນ຺ຕິ ສຸມນປຸປ຺ຜາທີນໍ.

ຄນ຺ຘຊາຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ຈູຬນິກາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໑. ທສເມ ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕນ຺ຕອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ອໂຫສິ ອຣຸຓວາ ນາມ. ຣຎ຺ໂຎ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຸຓວໂຕ ອຣຸຓວຕີ ນາມ ຣາຊຘານີ ອໂຫສິ. ອຣຸຓວຕິໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊຘານິໍ ສິຂີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫາສິ. ສິຂິສ຺ສ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຠິຠູສມ຺ຠວໍ ນາມ ສາວກຍຸຄໍ ອໂຫສິ ອຄ຺ຄໍ ຠທ຺ທຍຸຄໍ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິຂີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຠິຠຸໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສີ’’ຕິອາທິນາ ພ຺ຣຫ຺ມສໍຍຸຕ຺ເຕ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕) ອາຄຕສ຺ສ ອຣຸຓວຕິສຸຕ຺ຕນ຺ຕສ຺ສ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ. ອຕິປ຺ປໂຄຕິ ອຕິວິຍ ປໂຄ, ອຕິວິຍ ປາໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ, ນ ຕາວ ກຸເລສຸ ຠຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐາຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ອວຌາຍນ຺ຕິ, ເຫຏ຺ຐາ ກຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ, ລາມກໂຕ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ. ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນໍ ກຕ຺ວາຕິ ‘‘ປກຕິວຓ຺ຓໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ນາຄວຓ຺ຓໍ ວາ ທສ຺ເສຕິ, ສຸປຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ວາ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິອາທິນາ (ປຏິ. ມ. ໓.໑໓) ນເຍນ ອາຄຕໍ ອເນກປ຺ປກາຣໍ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນໍ ກຕ຺ວາ. ສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸນ຺ຕິ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ສໍ. ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສີຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ‘‘ກຖໍ ເທສິຕາ ໂຂ ຘມ຺ມເທສນາ ສພ຺ເພສໍ ປິຍາ ມນາປາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ສພ຺ເພປິ ປາສຓ຺ຑາ ສພ຺ເພ ເທວມນຸສ຺ສາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສມເຍ ປຸຣິສກາຣໍ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ, ວີຣິຍສ຺ສ ອວຓ຺ຓວາທີ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ວີຣິຍປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ເທເສສ຺ສາມິ. ເອວມສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາ ສພ຺ເພສໍ ປິຍາ ຠວິສ຺ສຕິ ມນາປາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຕີສຸ ປິຏເກສຸ ວິຈິນິຕ຺ວາ ‘‘ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ກມຖາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໖) ອິທໍ ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ.

ກິໍ ອາໂລໂກ ອຍນ຺ຕິ ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ອາໂລໂກຕິ. ວິຈິນນ຺ຕານນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕານໍ. ສພ຺ເພຕິ ໂລກຘາຕຸຍໍ ສພ຺ເພ ເທວາ ຈ ມນຸສ຺ສາ ຈ. ໂອສຏາຍ ປຣິສາຍາຕິ ຘມ຺ມສ຺ສວນຕ຺ຖໍ ສໂມສຏາຍ ປຣິມິຕປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ປຣິສາຍ. ອຕ຺ໂຖປິ ເນສໍ ປາກໂຏ ອໂຫສີຕິ ນ ເກວລໍ ເຕ ສທ຺ທເມວ ອສ຺ໂສສຸໍ, ອຖ ໂຂ ອຕ຺ໂຖປິ ເຕສໍ ປກຕິສວນູປຈາເຣ ວິຍ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ເຕນ ສຫສ຺ສໍ ໂລກຘາຕຸໍ ວິຎ຺ຎາເປຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ປຣິຫຣນ຺ຕີຕິ ສິເນຣຸໍ ທກ຺ຂິຓໂຕ ກຕ຺ວາ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕິ. ວິໂຣຈມານາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຊຸຕິຍາ ທິພ຺ພມານາ, ໂສຠມານາ ວາ. ຕາວ ສຫສ຺ສຘາ ໂລໂກຕິ ຍຕ຺ຕໂກ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍຫິ ໂອຠາສິຍມາໂນ ໂລກຘາຕຸສງ຺ຂາໂຕ ເອເກໂກ ໂລໂກ, ຕຕ຺ຕເກນ ປມາເຓນ ສຫສ຺ສຘາ ໂລໂກ, ອິມິນາ ຈກ຺ກວາເຬນ ສທ຺ຘິໍ ຈກ຺ກວາຬສຫສ຺ສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ມາ ປເນສາ ອານີຕາຕິ ເອສາ ຈູຬນິກາ ໂລກຘາຕຸ ກສ຺ມາ ຠຄວຕາ ອານີຕາ, ເທສິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຊ຺ຌິມິກາຍ ໂລກຘາຕຸຍາ ປຣິຈ຺ເຉທທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ທ຺ວິສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸຍາ ປຣິມາຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ.

ສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸຍາ ສຫສ຺ສີ ທ຺ວິສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ, ສາ ຈກ຺ກວາຬຄຓນາຍ ທສສຕສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬປຣິມາຓາ. ເຕນາຫ ‘‘ສຫສ຺ສຈກ຺ກວາຬານິ ສຫສ຺ສຠາເຄນ ຄເຓຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ກມ຺ປນເທວຕູປສງ຺ກມນາທິນາ ຊາຕຈກ຺ກວາເຬນ ສຫ ໂຍຄກ຺ເຂມໍ ຐານໍ ຊາຕິກ຺ເຂຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຕກາຍ ເອວ ຊາຕິກ຺ເຂຕ຺ຕຠາໂວ ຘມ຺ມຕາວເສເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ, ‘‘ປຣິຄ຺ຄຫວເສນາ’’ຕິ ເກຈິ. ສພ຺ເພສມ຺ປິ ພຸທ຺ຘານໍ ເອວໍ ຊາຕິກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ຕນ຺ນິວາສີນໍເຍວ ຈ ເທວຕານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍຕິ ວທນ຺ຕິ. ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓາທີນໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍເຍວ ຄຫຓໍ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ມຫາຠິນີຫາຣາທິກາເລປິ ຕສ຺ສ ປກມ຺ປນສ຺ສ ລພ຺ຠນໂຕ.

ສຫສ຺ສໍ ສຫສ຺ສຘາ ກຕ຺ວາ ຄຓິຕໍ ມຊ຺ຌິມິກນ຺ຕິອາທິນາ ມຊ຺ຌິມິກາຍ ໂລກຘາຕຸຍາ ສຫສ຺ສໍ ຕິສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ, ສາເຍວ ຈ ມຫາສຫສ຺ສິໂລກຘາຕູຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສຣເສເນວ ອາຓາປວຕ຺ຕນໍ ອາຓາກ຺ເຂຕ຺ຕໍ, ຍໍ ເອກຊ຺ຌໍ ສໍວຏ຺ຏຕິ ວິວຏ຺ຏຕິ ຈ. ອາຓາ ຜຣຕີຕິ ຕນ຺ນິວາສິເທວຕານໍ ສິຣສາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉເນນ ວຕ຺ຕຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ເກວລໍ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວເນວ, ອຘິປ຺ປາຍວເສນ ຈ ປນ ‘‘ຍາວຕາ ປນ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໘໑) ວຈນໂຕ ພຸທ຺ຘານໍ ອວິສໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ວິສຍກ຺ເຂຕ຺ຕສ຺ສ ປມາຓປຣິຈ຺ເຉໂທ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ວິສໂມຕິ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນາທີນໍ ວິສມຠາວໂຕ ວິສໂມ. ເຕເນວາຫ ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ສູຣິໂຍ ອຸຄ຺ຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ຈູຬນິກາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອານນ຺ທວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.